Milli Mücadele Muharebeler Dönemi
623 soru
Sakarya Meydan Muharebesi'nin ardından Yunan ordusunun taarruz gücü tamamen kırılmış olsa da Türk ordusunun kesin bir sonuç alabilmesi için yaklaşık bir yıl süren kapsamlı bir hazırlık dönemi geçirilmiştir. Bu süreçte ordunun lojistik eksikleri giderilmiş, askeri eğitimler artırılmış ve diplomatik girişimlerde bulunulmuştur.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Büyük Taarruz öncesinde gerçekleştirilen hazırlık faaliyetlerinden biri değildir?
Kütahya-Eskişehir Savaşları’nın en şiddetli evresinde Ankara’da Maarif Kongresi’nin toplanması, ardından ordunun Sakarya Nehri’nin doğusuna çekilmesi ve ’de yaşanan sert tartışmalar neticesinde Mustafa Kemal Paşa’ya üç ay süreyle "Meclis’in yetkilerini kendisinde toplama" hakkının verilmesi; Milli Mücadele liderliğinin kriz anlarındaki stratejik yaklaşımı hakkında aşağıdakilerden hangisini en kapsamlı şekilde doğrular?
Ağustos tarihinde Başkomutanlık Meydan Muharebesi ile Yunan ordusunun imha edilmesinin ardından Türk birlikleri, Mustafa Kemal Paşa'nın emriyle takibe geçerek Eylül'de İzmir'i kurtarmıştır. Bu askeri zaferin ardından Türk ordusunun henüz işgal altında olan İstanbul ve Boğazlar üzerine yürümesi, İngiltere ile Türkiye'yi savaşın eşiğine getirmiş ve İngiltere'de "Lloyd George" hükümetinin istifasıyla sonuçlanan bir krize yol açmıştır.
Diplomatik yollarla Mudanya Ateşkes Antlaşması'na zemin hazırlayan bu askeri ve siyasi gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
Batı Cephesi'nde Kütahya-Eskişehir Savaşları'nın yaşandığı süreçte Türk ordusunun Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilmesi TBMM'de derin tartışmalara yol açmıştır. Ancak bu buhranlı dönemde dahi sadece askerî değil, idari, hukuki ve kültürel alanlarda da kritik kararlar alınmaya devam edilmiştir.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi, Kütahya-Eskişehir Savaşları'nın devam ettiği veya bu savaşın sonuçları neticesinde ortaya çıkan gelişmelerden biri değildir?
Lozan Barış Konferansı sürecinde İtilaf Devletleri, adli kapitülasyonların kaldırılmasına karşılık Türk yargı sisteminin yabancılar için yeterli güvenceyi sağlamadığını ileri sürerek "adli denetim" talebinde bulunmuşlardır. Türkiye ise tam bağımsızlık ilkesinden ödün vermemek adına bu talepleri reddetmiş, ancak bir uzlaşma zemini oluşturmak amacıyla konferans sırasında bir "Adli Yönetim Beyannamesi" (Adli Bildiri) yayımlamıştır.
Bu beyanname ile Türkiye'nin egemenlik haklarını koruyarak kabul ettiği düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?
Lozan Barış Antlaşması, yeni Türk Devleti'nin siyasi ve ekonomik bağımsızlığını tüm dünyaya tescil ettiren bir belge olmasına rağmen, bazı maddeleri Türk tarafının egemenlik haklarını kısıtlayan niteliktedir.
Buna göre, antlaşmada yer alan aşağıdaki kararlardan hangisinin Türkiye'nin ulusal egemenlik ve tam bağımsızlık anlayışıyla tam olarak bağdaştığı söylenemez?
Milli Mücadele Dönemi’nde Güney Cephesi, askeri bir zaferden ziyade toplumsal bir direnişin ve Batı Cephesi'ndeki stratejik başarının diplomatik bir meyvesi olarak şekillenmiştir. Bu cephedeki süreçler, aktörler ve sonuçlar değerlendirildiğinde aşağıda yer alan ifadelerden hangisi tarihsel gerçeklerle çelişmektedir?
Doğu Cephesi'nde Kazım Karabekir komutasındaki Kolordu birliklerinin Ermeni güçlerini yenilgiye uğratması üzerine Aralık tarihinde Gümrü Antlaşması imzalanmıştır.
Bu antlaşmanın Milli Mücadele tarihindeki yeri ve önemi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Batı Cephesi'nde Yunan ordusuna karşı kazanılan İnönü Zaferi'nin ardından Mustafa Kemal Paşa, Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa'ya gönderdiği tebrik telgrafında "Siz orada yalnız düşmanı değil, milletin makus talihini de yendiniz." demiştir. Bu zaferin ardından İtilaf Devletleri bloğunda yaşanan çözülmeyi ve Milli Mücadele'nin diplomatik başarısını kanıtlayan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
Temmuz tarihinde imzalanan Lozan Barış Antlaşması'nda, Yunanistan'ın Anadolu'da yaptığı tahribata karşılık "savaş tazminatı" bedeli olarak Türkiye'ye bıraktığı yer aşağıdakilerden hangisidir?
Milli Mücadele Dönemi’nde Güney Cephesi; Maraş’ta Sütçü İmam, Antep’te Şahin Bey ve Urfa’da Ali Saip Bey gibi yerel isimlerin öncülüğünde, Fransız işgal kuvvetlerine ve onlarla hareket eden Ermeni İntikam Alaylarına karşı yürütülen destansı bir halk direnişine sahne olmuştur.
Bu cephenin askeri yapısı ve siyasi sonuçları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Kurtuluş Savaşı sürecinde, Kazım Karabekir liderliğindeki birliklerin Doğu Cephesi'nde kazandığı askeri zaferin ardından Ermenistan ile imzalanan antlaşma, Ankara hükümeti için önemli bir diplomatik dönüm noktasıdır.
Bu antlaşmanın TBMM açısından taşıdığı en önemli siyasi özellik aşağıdakilerden hangisidir?
Lozan Barış Antlaşması'nda, Avrupalı devletlerin azınlık haklarını bahane ederek Türkiye'nin iç işlerine karışmasını engellemek ve tam bağımsızlığı sağlamak amacıyla azınlıkların hukuki statüsüyle ilgili kesin bir hüküm getirilmiştir. Buna göre, Lozan Barış Antlaşması'nda azınlıkların durumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi kararlaştırılmıştır?
Lozan Barış Antlaşması'nda çözüme kavuşturulan en önemli gündem maddelerinden biri de Osmanlı Devleti'nden kalan dış borçlar meselesidir. Bu antlaşma ile Osmanlı dış borçlarının tasfiyesi konusunda aşağıdakilerden hangisi kararlaştırılmıştır?
Milli Mücadele yıllarında başlangıçta İngilizler tarafından işgal edilen ancak daha sonra Fransızlara devredilen Maraş, Antep ve Urfa gibi şehirlerde; Sütçü İmam, Şahin Bey ve Ali Saip Bey gibi yerel kahramanların öncülüğünde büyük bir direniş gösterilmiştir.
Bölge halkının (Kuvayı Milliye) düzenli ordu desteği olmaksızın yürüttüğü bu mücadeleler sonucunda, Güney Cephesi'ni resmen kapatan ve Fransızların Anadolu’dan çekilmesini sağlayan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Mudanya Ateşkes Antlaşması’nın maddeleri incelendiğinde; "İstanbul ve Boğazlar çevresinin yönetimi, barış antlaşması imzalanana kadar TBMM Hükümeti’ne bırakılacaktır." hükmünün yer aldığı görülmektedir.
Antlaşma metninde başkent İstanbul'un idaresinin doğrudan TBMM’ye devredilmesinin, Osmanlı Devleti’nin siyasi statüsü açısından doğurduğu temel hukuki sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
Milli Mücadele Dönemi’nde Güney Cephesi’nde Maraş’ta Sütçü İmam, Antep’te Şahin Bey ve Urfa’da Ali Saip Bey gibi yerel liderlerin öncülüğünde Fransız işgal güçlerine ve onlarla birlikte hareket eden Ermeni lejyonlarına karşı büyük bir halk direnişi sergilenmiştir. Bölgede herhangi bir düzenli ordu birliği bulunmamasına rağmen, Fransızların Anadolu’daki işgal faaliyetlerinden vazgeçerek TBMM ile 20 Ekim 1921 Ankara Antlaşması’nı imzalamasında belirleyici olan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
Batı Cephesi'nde kazanılan İnönü Muharebesi, İtilaf Devletleri arasındaki görüş ayrılıklarını derinleştirmiş ve TBMM Hükümeti'nin uluslararası alandaki diplomatik saygınlığını artırmıştır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi İnönü Muharebesi'nin sonuçları arasında gösterilemez?
İnönü Muharebesi’nin kazanılmasının ardından Sovyet Rusya ile imzalanan Moskova Antlaşması'nda yer alan; "Taraflar, Osmanlı Devleti ile Çarlık Rusyası arasında daha önce imzalanmış olan bütün antlaşmaların geçersiz olduğunu kabul ederler." maddesi antlaşma metnine girmiştir.
Bu maddenin, aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesi olduğu savunulabilir?
Kütahya-Eskişehir Savaşları'nda Türk ordusunun Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilmesi TBMM'de büyük bir kriz yaratmıştır. Bu zorlu süreçte bir yandan Ankara'da Maarif Kongresi toplanarak eğitim planlaması yapılırken, diğer yandan ordunun ihtiyaçlarını hızla karşılamak ve kararları çabuklaştırmak amacıyla meclisin yasama ve yürütme yetkileri üç aylığına Mustafa Kemal Paşa'ya devredilmiştir.
Sözü edilen bu gelişme aşağıdakilerden hangisidir?