Soru

Zorluk: OrtaSosyal Düzen Kuralları ve Hukuk

Karayolları Trafik Kanunu'na aykırı hareket eden bir sürücüye, yetkili makamlarca idari para cezası uygulanması veya ehliyetine el konulması, bu kuralın ihlali karşısında devletin meşru zorlama gücünü kullanmasıdır. Bu durum, hukuk kurallarını din, ahlak ve görgü kuralları gibi diğer sosyal düzen kurallarından ayıran hangi temel kavram ile ifade edilmektedir?

  1. Maddi yaptırımCevap
  2. B
    Manevi yaptırım
  3. C
    Otonom yaptırım
  4. D
    Vicdani sorumluluk
  5. E
    Toplumsal kınama

Cevap

Hukuk kurallarının diğer sosyal düzen kurallarından ayrılmasını sağlayan, devlet gücüyle desteklenen zorlayıcı tepkiye 'maddi yaptırım' denir.
Hukuk kuralları, diğer sosyal düzen kurallarından (din, ahlak, görgü) farklı olarak arkasında 'kamu gücü' (devlet gücü) bulundurur. Bu güç sayesinde, kurallara uymayanlara karşı hapis, para cezası, tazminat veya cebri icra gibi somut ve zorlayıcı yaptırımlar uygulanır. Literatürde bu durum 'maddi yaptırım' olarak adlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Sosyal düzen kurallarını sınıflandır.
Toplumda din, ahlak, görgü ve hukuk kuralları bir arada bulunur.
Soruda sorulan farkı anlayabilmek için önce kural türlerini belirlemek gerekir.
2
Hukuk kuralının ihlalinde devreye giren mekanizmayı analiz et.
Hukuk kuralı çiğnendiğinde karşısında toplumun tepkisini değil, devletin yetkili organlarını ve gücünü (polis, mahkeme vb.) bulur.
Hukuku diğerlerinden ayıran en belirgin nitelik yaptırımın kaynağıdır.
3
Yaptırımın niteliğini tanımla.
Devletin cebir kullanarak uyguladığı hapis, para cezası veya hak kısıtlaması gibi somut sonuçlar 'maddi yaptırım' kavramı altında toplanır.
Din ve ahlak kurallarının yaptırımı sadece ruhsal veya toplumsal baskı (manevi) iken hukukunki somuttur.

Anahtar Kavram

Hukuk kurallarını diğer sosyal düzen kurallarından ayıran temel fark, yaptırımın niteliğinin 'maddi' olmasıdır.

İpuçları

1
Din ve ahlak kurallarının yaptırımı 'soyut' iken hukuk kurallarının yaptırımı 'somut' bir nitelik taşır.
2
Bu yaptırım türünde, kurala uymayan kişiye devletin yetkili organları aracılığıyla fiziksel veya mali bir zorlama uygulanır.
3
Kelimelerin anlamını düşünün: 'Maddi' somut olanı, 'Manevi' ise soyut ve ruhsal olanı temsil eder.

Daha Fazla Pratik

Diğer yaptırım türlerini (hükümsüzlük, yokluk, butlan) çalışarak yaptırım konusunu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla