Türkiye'de Cumhuriyet'in ilanından günümüze kadar geçen süreçte nüfusun nitelik ve niceliğinde büyük değişimler yaşanmıştır. Nüfusun yapısal özellikleri arasında yer alan eğitim seviyesindeki yükselme, ülkenin toplumsal ve ekonomik dönüşümünün en önemli göstergelerinden biridir. Buna göre, Türkiye'de nüfusun eğitim yapısında meydana gelen değişim ve sonuçlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- AOkuryazar oranının artması, modernleşme süreciyle paralel olarak kadınların sosyal hayattaki rolünü güçlendirmiştir.
- BEğitim düzeyinin yükselmesiyle birlikte evlenme yaşı gecikmiş, bu durum doğurganlık hızının azalmasında etkili olmuştur.
- CEğitimli nüfus miktarının artması, nitelikli iş gücü ihtiyacının karşılanmasına ve ikincil faaliyetlerin gelişmesine katkı sağlamıştır.
- Okuryazarlık oranının artması, nüfusun ülke genelindeki aritmetik yoğunluğunun bölgeler arasında dengeli dağılmasını sağlamıştır.Cevap
- EYükseköğretim mezunu oranının artması, beşerî sermayenin güçlenmesine ve Ar-Ge faaliyetlerinin artmasına olanak tanımıştır.
Cevap
Okuryazarlık oranının artmasının nüfusun aritmetik yoğunluğunun bölgeler arasında dengeli dağılmasını sağladığı yönündeki ifade yanlıştır.
Okuryazarlık ve eğitim seviyesi, nüfusun niteliğini (kalitesini) ifade eden yapısal özelliklerdir. Bir ülkenin eğitim düzeyinin artması sosyo-ekonomik gelişmeye katkı sağlasa da, nüfusun bölgeler arasındaki dağılışını (aritmetik nüfus yoğunluğunu) dengeleme özelliğine sahip değildir. Türkiye'de nüfusun dağılışını belirleyen temel faktörler yer şekilleri, iklim koşulları, ulaşım ve sanayi imkanlarıdır. Hatta eğitim düzeyinin artması, genellikle eğitimli nüfusun iş imkanı bulabileceği büyük şehirlere göç etmesine ve dolayısıyla yoğunluk dengesizliğinin daha da artmasına neden olabilir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Nüfusun Niteliksel (Yapısal) ve Niceliksel (Dağılış) Özellikleri Ayrımı
İpuçları
1
Nüfusun 'yapısal' özellikleri ile 'dağılış' özelliklerini birbirinden ayırın.
2
Okuryazar olan bir kişinin nerede yaşamayı seçeceğini düşünün; eğitimli olmak her zaman memleketinde kalmak anlamına mı gelir?
3
Türkiye'de nüfus yoğunluğunun en fazla olduğu yerlerin (Marmara gibi) ortak özelliği okuryazarlık mı yoksa sanayileşme mi?
Daha Fazla Pratik
Türkiye'de nüfusun sektörel dağılımı ile çalışanların eğitim seviyesi arasındaki korelasyonu inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Soruya 'sebep-sonuç' ilişkisi açısından yaklaşın. Eğitimdeki artış ekonomik dönüşüme (sanayi, hizmet) neden olurken; nüfus yoğunluğu yeryüzü şekilleri ve iklim gibi dışsal/doğal faktörlerin sonucudur. İkisi arasında doğrudan bir dengeleme ilişkisi kurulamaz.
Tahmini Süre:1m 15s