Milli Mücadele Muharebeler Dönemi
623 soru
Milli Mücadele Dönemi’nde Antep, Maraş ve Urfa gibi şehirlerde sergilenen direniş; TBMM’nin kurduğu düzenli ordunun henüz hazır olmadığı bir dönemde, tamamen yerel imkanlarla ve Kuvayı Milliye birlikleri tarafından yürütülmüştür. Bu halk hareketinin başarısı ve Batı Cephesi'ndeki Sakarya Zaferi'nin yarattığı diplomatik etki sonucunda işgalci güçlerle barış masasına oturulmuştur.
Buna göre, Güney Cephesi’ndeki askeri safhanın sona ermesini ve Fransa’nın Anadolu’daki işgallerine son vererek geri çekilmesini sağlayan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Batı Cephesi'nde kazanılan II. İnönü Zaferi, İtilaf Devletleri arasındaki "İngiliz-Yunan ittifakı" odaklı stratejinin sorgulanmasına yol açmış ve bloğun birlikteliğinde onarılması güç çatlaklar oluşturmuştur. Bu zafer, Ankara hükümetinin diplomatik alandaki manevra alanını genişletirken işgalci güçlerin Anadolu'daki geleceğini tartışmaya açmıştır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisinin II. İnönü Savaşı’nın ardından yaşanan ve Ankara hükümetinin diplomatik gücünün arttığını kanıtlayan gelişmelerden biri olduğu savunulamaz?
Millî Mücadele Dönemi’nde Doğu Cephesi'ndeki çatışmaları sona erdiren ve Ermenistan’ın TBMM Hükümeti’ni resmen tanıdığı ilk diplomatik belge aşağıdakilerden hangisidir?
Büyük Taarruz'un askerî başarıyla sonuçlanmasının ardından TBMM Hükümeti adına İsmet Paşa'nın katılımıyla imzalanan Mudanya Ateşkes Antlaşması'nda; İstanbul, Boğazlar ve çevresinin yönetiminin barış antlaşması imzalanana kadar TBMM Hükümeti'ne bırakılması kararlaştırılmıştır.
İtilaf Devletlerinin, Osmanlı Devleti'nin başkenti olan İstanbul'un idaresini doğrudan TBMM'ye devretmeyi kabul etmesi aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?
Batı Cephesi'nde kazanılan II. İnönü Savaşı, Milli Mücadele'nin askeri ve siyasi seyrini önemli ölçüde etkilemiştir. Bu zaferin ardından İtilaf Devletleri bloğunda görüş ayrılıkları derinleşmiş ve Anadolu'daki işgal politikalarında değişimler yaşanmaya başlanmıştır. Bu gelişmelere bağlı olarak, II. İnönü Savaşı sonrasında Anadolu'da işgal ettiği bazı yerlerden çekilmeye başlayan ilk devlet aşağıdakilerden hangisidir?
Türk ordusunun 1683 yılındaki II. Viyana Kuşatması'ndan itibaren süregelen geri çekilişinin sona erdiği Sakarya Meydan Muharebesi, Mustafa Kemal Paşa tarafından "Melhame-i Kübra" (Büyük Kan Gölü) olarak adlandırılmıştır. Mustafa Kemal Paşa'nın "Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır; o satıh bütün vatandır." emriyle Türk askeri literatürüne topyekûn savaş kavramını kazandırdığı bu büyük zaferin ardından hem iç hem de dış politikada kritik gelişmeler yaşanmıştır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Sakarya Meydan Muharebesi'nin ardından ortaya çıkan diplomatik veya siyasi sonuçlardan biri değildir?
Milli Mücadele Dönemi’nde Batı Cephesi’nde kazanılan II. İnönü Savaşı, hem iç politikada hem de uluslararası dengelerde önemli değişimlere zemin hazırlamıştır. Bu zaferin ardından İtilaf Devletleri arasındaki görüş ayrılıkları derinleşmiş ve Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin (TBMM) diplomatik gücü artmıştır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi II. İnönü Savaşı’nın kazanılmasının ardından yaşanan askeri veya siyasi gelişmelerden biri değildir?
Kütahya-Eskişehir Savaşları’nda Türk ordusunun Sakarya Nehri’nin doğusuna çekilmesi üzerine, Yunan birliklerinin Polatlı yakınlarına kadar sokulması ’de büyük bir siyasi krize yol açmıştır. Bu kriz esnasında meclisin ve hükümet merkezinin Kayseri’ye taşınması gündeme gelmiş, hatta meclis arşivlerinin bir kısmı yola çıkarılmıştır. Buna rağmen hükümet merkezinin taşınması teklifinin Genel Kurulu tarafından reddedilmesinin temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Mustafa Kemal Paşa’nın 'Melhame-i Kübra' (Büyük Kan Gölü) olarak adlandırdığı ve 'Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh, bütün vatandır.' emriyle yönettiği Sakarya Meydan Muharebesi'nin kazanılması, TBMM'nin hem askeri hem de diplomatik gücünü pekiştirmiştir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Sakarya Zaferi'nin ardından yaşanan siyasi veya diplomatik gelişmelerden biri değildir?
26 Ağustos 1922'de Kocatepe'den başlayan Büyük Taarruz ve ardından 30 Ağustos'ta Dumlupınar'da kazanılan Başkomutanlık Meydan Muharebesi, Millî Mücadele’nin askerî safhasını Türk ordusunun kesin zaferiyle sonuçlandırmıştır.
Bu büyük zaferin ardından yaşanan askerî ve siyasi gelişmeler göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisinin bu sürecin doğrudan sonuçları arasında yer aldığı söylenemez?
Kütahya-Eskişehir Savaşları'nda alınan yenilginin ardından ordunun Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilmesiyle başlayan süreçte; bir yandan TBMM'de yaşanan otorite krizini aşmak adına 'Başkomutanlık Kanunu' kabul edilmiş, diğer yandan ise cephede silah seslerinin duyulduğu bir ortamda Ankara'da 'Maarif Kongresi' toplanmıştır.
Bu iki gelişme birlikte değerlendirildiğinde, TBMM hükümetinin kriz dönemindeki yönetim anlayışı hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Batı Cephesi'nde Yunan taarruzunun püskürtülmesinin ardından Mustafa Kemal Paşa, İsmet Paşa'ya çektiği kutlama telgrafında; "Siz orada yalnız düşmanı değil, milletin makus talihini de yendiniz." ifadelerini kullanmıştır. Türk milletinin ve ordusunun moralini yükselten bu askerî başarının ardından, İtilaf Devletleri Anadolu'daki işgal politikalarını ciddi şekilde gözden geçirmeye başlamıştır.
Buna göre, sözü edilen bu askerî başarının ardından uluslararası alanda yaşanan aşağıdaki gelişmelerden hangisi II. İnönü Zaferi'nin doğrudan bir sonucudur?
Batı Cephesi'nde kazanılan II. İnönü Savaşı sonrasında Mustafa Kemal Paşa, Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa'ya çektiği telgrafta; "Siz orada yalnız düşmanı değil, milletin makus talihini de yendiniz." demiştir. Bu zaferin ardından Türk tarafının askeri ve siyasi rüştünü ispat etmesi, İtilaf Devletleri'nin Anadolu politikasında ciddi bir sarsıntıya yol açmıştır.
Buna göre, II. İnönü Savaşı'nın kazanılmasının ardından yaşanan gelişmelerden hangisi, İtilaf bloğundaki çatlağın diplomatik alana yansıyan ilk somut örneği olarak kabul edilir?
Milli Mücadele Dönemi’nde Güney Cephesi’nde Fransız işgaline karşı yürütülen yerel direniş ve cephenin kapanış süreciyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Mustafa Kemal Paşa, İnönü Zaferi sonrası Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa'ya gönderdiği tebrik telgrafında; *"Siz orada yalnız düşmanı değil, milletin makus talihini de yendiniz."* ifadesini kullanarak kazanılan başarının stratejik ve psikolojik önemini vurgulamıştır. Bu askeri zaferin ardından İtilaf Devletleri bloğunda TBMM lehine diplomatik bir çözülme süreci başlamıştır.
Aşağıdaki gelişmelerden hangisi, bu çözülme sürecine bağlı olarak yaşanan İnönü Savaşı’nın sonuçları arasında yer almaz?
Milli Mücadele'nin Batı Cephesi'nde düzenli ordunun kazandığı başarılar, işgal güçlerinin Anadolu'daki varlığını ve diplomatik birlikteliğini sarsmıştır. Özellikle II. İnönü Zaferi, Sevr Antlaşması'nı silah gücüyle kabul ettiremeyeceğini anlayan bazı İtilaf devletlerinin strateji değiştirmesine yol açmıştır.
Bu zaferin ardından İtilaf Devletleri bloğunda yaşanan ilk ciddi görüş ayrılığı ve diplomatik çözülme belirtisi aşağıdakilerden hangisidir?
Milli Mücadele Dönemi’nde Güney Cephesi’nde Fransız işgaline ve Ermeni çetelerine karşı yürütülen direniş; Antep, Maraş ve Urfa gibi merkezlerde yerel halkın kendi imkanlarıyla örgütlediği milis güçler tarafından sürdürülmüştür. Bu durum, Güney Cephesi’ni organizasyon ve askeri yapı bakımından Doğu ve Batı cephelerinden ayıran en belirgin farkı oluşturmaktadır.
Buna göre Güney Cephesi’nin, Milli Mücadele'deki diğer cephelerden ayrılan temel askeri özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Batı Cephesi'nde Kütahya-Eskişehir Muharebeleri'nde alınan yenilgi sonucunda ordunun Sakarya Nehri’nin doğusuna çekilmesi, ’de büyük bir siyasi sarsıntıya yol açmıştır. Meclis kürsüsünden yükselen sert eleştirilerde, ordunun sorumluluğunun kime ait olduğu sorgulanmış ve meclis merkezinin Kayseri’ye taşınması dahi tartışılmıştır. Bu kriz ortamında Mustafa Kemal Paşa’nın ordunun başına geçmesi istenirken; kendisi, ’nin yetkilerini üç ay süreyle şahsında toplamak şartıyla 'Başkomutanlık' görevini kabul edeceğini belirtmiştir.
Bu gelişmeler doğrultusunda, Mustafa Kemal Paşa’nın yetki devri konusundaki ısrarı ve buna karşı çıkan bir grup milletvekilinin temel kaygısı göz önüne alındığında; söz konusu süreçte milli egemenlik ve savaşın idaresi ekseninde yaşanan temel ikilem aşağıdakilerden hangisidir?
Sakarya Meydan Muharebesi sırasında Mustafa Kemal Paşa'nın "Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır." emriyle uygulanan topyekûn savunma stratejisi, Türk ordusuna büyük bir zafer getirmiştir. Bu askerî başarı, Anadolu’daki işgal güçlerinin siyasi planlarını bozmuş ve TBMM'nin uluslararası alandaki etkinliğini artıran birçok diplomatik gelişmenin önünü açmıştır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Sakarya Zaferi'nin ardından yaşanan diplomatik gelişmelerden biri değildir?
Millî Mücadele Dönemi'nde Ermenistan ile imzalanan Gümrü Antlaşması, TBMM'nin uluslararası alandaki ilk siyasi ve diplomatik başarısı olarak kabul edilir. Bu antlaşma ile Doğu Cephesi kapanmış ve buradaki askerî faaliyetler sona ermiştir. Buna göre, Gümrü Antlaşması'nın aşağıdaki sonuçlarından hangisinin, Batı Cephesi'ndeki askerî mücadelenin gidişatını doğrudan ve olumlu etkilediği savunulabilir?