Soru

Zorluk: Çok zorTBMM Üyeliği ve Seçilme Yeterliliği

1982 Anayasası'nın 7676. maddesi ile düzenlenen milletvekili seçilme yeterliliği şartları ve 20172017 anayasa değişiklikleri sonrası yürürlüğe giren güncel seçim mevzuatı hükümleri dikkate alındığında; aşağıdaki özelliklere sahip kişilerden hangisinin milletvekili adayı olması hukuken mümkündür?

  1. Taksirli bir suçtan dolayı 33 yıl hapis cezasına mahkûm olmuş ve cezasının infazı tamamlanmış olan bir kişiCevap
  2. B
    Hırsızlık suçundan dolayı 66 ay hapis cezası almış ancak suçun işlendiği tarihten sonra çıkarılan bir genel af ile adli sicil kaydı silinmiş olan bir kişi
  3. C
    Askerlik çağına gelmiş olmasına rağmen askerlik şubesinden herhangi bir erteleme veya muafiyet kararı almamış olan 2323 yaşındaki bir kişi
  4. D
    Kasıtlı bir suçtan dolayı 1414 ay hapis cezası alan ancak mahkemece bu cezası adli para cezasına çevrilerek infaz edilen bir kişi
  5. E
    Mevcut görevinden istifa etmeksizin bir siyasi partiye milletvekili aday adaylığı başvurusunda bulunan bir hâkim veya savcı

Cevap

Taksirli bir suçtan dolayı hapis cezası alan kişi, ceza süresi ne olursa olsun seçilme yeterliliğine sahiptir.
Doğru ifadeye göre taksirli suçlar, milletvekili seçilme engelini belirleyen süre sınırlarının tamamen dışındadır. Dolayısıyla, bir kişi taksirli bir suçtan dolayı 33 yıl, hatta 1010 yıl hapis cezası alsa bile, bu durum onun milletvekili seçilmesine engel teşkil etmez.

Adım Adım Çözüm

1
Taksirli suçların istisnasını kontrol etme
Anayasa'nın 7676. maddesine göre taksirli suçlar, seçilme engelini belirleyen bir yıllık hapis cezası sınırı kapsamı dışındadır.
Kasıtlı olmayan (taksirli) eylemlerin siyasi haklardan mahrumiyet doğurmaması ilkesi esastır.
2
Yüz kızartıcı suçlarda af etkisini değerlendirme
Hırsızlık, dolandırıcılık, rüşvet gibi suçlar affa uğrasa bile seçilme engelini kalıcı hale getirir.
Kamu vicdanı ve devlet yönetimine duyulan güvenin korunması amaçlanır.
3
Askerlik durumundaki 'ilişiği bulunmamak' kavramını analiz etme
20172017 sonrası 'askerliğini yapmış olmak' şartı yerine 'askerlikle ilişiği bulunmamak' şartı gelmiştir; ancak yasal ertelemesi (tecil) olmayanlar aday olamaz.
Askerlik çağına gelen bir bireyin yasal bir statü (erteleme, muafiyet veya terhis) içinde olması gerekir.
4
Hapis cezasının niteliğini ve süresini inceleme
Kasıtlı bir suçtan alınan 11 yıl (1212 ay) veya üzeri hapis cezası, paraya çevrilse dahi seçilme yeterliliğini kaybettirir.
Önemli olan hükmedilen ceza süresidir, infaz yöntemi bu anayasal engeli değiştirmez.

Anahtar Kavram

Milletvekili Seçilme Yeterliliği ve Suç Kategorileri
Bu soruyu puanla