Milli Mücadele Muharebeler Dönemi
623 soru
Milli Mücadele'nin Batı Cephesi'nde, TBMM tarafından kurulan düzenli ordunun Yunan ilerleyişine karşı kazandığı ilk askeri zafer aşağıdakilerden hangisidir?
Başkomutanlık Meydan Muharebesi'nde Yunan ordusunun asıl kuvvetlerinin imha edilmesinin ardından Mustafa Kemal Paşa'nın ordulara verdiği "Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz'dir. İleri!" emri doğrultusunda Türk ordusunun bu harekâtla ulaştığı temel askerî hedef aşağıdakilerden hangisidir?
Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan sonra Maraş, Antep ve Urfa'yı işgal eden İngiltere; bölgedeki çıkarlarını korumak ve Fransa ile ortak bir strateji belirlemek amacıyla 15 Eylül 1919 tarihinde "Suriye İtilafnamesi" (Paris Düzenlemesi) imzalayarak bu illeri Fransa'ya devretmiştir. Fransızların bu bölgelere yerleşirken beraberinde "Ermeni İntikam Alayları"nı (Ermeni Lejyonu) getirmesi halkın tepkisini artırmış ve bölgesel savunmayı tetiklemiştir.
Buna göre Güney Cephesi’ndeki mücadele süreci ve sonuçları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Milli Mücadele Dönemi’nde Kuva-yı Milliye birliklerinin askerî disiplinden yoksun hareket etmesi, merkezî otoriteye bağlanmak istememesi ve Yunan ilerleyişini kesin olarak durduramaması üzerine TBMM tarafından düzenli ordunun kurulmasına karar verilmiştir. Bu kararın ardından Batı Cephesi’nde kurulan düzenli ordunun, Yunan taarruzuna karşı elde ettiği ilk askerî başarı aşağıdakilerden hangisidir?
Kazım Karabekir Paşa komutasındaki . Kolordu'nun askeri başarısı sonucu Aralık tarihinde imzalanan Gümrü Antlaşması, TBMM'nin uluslararası alandaki ilk siyasi zaferidir. Bu antlaşma ile Ermenistan, Sevr Antlaşması'nın geçersizliğini kabul etmiş ve Misak-ı Milli'nin bir kısmını resmen tanımıştır. Ancak antlaşmanın imzalanmasını takip eden günlerde bölgedeki siyasi yapının değişmesi, bu metnin hukuki süreci üzerinde etkili olmuştur. Gümrü Antlaşması ve sonuçları hakkında yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi tarihsel gerçeklerle *uyuşmamaktadır*?
Ağustos tarihinde Dumlupınar'da gerçekleşen Başkomutanlık Meydan Muharebesi ile Yunan ordusunun ana kuvvetleri büyük ölçüde imha edilmiştir. Bu askerî başarının hemen ardından Mustafa Kemal Paşa'nın Türk ordusuna verdiği 'Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz'dir. İleri!' emrinin öncelikli askerî gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
Milli Mücadele'de Batı Cephesi'nde düzenli ordunun teşkili sürecinde TBMM, askeri disiplini tesis etmek ve ordu üzerindeki sivil iradeyi mutlak kılmak amacıyla çeşitli yasal önlemler almıştır. Bu süreçte çıkarılan Firariler Kanunu'nun uygulanması amacıyla kurulan İstiklal Mahkemelerinin yapısı ve işleyişi dikkate alındığında; meclisin, ordunun iç disiplini üzerindeki 'yasama ve yargı denetimini' doğrudan kendi eliyle yürüttüğünün en somut kanıtı aşağıdakilerden hangisidir?
Milli Mücadele Dönemi'nde Kütahya-Eskişehir Savaşları'nın en şiddetli günlerinde Ankara'da bir yandan 'Maarif Kongresi' (Eğitim Kongresi) toplanmış, diğer yandan cephede ordunun yok olmasını engellemek amacıyla kritik bir karar alınmıştır.
Buna göre, Türk ordusunun bu muharebeler sonucunda uyguladığı temel askeri strateji aşağıdakilerden hangisidir?
Milli Mücadele Dönemi’nde Batı Cephesi’nde Yunan ilerleyişine karşı başlangıçta bölgesel direniş güçleri olan Kuva-yı Milliye birlikleriyle mücadele edilmiştir. Ancak bu birliklerin askeri eğitimden yoksun olması ve merkezi bir otoriteye bağlı hareket etmemeleri, Yunan ordusunu kesin olarak durdurmaya yetmemiştir. Bu durum TBMM’nin düzenli orduya geçiş kararını hızlandırmıştır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi TBMM'nin düzenli orduyu kurarak ulaşmak istediği temel hedeflerden biridir?
Birinci İnönü Muharebesi'nin ardından yaşanan siyasi gelişmeleri 'ulusal' ve 'uluslararası' olarak sınıflandırmak isteyen bir tarih araştırmacısı aşağıdaki tabloyu hazırlamıştır:
| No | Gelişme | Nitelik |
|---|---|---|
| I | Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nun kabulü | Ulusal |
| II | Afganistan ile Dostluk Antlaşması | Uluslararası |
| III | Londra Konferansı'nın toplanması | Uluslararası |
| IV | İstiklal Marşı'nın kabul edilmesi | Ulusal |
| V | Kars Antlaşması'nın imzalanması | Uluslararası |
Bu araştırmacı, tablonun 'Gelişme' sütunundaki maddelerden hangisini Birinci İnönü Muharebesi'nin sonuçları listesinden çıkarırsa tablodaki tüm bilgileri tarihsel açıdan doğru bir şekilde tamamlamış olur?
Batı Cephesi'nde kazanılan II. İnönü Zaferi'nin ardından Mustafa Kemal Paşa, İsmet Paşa'ya gönderdiği kutlama telgrafında; "Siz orada yalnız düşmanı değil, milletin makûs talihini de yendiniz." diyerek bu başarının önemini vurgulamıştır. Bu zafer, askeri bir başarı olmanın ötesinde İtilaf Devletleri arasındaki görüş ayrılıklarını derinleştirmiş ve diplomatik bir kırılma noktası oluşturmuştur.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi II. İnönü Zaferi'nin doğrudan bir sonucu olarak İtilaf Bloğu'nda yaşanan çözülme ve politika değişikliklerine kanıt olarak gösterilemez?
İnönü Zaferi, sadece askeri bir başarı değil, aynı zamanda İtilaf Devletleri arasındaki diplomatik görüş birliğinin sarsıldığı stratejik bir dönüm noktasıdır. Mustafa Kemal Paşa'nın Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa'ya gönderdiği; "Siz orada yalnız düşmanı değil, milletin makus talihini de yendiniz." telgrafıyla önemini vurguladığı bu zaferin ardından, İtilaf bloğunda TBMM'ye karşı yürütülen ortak stratejide ilk somut çözülmeler yaşanmıştır.
Bu bilgilere dayanarak, İnönü Savaşı'ndan sonra yaşanan aşağıdaki gelişmelerden hangisi, İtilaf Devletleri arasındaki birlikteliğin zayıflamaya başladığının ve bloğun parçalanma sürecine girdiğinin doğrudan bir göstergesidir?
Milli Mücadele Dönemi’nde Maraş, Antep ve Urfa’da yerel halkın Fransız işgaline ve Ermeni intikam alaylarına karşı gösterdiği sivil direniş (Kuvayı Milliye), Türk milletinin bağımsızlık azmini tüm dünyaya göstermiştir. Bu üstün başarılarından dolayı bu şehirlere sırasıyla "Kahraman", "Gazi" ve "Şanlı" unvanları verilmiştir.
Güney Cephesi'ndeki bu askeri mücadelenin diplomatik bir zaferle sonuçlanarak cephenin tamamen kapanmasını sağlayan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
İnönü Muharebesi'nin kazanılmasının ardından yaşanan siyasi ve hukuki süreçler, yeni Türk devletinin kurumsallaşma adımlarını hızlandırırken uluslararası meşruiyetini de pekiştirmiştir. Bu süreçte kabul edilen Anayasası ( ) ve dönemin diplomatik gelişmeleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu döneme dair yanlış bir değerlendirmedir?
Milli Mücadele Dönemi'nde Güney Cephesi'nde, bölge halkının Fransız ve Ermeni güçlerine karşı gösterdiği direnç ile Batı Cephesi'ndeki askeri başarılar arasındaki diplomatik ilişki dikkate alındığında, bu cephedeki sürecin nihayete ermesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Batı Cephesi'nde Yunan taarruzu karşısında alınan Kütahya-Eskişehir yenilgisi, Türk ordusunun Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilmesine ve TBMM'de ciddi siyasi sarsıntılara yol açmıştır. Ancak bu kriz döneminde dahi hem askeri hazırlıklar hem de ülkenin geleceğine yönelik kurumsal adımlar hız kesmeden devam etmiştir.
Buna göre, Kütahya-Eskişehir Savaşları ve sonrasındaki gelişmelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Sakarya Meydan Muharebesi'nin kazanılması uluslararası alanda büyük bir yankı uyandırmış ve TBMM'nin diplomatik elini güçlendirmiştir. Bu zaferden kısa bir süre sonra TBMM hükümeti ile Kafkas Cumhuriyetleri arasında bir antlaşma imzalanarak Doğu sınırımızdaki belirsizlikler tamamen ortadan kaldırılmıştır. Buna göre, Sakarya Meydan Muharebesi'nin sonucunda imzalanan ve Türkiye'nin doğu sınırına kesin (son) şeklini veren antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Kütahya-Eskişehir Savaşları'nın devam ettiği, düzenli ordunun Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilme kararının alındığı ve TBMM'de Kayseri'ye taşınma tartışmalarının yaşandığı en kritik günlerde; Mustafa Kemal Paşa'nın 'Cahillikle yapılan savaş, düşmanla yapılan savaştan daha az önemli değildir.' diyerek Ankara'da toplanmasını sağladığı sivil faaliyet aşağıdakilerden hangisidir?
Millî Mücadele Dönemi'nde, Kazım Karabekir komutasındaki Kolordu'nun Doğu Cephesi'nde kazandığı askerî zaferin ardından Ermenistan ile Gümrü Antlaşması imzalanmıştır. Bu antlaşmanın TBMM Hükümeti açısından en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
Kütahya-Eskişehir Savaşları'nda Türk ordusunun yenilgi alarak Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilmesi, TBMM'de büyük bir güven bunalımına ve sert tartışmalara yol açmıştır. Bu kriz ortamında, meclisin tüm yetkilerinin üç ay süreyle Mustafa Kemal Paşa’ya devredilmesini öngören "Başkomutanlık Kanunu" kabul edilmiştir.
TBMM'nin yasama ve yürütme yetkilerini şahsa devrederek bu kanunu çıkarmasındaki temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?