Soru

Zorluk: OrtaGerileme Dönemi (1699-1792)

Osmanlı Devleti'nin 18.18. yüzyılda Rusya karşısında izlediği Kırım politikası; Kırım'ın bağımsızlığını kabul etmek, Kırım üzerindeki Rus nüfuzunu onaylamak ve son olarak Kırım'ın Rusya tarafından ilhakını resmen tanımak zorunda kalması şeklinde bir seyir izlemiştir.

Bu süreci temsil eden gelişmelerin kronolojik olarak "Bağımsızlık - Rus Yanlısı Yönetim - İlhak" şeklinde doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Küçük Kaynarca Antlaşması - Aynalıkavak Tenkihnamesi - Yaş AntlaşmasıCevap
  2. B
    Küçük Kaynarca Antlaşması - Belgrad Antlaşması - Yaş Antlaşması
  3. C
    Pasarofça Antlaşması - Küçük Kaynarca Antlaşması - Ziştovi Antlaşması
  4. D
    Prut Antlaşması - Aynalıkavak Tenkihnamesi - Belgrad Antlaşması
  5. E
    Küçük Kaynarca Antlaşması - Yaş Antlaşması - Ziştovi Antlaşması

Cevap

Kırım'ın elden çıkma süreci Küçük Kaynarca Antlaşması (17741774) ile başlamış, Aynalıkavak Tenkihnamesi (17791779) ile devam etmiş ve Yaş Antlaşması (17921792) ile tamamlanmıştır.
Kırım'ın Osmanlı idaresinden kopuşu üç temel hukuki metinle şekillenmiştir: 17741774 Küçük Kaynarca Antlaşması bağımsızlığı, 17791779 Aynalıkavak Tenkihnamesi Rus yanlısı yönetimin (Şahin Giray) kabulünü, 17921792 Yaş Antlaşması ise Kırım'ın Rusya tarafından ilhak edildiğinin Osmanlı tarafından resmen tanınmasını ifade eder. Bu sıralama sürecin siyasi ve kronolojik mantığına tam uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
17741774 Küçük Kaynarca Antlaşması'nın analizi
Kırım ilk kez Osmanlı'dan ayrılarak bağımsız olmuştur.
Bu antlaşma ile Kırım halkının Müslüman olması sebebiyle sadece dini açıdan halifeye bağlı kalması kararlaştırılmıştır.
2
17791779 Aynalıkavak Tenkihnamesi'nin analizi
Rus yanlısı Şahin Giray'ın Kırım hanlığı resmen tanınmıştır.
Osmanlı Devleti, Rus baskısı sonucunda Rusya'nın istediği bir yöneticinin Kırım'ın başına geçmesini onaylamak zorunda kalarak nüfuz kaybı yaşamıştır.
3
17921792 Yaş Antlaşması'nın analizi
Kırım'ın Rusya'ya ait olduğu resmen kabul edilmiştir.
Rusya'nın Kırım'ı işgali (ilhakı) bu antlaşma ile uluslararası hukukta kesinleşmiş ve Osmanlı'da Dağılma Dönemi başlamıştır.

Anahtar Kavram

Kırım'ın Elden Çıkış Aşamaları

İpuçları

1
Kırım'ın elden çıkış süreci, Küçük Kaynarca Antlaşması ile bağımsız olmasıyla başlamıştır.
2
Sürecin ikinci aşamasında, Şahin Giray'ın hanlığının tanındığı bir 'Tenkihname' (düzeltme belgesi) yer alır.
3
Kırım'ın tamamen Rus toprağı olduğunun kabulü, Gerileme Dönemi'ni kapatan 17921792 Yaş Antlaşması ile gerçekleşmiştir.

Daha Fazla Pratik

Küçük Kaynarca Antlaşması'nın halifelik maddesi ile Yaş Antlaşması'nın dağılma dönemine geçişteki etkilerini karşılaştırınız.

Alternatif Yöntem

Süreci 'K-A-Y' (Kaynarca - Aynalıkavak - Yaş) şeklinde kodlayarak akılda tutabilirsiniz. Bu kodlama Kırım'ın 'kayıp' sürecini kronolojik olarak özetler.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla