Anlam Bilgisi

Daire başkanı, toplantıdan hemen önce kendisine sunulan haftalık faaliyet raporuna şöyle bir göz gezdirdi ve ardından onay sürecini başlattı.

Bu cümledeki altı çizili söz öbeğinin kattığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?

(1) Siber arkeoloji, geçmişe ait somut buluntuların dijital teknolojiler aracılığıyla yeniden kurgulanmasını ve belgelenmesini temel alan, disiplinler arası bir uzmanlık alanıdır. (2) Klasik arkeolojinin sistematik kazı ve tasnif yöntemlerini modern bilişim olanaklarıyla eklemleyen bu saha, bilhassa savaş, çatışma veya doğal afetlerin tehdidi altındaki kültürel varlıklar için vazgeçilmez bir koruma kalkanı sunar. (3) Üç boyutlu lazer tarama ve fotogrametri teknikleri sayesinde, fiziksel erişimin riskli olduğu veya imkânsızlaştığı yapılar, aslına uygun bir hassasiyetle dijital ortama aktarılabilmektedir. (4) Ancak bu süreç salt bir görsel kopyalama değil; verilerin derinlemesine analiziyle, zamanla yitirilmiş parçaların bilimsel veriler ışığında teorik olarak tamamlanmasına da olanak tanıyan bir süreçtir. (5) Siber arkeolojinin sağladığı en önemli imkânlardan biri de, küresel ölçekteki uzmanların aynı veri setine eş zamanlı erişerek kolektif bir inceleme yürütebilmesine zemin hazırlamasıdır. (6) Öte yandan, devasa boyutlara ulaşan dijital verilerin saklanma maliyetleri ve veri formatlarının teknolojik hızla eskiyerek erişilemez hale gelme riski, yöntemin sürdürülebilirliği noktasında aşılması gereken engellerdir. (7) Bu handikaplara rağmen siber arkeoloji, somut mirasın dijital bir hafızaya dönüştürülerek gelecek kuşaklara aktarılmasında günümüzün en etkili bilimsel yöntemlerinden biridir. (8) Modern müzecilik pratiklerinin bu dijitalleşme dalgasından beslenmesi, ziyaretçilerin tarihsel atmosferi sanal gerçeklik yoluyla deneyimlemesine de kapı aralamaktadır.

Bu parçadan siber arkeolojiyle ilgili olarak aşağıdakilerin hangisine ulaşılamaz?

Tarım arazilerinin verimliliğini korumak ve erozyonu önlemek adına başlatılan ağaçlandırma çalışmaları, bölgenin ekolojik dengesine büyük katkı sağlamıştır.

Bu cümledeki anlam ilişkisinin (amaç-sonuç) aynısı aşağıdakilerin hangisinde vardır?

Bazı cümlelerde yargı, belli bir hedefe ulaşmak için gerçekleştirilen bir eylemi ifade eder.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir "amaç-sonuç" ilişkisi söz konusudur?

Sakin Şehir (Cittaslow) hareketi, 1999 yılında İtalya'da küreselleşmenin şehirleri birbirine benzeten tek tipleştirici etkisine bir tepki olarak doğmuştur. Bu hareketin temel amacı; şehirlerin kendi özgün kimliklerini, geleneksel mimarisini ve yerel üretim modellerini koruyarak yaşam kalitesini artırmaktır. Bir şehrin bu ağa dahil olabilmesi için çevre politikalarından altyapıya, kentsel yaşam kalitesinden misafirperverliğe kadar pek çok alanda belirlenen kriterleri karşılaması gerekmektedir. Türkiye'de ilk örneği Seferihisar olan bu modelde; yerel el sanatlarının desteklenmesi, yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı ve gürültü kirliliğinin azaltılması gibi uygulamalar ön plana çıkar. Sakin şehirler, teknolojiyi reddetmek yerine onu insan odaklı ve sürdürülebilir bir yaşamın hizmetine sunmayı hedefler. Böylece modern dünyanın hız baskısından uzak, insanların birbirleriyle ve doğayla daha sağlıklı bağlar kurabildiği alanlar oluşturulur.

Bu parçadan 'Sakin Şehir' hareketiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Genç yazar, ilk eserlerinde kelimelerin gücünü keşfetmeye çalışırken son kitabında artık 'kendi yolunu çizmiş', özgün bir üslup yakalamayı başarmıştır.

Bu cümledeki 'kendi yolunu çizmek' söz öbeğiyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Siyasi aktörlerin, toplumsal barışı tesis etmek yerine dar grup çıkarları gütmeleri, kamu kurumlarının tarafsızlığına ve liyakat esasına gölge düşürmektedir.

Bu cümledeki "gütmeleri" sözcüğünün kazandığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?

Ülke genelinde dijital okuryazarlık seviyesinin yükselmesiyle birlikte e-devlet kapısı üzerinden sunulan hizmetlere olan talep artmış, bu durum fiziksel şubelerdeki yoğunluğun azalmasını sağlamıştır.

Bu cümledeki anlam ilişkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İnsanlar arasındaki iletişimin en sağlıklı ve etkili yolu, empati kurma becerisinin geliştirilmesinden geçmektedir. Empati, en yalın tanımıyla bir bireyin kendisini bir başkasının yerine koyarak onun hislerini, düşüncelerini ve içinde bulunduğu durumu doğru bir şekilde analiz etme çabasıdır. Toplumsal yaşamın her alanında ihtiyaç duyduğumuz bu yeti, bireyler arasındaki yanlış anlamaları en aza indirir ve karşılıklı hoşgörü zeminini güçlendirir. Başkalarının yaşadığı sevince ortak olabilmek ya da acılarını yürekten hissedebilmek, sadece bireysel bir olgunluk göstergesi değil; aynı zamanda barış içerisinde yaşayan, huzurlu bir toplum inşa etmenin en temel şartıdır. Önyargılarını bir kenara bırakarak karşısındakini anlamaya odaklanan insanlar, çevrelerine daha şefkatli ve anlayışlı bir tutum sergilerler. Dolayısıyla toplumsal bağları kuvvetlendirmek ve daha mutlu bir gelecek kurmak için empatiyi yaşamımızın merkezine almamız gerekmektedir.

Bu parçada vurgulanmak istenen ana düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

(I) Türk mutfağı, Orta Asya'dan Anadolu'ya uzanan köklü bir geçmişe sahiptir. (II) Selçuklu ve Osmanlı saray gelenekleriyle zenginleşen bu mutfak, dünya mutfakları arasında saygın bir yere sahiptir. (III) Günümüzde insanların sağlıklı beslenme alışkanlıklarına ve diyet programlarına olan ilgisi her geçen gün artmaktadır. (IV) Özellikle baharat kullanımı ve sebze yemeklerindeki çeşitlilik, bu mutfağın temel karakteristiklerini oluşturur. (V) Bu zengin miras, yerel malzemelerin yaratıcı kullanımıyla harmanlanarak günümüze kadar taşınmıştır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Modern şiirde bazı genç şairler, imgelerle örülü kapalı bir anlatımı tercih ederken bazen kelimelerin sırtına taşıyamayacağı yükler yükleyerek okur ile metin arasındaki köprüleri yıkmaktadır.

Bu cümledeki altı çizili sözle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

(I) Restorasyon süreçlerinde aslına uygun olmayan müdahaleler yapılması, kentin tarihî kimliğini zedeleyen bir unsurdur. (II) Bu eserlerin estetik değerini korumak amacıyla kullanılan harçların kimyasal analizleri uzmanlarca titizlikle yapılmalıdır. (III) Kentteki tescilli binaların her geçen gün harabeye dönüşmesine yetkililerce seyirci kalınması, gerçekten üzüntü verici bir durumdur. (IV) Zamanında bu tarihî dokuyu koruyacak yasal düzenlemeler çok daha kapsayıcı bir şekilde hayata geçirilebilirdi. (V) Ödenek yetersizliği nedeniyle projenin çevre düzenlemesi aşaması belirsiz bir tarihe ertelendi.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Sosyal girişimcilik; toplumsal sorunlara yenilikçi ve sürdürülebilir çözümler üretmeyi amaçlayan, kâr elde etmeyi ana hedef değil bir araç olarak gören bir iş modelidir. Geleneksel girişimcilikten farklı olarak bu modelde başarı, finansal tablolardan ziyade yaratılan toplumsal fayda ile ölçülür. Sosyal girişimciler, elde ettikleri gelirin büyük bir kısmını sosyal misyonun devamlılığını sağlamak ve etkiyi büyütmek için tekrar sisteme aktarırlar. Dezavantajlı grupların istihdamından çevre korumaya kadar geniş bir yelpazede faaliyet gösteren bu girişimler, toplumun güncel sorunlarına pratik çözümler sunar. Bu yapılar, sadece bağışlara dayanan geleneksel sivil toplum kuruluşlarından farklı olarak kendi öz kaynaklarını yaratarak ekonomik bağımsızlıklarını korumaya çalışırlar. Yenilikçi düşüncenin sosyal hassasiyetle harmanlandığı bu süreçte, toplumsal refahın artırılması nihai gaye olarak karşımıza çıkar. Ancak bu girişimlerin başarısı, büyük ölçüde yerel yönetimlerin desteği ve toplumdaki farkındalık düzeyine bağlıdır.

Bu parçada sosyal girişimcilik ile ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

(I) Modern şehircilik anlayışında "biyofilik tasarım", doğayı kentsel dokuya entegre ederek bireyin psikolojik ve fiziksel sağlığını iyileştirmeyi hedefler. (II) Bu yaklaşım doğrultusunda binaların iç mekanları bitkilendirilmekte, doğal ışık kullanımı maksimize edilmekte ve su öğeleri mimariye dahil edilmektedir. (III) Şehirlerdeki gürültü kirliliğini azaltmak amacıyla otoyol kenarlarına yerleştirilen ses bariyerleri, trafikten kaynaklanan çevresel zararları minimize etmeyi amaçlar. (IV) Yapılan bilimsel araştırmalar, bu tür tasarım öğelerine sahip mekanlarda vakit geçiren bireylerin stres seviyelerinin düştüğünü ve odaklanma sürelerinin uzadığını kanıtlamaktadır. (V) Dolayısıyla biyofilik yaklaşımlar, sadece estetik bir tercih değil, modern toplumun zihinsel sağlığını koruyan yapısal bir zorunluluk olarak görülmelidir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Kamu Denetçiliği Kurumu, yayımladığı tavsiye kararında idari işlemlerin şeffaflık ve hesap verilebilirlik ilkeleri üzerine oturtulması gerektiğini vurgulamıştır.

Bu cümlede geçen 'oturtulması' sözcüğünün anlamı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Edebiyat dünyasına yeni adım atan bazı yazarların, kendi özgün üsluplarını oluşturmak yerine düşünce evrenini başkalarının pencerelerinden seyretmeyi bir alışkanlık hâline getirmeleri, eserlerinin kalıcılığını engellemektedir.

Bu cümledeki altı çizili sözle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Modern şehir yaşamının getirdiği hız ve karmaşa, bireylerin doğayla olan bağlarını her geçen gün zayıflatmaktadır. Bu kopuşun yarattığı boşluğu doldurmaya çalışan "dikey bahçeler", son yıllarda mimari projelerin vazgeçilmez bir unsuru haline gelmiştir. Beton blokların arasına sıkışmış şehir insanı için bu bahçeler, sadece görsel bir estetik sunmakla kalmaz, aynı zamanda hava kalitesini artırarak mikro klima etkisi yaratır. Yapıların dış cephelerine uygulanan bu sistemler, gürültü kirliliğini emme özelliğiyle de yaşam konforunu destekler. Enerji tasarrufu sağlaması ve biyoçeşitliliği desteklemesi, dikey bahçelerin çevresel sürdürülebilirliğe olan katkıları arasındadır. Ancak bu sistemlerin kurulum ve bakım maliyetlerinin yüksek olması, her projede yaygınlaşmasını zorlaştıran en büyük engeldir. Ayrıca uzmanlık gerektiren teknik altyapısı, dikey bahçelerin bireysel uygulamalardan ziyade büyük ölçekli mimari yapılarda tercih edilmesine neden olur.

Bu parçadan "dikey bahçeler" ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

(I) Tarihî yapıların korunması, bir toplumun kültürel belleğini geleceğe aktarması açısından hayati bir öneme sahiptir. (II) Bu yapıların aslına uygun bir şekilde restore edilmesi, hem estetik hem de tarihsel bir gereklilik olarak karşımıza çıkar. (III) Ancak restorasyon süreçlerinde kullanılan modern malzemelerin, yapının özgün dokusuna zarar verebileceği de unutulmamalıdır. (IV) Turizm gelirlerinin artması, tarihî kentlerin ekonomik kalkınmasında itici bir güç oluşturmaktadır. (V) Bu nedenle uzman ekipler tarafından titizlikle yürütülen çalışmalar, tarihî mirası aslına sadık kalarak korumayı hedefler.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

(I) Sanat yapıtının ontolojik statüsü, onun hem fiziksel bir nesne olma hem de estetik bir değer taşıma ikiliğinden kaynaklanan karmaşık bir yapı sergiler. (II) Bu ikililik, yapıtın alımlanma sürecinde izleyicinin zihinsel kurgusuyla birleşerek somut bir gerçeklikten ziyade tinsel bir deneyime dönüşür. (III) Estetik kuramcıları, sanatın toplumsal işlevini belirlerken sanatçının niyetinden çok yapıtın alımlayıcı üzerindeki etkisini öncelerler. (IV) Söz konusu tinsel deneyim, yapıtın sadece bir "şey" olmaktan çıkıp anlam üreten dinamik bir özneye evrilmesini sağlar. (V) Bu dönüşüm sonucunda sanat yapıtı, zamana ve mekâna hapsolmuş bir veri olmaktan kurtulup evrensel bir geçerlilik kazanır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Gelenek, geçmişten devralınan durağan bir miras değil; bugünü anlamlandıran canlı bir kılavuzdur. Birçokları geleneği, gelişimin önünde bir engel gibi algılasa da aslında o, yeniye giden yolu aydınlatan bir fenerdir. Geçmişin tecrübelerini modern dünyanın imkânlarıyla harmanlamayan bir toplum, hafızasını kaybetmiş bir insana benzer. Nasıl ki bir nehir yatağını değiştirmeden denize ulaşamazsa gelenek de kendini yenilemeden geleceğe taşınamaz. Bu bağlamda asıl marifet, eskide takılı kalmak değil; eskiyi yeniyle yoğurarak özgün bir kimlik oluşturabilmektir.

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisinden yararlanılmamıştır?