Examkin

Dağılma Dönemi (1792-1922)

63 soru

Soru 61Soru →

Osmanlı Devleti'nin Dağılma Dönemi'nde imzalanan uluslararası antlaşmalar, devletin dış politikasındaki "denge" arayışının ve Avrupalı devletlerin Osmanlı üzerindeki emellerinin birer yansımasıdır. Özellikle 18561856 Paris Antlaşması ve 18781878 Berlin Antlaşması, Osmanlı Devleti'nin toprak bütünlüğü ve hukuki statüsü açısından birbirine zıt yaklaşımlar içermektedir.

Aşağıdaki tabloda bu iki antlaşmanın bazı özellikleri karşılaştırılmıştır:

AntlaşmaToprak Bütünlüğü StatüsüDiplomatik Kazanım / Kayıp
**18561856 Paris**Avrupalı devletlerin garantisi altındadır.Osmanlı, Avrupa devletler hukukundan yararlanma hakkı elde etmiştir.
**18781878 Berlin**?Ermeni meselesi ilk kez uluslararası bir boyut kazanmıştır.

Bu tablo ve dönemin siyasi gelişmeleri dikkate alındığında, soru işareti (??) ile belirtilen alana getirilmesi gereken en doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Avrupalı devletlerin garantörlük politikası sona ermiş ve Osmanlı topraklarının fiilen paylaşımı süreci başlamıştır.

Cevap

Soru işareti yerine gelmesi gereken ifade, Avrupalı devletlerin Osmanlı toprak bütünlüğünü koruma garantisinden vazgeçerek paylaşım sürecine geçtiklerini belirten ifadedir.
Doğru yanıt olan ifade, Berlin Antlaşması'nın diplomatik mahiyetini tam olarak açıklar. 18561856 Paris Antlaşması'nda Avrupa devletleri Osmanlı'nın toprak bütünlüğünü garanti etmişken, 18781878 Berlin Antlaşması'nda bu garanti maddesi kaldırılmış; yerine büyük devletlerin Osmanlı topraklarını ilhak veya işgal etmelerinin önü açılmıştır. Nitekim antlaşmadan hemen sonra İngiltere Kıbrıs'a, Fransa Tunus'a, İngiltere ise Mısır'a yerleşmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Tablodaki verileri analiz et.
1856 Paris Antlaşması'nda 'garanti' ve 'Avrupa devleti sayılma' gibi korumacı bir statü olduğu görülmektedir.
Paris Antlaşması, Kırım Savaşı sonrası Osmanlı'nın toprak bütünlüğünün Batılı devletlerce savunulduğu son büyük diplomatik kazanımdır.
2
1878 Berlin Antlaşması'nın tarihsel kırılma noktasını hatırla.
Berlin Antlaşması ile İngiltere gibi devletlerin 'Osmanlı toprak bütünlüğü' politikasını terk ettiği görülür.
93 Harbi sonrası Rus tehdidine karşı Osmanlı'yı koruyan İngiltere, bu antlaşma sürecinde Kıbrıs'ı alarak kendi çıkarlarına göre hareket etmeye başlamıştır.
3
Seçenekler arasında toprak bütünlüğü statüsündeki değişimi en net ifade edeni bul.
Garantörlüğün bittiğini ve paylaşımın başladığını belirten seçenek doğru yanıttır.
1878'den sonra Tunus (Fransa), Mısır (İngiltere) gibi yerlerin işgali bu statü değişikliğinin doğrudan sonucudur.

Anahtar Kavram

Osmanlı Devleti'nin Dağılma Dönemi diplomasisinde 1856 (Koruma/Garanti) statüsünden 1878 (Paylaşım/Parçalanma) statüsüne geçişi.

İpuçları

1
Paris Antlaşması'nda Osmanlı'nın sınırları 'Avrupa'nın koruması' altındayken, Berlin'den sonra bu devletler kendi aralarında Osmanlı'yı paylaşmaya başlamıştır.

Daha Fazla Pratik

Berlin Antlaşması sonrası İngiltere'nin 'Osmanlı toprak bütünlüğünü koruma' politikasından neden vazgeçtiğini analiz eden sorular çözülebilir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 62Soru →

Osmanlı Devleti'nin 1919. yüzyıl diplomasisindeki en kritik iki dönüm noktası 18561856 Paris Antlaşması ve 18781878 Berlin Antlaşması'dır. Bu iki antlaşmanın karşılaştırıldığı aşağıdaki tabloyu inceleyiniz:

Diplomatik Özellik18561856 Paris Antlaşması18781878 Berlin Antlaşması
Hukuki StatüOsmanlı ilk kez Avrupa devleti sayılmıştır.Avrupalı devletlerin müdahale alanı genişlemiştir.
Toprak BütünlüğüAvrupalı devletlerin garantisi altındadır.[X][X]
Karadeniz StatüsüTarafsızdır ve askerden arındırılmıştır.Donanma bulundurma yasağı kaldırılmıştır.

Buna göre, tabloda [X][X] ile boş bırakılan yere Osmanlı dış politikasındaki temel değişimini yansıtacak en uygun ifade aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Avrupalı devletlerin koruma garantisinin sona ermesi

Cevap

Avrupalı devletlerin koruma garantisinin sona ermesi ifadesi getirilmelidir.
Avrupalı devletlerin koruma garantisinin sona ermesi ifadesi doğrudur; çünkü 18781878 Berlin Antlaşması ile Paris'te verilen garanti çökmüş, İngiltere Kıbrıs'ı alarak kendi çıkarına odaklanmış ve Osmanlı Devleti geniş toprak parçalarını kaybederek korumasız kalmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
18561856 Paris Antlaşması'ndaki 'garantörlük' maddesini hatırla.
Avrupalı devletler Osmanlı'nın toprak bütünlüğünü koruma sözü vermiştir.
Bu madde Osmanlı'yı Rus baskısına karşı koruyan bir kalkandır.
2
1877−18781877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı (93 Harbi) sonrası değişimi analiz et.
Berlin Antlaşması ile İngiltere ve diğer devletler Osmanlı'yı koruma politikasını terk etmiştir.
Berlin'de Sırbistan, Karadağ ve Romanya bağımsız olmuş, büyük toprak kayıpları tescillenmiştir.
3
Tablodaki [X][X] alanını doldur.
Toprak bütünlüğü garantisinin kalktığı sonucuna ulaşılır.
Berlin Antlaşması, Osmanlı'nın artık kendi topraklarını tek başına veya dengelerle korumak zorunda kaldığı bir dönemi başlatır.

Anahtar Kavram

Denge Politikasında Paradigma Değişimi

İpuçları

1
Paris Antlaşması'nda (18561856) verilen 'garantörlük' sözü Berlin'de (18781878) ne hale gelmiştir?

Daha Fazla Pratik

Berlin Antlaşması ile Ermeni Meselesi'nin uluslararası boyut kazanmasını araştırınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 63Soru →

Osmanlı Devleti, 18331833 yılında Mısır Meselesi sırasında Rusya'nın desteğini sağlamak amacıyla imzaladığı Hünkar İskelesi Antlaşması ile Boğazlar üzerinde tek başına tasarruf yetkisini kullandığı son antlaşmayı yapmıştır. Bu antlaşmanın Rusya'ya sağladığı avantajlardan rahatsız olan Avrupalı devletlerin baskısıyla 18411841 yılında Londra Boğazlar Sözleşmesi imzalanmıştır. Bu sözleşme ile Boğazlar'ın barış zamanında tüm yabancı savaş gemilerine kapalı tutulması kararlaştırılmıştır. Buna göre, 18411841 Londra Boğazlar Sözleşmesi'nin Osmanlı Devleti açısından doğurduğu en temel diplomatik sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Boğazlar'ın statüsünün ilk kez uluslararası çok taraflı bir belge ile belirlenerek kolektif bir düzene bağlanması

Cevap

Boğazlar'ın statüsünün ilk kez uluslararası çok taraflı bir belge ile belirlenerek kolektif bir düzene bağlanması
Londra Boğazlar Sözleşmesi (18411841), Boğazlar'ın barış zamanında savaş gemilerine kapalı olması ilkesini ilk kez uluslararası bir hukuk kuralı haline getirmiştir. Bu durum, Osmanlı Devleti'nin Boğazlar üzerindeki mutlak ve tek taraflı egemenlik haklarını kısıtlamış, meseleyi Avrupalı devletlerin ortak denetimine (kolektif düzen) açmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Antlaşmaların kronolojik ve içeriksel analizini yapın.
18331833 Hünkar İskelesi (İkili ittifak/Osmanlı yetkisi) →\rightarrow 18411841 Londra (Çok taraflı sözleşme).
Osmanlı'nın Boğazlar üzerindeki mutlak egemenliğinin ne zaman kısıtlandığını belirlemek gerekir.
2
Egemenlik haklarındaki değişimi değerlendirin.
Boğazlar rejimi artık sadece Osmanlı'nın değil, Avrupalı büyük güçlerin (İngiltere, Fransa vb.) ortak kararıyla yönetilen bir statüye dönüştü.
Uluslararası statü kavramı, devletin tek taraflı karar verme yetkisinin bitmesi anlamına gelir.

Anahtar Kavram

Boğazlar Meselesinin Uluslararası Statü Kazanması

İpuçları

1
Boğazlar meselesinde 'tek başına yetki' ile 'uluslararası statü' arasındaki farkı düşünün.

Daha Fazla Pratik

18561856 Paris Antlaşması'ndaki Karadeniz maddelerinin Osmanlı egemenliğine etkilerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
ÖncekiSayfa 4 / 4
Dağılma Dönemi (1792-1922) — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 4 | Examkin