Bölgesel Kalkınma Projeleri

Türkiye'deki bölgesel kalkınma projeleri, uygulandığı sahanın doğal kaynak potansiyeli ve sosyo-ekonomik ihtiyaçları doğrultusunda farklı öncelikli hedeflere sahiptir. Aşağıdaki tabloda bazı projeler ve bu projelerin öncelikli odak noktaları eşleştirilmiştir:

Buna göre tabloda soru işareti ($?$) ile gösterilen alana, Zonguldak-Bartın-Karabük ($ZBK$) projesinin temel hedefi düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır?

Türkiye'deki bölgesel kalkınma projeleri; uygulandıkları sahaların doğal ve beşerî kaynak potansiyellerini en üst düzeye çıkarmayı, bölgeler arası gelişmişlik farklarını azaltmayı ve göçü yerinde önlemeyi amaçlar. Bu projelerin kapsamındaki iller ve temel stratejileri zaman içerisinde güncellenen ekonomik ihtiyaçlara göre yeniden yapılandırılmıştır.

Buna göre, Türkiye'deki bölgesel kalkınma projelerinin kapsamı ve hedefleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Türkiye’de uygulanan bölgesel kalkınma projeleri, her bölgenin kendine has ekonomik ve coğrafi potansiyeli temel alınarak planlanmıştır. Zonguldak, Bartın ve Karabük illerini kapsayan ($ZBK$) projesi de bu doğrultuda bölgedeki sanayi ve madencilik altyapısını modernize etmeyi amaçlamaktadır. Buna göre, $ZBK$ projesi kapsamında yürütülecek faaliyetler arasında aşağıdakilerden hangisinin yer alması beklenmez?

Türkiye'de uygulanan bölgesel kalkınma projelerinin her biri, bölgenin coğrafi ve ekonomik potansiyelini canlandırmayı amaçlasa da her projenin çıkış noktası ve öncelikli müdahale alanı farklılık göstermektedir. Projelerin temel stratejileri ve bölgesel ihtiyaçları göz önüne alındığında, Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi'ni (YHGP), Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) veya Konya Ovası Projesi (KOP) gibi devasa sulama odaklı projelerden ayıran en temel karakteristik özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'nin bölgesel kalkınma planları içerisinde yer alan Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP); Amasya, Çorum, Samsun ve Tokat illerini kapsamaktadır. Bu projenin, Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) veya Konya Ovası Projesi (KOP) gibi sulama odaklı projelerden ayrılan en temel hazırlanma gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de uygulanan bölgesel kalkınma projelerinin her birinin öncelikli birer ekonomik veya çevresel hedefi bulunmaktadır. Bazı projeler sulama yatırımlarıyla tarımsal verimi artırmayı amaçlarken, bir proje özellikle akış rejimi düzensiz olan bir akarsu çevresindeki sel, taşkın ve erozyon gibi doğal afetleri kontrol altına almayı ve nehir kirliliğini önlemeyi temel amaç edinmiştir.

Bu özellikler aşağıdaki bölgesel kalkınma projelerinden hangisinin temel vizyonu içerisinde yer almaktadır?

Türkiye'de hayata geçirilen bölgesel kalkınma projeleri, ilgili bölgelerin sahip olduğu coğrafi özellikler ve ekonomik altyapı gözetilerek planlanmıştır. Zonguldak-Bartın-Karabük (ZBK) Projesi, bu projeler arasında sanayi ve madencilik odaklı yapısıyla diğerlerinden ayrılmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi ZBK Projesi'nin temel amaçları ve uygulama alanları arasında gösterilemez?

Türkiye'de uygulanan bölgesel kalkınma projeleri, illerin coğrafi özellikleri ve ekonomik potansiyelleri doğrultusunda planlanmıştır. Doğu Karadeniz Projesi ($DOKAP$); özellikle engebeli yer şekilleri, yüksek eğim ve bol yağışın hâkim olduğu Doğu Karadeniz illerinde sosyo-ekonomik gelişimi sağlamayı hedefler.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi $DOKAP$ kapsamında yürütülen temel strateji ve hedeflerden biri değildir?

Türkiye'deki bölgesel kalkınma projeleri, bölgeler arası gelişmişlik farklarını azaltmayı hedeflemekle birlikte, her projenin çıkış noktası ve öncelikli müdahale alanları coğrafi koşullara göre farklılık göstermektedir. Bazı projeler doğrudan ekonomik üretimi artırmaya yönelik fiziki altyapıya (sulama, enerji, sanayi) odaklanırken, bazıları ise havza bazlı doğal kaynak yönetimi ve çevresel korumayı temel almaktadır.

Buna göre, Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP) kapsamında yürütülen çalışmalar dikkate alındığında, bu projeyi Türkiye'deki diğer kalkınma projelerinden ayıran en temel karakteristik özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'deki bölgesel kalkınma projeleri, uygulandığı sahanın coğrafi özellikleri ve ekonomik darboğazları dikkate alınarak hazırlanmıştır. Zonguldak, Bartın ve Karabük illerini kapsayan $ZBK$ projesinin hayata geçirilmesindeki en temel gerekçe, bölge ekonomisinin taş kömürü ve demir-çelik sanayisine olan aşırı bağımlılığıdır. Buna göre, $ZBK$ projesi kapsamında yürütülmesi planlanan çalışmaların öncelikli hedefi aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de uygulanan bölgesel kalkınma projelerinin her biri, uygulandığı bölgenin coğrafi ve sosyo-ekonomik dezavantajlarını ortadan kaldırmayı hedefler. Bazı projelerde sulama ve enerji üretimi gibi ekonomik faaliyetler temel odak noktasıyken, bazı projeler havza bazlı çevresel koruma ve rehabilitasyon süreçlerine öncelik vermektedir.

Buna göre; akış rejiminin düzensizliğinden kaynaklanan taşkınları önlemek, havza genelinde erozyonla mücadele etmek ve sanayileşmeden kaynaklanan su kirliliğini kontrol altına alarak ekolojik dengeyi korumak amacıyla hazırlanan proje aşağıdakilerden hangisidir?

Bir coğrafyacı, Türkiye'nin mekânsal gelişim stratejilerini incelerken hazırladığı raporda şu ifadelere yer vermiştir:

'Bu projenin uygulandığı sahada ortalama yükseltinin fazla olması ve sert karasal iklim koşulları, tarımsal ürün çeşitliliğini sınırlandırmakta; bu durum bölge ekonomisinin büyük ölçüde mera hayvancılığına dayanmasına yol açmaktadır. Projenin ana hedefleri arasında kış turizmi potansiyelini değerlendirmek, hayvansal ürünleri işleyecek entegre tesisler kurmak ve madencilik faaliyetlerinin katma değerini artırarak bölge dışına göçü engellemek yer alır. Ulusal demir yolu ağlarıyla entegrasyonu güçlendirmek ve batı pazarlarına erişimi kolaylaştırmak amacıyla, 2016 yılında coğrafi konumu itibarıyla İç Anadolu Bölgesi'nde yer alan bir ilimiz de bu projenin kapsamına dâhil edilmiştir.'

Bu raporda özellikleri anlatılan bölgesel kalkınma projesinin kısa adı ve sonradan kapsama alınan bu ilimiz, aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Türkiye'de yürütülen bölgesel kalkınma projeleri, bölgelerin doğal kaynak potansiyelleri, mevcut ekonomik yapıları ve gelişim ihtiyaçları göz önünde bulundurularak farklı stratejik hedeflerle kurgulanmıştır.

Buna göre;

$I.$ Mera hayvancılığı faaliyetlerinin modernizasyonu ve hayvansal ürün verimliliğinin artırılması,
$II.$ Bölgedeki mevcut ağır sanayi tesislerinin modernize edilmesi ve ekonomideki sektörel çeşitliliğin sağlanması,
$III.$ Akarsu havzalarında akış rejiminin düzenlenerek sel, taşkın ve erozyonla mücadele edilmesi,
$IV.$ Kıyı kesimi ile iç kesimler arasındaki ulaşım ağının güçlendirilerek yayla turizminin çeşitlendirilmesi

gibi hedeflerin hangisi Zonguldak-Bartın-Karabük (ZBK) Projesi'nin öncelikli odak noktasını oluşturmaktadır?

Bölgesel kalkınma projeleri, zaman içinde değişen mekânsal ihtiyaçlar ve idari kararlar doğrultusunda genişletilmiş; bu durum bazı illerin birden fazla projenin eylem planına dâhil olmasına zemin hazırlamıştır.

Bir bölge planlama uzmanı, Türkiye'deki kalkınma politikalarını incelediği raporunda şu iki temel gelişim eksenini ön plana çıkarmıştır:
I. Havza bazlı çevre kirliliğinin önlenmesi, taşkın ve erozyon kontrolü sağlanarak akarsu rejiminin ekolojik denge gözetilerek düzenlenmesi.
II. Yüksek rakımlı yerleşmeler arasında doğayla uyumlu yatay ulaşım koridorları (Yeşil Yol vb.) oluşturularak ekoturizm ve yaylacılık faaliyetlerinin entegre edilmesi.

Buna göre, uzmanın raporunda özelliklerini belirttiği bölgesel kalkınma projelerinin her ikisinin de ortak kapsama alanında (kesişim kümesinde) aşağıdaki illerden hangisi yer almaz?

Konya Ovası Projesi ($KOP$), başlangıçta sadece tarımsal sulama amaçlı bir proje iken günümüzde bölgenin çok yönlü kalkınmasını hedefleyen kapsamlı bir stratejiye dönüşmüştür. Bu projenin hayata geçirilmesindeki temel öncelik ve çıkış noktası aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de yürütülen bölgesel kalkınma projeleri, illerin sosyo-ekonomik yapıları ve coğrafi konumları dikkate alınarak belirlenmiştir. Bazı iller, kalkınma potansiyellerinin çeşitliliği ve stratejik konumları nedeniyle birden fazla bölgesel projenin çalışma alanı içerisinde yer almaktadır.

Buna göre, aşağıdaki seçeneklerin hangisinde verilen illerin tamamı hem Doğu Anadolu Projesi (DAP) hem de Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) kapsamında yer almaktadır?

Türkiye'nin en köklü bölgesel kalkınma projelerinden biri olan Konya Ovası Projesi (KOP), bölgedeki tarımsal verimliliği artırmak ve yeraltı su seviyesindeki aşırı düşüşü engellemek amacıyla havzalar arası su transferine dayanmaktadır. Bu projenin en kritik aşaması kabul edilen ve 'Asırlık Rüya' olarak da adlandırılan Mavi Tünel aracılığıyla, aşağıdaki akarsulardan hangisinin suları Konya Kapalı Havzası'na taşınmaktadır?

Türkiye'de yürütülen bir bölgesel kalkınma projesinin ana hedefleri arasında; taş kömürüne dayalı ekonominin risklerini azaltmak için sektörel çeşitliliği sağlamak, mevcut ağır sanayi tesislerini modernize etmek ve Filyos Projesi gibi büyük yatırımlarla bölgeyi önemli bir ticaret merkezi haline getirmek yer almaktadır.

Sözü edilen bu hedefler aşağıdaki bölgesel kalkınma projelerinden hangisi ile doğrudan ilişkilidir?

Türkiye'de yürütülen bölgesel kalkınma projelerinin her biri, uygulandığı sahanın sosyo-ekonomik yapısına ve doğal kaynak potansiyeline göre farklı önceliklere sahiptir. Zonguldak, Bartın ve Karabük illerini kapsayan (ZBK) projesinde; mevcut sanayi tesislerinin modernizasyonu, yeni iş sahalarının açılması ve ekonomik faaliyetlerin çeşitlendirilmesi temel hedefler olarak belirlenmiştir. Bu projenin "ekonomik faaliyetleri çeşitlendirme" hedefine diğer projelerden daha fazla vurgu yapmasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de yürütülen bölgesel kalkınma projeleri, bölgeler arası ekonomik ve sosyal gelişmişlik farklarını azaltmayı amaçlamaktadır. Proje sınırları zaman zaman güncellenmekte ve bazı iller stratejik nedenlerle birden fazla proje kapsamında değerlendirilmektedir. Örneğin; Amasya, Çorum ve Tokat illeri başlangıçta Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP) içerisinde yer alırken, daha sonra başka bir bölgesel projenin de kapsamına dahil edilmiştir.

Amasya, Çorum ve Tokat illerinin YHGP dışında dahil edildiği bu bölgesel kalkınma projesi aşağıdakilerden hangisidir?