Examkin

Soru

Zorluk: ZorHukukun Yaptırımları (Müeyyideler)

Hukuk kurallarına aykırı davranışta bulunan kişilere karşı devlet gücüyle uygulanan birer tepki olan 'hukuki yaptırımlar' (müeyyideler) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuk tekniği açısından hatalıdır?

  1. A
    Cebri icra yaptırımı, bir borcun rıza ile yerine getirilmemesi durumunda devlet gücüyle tahsilini sağlar ve sadece para borçlarında değil, çocuk teslimi veya bir taşınmazın tahliyesi gibi edimlerde de uygulanabilir.
  2. B
    Bir idari işlemin kanunlara veya üst hukuk normlarına aykırı olması durumunda, yargı organları tarafından bu işlemin geçmişe etkili olarak ortadan kaldırılması iptal yaptırımıdır.
  3. Hukuk kurallarına aykırı bir fiil sonucunda başkasına verilen zararın malen veya nakden giderilmesi olan tazminat, ceza hukukunun asli bir yaptırımı olup hapis cezası ile aynı hukuki niteliğe sahiptir.Cevap
  4. D
    Disiplin cezaları; memur, öğrenci gibi belirli bir statüdeki kişilere hiyerarşik düzene veya kurum kurallarına aykırı davranışları nedeniyle uygulanan, niteliği gereği idari birer yaptırımdır.
  5. E
    Bir hukuki işlemin, kurucu unsurlarının tam olmasına rağmen kanunun emredici hükümlerine aykırı yapılması durumunda mahkeme kararıyla hükümsüz sayılması butlan (geçersizlik) yaptırımıdır.

Cevap

Tazminatın ceza hukukunun bir yaptırımı olduğunu ve hapis cezası ile aynı niteliği taşıdığını savunan ifade hatalıdır.
Tazminat, hukuk kurallarına aykırı fiil sonucu meydana gelen zararın giderilmesi amacını taşır ve Borçlar Kanunu kapsamındaki özel hukuk yaptırımıdır. Hapis cezası ise Türk Ceza Kanunu kapsamında, toplum düzenini bozan kişilere yönelik bir kamu hukuku yaptırımıdır. Bu iki kavramın hukuki niteliği, amacı ve tabi olduğu yargılama usulü birbirinden tamamen farklıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Yaptırım türlerinin hukuki niteliğini analiz etmek.
Tazminat, özel hukuk (borçlar hukuku) alanında ortaya çıkan bir yaptırımdır.
Tazminatın temel amacı, mağdurun malvarlığındaki eksilmeyi gidermek (reparasyon) olup, suçluyu toplumsal olarak cezalandırmak değildir.
2
Ceza ve tazminat arasındaki farkı belirlemek.
Ceza (hapis/adli para cezası) devlet adına savcılarca talep edilen bir kamu hukuku yaptırımı iken, tazminat zarar görenin talebiyle belirlenen bir özel hukuk yaptırımıdır.
Hukuk sistemimizde ceza ehliyeti olmayan (örneğin akıl hastası) biri ceza almazken, tazminat ödemekle (hakkaniyet gereği) yükümlü tutulabilir.
3
Cebri icra ve iptal gibi diğer yaptırımları kontrol etmek.
A, B, D ve E seçeneklerindeki tanımlar hukuk doktrinine uygundur.
Bu yaptırımlar kendi uygulama alanlarında (icra hukuku, idare hukuku vb.) doğru tanımlanmıştır.

Anahtar Kavram

Hukuki yaptırımların tasnifi ve tazminatın özel hukuk niteliği.

İpuçları

1
Yaptırımları özel hukuk (tazminat, cebri icra, hükümsüzlük) ve kamu hukuku (ceza, iptal) ayrımına göre düşünün.
2
Tazminatın kime ödendiği ile adli para cezasının kime ödendiği arasındaki fark, bu iki kavramın farklı hukuk dallarına ait olduğunu kanıtlar.

Daha Fazla Pratik

Yokluk ve mutlak butlan arasındaki 'kurucu unsur' farkını pekiştirmek için evlendirme memuru önünde yapılmayan bir evlilik ile teyze-yeğen arasındaki evlilik örneklerini karşılaştırınız.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Hukukun Yaptırımları (Müeyyideler)

Bu konudan daha fazla soru