Yumuşama Döneminde Türkiye
63 soru
Yumuşama Dönemi'nde Türkiye ile ABD arasında ciddi bir diplomatik krize yol açan haşhaş ekimi meselesi, 1971 yılında kurulan ara rejim hükümeti tarafından yasaklanmış; ancak 1974 yılında göreve gelen yeni hükümet tarafından "milli çıkarlar ve egemenlik hakları" gerekçe gösterilerek bu yasak kaldırılmıştır. Türkiye'nin bu kararı üzerine ABD, Türkiye'ye yönelik askeri ve ekonomik yardımları kısıtlama yoluna gitmiştir. 1974 yılında haşhaş ekimini yeniden serbest bırakma kararı alan bu hükümetin başbakanı aşağıdakilerden hangisidir?
yılında ABD ve SSCB arasında yaşanan Küba Füze Krizi'nde, taraflar nükleer bir savaşı önlemek amacıyla gizli bir pazarlık yürütmüştür. Bu pazarlık neticesinde SSCB'nin Küba'daki füzelerini sökmesi karşılığında, ABD de Türkiye'de bulunan Jüpiter füzelerini sökme kararı almıştır. Türkiye'nin onayı alınmadan ve hatta bilgisi dışında gerçekleşen bu durum, Türk devlet kademesinde ve kamuoyunda müttefiklik ilişkisinin sınırlarının sorgulanmasına yol açmıştır.
Bu gelişmenin Türk dış politikasında yol açtığı temel değişim aşağıdakilerden hangisidir?
Yumuşama Dönemi'nde Türkiye ile ABD arasındaki ilişkiler Kıbrıs Meselesi nedeniyle gerilmiş; ABD Kongresi Şubat ’te Türkiye’ye yönelik kapsamlı bir silah ambargosu başlatmıştır. Türkiye Cumhuriyeti hükümetinin bu ambargo kararına karşı gösterdiği en somut ve kapsamlı tepki aşağıdakilerden hangisidir?
Yumuşama Dönemi'nde Türkiye ile Yunanistan arasında Ege Denizi'ndeki kıta sahanlığı sorunu nedeniyle 1974-1976 yıllarında ciddi bir gerginlik yaşanmıştır. Türkiye'nin "Sismik-1" (Hora) adlı araştırma gemisiyle Ege'de sismik aramalar başlatması üzerine tırmanan bu krizi donduran ve tarafların tartışmalı alanlarda tek taraflı arama faaliyetlerinden kaçınmasını öngören 1976 tarihli belge aşağıdakilerden hangisidir?
Yumuşama Dönemi'nde Kıbrıs meselesinin derinleşmesine neden olan, adayı Yunanistan'a bağlamayı (Enosis) amaçlayan ve Türk halkına yönelik silahlı saldırılar gerçekleştiren Rum terör örgütü aşağıdakilerden hangisidir?
Türkiye'de - dönemini kapsayan siyasi tarihte, parlamenter sistemin işleyişini kesintiye uğratan en önemli gelişmelerden biri Mart Muhtırası'dır. Türk Silahlı Kuvvetleri komuta kademesinin yayımladığı bu muhtıra; anarşi, kardeş kavgası, sosyal ve ekonomik huzursuzluğu gerekçe göstererek mevcut hükümetin istifasını istemiştir.
Bu muhtıra sonucunda görevinden istifa etmek zorunda kalan başbakan aşağıdakilerden hangisidir?
1961 Anayasası, Türkiye'de demokratik sistemin güçlendirilmesi ve yasama gücünün tek bir meclisin denetimine bırakılmaması amacıyla parlamenter yapıda önemli bir değişikliğe gitmiştir. Bu doğrultuda, Türk parlamento tarihinde ilk kez çift meclisli bir yapı oluşturulmuştur. Buna göre, 1961 Anayasası ile kurulan ve 1980 yılına kadar Millet Meclisi ile birlikte yasama görevini yürüten meclis aşağıdakilerden hangisidir?
1963 yılının Aralık ayında Kıbrıs'ta EOKA militanlarının Türk toplumuna yönelik başlattığı ve tarihe "Kanlı Noel" olarak geçen saldırıların ardından, Lefkoşa'da çatışmaları durdurmak amacıyla barış gücü komutanı İngiliz General Peter Young tarafından harita üzerinde yeşil bir kalemle çizilen ve şehri fiilen ikiye bölen sınır aşağıdakilerden hangisidir?
Yumuşama Dönemi'nde Türkiye'nin Batı dünyasıyla olan ekonomik ilişkilerini kurumsallaştırma çabaları sonucunda; hazırlık, geçiş ve son aşama olmak üzere üç kademeli bir süreci başlatan, 12 Eylül 1963 tarihinde Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) ile imzalanan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
1960’lı yılların başından itibaren Kıbrıs’ta Türklere yönelik saldırıların artması üzerine Türkiye adaya müdahale kararı almıştır. Ancak 1964 yılında ABD Başkanı tarafından gönderilen sert içerikli bir belge, Türkiye’nin bu kararını ertelemesine ve dış politikasında çok yönlü bir anlayış benimseyerek SSCB ile yakınlaşma gibi yeni arayışlara girmesine neden olmuştur.
Türkiye’nin NATO müttefiki olan ABD ile ilişkilerinde ilk ciddi krize yol açan bu belge aşağıdakilerden hangisidir?
Yumuşama Dönemi'nde Kıbrıs Meselesi kapsamında yaşanan krizi (Geçitkale ve Boğaziçi olayları) sonrasında; Rumların saldırılarını durdurması ve Grivas'ın adadan ayrılmak zorunda kalmasının ardından, adadaki Türk toplumunun kendi idari işlerini yürütmek amacıyla kurduğu siyasi yapı aşağıdakilerden hangisidir?
Türkiye'nin 1964 yılında Kıbrıs'taki çatışmaları durdurmak amacıyla adaya müdahale kararı alması üzerine, ABD Başkanı tarafından Başbakan İsmet İnönü'ye gönderilen ve Türk-Amerikan ilişkilerinde büyük bir krize neden olan belge aşağıdakilerden hangisidir?
Yumuşama Dönemi'nde Türkiye ile ABD arasında yaşanan sorunlardan biri de haşhaş ekimi meselesidir. 1971 yılında ABD'nin uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele baskısı sonucu yasaklanan haşhaş ekimi, 1974 yılında Türk hükümetinin aldığı kararla yedi ilde yeniden serbest bırakılmıştır. Bu karar, Türkiye'nin egemenlik haklarını koruma girişimi olarak görülmüş ancak ABD ile ilişkilerin ciddi şekilde gerilmesine neden olmuştur. 1974 yılında haşhaş ekimi yasağını kaldırarak ABD ile diplomatik kriz yaşanmasına neden olan hükümetin başındaki başbakan aşağıdakilerden hangisidir?
’li yıllarda Türkiye ile Yunanistan arasında Ege Denizi’ndeki kıta sahanlığı sınırlarının belirlenmesi konusunda yaşanan gerginlik, iki ülkeyi savaşın eşiğine getirmiş; ancak yılında imzalanan "Bern Deklarasyonu" ile taraflar sorun çözülene kadar yeni bir adım atmamayı kabul etmişlerdir. Bu sürecin fitilini ateşleyen ve Türkiye’nin Ege’deki haklarını koruma kararlılığını gösteren temel gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
Anayasası ile Türk parlamento tarihinde ilk kez 'çift meclisli' bir yapıya geçilmiştir. Bu yapıda Millet Meclisi'nin yanı sıra yer alan, üyelerinin bir bölümü halk tarafından seçilirken bir bölümü 'Tabii Üyeler' ve 'Kontenjan Senatörleri'nden oluşan ve yılına kadar varlığını sürdüren yasama organı aşağıdakilerden hangisidir?
Anayasası ile Türkiye'de demokratik hukuk devletini güçlendirmek ve yasama organının işlemlerini denetlemek amacıyla kurulan, kanunların anayasaya uygunluğunu incelemekle görevli yüksek mahkeme aşağıdakilerden hangisidir?
yılında ABD Başkanı Lyndon Johnson tarafından Başbakan İsmet İnönü’ye gönderilen ve Türkiye’nin Kıbrıs’a müdahalesini engellemeyi amaçlayan sert üsluplu mektup, Türk kamuoyunda büyük bir tepkiyle karşılanmıştır. Bu gelişmenin Türk dış politikasında yol açtığı temel değişim aşağıdakilerden hangisidir?
Mart Muhtırası sonrasında kurulan teknokrat hükümetler döneminde, Anayasası'nda kamu düzenini korumak ve devlet otoritesini güçlendirmek amacıyla kapsamlı değişiklikler yapılmıştır. Bu süreçte "sosyal gelişmenin ekonomik gelişmeyi aşması" gerekçesiyle özgürlüklerin disipline edilmesi hedeflenmiştir. Buna göre, - dönemi anayasa değişiklikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
1974 Kıbrıs Barış Harekatı'nın ardından ABD Kongresi'nin Türkiye'ye yönelik silah ambargosu kararı alması üzerine; Türkiye, 25 Temmuz 1975 tarihinde çıkardığı bir kararname ile aşağıdaki adımlardan hangisini atmıştır?
Yumuşama Dönemi'nde Türkiye ile ABD arasında ciddi bir diplomatik krize yol açan "Haşhaş Meselesi" kapsamında; yılında ABD'nin baskısı sonucu Nihat Erim hükümeti tarafından yasaklanan haşhaş ekimini, yılında "ulusal egemenlik" ve "üreticinin mağduriyeti" gerekçelerini öne sürerek tek taraflı bir kararla yeniden serbest bırakan Türk devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?