Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi

Türkiye’de $1961$ Anayasası ile benimsenen "hukuk devleti" ilkesini güçlendirmek ve temel hakları güvence altına almak amacıyla, yasama organı tarafından çıkarılan kanunların anayasaya uygunluğunu denetlemek üzere kurulan yargı organı aşağıdakilerden hangisidir?

Yumuşama ($Detant$) Dönemi’nde, süper güçler arasındaki gerginliğin azalması yalnızca siyasi ve askeri antlaşmalarla sınırlı kalmamış, bilimsel ve teknolojik alanlarda da sembolik iş birliklerine zemin hazırlamıştır. Bu sürecin en dikkat çekici adımlarından biri $1975$ yılında uzay çalışmalarında atılmıştır.

Uzayda iki farklı kutba ait uzay araçlarının kenetlenmesiyle gerçekleşen ve "uzayda el sıkışma" olarak nitelendirilen bu ortak görev aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'nin 'enerji merkezi' olma stratejisi ve 'Küreselleşen Dünya'da enerji arz güvenliğini sağlama çabaları kapsamında; Azerbaycan'ın Şah Deniz-$2$ sahasından çıkarılan doğal gazı Türkiye üzerinden Avrupa'ya taşımak amacıyla oluşturulan 'Güney Gaz Koridoru'nun en büyük ve en kritik halkasını oluşturan proje aşağıdakilerden hangisidir?

$\text{XX.}$ yüzyılın başlarında Rusya'daki siyasi istikrarsızlık sürecinde, Türkistan bölgesinde yaşayan Türk toplulukları bağımsızlıklarını kazanmak için mücadeleye girişmiştir. $1918$ yılında Hokand'da kurulan Türkistan Muhtariyeti'nin Bolşevikler tarafından dağıtılması üzerine, bu mücadele geniş çaplı bir halk hareketine dönüşmüştür.

Türkistan'da "Basmacı Hareketi" olarak adlandırılan bu direniş sürecinde; silahlı birlikleri kuran, sevk ve idare eden yerel liderlere verilen genel unvan aşağıdakilerden hangisidir?

$II.$ Dünya Savaşı devam ederken $1941$ yılında ABD Başkanı Franklin Roosevelt ve İngiltere Başbakanı Winston Churchill tarafından bir gemide bir araya gelerek yayımlanan, savaş sonrası dünya düzenine dair ilkeleri belirleyen ve Birleşmiş Milletler'in temeli sayılan belge aşağıdakilerden hangisidir?

$II.$ Dünya Savaşı boyunca uygulanan Milli Korunma Kanunu, Varlık Vergisi ve Toprak Mahsulleri Vergisi gibi olağanüstü ekonomik önlemlerle toplumsal bir yıpranma yaşayan Türkiye; savaşın sonlarına doğru "aktif tarafsızlık" politikasını terk ederek Mihver Devletleri'ne savaş ilan etmiş ve aynı süreçte demokratikleşme adımlarını hızlandırmıştır.

Türkiye'nin $23$ Şubat $1945$ tarihinde Almanya ve Japonya'ya savaş ilan etme kararının temel dış politik gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Yumuşama Dönemi Türk-Amerikan ilişkilerinde yaşanan $1974$ Kıbrıs Barış Harekâtı sonrası süreç, müttefiklik hukukunu derinden sarsan gelişmelere sahne olmuştur. ABD Kongresi'nin Türkiye'ye yönelik silah ambargosu uygulama kararına karşılık Türkiye, $25$ Temmuz $1975$ tarihinde Bakanlar Kurulu kararıyla "milli güvenlik" gerekçesini öne sürerek bir karşı hamlede bulunmuştur.

Türkiye'nin ABD'nin ambargo kararına tepki olarak mütekabiliyet (karşılıklılık) esası çerçevesinde hayata geçirdiği bu uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye Cumhuriyeti, 1933 yılında başarıyla uyguladığı sanayileşme hamlesinin devamı niteliğinde, özellikle ağır sanayi ve madenciliğe odaklanan yeni bir ekonomik program hazırlamıştır. Ancak 1939 yılında II. Dünya Savaşı'nın patlak vermesi ve devlet kaynaklarının savunma harcamalarına (seferberlik) aktarılması zorunluluğu nedeniyle bu program uygulamaya konulamamıştır.

Bu parçada bahsedilen ve savaş koşulları nedeniyle hayata geçirilemeyen ekonomik çalışma aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye, II. Dünya Savaşı sonrasında artan Sovyet tehdidine karşı Batı Bloku'na entegre olma sürecinde bölgesel güvenlik kuşakları oluşturmaya büyük önem vermiştir. Bu doğrultuda $1953$'te kurulan Balkan Paktı ve $1955$'te hayata geçirilen Bağdat Paktı, Türkiye'nin çevre ülkelerle kurduğu savunma hatlarının en somut örnekleridir.

Buna göre, söz konusu bölgesel ittifakların gelişim süreçleri, üyelik yapıları ve işlevlerini yitirme nedenleri hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

$XX$. yüzyılın başlarında Rusya idaresindeki Türk topluluklarının kültürel birliğini sağlamak amacıyla "Dilde, fikirde, işte birlik" sloganıyla hareket eden ve Ceditçilik (Usul-i Cedid) akımının öncülüğünü yapan Kırım Türk’ü aydın aşağıdakilerden hangisidir?

$II.$ Dünya Savaşı’nın başladığı dönemde Türkiye'de artan ekonomik zorluklarla mücadele etmek, karaborsayı önlemek ve hükümete üretimden tüketime kadar ekonominin her alanında geniş denetim yetkileri vermek amacıyla $1940$ yılında çıkarılan temel düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından Türk Cumhuriyetleri ile ilişkileri kurumsallaştırmak amacıyla $1992$ yılından itibaren düzenlenen "Türk Dili Konuşan Ülkeler Zirvesi", $2009$ yılında imzalanan Nahçıvan Anlaşması ile Türk Keneşi (Türk Konseyi) adıyla kalıcı bir yapıya kavuşmuştur. $12$ Kasım $2021$ tarihinde İstanbul'da düzenlenen $8$. Zirve'de ise bu kuruluşun adı değiştirilerek uluslararası alandaki etkinliğinin artırılması hedeflenmiştir.

Sözü edilen bu zirvede ismi değiştirilen ve merkezi İstanbul'da bulunan güncel uluslararası kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?

1992 yılında İstanbul'da imzalanan bir deklarasyonla kurulan Karadeniz Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (KEİ), bölge ülkeleri arasındaki ekonomik, teknolojik ve sosyal iş birliğini geliştirmeyi amaçlamaktadır. Türkiye'nin öncülüğünde hayata geçirilen ve merkezi İstanbul'da bulunan bu teşkilatın, Karadeniz'e kıyısı olmamasına rağmen kurucu üyeleri arasında yer alan devlet aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'nin $1974$ yılında Kıbrıs Barış Harekâtı'nı gerçekleştirmesi ve eş zamanlı olarak haşhaş ekim yasağını kaldırması üzerine Amerika Birleşik Devletleri (ABD) tarafından Türkiye'ye uygulanan silah ambargosuna karşı, Türk hükümetinin mütekabiliyet (karşılıklılık) ilkesi çerçevesinde aldığı karar aşağıdakilerden hangisidir?

$I. Dünya Savaşı$’nın ardından Versay düzeninin yarattığı diplomatik izolasyona karşı geliştirilen ilk büyük stratejik hamle olarak kabul edilen, "mağlupların iş birliği" şeklinde nitelendirilen ve $1922$ Cenova Konferansı devam ederken Almanya ile Sovyet Rusya arasında imzalanarak tarafların karşılıklı savaş borçlarından vazgeçmesini sağlayan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

İkinci Dünya Savaşı'nın ardından Avrupa'da kalıcı barışı sağlamak, özellikle Almanya ile Fransa arasındaki tarihi düşmanlığa son vermek ve ağır sanayi üretimini uluslararası bir denetime açmak amacıyla $1950$ yılında bir bildiri yayımlanmıştır. Bu bildiri, günümüz Avrupa Birliği'nin temeli kabul edilen Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu'nun (AKÇT) kurulmasına öncülük etmiştir. Batı Bloku'ndaki ekonomik ve siyasi entegrasyonun ilk somut adımı sayılan bu tarihi belge aşağıdakilerden hangisidir?

$II.$ Dünya Savaşı sürecinde Türkiye'nin dış politikasını belirleyen diplomatik temaslar büyük önem taşımaktadır. Müttefiklerin Türkiye'yi aktif olarak savaşa çekme isteği sonucunda Aralık $1943$ tarihinde gerçekleşen, Cumhurbaşkanı İsmet İnönü'nün hem ABD Başkanı Roosevelt hem de İngiltere Başbakanı Churchill ile bir araya geldiği zirve aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıdaki tabloda Yumuşama (Detant) Dönemi'nde gerçekleşen bazı diplomatik gelişmeler ve yılları verilmiştir:

Tabloda soru işareti (?) ile boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

$I. Dünya Savaşı$ sonrasında toplanan Paris Barış Konferansı'nda, Wilson Prensipleri'nde yer alan 'sömürgeciliğin yapılmayacağı' maddesine ters düşmemek ve sömürgeci faaliyetleri uluslararası bir kılıfa uydurarak devam ettirmek amacıyla ortaya atılan sistem aşağıdakilerden hangisidir?

Küreselleşen dünya sürecinde çevre sorunlarının önlenmesine yönelik uluslararası iş birliğinin en önemli adımlarından biri olan $1997$ tarihli Kyoto Protokolü ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?