Soru

Zorluk: Çok zorİdare Hukukuna Giriş ve Özellikleri

İdare hukuku; statüsel olması, kamu yararı odaklılığı ve tek taraflılık gibi temel özellikleriyle özel hukuktan ayrılan bir kamu hukuku dalıdır. İdare hukukunun özellikleri ve bu özelliklerin hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    İdare hukukunun 'içtihadi' bir nitelik taşıması, idari uyuşmazlıkların çözümünde mahkeme kararlarının (özellikle Danıştay) sadece somut uyuşmazlığı çözmekle kalmayıp genel ve bağlayıcı hukuk kuralları oluşturma gücüne sahip olduğu anlamına gelir.
  2. B
    İdare hukukunun 'tedvin edilmemiş' (derlenmemiş) olması, bu hukuk dalına ilişkin kuralların Medeni Kanun gibi tek bir temel metin yerine, çok sayıda farklı kanun, kararname ve düzenleyici işlemde dağınık halde bulunmasıdır.
  3. C
    İdare hukukunun 'statüsel' niteliği gereği, idare ile bireyler arasındaki hukuki statü tarafların karşılıklı irade beyanlarıyla (sözleşme serbestisiyle) değil, önceden belirlenmiş genel ve nesnel hukuk kurallarıyla düzenlenir.
  4. D
    İdare hukukunun 'genç' bir hukuk dalı olması ve büyük oranda içtihatlara dayanması, hukukun genel ilkelerinin idari yargı denetiminde kanunlar kadar etkili ve temel bir işlev görmesine yol açmıştır.
  5. İdare hukukunun 'kamu yararı'nı üstün tutan statüsü nedeniyle, idarenin taraf olduğu tüm sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklar, sözleşmenin içeriğine bakılmaksızın mutlaka idari yargı mercilerince çözüme kavuşturulur.Cevap

Cevap

İdarenin taraf olduğu tüm sözleşmelerin mutlaka idari yargıda görüleceğini belirten ifade yanlıştır; zira idarenin özel hukuk hükümlerine tabi sözleşmeleri adli yargı denetimine tabidir.
Doğru yanıt olan seçenek, idarenin tüm sözleşmelerinin idari yargıya tabi olduğunu savunarak idare hukukunun uygulama alanını yanlış tanımlamaktadır. İdare, kamu hizmetlerini yürütürken sadece 'idari sözleşmeler' (kamu imtiyaz sözleşmesi vb.) yapmaz; aynı zamanda sıradan bir kişi gibi 'özel hukuk sözleşmeleri' de yapabilir. Bu özel hukuk sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar, idare hukukunun değil özel hukukun konusudur ve adli yargı mercilerinde (hukuk mahkemeleri) çözülür.

Adım Adım Çözüm

1
İdare hukukunun 'içtihadi' ve 'tedvin edilmemiş' özelliklerini analiz et.
İdare hukukunun genç olması nedeniyle kodifiye edilmediği (tedvin edilmediği) ve kuralların büyük ölçüde Danıştay gibi yüksek mahkemelerin kararlarıyla (içtihat) şekillendiği saptanır.
İdare hukuku diğer hukuk dallarına (özel hukuk gibi) göre daha geç geliştiği için mevzuat dağınıktır.
2
İdarenin işlemlerindeki 'statüsel' ve 'tek taraflı' yapıyı değerlendir.
İdarenin bireylerle olan ilişkisinin sözleşme serbestisinden ziyade, önceden kanunla belirlenmiş 'statüler' üzerinden yürüdüğü ve idarenin kamu gücü kullanarak tek taraflı irade beyanıyla işlem yapabildiği doğrulanır.
İdarenin kamu yararını gerçekleştirmek için sahip olduğu 'kamu gücü' (imperium) ayrıcalıkları bu özelliklerin temelidir.
3
İdarenin özel hukuk alanındaki faaliyetlerini ve yargı yolu ayrımını incele.
İdarenin her zaman kamu gücü kullanarak hareket etmediği, bazen özel hukuk kişileri gibi sözleşmeler (örneğin kira, mal alımı vb.) imzalayabildiği belirlenir.
İdarenin özel hukuk sözleşmeleri 'idari sözleşme' niteliğinde olmadığından adli yargı (Hukuk Mahkemeleri) yetkilidir.
4
Seçeneklerdeki 'mutlaka' ve 'istisnasız' vurgusunu kontrol et.
İdarenin tüm uyuşmazlıklarının idari yargıda görüleceği iddiasının, özel hukuk sözleşmeleri istisnası nedeniyle hukuken hatalı olduğu sonucuna varılır.
Türk hukuk sisteminde 'yargı ayrılığı' ilkesi gereği uyuşmazlığın niteliği (idari mi özel mi) görevli yargı yolunu belirler.

Anahtar Kavram

İdare Hukukunun Bağımsızlığı ve Uygulama Alanının Sınırları

İpuçları

1
İdare hukuku her ne kadar bir kamu hukuku dalı olsa da, idarenin yaptığı her işlem her zaman idare hukukuna tabi değildir.
2
İdarenin özel hukuk kişilerinden mal veya hizmet satın alırken yaptığı sözleşmelerin hangi yargı koluna tabi olduğunu düşünün.
3
İdari sözleşmeler ile idarenin özel hukuk sözleşmeleri arasındaki farkı hatırlayın; ikinci türdeki uyuşmazlıklar adli yargıya gider.

Daha Fazla Pratik

İdarenin özel hukuk sözleşmeleri ile idari sözleşmelerini ayırt eden kriterleri (kamu gücü, kamu hizmeti, özel hükümler) çalışmak konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla