Milli Mücadele Hazırlık Dönemi
563 soru
Sivas Kongresi'nde, Erzurum Kongresi'nde alınan bölgesel kararlar tüm ulusu kapsayacak şekilde genişletilmiş; bu doğrultuda ülkedeki tüm cemiyetler tek bir çatı altında birleştirilmiş ve Temsil Heyeti'nin yetki alanı tüm vatanı temsil edecek şekilde yeniden düzenlenmiştir. Ayrıca kongre tarafından Ali Fuat Paşa'nın Batı Anadolu Genel Kuvayımilliye Komutanlığına atanmasıyla ilk kez bir yürütme yetkisi kullanılmıştır.
Buna göre Sivas Kongresi'nin, Millî Mücadele'nin kurumsallaşma sürecine sağladığı temel katkı aşağıdakilerden hangisidir?
Son Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından Misak-ı Milli kararlarının kabul edilmesi üzerine İtilaf Devletleri, Mart 'de İstanbul'u resmen işgal ederek meclisi dağıtmış ve birçok milletvekilini tutuklamıştır. Bu gelişmenin ardından Mustafa Kemal Paşa, yayımladığı genelgede "Osmanlı Devleti'nin yedi yüz yıllık hayat ve hâkimiyetine son verildiğini" belirterek Ankara'da olağanüstü yetkilere sahip bir meclisin açılması gerektiğini duyurmuştur.
Buna göre, İstanbul'un resmen işgal edilmesinin Milli Mücadele süreci açısından sağladığı en önemli siyasi sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
Temsil Heyeti'nin merkezini Sivas’tan Ankara’ya taşıma kararı, - Kasım tarihleri arasında Sivas’ta yapılan "Komutanlar Toplantısı"nda alınmıştır. Bu toplantıda Ankara'nın; Batı Cephesi'ne yakınlığı, demiryolu ağının merkezi olması ve işgal edilmemiş güvenli bir bölgede bulunması gibi nedenlerin ötesinde, özellikle siyasi bir denetim stratejisi gereği tercih edilmesindeki temel etken aşağıdakilerden hangisidir?
Sivas Kongresi, Erzurum Kongresi'nde alınan bölgesel kararların genişletilerek ulusal hale getirildiği bir dönüm noktasıdır. Aşağıdaki tabloda bu iki kongre arasındaki temel değişimler gösterilmiştir:
| Konu | Erzurum Kongresi | Sivas Kongresi |
|---|---|---|
| Kararların Niteliği | Bölgesel (Doğu İlleri) | Ulusal (Tüm Vatan) |
| Temsil Heyeti'nin Kapsamı | Doğu Anadolu illerini temsil eder | [X] |
| Cemiyetlerin Durumu | Doğu Anadolu'daki cemiyetler birleştirildi | [Y] |
Buna göre, tablodaki [X] ve [Y] alanlarına getirilmesi gereken bilgiler aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
Milli Mücadele Hazırlık Dönemi'nde düzenlenen yerel kongrelerin çoğu, bulundukları bölgeyi savunmak amacıyla toplanmış ve genel olarak Saltanat makamına bağlılıklarını bildirmişlerdir. Ancak Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti tarafından organize edilen Edirne ve Lüleburgaz Kongreleri, Osmanlı Devleti'nin parçalanması veya İstanbul Hükümeti'nin görevini yapamaz hale gelmesi durumunda izlenecek yol bakımından diğerlerinden ayrılan özgün bir karar almıştır.
Buna göre, Trakya-Paşaeli Cemiyeti'nin düzenlediği bu kongrelerde benimsenen ve Milli Mücadele'nin 'bölgesel bir devletleşme' ihtimalini barındıran stratejik karar aşağıdakilerden hangisidir?
Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nde Felâh-ı Vatan grubunun çalışmalarıyla Ocak tarihinde kabul edilen Misak-ı Millî, Millî Mücadele'nin siyasi programı ve bağımsızlık belgesi niteliğindedir. Bu beyannamenin maddeleri ve yayımlandığı siyasi ortam göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisinin bu metinde yer alan konulardan biri olduğu söylenemez?
Mustafa Kemal Paşa, Samsun'daki temaslarının ardından geçtiği Havza'da yayımladığı genelgede; yurdun her yerinde işgalleri kınayan mitingler düzenlenmesini ve büyük devletlerin temsilciliklerine protesto telgrafları çekilmesini istemiştir. Mustafa Kemal Paşa'nın bu isteğiyle ulaşmak istediği temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?
Sivas Kongresi sonrasında Anadolu'daki milli hareketin baskısı sonucu Damat Ferit Paşa Hükûmeti istifa etmiş, yerine kurulan Ali Rıza Paşa Hükûmeti ise Milli Mücadele taraftarlarıyla uzlaşma zemini aramıştır. Bu doğrultuda Bahriye Nazırı Salih Paşa ile Mustafa Kemal Paşa'nın Amasya'da bir araya gelmesiyle gerçekleşen görüşmelerin Türk tarihindeki en temel önemi aşağıdakilerden hangisidir?
Sivas Kongresi'nden sonra İstanbul'da kurulan Ali Rıza Paşa Hükûmeti, Temsil Heyeti ile uzlaşmak amacıyla Bahriye Nazırı Salih Paşa'yı Amasya'ya göndermiştir. Yapılan Amasya Görüşmeleri'nde (- Ekim ) Meclis-i Mebusan'ın toplanması kararı da dahil olmak üzere çeşitli protokoller imzalanmıştır. Bu görüşmelerin Milli Mücadele süreci açısından en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
Sivas’ta gerçekleştirilen Komutanlar Toplantısı'nda (16-29 Kasım 1919) Temsil Heyeti’nin merkezinin Ankara’ya taşınması kararlaştırılmıştır. Bu seçimde Ankara’nın demir yolu ve haberleşme imkânlarına sahip olması ile işgal görmemiş güvenli bir konumda bulunması temel etkenler olarak öne çıkmıştır. Buna göre Ankara’nın Milli Mücadele’nin fiilî merkezi olarak belirlenmesinde rol oynayan aşağıdaki gerekçelerden hangisi, hem "İstanbul’daki siyasi gelişmeleri denetleme" hem de "Batı Anadolu’daki askeri hareketliliği yönetme" ihtiyacına aynı anda cevap veren stratejik bir unsurdur?
Mustafa Kemal Paşa, Mayıs tarihinde yayımladığı Havza Genelgesi'nde; haksız işgallerin protesto mitingleriyle kınanmasını ve İtilaf Devletleri temsilciliklerine protesto telgrafları çekilmesini isterken, bu süreçte Hristiyan azınlığa yönelik herhangi bir saldırı veya taşkınlıkta bulunulmaması gerektiğini de kesin bir dille belirtmiştir.
Havza Genelgesi'nde yer alan bu hükümler birlikte değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi savunulabilir?
İşgallerin haksızlığına karşı "millî vicdanın sesini" dünyaya duyurmayı amaçlayan Havza Genelgesi, halkın içinde bulunduğu karamsarlığı dağıtarak onları aktif bir direnişe davet etmiştir. Bu genelgede halktan istenen protesto mitinglerinin ve İtilaf Devletleri’ne çekilecek telgrafların, Millî Mücadele’nin hazırlık sürecine sağladığı en temel katkı aşağıdakilerden hangisidir?
Amasya Görüşmeleri sonrasında Temsil Heyeti'nin merkez olarak Ankara'yı seçmesi, sadece coğrafi bir yer değişikliği değil, aynı zamanda Milli Mücadele'nin yönetim stratejisinin de yeniden şekillenmesidir. Ankara'nın seçiminde; İstanbul'daki Son Osmanlı Mebusan Meclisi faaliyetlerini denetleme ve Batı Cephesi'ndeki gelişmeleri anlık yönetme hedefleri dikkate alındığında, bu durum aşağıdaki özelliklerden hangisinin "stratejik bir bütünlük" sağladığını kanıtlar?
Sivas Kongresi'nden sonra Anadolu ile bağlantısı kesilen Damat Ferit Paşa Hükûmeti'nin istifası üzerine kurulan Ali Rıza Paşa Hükûmeti, Milli Mücadele hareketiyle uzlaşma zemini arayarak Bahriye Nazırı Salih Paşa'yı Amasya'ya göndermiştir. - Ekim tarihleri arasında Temsil Heyeti ile İstanbul Hükûmeti arasında gerçekleşen bu görüşmelerin Türk tarihindeki en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
İtilaf Devletleri, Karadeniz Bölgesi'ndeki karışıklıkların devam etmesi durumunda Mondros Ateşkes Antlaşması'nın maddesine dayanarak bölgeyi işgal edeceklerini bir nota ile bildirmişlerdir. İstanbul Hükümeti, bu tehlikeyi bertaraf etmek amacıyla Mustafa Kemal Paşa'yı Ordu Müfettişi olarak görevlendirerek bölgedeki Türk direnişini durdurmasını ve halkın elindeki silahları toplamasını emretmiştir. Ancak Mustafa Kemal Paşa, Mayıs tarihli Samsun Raporu'nda olayların sorumlusunun Rum çeteleri olduğunu, İzmir'ın işgalinin haksızlığını ve Türk milletinin yabancı kontrolüne tahammülü olmadığını rapor etmiştir.
Buna göre Mustafa Kemal Paşa'nın resmi görev sınırlarını aşarak hazırladığı bu raporun stratejik değeri aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilebilir?
Mustafa Kemal Paşa, Son Osmanlı Mebusan Meclisi'ne katılacak milletvekillerinden Meclis bünyesinde "Müdafaa-i Hukuk" adıyla bir grup oluşturmalarını ve kendisini meclis başkanı seçmelerini istemiştir. Ancak Meclis'te bu isim yerine "Felâh-ı Vatan" (Vatanın Kurtuluşu) grubu kurulmuş, buna rağmen Erzurum ve Sivas Kongreleri kararlarının özünü oluşturan Misak-ı Millî beyannamesi bu Meclis tarafından oy birliği ile kabul edilmiştir.
Bu bilgilere dayanarak ulaşılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?
Havza Genelgesi'nde halkın işgallere karşı protesto mitingleri düzenlemesi istenirken, aynı zamanda bu gösteriler sırasında azınlıklara yönelik herhangi bir saldırıda bulunulmamasının emredilmesi; Milli Mücadele'nin başlangıcındaki stratejik deha örneklerinden biridir. Mustafa Kemal Paşa'nın bu iki farklı yaklaşımı aynı belgede birleştirmesi, sürecin başarısı için aşağıdaki stratejilerden hangisinin öncelikle gözetildiğini gösterir?
Mustafa Kemal Paşa’nın 28 Mayıs 1919’da askeri ve mülki amirlere gönderdiği Havza Genelgesi, Milli Mücadele’nin hazırlık evresinde halkın işgallere karşı ortak bir tepki vermesini sağlayarak 'milli şuurun' uyandırılmasını hedefleyen ilk resmî belgedir. Genelgede yer alan aşağıdaki hususlardan hangisi, halkın başlattığı direniş hareketini 'uluslararası hukuk ve meşruiyet' zemininde tutarak işgallerin genişlemesini engelleme stratejisinin doğrudan bir sonucudur?
Milli Mücadele Dönemi’nde Batı Anadolu’da Yunan işgallerine karşı sivil ve askeri direnişi örgütlemek amacıyla Balıkesir ve Alaşehir’de yerel kongreler toplanmıştır. Bu kongreler, Erzurum ve Sivas Kongrelerinden farklı olarak tamamen bölgesel bir inisiyatifle hareket etmişlerdir.
Buna göre, Balıkesir ve Alaşehir Kongrelerinin özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
İngilizlerin Karadeniz bölgesindeki Rum-Türk çatışmaları nedeniyle İstanbul Hükümeti'ne baskı yapması üzerine Mustafa Kemal Paşa, Ordu Müfettişi olarak bölgeye gönderilmiştir. Kendisine verilen resmi talimat; bölgedeki asayişsizliği bitirmek, Türklerin elindeki silahları toplamak ve direniş cemiyetlerini dağıtmaktır. Ancak Mustafa Kemal Paşa, Samsun’a ulaştıktan kısa bir süre sonra hazırladığı Samsun Raporu ile bu talimatların dışına çıkmıştır.
Buna göre, Samsun Raporu’nda yer alan aşağıdaki ifadelerden hangisi, Mustafa Kemal Paşa'nın resmi görevinin kapsamını aşarak doğrudan ulusal bağımsızlık mücadelesinin siyasi tavrını ortaya koyduğunun kanıtıdır?