Soru

Zorluk: OrtaSevr Barış Antlaşması

Sevr Antlaşması'nın mali ve ekonomik hükümlerine göre; Osmanlı Devleti'nin tüm gelir kaynakları, yıllık bütçesi, vergi tarifeleri ve borç ödemeleri İngiliz, Fransız ve İtalyan delegelerden oluşan bir "Maliye Komisyonu"nun onayına bağlanmış; ayrıca kapitülasyonların savaşa katılmamış devletlerin vatandaşlarını da kapsayacak biçimde genişletilerek yeniden yürürlüğe konması kararlaştırılmıştır.

Bu hükümler doğrultusunda Osmanlı Devleti'nin durumuyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

  1. A
    Dış borçların tasfiyesi amacıyla Düyun-ı Umumiye İdaresinin tüm yetkileri Osmanlı Hazine Nezaretine devredilmiştir.
  2. B
    Osmanlı Devleti'nin kapitülasyonları tek taraflı feshetme hakkı uluslararası düzeyde tanınmıştır.
  3. Devletin ekonomik ve mali egemenlik hakları bütünüyle İtilaf Devletleri'nin vesayeti altına girmiştir.Cevap
  4. D
    Yerli üreticiyi korumak amacıyla yabancı tüccarlara uygulanan gümrük vergileri artırılmıştır.
  5. E
    İtilaf Devletleri Osmanlı maliyesini yönetirken Türk lirasının değerini korumayı temel hedef belirlemiştir.

Cevap

Devletin ekonomik ve mali egemenlik hakları bütünüyle İtilaf Devletleri'nin vesayeti altına girmiştir.
Sevr Antlaşması'nda yer alan Maliye Komisyonu; bütçenin hazırlanması, onaylanması, vergi oranlarının tespiti ve gelirlerin harcanması konularında tek yetkili kılınmıştır. Aynı zamanda kapitülasyonların tüm yabancı devletlere teşmil edilmesi, Osmanlı Devleti'nin hem mali bağımsızlığını hem de ekonomik egemenliğini bütünüyle yitirerek İtilaf Devletleri'nin tam bir vesayeti altına girdiğini kesin olarak kanıtlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen antlaşma maddelerini egemenlik kavramı açısından analiz etme
Bütçe onayının, gelirlerin ve vergi sisteminin İngiliz, Fransız ve İtalyan temsilcilerden oluşan Maliye Komisyonuna bırakıldığı ve kapitülasyonların genişletildiği görülür.
Bir devletin bütçe yapma ve para politikalarını bağımsızca belirleyememesi egemenlik haklarının doğrudan devredildiğini gösterir.
2
Hükümlerin Osmanlı Devleti'nin siyasi ve hukuki statüsüne etkisini değerlendirme
Osmanlı Devleti mali bakımdan kendi kararlarını alamayan, bütünüyle dış güçlerin denetimine ve vesayetine tabi bir yapıya dönüştürülmüştür.
Mali bağımsızlığını kaybeden bir devletin siyasi bağımsızlığını sürdürmesi imkânsızdır.

Anahtar Kavram

Sevr Barış Antlaşması'nın Mali Hükümleri ve Egemenlik Haklarına Etkisi

İpuçları

1
Bir devletin bütçesini, vergilerini ve gelirlerini yabancı temsilcilerin belirlemesi o devletin bağımsızlığı açısından ne anlama gelir?
2
Kapitülasyonların kaldırılmayıp aksine müttefik olmayan devletlere de genişletilmesi ve bütçenin İtilaf Komisyonu onayına tabi tutulması mali bağımsızlığı ortadan kaldırır.
3
Ekonomik ve mali kararları bütünüyle yabancı güçlerin denetimine geçen bir devlet doğrudan vesayet altına girmiş olur.

Daha Fazla Pratik

Sevr Antlaşması'nın mali hükümleri ile Lozan Barış Antlaşması'nda kapitülasyonların ve Düyun-ı Umumiye'nin kaldırılması hükümlerini egemenlik ilkeleri açısından karşılaştırınız.

Alternatif Yöntem

Egemenlik kavramının unsurları (yasama, yürütme, yargı ve mali bağımsızlık) üzerinden eleme yöntemi uygulanabilir. Bütçe hakkının devredilmesi doğrudan 'mali egemenliğin kaybı ve vesayet' sonucuna ulaştırır.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla