Soru

Zorluk: ZorCümlede Anlam İlişkileri

"Yabancı sermaye girişini teşvik etmek amacıyla hazırlanan yeni ekonomi paketinin içeriği, yatırımcılar tarafından belirsiz ve yetersiz bulunduğu için piyasalarda beklenen olumlu etkiyi yaratmadı." cümlesindeki anlam ilişkileriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    Temel yargı (sonuç), bir gerekçeye (neden) bağlanarak ifade edilmiştir.
  2. B
    Ekonomi paketinin hangi hedef doğrultusunda (amaç) oluşturulduğu belirtilmiştir.
  3. Yargının gerçekleşmesi, bir şarta (koşul) bağlı kılınmıştır.Cevap
  4. D
    Eylemin gerçekleşmeme nedeni ile ortaya çıkış amacı bir arada verilmiştir.
  5. E
    Birden fazla yan yargı, farklı anlam ilgileriyle temel yargıyı desteklemektedir.

Cevap

Cümlede yargının bir şarta bağlı olduğunu belirten seçenek yanlıştır çünkü metinde herhangi bir koşul ilişkisi kurulmamıştır.
Doğru seçenek olan yargının bir şarta bağlandığı ifadesi yanlıştır. Cümlede 'koşul-sonuç' (şart) ilişkisi kuran herhangi bir ek veya edat bulunmamaktadır. Cümle, karmaşık bir yapıda hem amaç-sonuç (teşvik etmek amacıyla hazırlanması) hem de neden-sonuç (yetersiz bulunduğu için etki yaratmaması) ilişkilerini barındırmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki 'amaç' bölümünü tespit etme
'Yabancı sermaye girişini teşvik etmek amacıyla' kısmı eylemin hedefini bildirir.
Bir eylemin hangi hedefle yapıldığını anlamak için 'Hangi amaçla?' sorusu sorulur.
2
Cümledeki 'neden' bölümünü tespit etme
'İçeriği belirsiz ve yetersiz bulunduğu için' kısmı eylemin gerekçesini bildirir.
Sonucun ortaya çıkma sebebini anlamak için 'Neden/Niçin?' sorusu sorulur.
3
Cümledeki 'sonuç' bölümünü tespit etme
'Piyasalarda beklenen olumlu etkiyi yaratmadı' temel yargıdır.
Gerçekleşen veya gerçekleşmeyen ana eylem budur.
4
Koşul anlamı kontrolü
Cümlede '-sa/-se', 'üzere' (koşul anlamında), 'yeter ki' gibi şart bildiren hiçbir yapı bulunmamaktadır.
Koşul cümlesinde bir eylemin gerçekleşmesi başka bir durumun varlığına bağlıdır.

Anahtar Kavram

Cümlede Neden-Sonuç, Amaç-Sonuç ve Koşul-Sonuç İlişkileri

İpuçları

1
Cümledeki '-mak amacıyla' ve '-dığı için' öbeklerine odaklanın.
2
Cümlede 'Hangi amaçla?' ve 'Niçin?' sorularının yanıtlarını arayın. Bu soruların cevapları var mı?
3
Koşul bildiren '-sa/-se' eki veya anlamı cümlede mevcut mu? Eğer yoksa, koşuldan bahsedilemez.

Daha Fazla Pratik

İçinde hem amaç hem neden barındıran cümleleri çözümleyerek bu iki kavram arasındaki ince çizgiyi daha iyi kavrayabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümledeki 'için' yerine 'nedeniyle', 'amacıyla' yerine 'gayesiyle' koyarak anlam sağlaması yapabilirsiniz. 'Koşuluyla' kelimesini cümleye dahil edip edemeyeceğinize bakın.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla