Examkin

Soru

Zorluk: ZorI. Dünya Savaşı Taarruz Cepheleri (Kafkas ve Kanal)

Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşı'nda açtığı Kafkas ve Kanal cepheleri; müttefiki Almanya’nın İtilaf Devletleri üzerindeki askerî baskıyı dağıtma arzusu, ağır lojistik yetersizlikler ve çetin doğa koşullarının harekâtların seyrini doğrudan belirlemesi gibi birçok müşterek dinamik barındırmaktadır.

Buna göre, her iki taarruz cephesinin askerî seyri ve nihai neticeleri mukayese edildiğinde Kafkas Cephesi’ni Kanal Cephesi’nden ayıran temel gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Milli Mücadele Dönemi'nde imzalanan Gümrü Antlaşması ile cephedeki askerî faaliyetlerin I. Dünya Savaşı devam ederken tamamen sonlandırılması
  2. B
    Bölgedeki ayrılıkçı hareketleri engellemek adına Osmanlıcılık fikri doğrultusunda çok uluslu yerel özerk yönetimlerin kurulması
  3. Askerî taarruzun başarısızlıkla sonuçlanmasına rağmen, hasım devletteki rejim değişikliği neticesinde diplomatik yolla toprak kazanımı sağlanarak kapanmasıCevap
  4. D
    1878 Berlin Antlaşması'yla kaybedilen vilayetlerin, savaş sürerken toplanan Paris Barış Konferansı kararlarıyla doğrudan ilhak edilmesi
  5. E
    Bölgedeki askerî ve siyasi anlaşmazlıkların Milletler Cemiyeti hakemliğinde çözülerek sınırların uluslararası güvenceye kavuşturulması

Cevap

Askerî taarruzun başarısızlıkla sonuçlanmasına rağmen, hasım devletteki rejim değişikliği neticesinde diplomatik yolla toprak kazanımı sağlanarak kapanması
I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı Devleti'nin taarruz inisiyatifiyle açtığı her iki cephe de (Kafkas ve Kanal) askerî harekât sahasında hedeflerine ulaşamamış, ağır kayıplar verilmiştir. Kanal Harekâtı'nın başarısızlığı Sina Çölü'nün tahliyesine ve Suriye-Filistin Cephesi'nde savunmaya geçilerek toprakların kaybedilmesine yol açmıştır. Kafkas Cephesi'nde ise Sarıkamış trajedisi ve ardından gelen Rus işgallerine karşın, 1917 yılında Rusya'da patlak veren Bolşevik İhtilali sebebiyle Çarlık rejimi yıkılmıştır. Yeni rejim savaştan çekilerek 3 Mart 1918'de Brest-Litovsk Antlaşması'nı imzalamış ve 1878 Berlin Antlaşması'ndan beri Rus işgalinde olan Kars, Ardahan ve Batum (Elviye-i Selâse) Osmanlı Devleti'ne geri verilmiştir. Bu durum, Kafkas Cephesi'ni askerî mağlubiyete rağmen diplomatik yolla toprak kazancıyla neticelenen istisnai bir cephe kılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Taarruz cephelerinin (Kafkas ve Kanal) ortak açılış dinamiklerini ve askerî seyrini değerlendirme
Her iki cephe de Osmanlı'nın taarruz inisiyatifiyle açılmış, Alman kurmaylarının planlamaları ve yönlendirmeleriyle desteklenmiş, ancak yetersiz lojistik ve zorlu coğrafi koşullar nedeniyle harekâtlar taktiksel hedeflerine ulaşamayarak savunmaya dönüşmüştür.
Soru kökünde belirtilen ortak zemin analiz edilerek ayrışan nihai noktanın tespiti için gerekli temeli kurmak.
2
Kanal Cephesi'nin neticelerini inceleme
Kanal Harekâtları'nda (Süveyş) Osmanlı ordusu İngiliz savunmasını aşamamış, Sina Çölü boşaltılmış ve cephe Suriye-Filistin savunma hattına evrilerek kesin toprak kayıplarıyla kapanmıştır.
Kanal Cephesi'nin askerî başarısızlığının doğrudan stratejik ve coğrafi bir çekilmeye dönüştüğünü görmek.
3
Kafkas Cephesi'nin özgün kapanış sürecini ve diplomasi boyutunu analiz etme
Kafkas Cephesi'nde Sarıkamış Harekâtı faciası ve Doğu Anadolu'nun önemli ölçüde Rus işgaline uğramasına rağmen, 1917 yılında Rusya'da gerçekleşen Bolşevik İhtilali Çarlık yönetimini yıkmıştır. Yeni Sovyet yönetimi savaştan çekilerek Osmanlı Devleti ile 3 Mart 1918 Brest-Litovsk Antlaşması'nı imzalamış; böylece Kars, Ardahan ve Batum (Elviye-i Selâse) Osmanlı Devleti'ne iade edilmiştir.
Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'nda fiilen mağlup durumda olduğu bir cephede uluslararası konjonktür ve diplomatik antlaşma sayesinde toprak kazandığı yegâne cephenin Kafkas Cephesi olduğunu netleştirmek.
4
Seçenekler arasından Kafkas Cephesi'ni Kanal Cephesi'nden ayıran temel parametreyi belirleme
Karşı taraftaki rejim değişikliği (Bolşevik İhtilali) sayesinde antlaşma masasında toprak kazanımı sağlanarak kapanması ifadesi doğru cevaptır.
Tarihsel ve analitik karşılaştırmanın nihai sonucuna ulaşmak.

Anahtar Kavram

I. Dünya Savaşı'nda Kafkas ve Kanal Taarruz Cephelerinin Stratejik Nitelikleri ve Kafkas Cephesi'nin Brest-Litovsk Antlaşması ile Toprak Kazanımı Sağlanarak Kapanması

İpuçları

1
Her iki cephe de taarruz olarak başlamış ve askerî hedeflerine tam olarak ulaşamamıştır. Ancak cephelerin kapandığı andaki siyasi ve diplomatik neticeleri birbirinden oldukça farklıdır.
2
Kafkas Cephesi'nde savaşılan ana hasım devlet olan Çarlık Rusyası'nın 1917 yılında iç savaş ve ihtilal (Bolşevik Devrimi) yaşayarak savaştan çekildiğini hatırlayınız.
3
Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'nda yenik düşmesine rağmen, 3 Mart 1918 Brest-Litovsk Antlaşması ile 1878'de kaybettiği Elviye-i Selâse'yi (Kars, Ardahan, Batum) diplomatik olarak geri kazandığı cephe Kafkas Cephesi'dir.

Daha Fazla Pratik

Kafkas Cephesi'nin kapanmasından sonra bölgedeki gelişmeler kapsamında Kafkas İslam Ordusu'nun Bakü harekâtını ve Enver Paşa'nın bölgeye yönelik stratejilerini inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Kronolojik ve diplomatik eleme yöntemi: Seçeneklerde geçen Gümrü Antlaşması (1920), Paris Barış Konferansı (1919) ve Milletler Cemiyeti (1920) gibi olaylar I. Dünya Savaşı taarruz cephelerinin kapanış sürecinden (1918) sonraki dönemlere ait olduğu için elenebilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

I. Dünya Savaşı Taarruz Cepheleri (Kafkas ve Kanal)

Bu konudan daha fazla soru