Examkin

Bölgesel Kalkınma Projeleri

104 soru

Soru 101Soru →

Zonguldak, Bartın ve Karabük (ZBK) Projesi; bölgedeki mevcut sanayi tesislerinin modernizasyonu, ekonomik yapının çeşitlendirilmesi ve madencilik sektörüne olan aşırı bağımlılığın azaltılması amacıyla hazırlanmıştır.

Bu hedef doğrultusunda, proje kapsamında ekonomik canlılığı artırmak ve yeni iş sahaları oluşturmak için yapılması planlanan çalışmalar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bölgedeki zengin linyit yataklarının değerlendirilmesi için geniş kapsamlı termik santral yatırımlarının yapılması

Cevap

Bölgedeki zengin linyit yataklarının değerlendirilmesi için geniş kapsamlı termik santral yatırımlarının yapılması
Doğru cevap olan ifade iki yönden yanlıştır: Birincisi, Zonguldak çevresindeki hakim yeraltı kaynağı linyit değil, taş kömürüdür. İkincisi, ZBK projesinin ana felsefesi tek bir sektöre (maden ve enerji) olan aşırı bağımlılığı azaltmaktır, bu nedenle projenin temel odağı yeni termik santraller kurmak değil, ekonomiyi çeşitlendirmektir.

Adım Adım Çözüm

1
Projenin odak noktasını belirle
ZBK Projesi, taş kömürü ve ağır sanayiye dayalı bir bölgeyi kapsamaktadır.
Sorunun hangi coğrafi ve ekonomik temele dayandığını anlamak için gereklidir.
2
Ekonomik çeşitlendirme kavramını analiz et
Çeşitlendirme; sanayi, tarım, turizm ve lojistik gibi farklı alanlara yatırım yapılmasını gerektirir.
Projenin stratejik hedeflerini seçeneklerle karşılaştırmak için temel oluşturur.
3
Bölgenin doğal kaynaklarını kontrol et
Zonguldak ve çevresi Türkiye'nin tek 'taş kömürü' havzasıdır, 'linyit' havzası değildir.
Seçeneklerdeki teknik bir hatayı (maden türü karışıklığı) tespit etmek için kritiktir.

Anahtar Kavram

ZBK Projesi ve Ekonomik Çeşitlendirme

İpuçları

1
Zonguldak'ta çıkarılan kömür türü ile Türkiye'nin birçok yerinde çıkan kömür türü arasındaki farkı düşünün.
2
Projenin amacı 'madenciliğe bağımlılığı azaltmak' ise, yeni maden/enerji yatırımları bu hedefle örtüşür mü?
3
Zonguldak taş kömürünün merkezidir; linyit ise genellikle Ege ve İç Anadolu bölgeleriyle ilişkilidir.

Daha Fazla Pratik

Diğer kalkınma projelerinin (DOKAP, KOP vb.) bölgeye özgü hangi 'anahtar' kelimelerle (örneğin Mavi Tünel, Yeşil Yol) eşleştiğini tekrar edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 102Soru →

Türkiye'de uygulanan bölgesel kalkınma projelerinin her birinin çıkış noktası ve temel önceliği, bölgenin sahip olduğu doğal ve beşerî potansiyele göre farklılık göstermektedir. Bazı projeler doğrudan sanayi ve enerji üretimine odaklanırken, bazıları ise havza bazlı doğal kaynak yönetimi ve çevresel rehabilitasyonu merkeze almaktadır.

Buna göre; akış rejiminin düzenlenmesi, erozyonla mücadele ve su kirliliğinin önlenmesi gibi çevresel faktörlerin öncelikli amaç olarak belirlendiği bölgesel kalkınma projesi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP)

Cevap

Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP), çevresel faktörlerin (erozyon, kirlilik, sel yönetimi) ön planda olduğu bir havza gelişim projesidir.
Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP); Yeşilırmak ve kollarında oluşan kirlilik, erozyon ve akış düzensizliği gibi problemleri çözmek amacıyla kurulmuştur. Bu özellikleri onu diğer ekonomik odaklı projelerden ayıran temel çevresel özelliktir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökünde verilen anahtar kelimeleri analiz et.
Anahtar kelimeler: 'akış rejiminin düzenlenmesi', 'erozyonla mücadele' ve 'su kirliliğinin önlenmesi'.
Bu ifadeler projenin çevresel ve havza yönetimi odaklı olduğunu gösterir.
2
Seçeneklerdeki projelerin temel amaçlarını hatırla.
ZBK sanayi, DAP hayvancılık, KOP sulama, DOKAP ulaşım ve turizm odaklıdır. YHGP ise Yeşilırmak havzasındaki doğal kaynakların rehabilitasyonuna odaklanır.
Projelerin ekonomik ve çevresel hedeflerini birbirinden ayırt etmek doğru sonuca götürür.
3
Eşleştirme yap ve doğru seçeneği belirle.
Çevresel rehabilitasyon ve havza yönetimi doğrudan Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP) ile örtüşmektedir.
YHGP'nin dört ili (Amasya, Çorum, Samsun, Tokat) kapsayan yapısı bu havza sorunlarını çözmeyi hedefler.

Anahtar Kavram

Bölgesel Kalkınma Projelerinin Temel Amaçları

İpuçları

1
Sorudaki kavramlar (erozyon, kirlilik) bir akarsu havzasının ıslah edilmesiyle ilgilidir.

Daha Fazla Pratik

YHGP kapsamındaki Amasya, Samsun, Tokat ve Çorum illerinin havza üzerindeki konumlarını harita üzerinden incelemek bu konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:50s
Soru 103Soru →

Türkiye'de bölgesel kalkınma projeleri oluşturulurken illerin sosyo-ekonomik yapıları, kalkınma öncelikleri ve benzer sorunları dikkate alınmaktadır. Bu planlamada bazı iller, coğrafi olarak yer aldıkları bölgenin sınırları dışında kalsalar dahi, ekonomik stratejiler gereği farklı bir projenin kapsamına dahil edilebilmektedir.

Buna göre, coğrafi konumu itibarıyla büyük oranda İç Anadolu Bölgesi sınırları içerisinde yer almasına rağmen, uygulanan bölgesel stratejiler doğrultusunda Doğu Anadolu Projesi (DAP) kapsamına alınan il aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sivas

Cevap

İç Anadolu Bölgesi'nde yer almasına rağmen Doğu Anadolu Projesi (DAP) kapsamına dahil edilen il Sivas'tır.
Sivas ili, Türkiye'nin coğrafi bölge sınıflandırmasında İç Anadolu Bölgesi'nde (Yukarı Kızılırmak Bölümü) yer almasına rağmen, ekonomik geri kalmışlık seviyesi ve hayvancılık potansiyeli gibi nedenlerle 2011 yılında Doğu Anadolu Projesi (DAP) kapsamına alınmıştır. Bu durum, bölgesel projelerin oluşturulmasında coğrafi yakınlıktan ziyade sosyo-ekonomik benzerliklerin ve kalkınma ihtiyaçlarının öncelikli olduğunu gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
DAP (Doğu Anadolu Projesi) kapsamındaki illeri belirle.
DAP kapsamında; Ağrı, Ardahan, Bingöl, Bitlis, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Hakkari, Iğdır, Kars, Malatya, Muş, Tunceli, Van ve Sivas illeri bulunur.
Soruda istenen projenin sınırlarını netleştirmek gerekir.
2
Bu iller arasından coğrafi bölge ayrımı yap.
Listelenen illerin çoğu Doğu Anadolu Bölgesi'ndeyken, Sivas coğrafi olarak İç Anadolu Bölgesi'nde yer alır.
Proje sınırlarının coğrafi bölge sınırlarıyla her zaman örtüşmediğini tespit etmek çözüm anahtarıdır.

Anahtar Kavram

Bölgesel kalkınma projelerinin idari ve ekonomik sınırları, her zaman coğrafi bölge sınırlarıyla birebir örtüşmez.

İpuçları

1
Bu ilimiz, İç Anadolu'nun en doğusunda yer alır ve bölgenin yüz ölçümü bakımından en büyük illerinden biridir.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde KOP ve DOKAP projelerine sonradan eklenen illeri de gözden geçirmeniz konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.

Alternatif Yöntem

Bölgesel Kalkınma İdareleri'nin (BKİ) resmi iller listesini (DAP BKİ, KOP BKİ vb.) güncel olarak takip etmek, bu tür 'istisna' illeri (Sivas, Yozgat, Çorum gibi) kolayca ayırt etmenizi sağlar.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 104Soru →

Türkiye'de bölgesel kalkınma projeleri hazırlanırken illerin benzer coğrafi özellikleri, ekonomik sorunları ve doğal kaynak potansiyelleri temel kriterler olarak ele alınmıştır. Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP) ise öncelikli olarak havzadaki su rejimini kontrol altına alma ve çevresel bozulmayı engelleme stratejisiyle kurgulanmış bir havza projesidir.

Buna göre, aşağıda verilen illerden hangisi Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP) sınırları içerisinde yer alan illerden biri değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yozgat

Cevap

Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP) kapsamında yer almayan il Yozgat'tır.
Doğru yanıt olan seçenek, Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP) sınırları dışında kalmaktadır. YHGP; Samsun, Amasya, Tokat ve Çorum illerini kapsamaktadır. Sözü edilen diğer il ise coğrafi yakınlığına rağmen Konya Ovası Projesi (KOP) bünyesinde yer alan bir merkezdir.

Adım Adım Çözüm

1
YHGP'nin temel amacını ve kapsamını belirle.
Projenin Samsun, Amasya, Tokat ve Çorum illerini kapsadığı tespit edildi.
Soruyu çözmek için projenin idari sınırlarını bilmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki illeri proje listesi ile karşılaştır.
Tokat, Samsun, Amasya ve Çorum'un listede olduğu, Yozgat'ın olmadığı görüldü.
Havza bazlı projelerde nehrin drenaj alanındaki iller önceliklidir.
3
Dışarıda kalan ilin hangi projeye dahil olduğunu kontrol et.
Yozgat'ın Konya Ovası Projesi (KOP) kapsamında olduğu onaylandı.
Hatalı çıkarımları (komşuluk ilişkisi gibi) elemek için diğer projelerle olan ilişkiyi bilmek tanılama sağlar.

Anahtar Kavram

Bölgesel Kalkınma Projelerinin İl Kapsamları ve Havza Esaslı Planlama

İpuçları

1
Bu proje sadece dört ili kapsamaktadır ve bu illerin tamamı Yeşilırmak'ın drenaj havzasında yer alır; komşu illerden biri KOP projesine dahildir.

Daha Fazla Pratik

DOKAP projesine sonradan eklenen iller ile YHGP illeri arasındaki örtüşmeyi inceleyerek projelerin güncel kapsamlarını karşılaştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 6 / 6
Bölgesel Kalkınma Projeleri — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 6 | Examkin