Soru

Zorluk: Zor1921 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye)

19211921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’nda 2929 Ekim 19231923 tarihinde gerçekleştirilen anayasal değişiklikler, devletin temel yapısı ve hükümet etme usulünde önemli dönüşümleri beraberinde getirmiştir. Bu değişikliklerin ardından ortaya çıkan yeni idari ve hukuki yapı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Meclis başkanı ile devlet başkanlığı yetkileri birbirinden ayrılarak, başbakanlık makamının ihdasıyla kabine sistemine yönelik bir yapı oluşturulmuştur.Cevap
  2. B
    Yasama, yürütme ve yargı güçleri birbirinden tamamen bağımsız hale getirilerek klasik parlamenter sisteme kesin geçiş yapılmıştır.
  3. C
    19211921 Anayasası'nın 'çerçeve' (kısa ve öz) olma niteliği terkedilerek, temel hak ve özgürlükleri kapsamlı şekilde düzenleyen kazuistik bir metne dönüştürülmüştür.
  4. D
    Anayasada yer alan 'Devletin dini İslam'dır' ibaresi bu tarihte metinden çıkarılmış ve devletin laik karakteri ilk kez tescillenmiştir.
  5. E
    Bakanlar Kurulu üyelerinin (İcra Vekilleri Heyeti) Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından tek tek oylanarak seçilmesi kuralı mutlak bir zorunluluk olarak korunmuştur.

Cevap

Meclis başkanı ile devlet başkanlığı yetkilerinin birbirinden ayrılarak kabine sistemine geçişin temellerinin atıldığı seçenek doğrudur.
Doğru yanıt olan seçenek, 19231923 anayasa değişikliklerinin en temel hukuki sonucunu ifade etmektedir. Bu değişiklikten önce Meclis Başkanı hükümete de başkanlık ederken, değişiklikten sonra Cumhurbaşkanı (Devlet Başkanı) ve Başbakan (Hükümet Başkanı) makamları birbirinden ayrılmış, böylece 'Meclis Hükümeti Sistemi'nden 'Kabine Sistemi'ne geçişin en kritik adımı atılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
19211921 Anayasası'nın orijinal (Meclis Hükümeti) yapısını analiz et.
Orijinal metinde Meclis Başkanı aynı zamanda hükümetin de başkanıdır ve bakanlar Meclis tarafından tek tek seçilir.
Milli Mücadele dönemi olağanüstü şartları nedeniyle yetkilerin tek elde (Meclis) toplanması gerekmiştir.
2
19231923 değişikliklerinin içeriğini incele.
Cumhuriyet ilan edilmiş, Cumhurbaşkanlığı ve Başbakanlık makamları oluşturulmuştur.
Yönetim şeklinin netleşmesi ve hükümet krizlerinin önlenmesi için kabine sistemine geçiş ihtiyacı doğmuştur.
3
Hükümet sistemi üzerindeki etkiyi belirle.
Devlet başkanlığı ile yasama başkanlığı ayrılmış, kabine sistemine yönelik bir yapı kurulmuştur.
Bu değişiklik yürütme organının Meclis'ten bir nebze daha ayrışmasını ve daha hızlı karar alabilmesini sağlamıştır.

Anahtar Kavram

1921 Anayasası 1923 Değişiklikleri ve Hükümet Sistemi Dönüşümü
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla