Milli Mücadele Muharebeler Dönemi

Sakarya Meydan Muharebesi, Türk ordusunun 1683 II. Viyana kuşatmasından beri devam eden stratejik geri çekilişini durduran, askeri ve siyasi sonuçlarıyla Milli Mücadele’nin kaderini belirleyen bir dönüm noktasıdır. Mustafa Kemal Paşa’nın “Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır.” emriyle uygulanan yeni savaş doktrini, askeri literatüre “topyekûn savaş” kavramını kazandırmıştır.

Sakarya Zaferi'nin ardından yaşanan diplomatik ve askeri gelişmeler göz önüne alındığında, aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?

Kazım Karabekir Paşa komutasındaki $15$. Kolordu'nun Doğu Cephesi'nde Ermenilere karşı kazandığı askeri zaferin ardından $3$ Aralık $1920$ tarihinde imzalanan Gümrü Antlaşması, TBMM Hükümeti'nin uluslararası alandaki ilk siyasi başarısı olarak kabul edilir. Buna göre, Gümrü Antlaşması'nın Milli Mücadele süreci üzerindeki etkileri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Milli Mücadele Dönemi'nde Güney Cephesi; Maraş'ta Sütçü İmam, Antep'te Şahin Bey, Urfa'da ise Ali Saip Bey gibi yerel kahramanların öncülüğünde, işgalci Fransız birliklerine ve onlarla iş birliği yapan Ermeni Lejyonu'na karşı yürütülen destansı bir halk direnişine sahne olmuştur. Bu cephede düzenli ordu birlikleri yerine tamamen bölge halkının oluşturduğu Kuva-yi Milliye müfrezeleri mücadele etmiştir.

Güney Cephesi'nde yaşanan askeri ve siyasi sürece ilişkin aşağıdakilerden hangisi yanlış bir bilgidir?

$I.$ İnönü Muharebesi’nin askeri bir başarıyla sonuçlanması, TBMM Hükümeti’nin hem iç politikada devletleşme sürecini hızlandırmış hem de dış politikada diplomatik bir güç haline gelmesini sağlamıştır. Bu zafer sonrasında yaşanan gelişmeler ve bu gelişmelerin sonuçlarıyla ilgili yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

Doğu Cephesi'nde Kazım Karabekir komutasındaki $15$. Kolordu birliklerinin Ermenilere karşı kazandığı askeri zaferin ardından $3$ Aralık $1920$ tarihinde Gümrü Antlaşması imzalanmıştır. Bu antlaşma TBMM'nin uluslararası alandaki ilk siyasi başarısı olmasının yanı sıra askeri strateji açısından da kritik bir dönüm noktası teşkil etmiştir. Gümrü Antlaşması ile Doğu Cephesi'ndeki silahlı mücadelenin sona ermesi, Milli Mücadele'nin ilerleyen safhalarında aşağıdakilerden hangisine doğrudan olanak sağlamıştır?

Milli Mücadele'nin Batı Cephesi'ndeki savunma safhasının en kritik aşamalarından biri olan $II.$ İnönü Muharebesi'nin kazanılması üzerine Mustafa Kemal Paşa; "Siz orada yalnız düşmanı değil, milletin makus talihini de yendiniz." telgrafıyla İsmet Paşa'yı ve Türk ordusunu tebrik etmiştir. Bu zafer, İtilaf Devletleri arasındaki görüş birliğinin sarsıldığını gösteren somut diplomatik gelişmeleri beraberinde getirmiştir.

Buna göre, $II.$ İnönü Savaşı’nın sonuçları ve bu sürecin askeri-diplomatik yansımalarıyla ilgili aşağıda yapılan değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

Kütahya-Eskişehir Savaşları sonrasında Türk ordusunun Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilmesi üzerine TBMM’de merkezin Kayseri’ye taşınması tartışılmış ve ordu içinde ciddi bir moral bozukluğu yaşanmıştır. Bu buhranlı süreçte meclis yetkilerinin üç aylık süreyle Mustafa Kemal Paşa’ya devredilmesini öngören Başkomutanlık Kanunu’nun kabul edilmesi ve aynı günlerde Ankara’da Maarif Kongresi’nin toplanması, aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir göstergesidir?

Milli Mücadele Dönemi’nde, Mondros Ateşkes Antlaşması’nın ardından başlangıçta İngiltere tarafından işgal edilen, daha sonra ise yapılan bir anlaşma (Suriye İtilafnamesi) ile Fransa’ya devredilen Güney Cephesi'ndeki savunma hattının en temel askeri özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Mustafa Kemal Paşa’nın "Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır." emriyle askeri literatüre "alan savunması" kavramını kazandırdığı ve bizzat "Melhame-i Kübra" (Büyük Kan Gölü) olarak adlandırdığı Sakarya Meydan Muharebesi, Kurtuluş Savaşı'nın dönüm noktalarından biridir.

Bu muharebenin sonucunda gerçekleşen diplomatik ve askeri gelişmeler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi Sakarya Zaferi'nin doğrudan bir sonucu olarak gösterilemez?

Kütahya-Eskişehir Muharebeleri'nde Türk ordusunun Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilmesi TBMM'de büyük bir sarsıntıya yol açmış; meclis kürsüsünde 'Ordu nereye gidiyor, millet nereye götürülüyor?' sesleri yükselirken meclis merkezinin Kayseri'ye taşınması gündeme gelmiştir. Bu kriz ortamında Mustafa Kemal Paşa'ya, tüm sorumluluğu üzerine alması şartıyla, meclis yetkilerini üç ay süreyle kullanma yetkisi veren 'Başkomutanlık Kanunu' kabul edilmiştir.

Bu tarihsel süreç ve beraberindeki gelişmeler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu dönemin siyasi, hukuki veya askeri karakterini yansıtan bir gelişme olarak savunulamaz?

Milli Mücadele Dönemi’nde Batı Cephesi’nde Kuva-yı Milliye birliklerinden düzenli orduya geçiş kararı, sadece askeri bir zorunluluk değil, aynı zamanda TBMM’nin siyasi otoritesini ülke genelinde tesis etme sürecidir. Özellikle Gediz Taarruzu’ndaki koordinasyon eksikliği sonrası hızlandırılan bu süreçte; disiplinsiz hareketlerin önlenmesi ve ordunun tek merkezden idaresi öncelik haline gelmiştir.

Buna göre, düzenli ordunun kurulması süreci ve Batı Cephesi’ndeki askeri yapılanma ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Milli Mücadele Dönemi’nde Maraş, Antep ve Urfa gibi şehirlerde Sütçü İmam ve Şahin Bey gibi yerel kahramanların öncülüğünde yürütülen direniş; işgal güçlerinin niteliği, askeri organizasyon ve cephenin kapanış süreci bakımından özgün bir yapıya sahiptir.

Bu cephe ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

$30$ Ağustos $1922$ tarihinde Dumlupınar'da kazanılan Başkomutanlık Meydan Muharebesi ile Yunan ordusunun ana kuvvetlerinin imha edilmesinin ardından Türk ordusu süratle Batı Anadolu'yu kurtarmaya başlamıştır. Bu askeri zaferin akabinde Mustafa Kemal Paşa tarafından Türk ordusuna verilen tarihi emir ve Kurtuluş Savaşı'nın askeri safhasını resmen sona erdiren diplomatik gelişme aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Milli Mücadele Dönemi'nde Kuva-yı Milliye birliklerinin merkezi bir otoriteye bağlı olmaması, askeri disiplinden yoksun hareket etmesi ve Yunan ilerleyişini durdurmada yetersiz kalması üzerine TBMM tarafından Batı Cephesi'nde Düzenli Ordu kurulmuştur. $1920$ yılı sonlarında alınan bu kararın ardından, Batı Cephesi Komutanlığı bünyesinde teşkilatlandırılan Düzenli Ordu'nun kazandığı ilk askeri zafer aşağıdakilerden hangisidir?

Milli Mücadele Dönemi’nde Sakarya Meydan Muharebesi’nden sonra ordunun yaklaşık bir yıl boyunca hazırlık yapması, TBMM içerisinde tartışmalara yol açsa da Mustafa Kemal Paşa taarruz için "Yarım hazırlıkla, yarım tedbirle yapılacak taarruz, hiç taarruz etmemekten çok daha kötüdür." anlayışıyla hareket etmiştir.

Bu hazırlık sürecinin ardından gerçekleştirilen **Büyük Taarruz ve Başkomutanlık Meydan Muharebesi ($26$-$30$ Ağustos $1922$) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır**?

Mudanya Ateşkes Antlaşması'nda yer alan; "İstanbul ve Boğazlar çevresinin yönetimi, barış antlaşması imzalanıncaya kadar TBMM Hükümetine bırakılacaktır." maddesi, aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?

Milli Mücadele Dönemi’nde Güney Cephesi’nde Fransız işgaline ve iş birliği yaptıkları Ermeni çetelerine karşı yürütülen halk direnişinin siyasi, askeri ve idari sonuçları analiz edildiğinde; aşağıdakilerden hangisi bu sürece dair hatalı bir bilgidir?

Batı Cephesi'nde kazanılan II. İnönü Muharebesi'nin ardından Mustafa Kemal Paşa, İsmet Paşa'ya gönderdiği tebrik telgrafında; "Siz orada yalnız düşmanı değil, milletin makus talihini de yendiniz." diyerek bu zaferin tarihsel ve psikolojik derinliğini vurgulamıştır. Bu başarının sahaya yansıyan en önemli etkisi, İtilaf Devletleri bloğu içindeki görüş ayrılıklarının artık somut birer geri çekilme hamlesine dönüşmeye başlamasıdır.

Buna göre, II. İnönü Zaferi'nin ardından yaşanan aşağıdaki gelişmelerden hangisi, İtilaf Devletleri'nin Anadolu'daki işgal politikasından ilk kez askeri bir geri adımla vazgeçmeye başladığının kanıtıdır?

Milli Mücadele Dönemi'nde Güney Cephesi'nde Fransız işgaline karşı halkın gösterdiği fedakarlık ve kahramanlıklar nedeniyle TBMM tarafından bazı şehirlerimize unvanlar verilmiştir. Bu doğrultuda, $1921$ yılında "Gazi" unvanı verilerek onurlandırılan ilk şehrimiz aşağıdakilerden hangisidir?

Sakarya Meydan Muharebesi'nin kazanılması, askeri bir başarı olmanın yanı sıra diplomatik alanda da büyük yankı uyandırmış ve İtilaf Devletleri arasındaki görüş birliğini sarsmıştır. Bu zaferin ardından imzalanan ve Fransa'nın TBMM'yi resmen tanıyarak Anadolu'daki işgallerine son vermesini sağlayan diplomatik gelişme aşağıdakilerden hangisidir?