Soru

Zorluk: OrtaToprak Sistemi

Osmanlı toprak hukukunda, mülkiyeti (rakabesi) devlete ait olan mirî araziler, Nişancı tarafından tutulan tahrir defterlerine kaydedilir ve gelirlerinin kullanım amaçlarına göre farklı kategorilere ayrılırdı. Bu sistemde, kullanım hakkı (tasarruf) köylüye bırakılan toprakların bir kısmının vergi geliri, herhangi bir hizmet veya maaş karşılığı olarak verilmez; doğrudan merkez hazinesine (Hazine-i Amire) aktarılırdı.

Buna göre, geliri nakit olarak doğrudan devlet hazinesine aktarılan ve genellikle iltizam sistemiyle işletilen toprak birimi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. MukataaCevap
  2. B
    Paşmaklık
  3. C
    Dirlik
  4. D
    Yurtluk
  5. E
    Malikâne

Cevap

Geliri doğrudan devlet hazinesine aktarılan toprak birimi Mukataa'dır.
Doğru cevap olan Mukataa, Osmanlı mali sisteminde geliri herhangi bir birime (vakıf, dirlik vb.) tahsis edilmeyen, doğrudan merkez hazinesine aktarılan mirî toprakları ifade eder. Bu topraklar genellikle açık artırma usulüyle (iltizam) mültezimlere verilerek devletin nakit ihtiyacı karşılanırdı.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda verilen temel kriterleri belirle
Mülkiyetin devlete ait olması (Mirî), gelirin hizmet karşılığı olmaması ve doğrudan hazineye nakit olarak gitmesi.
Osmanlı toprak sisteminde topraklar kullanım amaçlarına göre kesin çizgilerle ayrılmıştır.
2
Seçeneklerdeki toprak türlerini hazine ile ilişkisine göre analiz et
Dirlik memur maaşıdır, Paşmaklık hanedanındır, Yurtluk sınır güvenliğidir. Mukataa ise hazinenin nakit kaynağıdır.
Mukataa topraklar, özellikle iltizam sistemiyle birleştirilerek devletin acil nakit para ihtiyacını karşılar.
3
Doğru terimi eşleştir
Mukataa
Tanım doğrudan Mukataa toprakların işleyişini ve amacını karşılamaktadır.

Anahtar Kavram

Mirî Arazi Türleri ve Mukataa Sistemi

İpuçları

1
Toprağın gelirinin 'maaş' olarak mı yoksa 'nakit para' olarak mı toplandığına dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

İltizam sisteminin zamanla Malikâne sistemine dönüşmesinin merkezi otorite ve toprak yönetimi üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla