Osmanlı Devleti’nin klasik dönem askeri yapısında 'Merkez' (Kapıkulu) ve 'Eyalet' orduları arasında görev tanımları, sosyal köken ve mali kaynaklar bakımından belirgin farklar bulunmaktadır. Buna göre, tımarlı sipahilerin dirlik gelirleriyle yetiştirdiği Cebelü adı verilen askerlerin, Kapıkulu askerlerinden ayrılan temel yönü aşağıdakilerden hangisidir?
- Aİhtiyaçlarının doğrudan hazineden ödenen nakdi maaşlarla (ulufe) karşılanması
- Savaş zamanı dışında taşrada asayişi sağlama ve üretim denetimi gibi görevlerinin olmasıCevap
- CSaray eğitimi alarak devşirme kökenli askerlerden oluşmaları
- DYalnızca padişahı ve saray çevresini korumakla görevli profesyonel birlikler olmaları
- EHukuki statü olarak vergi veren reaya (halk) sınıfı içerisinde yer almaları
Cevap
Cebelülerin Kapıkulu askerlerinden en temel farkı, savaş dışı zamanlarda taşrada asayişi sağlamaları ve tarımsal üretimin denetimi gibi idari ve ekonomik görevleri yerine getirmeleridir.
Doğru seçenek olan ifade, eyalet ordusunun temelini oluşturan Tımar sisteminin askeri çıktısı olan Cebelülerin karakterini yansıtır. Kapıkulu askerleri profesyonel, maaşlı ve sadece askeri işlerle meşgul olan bir sınıfken; Cebelüler dirlik topraklarında asayişi korumak ve köylünün üretimini denetlemek gibi idari ve ekonomik fonksiyonlara da sahiptir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Osmanlı askeri teşkilatında Merkez (Kapıkulu) ve Eyalet (Tımarlı Sipahi) ayrımı; mali kaynaklar (Ulufe vs. Dirlik) ve idari sorumluluklar üzerinden şekillenir.