Examkin

Soru

Zorluk: OrtaI. Dünya Savaşı Taarruz Cepheleri (Kafkas ve Kanal)

I. Cihan Harbi'nin Doğu harekât sahasında, 1914 yılı sonlarında Rus birliklerine karşı Köprüköy ve Azap muharebelerinde kazanılan mevzi başarıların ardından; 3. Ordu Komutanı Hasan İzzet Paşa, çetin kış şartları ve lojistik yetersizlikler sebebiyle ordunun savunmada kalarak baharı beklemesini önermiştir. Buna karşılık Başkomutan Vekili Enver Paşa, bizzat cepheye intikal ederek geniş kapsamlı bir kuşatma manevrasıyla taarruz emri vermiştir.

Tarihe 'Sarıkamış Harekâtı' olarak geçen bu askerî girişimin Osmanlı Devleti açısından en belirgin stratejik sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Kafkasya üzerinden Orta Asya Türk topluluklarıyla doğrudan kara bağlantısının kalıcı olarak kurulması
  2. B
    Çarlık Rusyası'nın savaştan tamamen çekilerek Elviye-i Selâse bölgesini Osmanlı idaresine bırakması
  3. 3. Ordu'nun muharip gücünü büyük ölçüde kaybetmesiyle Doğu Anadolu topraklarının geniş çaplı işgale açık hâle gelmesiCevap
  4. D
    İtilaf Devletleri'nin Rusya'ya yardım ulaştırma gerekçesiyle Çanakkale Boğazı'na yönelik harekât planından vazgeçmesi
  5. E
    Bölgedeki asayişi sağlamak amacıyla yürürlüğe konulan Sevk ve İskân Kanunu uygulamalarının tamamen durdurulması

Cevap

3. Ordu'nun muharip gücünü büyük ölçüde kaybetmesiyle Doğu Anadolu topraklarının geniş çaplı işgale açık hâle gelmesi
Sarıkamış Harekâtı, Osmanlı 3. Ordusu'nun mevcut muharip varlığını büyük ölçüde eritmiş ve bölgedeki askerî dengeyi tamamen Rusya lehine çevirmiştir. Bu durum, Osmanlı ordusunun Doğu Anadolu'yu savunmasız bırakmasına ve Rus kuvvetlerinin kısa süre içinde bölgeyi geniş çapta işgal etmesine yol açmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kafkas Cephesi'ndeki Sarıkamış Harekâtı'nın askerî gelişim sürecini analiz etmek
Hasan İzzet Paşa'nın kış şartları ve lojistik eksiklikler uyarısına rağmen Enver Paşa'nın başlattığı kuşatma taarruzu dondurucu soğuk, salgın hastalıklar ve ikmal yetersizliği nedeniyle ağır bir hezimetle sonuçlanmıştır.
Bir taarruz cephesindeki taktiksel kararların sahadaki neticelerini ve ordu kapasitesi üzerindeki etkisini kavramak gerekir.
2
Harekâtın Osmanlı savunma gücü ve toprak hâkimiyeti üzerindeki doğrudan stratejik sonucunu belirlemek
Bölgeyi savunan 3. Ordu'nun insan ve mühimmat bakımından tükenmesi, Rus ordusunun 1915 ve 1916 yıllarında karşı taarruza geçerek Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu'daki stratejik şehirleri işgal etmesine yol açmıştır.
Taarruzun başarısızlığı cephenin tamamen çökmesine ve savunmasız kalan vatan topraklarının düşman istilasına uğramasına neden olmuştur.
3
Diğer seçeneklerdeki kronolojik ve kavramsal yanılgıları ayıklamak
Orta Asya ile birleşme hedefi gerçekleşememiş, Rusya'nın savaştan çekilmesi ise 1917'deki Bolşevik İhtilali sonrası 1918 Brest-Litovsk ile mümkün olmuştur.
Kronolojik neden-sonuç bağını doğru kurarak çeldiricileri elemek esastır.

Anahtar Kavram

Kafkas Cephesi'nde Sarıkamış Harekâtı'nın stratejik sonuçları ve Doğu Anadolu'nun işgale açık hâle gelmesi

İpuçları

1
Sarıkamış Harekâtı'nın ardından Doğu Anadolu'daki Osmanlı savunma gücünün ne duruma geldiğini düşününüz.
2
3. Ordu'nun kış şartlarında ağır kayıplar vermesinin, Rus ordusunun bölgedeki ilerleyişini nasıl etkilediğine odaklanınız.
3
Harekât Osmanlı taarruzunun başarısızlığıyla sonuçlanmış, ordunun gücünü tüketmesi Doğu Anadolu topraklarını Rus istilasına açık bırakmıştır.

Daha Fazla Pratik

Kafkas Cephesi'nde 1916 yılında Mustafa Kemal Paşa'nın 16. Kolordu Komutanı olarak yürüttüğü faaliyetleri ve 1918 Brest-Litovsk Antlaşması sürecini pekiştiriniz.

Alternatif Yöntem

Önermedeki komuta kademesi uyarısını ve kış şartlarının getirdiği lojistik yıkımı hatırlayarak, başarısız olan bir genel taarruzun sahada savunma çöküşüne yol açacağı çıkarımı üzerinden doğru cevaba ulaşılabilir.
Tahmini Süre:1m 5s
Bu soruyu puanla

Konular

I. Dünya Savaşı Taarruz Cepheleri (Kafkas ve Kanal)

Bu konudan daha fazla soru