Soru

Zorluk: ZorTBMM Üyeliği ve Seçilme Yeterliliği

1982 Anayasası'nda düzenlenen TBMM üyeliğine seçilme yeterliliği ve adaylık sürecine ilişkin usuller dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Zimmet, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık veya sahtecilik gibi suçlardan mahkûm olanlar, özel veya genel affa uğramış olsalar dahi milletvekili seçilemezler.
  2. B
    Hâkimler, savcılar, yüksek yargı organı mensupları ve Türk Silahlı Kuvvetleri personeli, adaylık için istifa ettikten sonra seçimi kaybetseler dahi eski görevlerine geri dönemezler.
  3. C
    Kasten işlenen bir suçtan dolayı toplam 11 yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına hüküm giyenler, bu cezaları affa uğramadığı sürece seçilme yeterliliğine sahip değildirler.
  4. D
    Askerlik çağına gelmiş olmasına rağmen askerlik hizmetini yapmamış, erteletmemiş veya muaf tutulmamış olanlar milletvekili adaylığına başvuramazlar.
  5. Taksirli suçlardan dolayı hüküm giyen bir kişi, mahkûm olduğu hapis cezası süresi 11 yılı aşması durumunda milletvekili seçilme yeterliliğini kaybeder.Cevap

Cevap

Taksirli suçlardan dolayı hüküm giyenlerin hapis cezası süresi bir yılı aşsa dahi milletvekili seçilme yeterliliğini kaybetmeyeceğini belirten ifade yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü 1982 Anayasası'nın 76. maddesine göre 'taksirli suçlar' seçilme yeterliliğine engel olan mahkûmiyetler kapsamı dışında bırakılmıştır. Bir kişinin taksirli bir suçtan dolayı aldığı ceza süresi 11 yılı, hatta 55 yılı aşsa dahi bu durum milletvekili adayı olmasına engel oluşturmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 76. maddesindeki suç mahkûmiyeti şartlarını analiz etme.
Kasten işlenen suçlarda 11 yıl ve üzeri hapis cezasının engel olduğu görülür.
Seçilme yeterliliğinin sınırlarını belirlemek için temel kuralı anlamak gerekir.
2
Taksirli suçların (dikkatsizlik ve tedbirsizlik sonucu işlenen suçlar) durumunu inceleme.
Taksirli suçların, süresi ne olursa olsun seçilme yeterliliğine engel olmadığı sonucuna varılır.
Anayasa metninde 'taksirli suçlar hariç' ibaresi açıkça belirtilmiştir.
3
Affa uğrama durumunun farklı suç türlerindeki etkisini değerlendirme.
Zimmet, rüşvet gibi özel sayılan suçlarda affın engelini kaldırmadığı, diğerlerinde ise kaldırdığı ayırt edilir.
Seçilme yeterliliği sorularında en sık kullanılan hukuksal nüans budur.

Anahtar Kavram

Milletvekili Seçilme Yeterliliği ve Engel Teşkil Eden Suçlar

İpuçları

1
Anayasa'da seçilme engelini düzenleyen maddede 'taksirli suçlar hariç' ibaresinin ne anlama geldiğini düşünün.
2
11 yıllık hapis cezası sınırı sadece kasten işlenen suçlar için geçerlidir.
3
Zimmet gibi özel suçlar affa uğrasa bile engeldir, ancak taksirli suçlar kaç yıl olursa olsun engel değildir.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliği adaylığı için görevinden çekilmesi gereken kamu görevlilerinin listesini ve kimlerin geri dönebileceğini tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla