Milli Mücadele Muharebeler Dönemi

623 soru

Soru 621Soru

Milli Mücadele Dönemi’nde Güney Cephesi; işgalci güçlerin kendi aralarındaki toprak değişimi, direnişin askeri organizasyonu ve bu direnişi sonlandıran diplomatik süreç açısından diğer cephelerden belirgin farklarla ayrılmaktadır. Bu cephedeki mücadelelerin genel özellikleri ve kapanış süreci ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Savunma tamamen yerel halkın oluşturduğu Kuvayı Milliye birliklerince yürütülmüş; cephe, Batı Cephesi'ndeki Sakarya Meydan Muharebesi sonrasında Fransa ile imzalanan 19211921 Ankara Antlaşması ile kapanmıştır.

Cevap

Güney Cephesi'nde savunmanın yerel halkın oluşturduğu Kuvayı Milliye birliklerince yapıldığı ve cephenin Sakarya Zaferi sonrası imzalanan 19211921 Ankara Antlaşması ile kapandığı bilgisi doğrudur.
Güney Cephesi'nin temel ayırt edici özelliği, TBMM'nin düzenli ordusunun bulunmadığı ve savunmanın tamamen yerel halkın (Kuvayı Milliye) fedakarlıklarıyla gerçekleştirildiği tek cephe olmasıdır. Ayrıca bu cephe, Batı Cephesi'ndeki Sakarya Meydan Muharebesi'nin kazanılmasıyla oluşan siyasi ortamda, Fransa ile imzalanan Ankara Antlaşması (19211921) sonucunda kapanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Askeri yapıyı analiz et.
Güney Cephesi'nde TBMM'ye bağlı düzenli ordu değil, Sütçü İmam, Şahin Bey ve Ali Saip Bey gibi yerel kahramanların komutasındaki Kuvayı Milliye savaşmıştır.
Düzenli ordu bu dönemde ağırlıklı olarak Batı Cephesi'ndeki Yunan ilerleyişini durdurmaya odaklanmıştır.
2
İşgal sürecini değerlendir.
Mondros sonrası İngilizler tarafından işgal edilen bölgeler, daha sonra Fransa ile yapılan paylaşım planları (Suriye İtilafnamesi) gereği Fransızlara bırakılmıştır.
İtilaf devletleri kendi aralarındaki çıkar çatışmaları ve stratejik planlar doğrultusunda işgal bölgelerini değiştirmiştir.
3
Diplomatik kapanış sürecini belirle.
Güney Cephesi'ndeki direnişin başarısı ve Batı'daki Sakarya Zaferi, Fransa'yı masaya oturtmuş ve 2020 Ekim 19211921 Ankara Antlaşması imzalanmıştır.
Büyük askeri zaferler (Sakarya gibi) beraberinde önemli diplomatik sonuçları ve cephelerin kapanışını getirir.

Anahtar Kavram

Güney Cephesi'nin Kuvayı Milliye ruhuyla savunulması ve askeri başarının Ankara Antlaşması ile diplomatik zafere dönüşmesi.

İpuçları

1
Güney Cephesi'nde TBMM'ye bağlı bir ordu tümeni yerine halkın kendi imkanlarıyla kurduğu direniş gruplarının görev yaptığını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Güney Cephesi'ni kapatan Ankara Antlaşması ile Misak-ı Milli'den verilen ikinci tavizi (Hatay) araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 622Soru

Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın "İstanbul ve Boğazlar çevresinin yönetimi, barış antlaşması imzalanana kadar TBMM Hükûmeti'ne bırakılacaktır." maddesi dikkate alındığında, bu durumun Osmanlı Devleti'nin siyasi ve hukuki statüsü üzerindeki en temel etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İtilaf Devletleri'nin TBMM'yi Türk milletinin tek yasal temsilcisi olarak kabul ederek Osmanlı Devleti'ni hukuken yok sayması

Cevap

İtilaf Devletleri'nin TBMM'yi tek yasal temsilci sayarak Osmanlı Devleti'ni hukuken yok sayması
Doğru seçenek, İtilaf Devletleri'nin Osmanlı başkentini ve Boğazlar'ın idaresini TBMM Hükûmeti'ne bırakmasını esas alır. Bu durum, İtilaf Devletleri'nin artık Osmanlı Hükûmeti'ni yasal bir otorite olarak görmediklerini ve TBMM'yi Türk milletinin tek temsilcisi kabul ettiklerini gösterir. Bu, Osmanlı Devleti'nin 'hukuken' sona erdiğinin kesin kanıtıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Madde Analizi
İstanbul ve Boğazlar'ın yönetiminin TBMM'ye bırakılması maddesi belirlendi.
Antlaşmanın diplomatik ve hukuki gücünü anlamak için en stratejik maddeyi analiz etmek gerekir.
2
Muhataplık Karşılaştırması
İsmet Paşa önderliğindeki TBMM heyetinin tek muhatap olduğu görüldü.
Diplomasi masasında Osmanlı Hükûmeti'nin yer almaması, devletin otorite kaybını gösterir.
3
Hukuki Sonuç Tayini
Bir devletin başkentinin başka bir hükümete devredilmesi 'hukuken sona erme' olarak tanımlandı.
Uluslararası hukukta başkentin devri, mevcut rejimin tanınmadığı anlamına gelir.

Anahtar Kavram

Osmanlı Devleti'nin Sona Erme Evreleri (Fiilen-Hukuken-Resmen)

İpuçları

1
Osmanlı Devleti'nin sona erme sürecini 'Fiilen' (Mondros), 'Hukuken' (Mudanya) ve 'Resmen' (Saltanatın Kaldırılması) olarak üç aşamada düşünün.

Daha Fazla Pratik

Osmanlı Devleti'nin resmen sona ermesini sağlayan Saltanatın Kaldırılması (11 Kasım 19221922) olayının Mudanya ile kronolojik bağını inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 623Soru

Milli Mücadele Dönemi’nde Kuva-yı Milliye birliklerinden düzenli orduya geçiş sürecinde, ordunun insan kaynağını korumak, askeri disiplini tesis etmek ve birliklerden kaçışları engellemek amacıyla TBMM tarafından çıkarılan yasal düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Firariler Kanunu

Cevap

Düzenli ordunun kuruluş sürecinde askeri disiplini sağlamak amacıyla çıkarılan yasa Firariler Kanunu'dur.
Doğru cevap olan düzenleme, Eylül 1920'de TBMM tarafından kabul edilen ve ordudaki çözülmeleri engelleyerek düzenli bir komuta yapısı oluşturmayı hedefleyen Firariler Kanunu'dur. Bu yasa, İstiklal Mahkemeleri'nin kurulmasına da önayak olmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Düzenli ordunun kuruluşundaki temel sorunu analiz et.
Gediz Taarruzu sonrası Kuva-yı Milliye'nin yetersizliği görülmüş, ancak düzenli orduya geçişte disiplin ve firar sorunları yaşanmıştır.
Gönüllülükten zorunlu askerliğe geçişte otorite boşluğunu dolduracak bir yasaya ihtiyaç duyulmuştur.
2
TBMM'nin bu soruna yönelik hukuki çözümünü belirle.
11 Eylül 1920 tarihinde Firariler Kanunu kabul edilmiştir.
Askeri firarları önlemek ve ordunun insan gücünü korumak Milli Mücadele'nin başarısı için hayati önem taşımaktadır.
3
Yasanın uygulanma mekanizmasını hatırla.
Kanunun hızlı uygulanması için İstiklal Mahkemeleri kurulmuştur.
Yargı gücünün ordu içinde tesis edilmesi, düzenli orduya geçiş sürecini hızlandırmıştır.

Anahtar Kavram

Düzenli Ordunun Kuruluşu ve Hukuki Altyapısı

İpuçları

1
Bu kanun, İstiklal Mahkemeleri'nin en yoğun çalıştığı konuların başında gelir.
2
Kanunun ismi doğrudan askeri birliklerden kaçanları hedef aldığını belirtir.

Daha Fazla Pratik

İstiklal Mahkemeleri'nin kuruluş amaçları ve görevleri konusuna göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
ÖncekiSayfa 32 / 32
Milli Mücadele Muharebeler Dönemi — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 32 | Examkin