Soru

Zorluk: OrtaLaiklik

Osmanlı Devleti’nin son yüzyılında, eğitimde Medreselerin yanında modern okulların (Mektepler), hukukta Şer'iyye mahkemelerinin yanında Nizamiye mahkemelerinin açılması toplumsal ve kurumsal bir 'ikilik' (düalizm) ortaya çıkarmıştır. Bu durum, toplumun farklı dünya görüşlerine sahip bireylerden oluşmasına ve hukuki birliğin bozulmasına yol açmıştır. Cumhuriyet Dönemi'nde bu ikili yapıya son verilerek tüm kurumların akılcı ve çağdaş bir temelde birleştirilmesi, öncelikle aşağıdaki Atatürk ilkelerinden hangisinin bir gereğidir?

  1. A
    Cumhuriyetçilik
  2. B
    Halkçılık
  3. C
    Milliyetçilik
  4. LaiklikCevap
  5. E
    Devletçilik

Cevap

Laiklik ilkesi, toplumdaki dini ve dünyevi kurumlar arasındaki ikiliği sona erdirerek akıl ve bilimi temel alan çağdaş bir yapı oluşturulmasını sağlar.
Doğru seçenek olan ilke, devletin kurumlarını dinsel dogmalar yerine akıl, bilim ve çağdaşlık kriterlerine göre yapılandırmayı esas alır. Osmanlı'nın son dönemindeki medrese-mektep veya şer'i-nizami mahkeme ayrımı, teokratik bir yapı ile modern bir yapının çatışmasıdır. Cumhuriyet Dönemi'nde bu ikiliğin kaldırılması (örneğin Tevhid-i Tedrisat ile medreselerin kapatılması), toplumsal hayatın her alanını laik bir temele oturtma amacına hizmet eder.

Adım Adım Çözüm

1
Osmanlı Devleti'ndeki 'ikili yapı' (düalizm) kavramını analiz etme
Eğitimde Medrese-Mektep, hukukta Şer'iyye-Nizamiye ayrımının dinsel ve modern otoritelerin çatışmasından kaynaklandığı tespit edilir.
Sorunun kökenindeki çatışmanın niteliğini belirlemek için gereklidir.
2
Cumhuriyet Dönemi'ndeki çözüm yöntemini değerlendirme
Tevhid-i Tedrisat Kanunu ve Şer'iyye Mahkemelerinin kaldırılması gibi hamlelerle sistemin akılcı ve seküler (dünyevi) bir yapıya kavuşturulduğu görülür.
Yapılan inkılapların hangi felsefeye dayandığını anlamak için gereklidir.
3
Eylemi Atatürk ilkeleri ile eşleştirme
Din ve devlet işlerinin ayrılması, devletin rasyonel temellere oturması 'Laiklik' ilkesi ile doğrudan örtüşür.
En doğru ve öncelikli ilkeyi seçmek için son adımdır.

Anahtar Kavram

Kurumsal İkiliklerin (Düalizm) Giderilmesi ve Rasyonalizasyon

İpuçları

1
Soruda geçen 'ikilik' kavramı, dinsel kurumlar ile modern kurumların aynı anda var olmasıdır.

Daha Fazla Pratik

Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun hem Milliyetçilik hem de Laiklik ile ilişkisini karşılaştıran soruları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla

Konular