Soru

Zorluk: Çok zorTBMM Üyeliği ve Seçilme Yeterliliği

19821982 Anayasası’nın “Milletvekili seçilme yeterliliği” başlıklı 7676. maddesinde yer alan düzenlemeler ve bu konudaki güncel anayasal ilkeler dikkate alındığında, aşağıdaki kişilerden hangisinin milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olduğu söylenebilir?

  1. Taksirli bir suçtan dolayı toplamda 33 yıl hapis cezasına hüküm giymiş, cezası infaz edilmiş ve 2222 yaşında olan bir vatandaşCevap
  2. B
    “Zimmet” suçundan mahkûm olan ancak bu mahkûmiyeti genel af kapsamına alınarak adli sicil kaydı silinen lise mezunu bir vatandaş
  3. C
    Askerlik çağına gelmiş olmasına rağmen yoklama kaçağı olarak aranan ancak henüz hakkında bir mahkûmiyet kararı bulunmayan bir aday
  4. D
    Taksirli suçlar hariç toplamda 11 yıl 22 ay hapis cezasına hüküm giymiş, cezası ertelenmiş ve denetim süresini başarıyla tamamlamış olan bir kişi
  5. E
    Terör eylemlerine katılma suçundan mahkûm olup cezası özel af ile kaldırılan ve seçmen kütüğüne kayıtlı olan bir vatandaş

Cevap

Taksirli bir suçtan dolayı toplamda 3 yıl hapis cezasına hüküm giymiş, cezası infaz edilmiş ve 22 yaşında olan bir vatandaşın seçilme yeterliliği bulunmaktadır.
Doğru seçenek olan durumda, kişinin taksirli (dikkatsizlik/tedbirsizlik sonucu) bir suçtan ceza almış olması, milletvekili seçilmesine engel değildir. Anayasa, kasten işlenen suçlarda 1 yıl ve üzeri cezaları engel kabul ederken, taksirli suçları bu sınırlamanın dışında tutmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Genel şartları kontrol et
Vatandaşın 22 yaşında olması (18 yaş sınırı) ve eğitim durumuyla ilgili olumsuz bir veri olmaması yeterlidir.
Anayasa'ya göre 18 yaşını dolduran her Türk vatandaşı milletvekili seçilebilir.
2
Adli sicil engelini analiz et
Taksirli suçlar, Anayasa'nın 76. maddesindeki engellerin kapsamı dışında bırakılmıştır.
Madde metninde 'taksirli suçlar hariç' ifadesi kullanılarak bu suçların süreye bakılmaksızın engel olmadığı belirtilmiştir.
3
Askerlik durumunu değerlendir
Kişinin askerlikten muaf olması veya yapmış olması gibi 'ilişiğinin bulunmaması' şartı sağlanmalıdır.
Seçilme yeterliliği için askerlik yükümlülüğü açısından yasal bir engel (bakaya/kaçaklık) olmamalıdır.

Anahtar Kavram

Milletvekili Seçilme Yeterliliği ve Hak Yoksunlukları

İpuçları

1
Anayasa'da hangi suç türlerinin ceza süresi ne olursa olsun 'asla' milletvekili olmaya izin vermediğini hatırlayın.
2
Taksirli suçlar (istemeden, tedbirsizlikle işlenenler) ile kasten işlenen suçların seçilme yeterliliği üzerindeki farklı etkilerini düşünün.
3
Affa uğramış olsa bile seçilemeyecek suçlar listesine (zimmet, rüşvet, terör vb.) dikkat edin; ancak taksirli suçların bu listenin tamamen dışında olduğunu unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliğinin sona erme halleri ile seçilme yeterliliği arasındaki farkları gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla