Examkin

Soru

Zorluk: ZorKanun Yapım Süreci

Bir kanun teklifinin yasalaşma sürecinde, Cumhurbaşkanı tarafından "bir daha görüşülmek üzere" Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) geri gönderilen bir metnin, Meclis Genel Kurulu tarafından üzerinde değişiklik yapılarak tekrar kabul edilmesi halinde izlenecek prosedürle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Cumhurbaşkanı, kendisine gelen bu değiştirilmiş kanun metnini tekrar inceleme ve Meclise geri gönderme yetkisine sahiptir.Cevap
  2. B
    Meclis üye tamsayısının salt çoğunluğu olan 301301 milletvekilinin kabul oyu ile karar aldığı için Cumhurbaşkanı kanunu yayımlamak zorundadır.
  3. C
    Yapılan değişiklikler metni bir "kanun" olmaktan çıkararak "parlamento kararı" niteliğine dönüştürdüğü için Cumhurbaşkanının onayına gerek kalmaz.
  4. D
    Kanun metninde değişiklik yapıldığı için teklif kadük hale gelir ve ancak yeni bir yasama döneminde tekrar gündeme alınabilir.
  5. E
    Cumhurbaşkanı sadece Meclisin yeni eklediği veya değiştirdiği maddeleri veto edebilir, diğer maddeleri yayımlamakla yükümlüdür.

Cevap

Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından üzerinde değişiklik yapılarak kabul edilen kanunu tekrar inceleme ve Meclise geri gönderme yetkisine sahiptir.
19821982 Anayasası uyarınca, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanun, TBMM Genel Kurulu'nda bir virgül dahi değiştirilerek kabul edilirse bu artık 'yeni' bir kanun metni sayılır. Bu durumda Cumhurbaşkanı'nın kanunu tekrar inceleme ve anayasal şartlar çerçevesinde yeniden Meclis'e geri gönderme yetkisi doğar. Eğer Meclis hiçbir değişiklik yapmadan üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (301301 oy) ısrar etseydi, Cumhurbaşkanı yayımlamak zorunda kalacaktı.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanının geri gönderme (veto) yetkisinin kapsamını belirleme.
Cumhurbaşkanı kanunları 1515 gün içinde inceleyerek ya yayımlar ya da geri gönderir.
Anayasal sürecin ilk aşamasını anlamak için gereklidir.
2
Meclisin geri gönderilen kanun üzerindeki seçeneklerini analiz etme.
Meclis ya kanunu "aynen kabul" eder ya da "değiştirerek kabul" eder.
Sürecin nasıl dallandığını görmek için kritik ayrımdır.
3
Değiştirerek kabul etmenin hukuki sonucunu tespit etme.
Değişiklik yapılması durumunda Cumhurbaşkanının inceleme süreci ve geri gönderme yetkisi sıfırlanarak yeniden başlar.
Anayasa'nın 8989. maddesindeki özel kuralın uygulanmasıdır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Kanunları Geri Gönderme Yetkisi ve Meclisin Değiştirerek Kabulü

İpuçları

1
Cumhurbaşkanının veto yetkisine karşı Meclis'in 'aynen kabul' (direnme) ve 'değiştirerek kabul' yolları olduğunu hatırlayın.
2
Meclis kanunda bir değişiklik yaptığında, bu metin Cumhurbaşkanı'nın daha önce gördüğü metinden farklı bir 'yeni kanun' haline gelir.
3
Anayasa 8989. maddeye göre; aynen kabulde yayımlama zorunluluğu varken, değişiklik yapıldığında Cumhurbaşkanı'na tekrar veto hakkı tanınmıştır.

Daha Fazla Pratik

Bütçe kanunlarının bu süreçteki istisnai durumunu ve Cumhurbaşkanının bütçeyi geri gönderememe kuralını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Kanun Yapım Süreci

Bu konudan daha fazla soru