Anlam Bilgisi

956 soru

Soru 881Soru

Bir kurumun geleceğini inşa etmesi, geçmişin birikimlerini reddetmekten değil, o birikimleri bugünün dinamikleriyle harmanlamaktan geçer. Kurumsal hafıza, sadece tozlu arşivlerden ibaret değildir; o, yapılan hataların ve kazanılan başarıların süzgecinden geçmiş bir tecrübe mirasıdır. Bu mirasın devre dışı bırakıldığı her yenilik girişimi, köksüz bir fidan gibi kısa sürede kurumaya mahkûmdur. Dolayısıyla sürdürülebilir bir gelişim için kurumsal tecrübe ile yenilikçi yaklaşımlar arasında kopmaz bir bağ kurulmalıdır.

Bu parçada vurgulanmak istenen temel düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sürdürülebilir bir ilerleme için kurumsal birikimlerin güncel yenilikçi adımlarla sentezlenmesi zorunludur.

Cevap

Sürdürülebilir bir ilerleme için kurumsal birikimlerin güncel yenilikçi adımlarla sentezlenmesi zorunludur.
Paragrafın bütününde kurumların sürdürülebilir bir gelişim göstermesi için kurumsal hafızanın (geçmiş birikim) ve yenilikçi adımların birbirinden koparılmaması gerektiği vurgulanmıştır. 'Harmanlamak' ve 'bağ kurmak' ifadeleri bu sentezi doğrudan karşılayan temel düşüncedir.

Adım Adım Çözüm

1
Metnin anahtar kavramlarını belirle
Anahtar kavramlar: Kurumsal hafıza (tecrübe) ve yenilikçi girişimler (gelişim).
Paragrafın ne hakkında olduğunu anlamak için temel taşları belirlemek gerekir.
2
Cümleler arası anlam bağını analiz et
Geçmişin reddedilmemesi gerektiği ve yeniliklerin ancak bu mirasla kök salabileceği yargısına ulaşıldı.
Yazarın kavramlar arasında nasıl bir ilişki kurduğunu (zıtlık, destekleme, sentez) saptamak ana düşünceye götürür.
3
Sonuç cümlesine odaklan
'Dolayısıyla' bağlacından sonra gelen 'tecrübe ile yenilikçi yaklaşımlar arasında bağ kurulmalı' ifadesi ana düşünceyi özetler.
Paragrafta ana düşünce genellikle son cümlede toparlayıcı bir yargı olarak sunulur.

Anahtar Kavram

Paragrafta Ana Düşünce

İpuçları

1
Metnin son cümlesindeki 'Dolayısıyla' ifadesinden sonra gelen yargıya dikkat edin.
2
Paragraf, kurumların gelişiminde 'eski' ile 'yeni' arasında nasıl bir denge olması gerektiğini tartışmaktadır.
3
Ana düşünce; tecrübe mirası ile yenilikçi adımların bir araya getirilmesinin kurumsal başarı için zorunlu olduğudur.

Daha Fazla Pratik

Benzer metinlerde 'anahtar kelimelerin sentezi' yöntemini kullanarak daha karmaşık paragrafları analiz edebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Metindeki anahtar kelimeleri yuvarlak içine alın (Hafıza, Yenilik, Harmanlamak). Bu kelimelerin hepsini kapsayan tek seçeneğin doğru olduğunu fark edeceksiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 882Soru

Eleştiri, genellikle bir yapıtın eksiklerini bulup çıkarma eylemi olarak algılanır; oysa gerçek eleştiri, bir düşüncenin sınırlarını zorlayarak onu daha yetkin bir noktaya taşıma çabasıdır. Bir düşünürün veya sanatçının kendi üretimini eleştiri süzgecinden geçirmemesi, onun gelişimini durduran en büyük engeldir. Zira dışarıdan gelen ve yapıcı bir nitelik taşıyan her itiraz, aslında o düşüncenin sağlamasını yapmak için sunulmuş bir fırsattır. Eleştiriyi bir saldırı olarak gören zihinler, kendi doğrularının hapishanesine mahkûm kalırken; eleştiriyi bir rehber edinenler, yanılgılarından arınarak hakikate bir adım daha yaklaşırlar.

Bu parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Eleştiri, düşüncenin gelişimini sağlayan ve onu hakikate yaklaştıran temel bir gelişim aracıdır.

Cevap

Eleştiri, düşüncenin gelişimini sağlayan ve onu hakikate yaklaştıran temel bir gelişim aracıdır.
Doğru yanıt olan seçenek, metnin başından sonuna kadar savunulan 'eleştirinin düşünceyi geliştiren ve hakikate ulaştıran bir araç olduğu' yargısını tam olarak karşılamaktadır. Metinde eleştirinin yapıcı itirazlar sunarak düşüncenin sağlamasını yaptığı belirtilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Metnin konusunu belirle.
Metin, eleştiri kavramı ve bu kavramın zihinsel gelişimdeki rolü hakkındadır.
Ana düşünceye ulaşmak için öncelikle neyden bahsedildiği saptanmalıdır.
2
Yazarın bakış açısını ve asıl iletisini analiz et.
Yazar, eleştirinin bireyi 'kendi doğrularının hapishanesinden' kurtardığını ve 'hakikate yaklaştırdığını' savunmaktadır.
Ana düşünce, yazarın konuya ilişkin özel yargısı ve vermek istediği derstir.
3
Yardımcı düşünceleri ve çeldiricileri ele.
Eleştirinin saldırı olarak görülmesi veya toplumsal algı farkları yardımcı unsurlardır; asıl mesaj eleştirinin geliştirici işlevidir.
Kapsayıcı ve genel yargı ana düşünceyi temsil eder.

Anahtar Kavram

Paragrafta Ana Düşünce

İpuçları

1
Metnin son cümlesindeki 'rehber edinme' ve 'hakikate yaklaşma' ifadelerine odaklanın.
2
Yazar, eleştirinin ne işe yaradığını mı yoksa insanların eleştiriyi nasıl tanımladığını mı asıl mesele olarak görüyor?
3
Seçeneklerde 'eleştirinin geliştirici ve yapıcı rolü'nü en genel şekilde ifade eden yargıyı bulun.

Daha Fazla Pratik

Benzer metinlerde eleştirinin 'yıkıcı' değil 'yapıcı' yönünü vurgulayan ana düşünce soruları çözerek bakış açınızı pekiştirin.

Alternatif Yöntem

Paragrafın ilk ve son cümlelerini birleştirerek bir özet yapın: Eleştiri bir yapıtı daha yetkin bir noktaya taşıma çabasıdır ve bizi hakikate ulaştırır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 883Soru

Anadolu’nun kadim kültürlerinden biri olan yaylacılık, tarih boyunca temel ekonomik faaliyet olan hayvancılığın bir gereği olarak şekillenmiştir. Özellikle Karadeniz ve Toros Dağları’nda yaşayan topluluklar, yaz aylarında artan sıcaklıklardan korunmak ve hayvanları için taze otlaklar bulmak amacıyla yüksek rakımlı düzlüklere göç etmişlerdir. Ancak günümüzde modernleşmenin etkisiyle yaylacılığın çehresi değişmeye başlamıştır. Geleneksel hayvancılık faaliyetleri yerini büyük ölçüde doğa turizmine, trekking rotalarına ve festivallere bırakmıştır. Bu durum, yayla evlerinin mimari dokusundan sosyal ilişkilerin biçimine kadar pek çok unsuru etkileyerek kültürel mirasın yeni bir form kazanmasına yol açmıştır.

Bu parçada yaylacılıkla ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yaylacılık kültürünün sürdürülebilirliği için devlet tarafından teşvik programları uygulandığına

Cevap

Yaylacılık kültürünün sürdürülebilirliği için devlet tarafından teşvik programları uygulandığına dair bir bilgi metinde yer almamaktadır.
Parçanın bütünü incelendiğinde yaylacılığın tarihsel süreci, nedenleri ve günümüzdeki değişimi üzerinde durulmuştur. Ancak yaylacılık kültürünün devamı için devletin herhangi bir teşvik programı yürüttüğüne dair bilgi verilmemiştir. Bu yargı metnin kapsamı dışındadır.

Adım Adım Çözüm

1
Metnin yardımcı düşüncelerini analiz etme
Hayvancılık kökeni, iklim etkisi, turizme dönüşüm ve mimari değişim unsurları tespit edildi.
Yardımcı düşünce sorularında metinde geçen yargıların sınırlarını belirlemek gerekir.
2
Seçenekleri metindeki ifadelerle karşılaştırma
Dört seçeneğin metinde doğrudan karşılığı bulunurken, bir seçeneğin dışsal bir bilgi olduğu görüldü.
Olumsuz köklü sorularda metnin dışına çıkan veya metinle çelişen yargı doğru cevaptır.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünce

İpuçları

1
Soruda 'değinilmemiştir' dendiği için metinde doğrudan veya dolaylı olarak geçmeyen bilgiyi aramalısınız.
2
Metnin ilk yarısı yaylacılığın nedenlerini, ikinci yarısı ise günümüzdeki değişimini anlatıyor. Seçenekleri bu bölümlere göre kontrol edin.
3
Metinde kültürel mirasın form değiştirdiği söyleniyor ancak bu mirası korumaya yönelik resmi bir 'teşvik' ifadesi bulunuyor mu?

Daha Fazla Pratik

Benzer sorularda 'çıkarılamaz' veya 'ulaşılamaz' köklerine dikkat ederek metnin yorum sınırlarını aşmamaya çalışın.

Alternatif Yöntem

Eleme yöntemi: Metinde bulduğunuz her bilginin yanına bir işaret koyarak dışarıda kalan seçeneği tespit edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 884Soru

Modern edebiyat eleştirmenlerine göre yazar, dış dünyadan devşirdiği ham verileri bir ayna sadeliğiyle yansıtmak yerine, onları kendi ruh dünyasının prizmasından kırarak okura ulaştırır. Bu yaklaşım, metni yazarın içsel devinimlerinin bir dışavurumu hâline getirirken okuru da bu çok sesli yorumun zenginliğine ortak eder.

Bu parçadaki altı çizili sözle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dış dünyayı öznel bir bakış açısıyla yorumlayıp dönüştürerek aktarmak

Cevap

Dış dünyayı öznel bir bakış açısıyla yorumlayıp dönüştürerek aktarmak
Altı çizili sözdeki 'prizma' ve 'kırmak' ifadeleri, dış dünyadan gelen 'ışığın' (gerçekliğin) tek bir kanaldan (sanatçının ruhu) geçerken yön değiştirmesini ve farklı renkler (yeni yorumlar) kazanmasını simgeler. 'Ruh dünyası' vurgusu ise bu sürecin tamamen öznel bir nitelik taşıdığını gösterir. Dolayısıyla, gerçekliğin olduğu gibi değil, sanatçının süzgecinden geçerek dönüştürülüp sunulması vurgulanmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Anahtar kavramları analiz etme
'Ruh dünyası', 'prizma' ve 'kırmak' kelimelerinin mecaz anlamları belirlendi.
Söz öbeğinin temel bileşenlerini anlamak çözümün ilk adımıdır.
2
Mecaz anlamı bağlamla birleştirme
Işığın prizmadan geçerken değişmesi gibi gerçekliğin de sanatçının zihninden geçerken değiştiği saptandı.
Fiziksel bir olay olan kırılmanın sanat dünyasındaki karşılığı yorumlanmalıdır.
3
Öznellik kavramına odaklanma
'Ruh dünyası' ifadesinin doğrudan sanatçının kişisel (öznel) bakış açısını temsil ettiği görüldü.
Yazarın içsel devinimleri vurgusu, nesnelliğin dışlandığını teyit eder.

Anahtar Kavram

Söz Öbeklerinde Mecaz ve Öznellik

İpuçları

1
Altı çizili ifadedeki 'prizma' ve 'kırmak' kelimelerinin bir ışık demeti üzerinde nasıl bir etkisi olduğunu düşünün.
2
'Ruh dünyası' ifadesi, yazarın dış dünyaya karşı olan tutumunun 'kişisel' yani 'öznel' olduğunu mu yoksa 'tarafsız' olduğunu mu gösterir?
3
Gerçekliğin aynen yansıtılması 'nesnellik' ise, yazarın onu bir prizma gibi değiştirmesi neyi ifade eder?

Daha Fazla Pratik

Bu tip sorularda 'ayna', 'fotoğraf makinesi' gibi araçlar genellikle nesnelliği; 'prizma', 'renkli cam', 'süzgeç' gibi araçlar ise öznelliği simgeler.

Alternatif Yöntem

Söz öbeğindeki 'prizma' kelimesini 'süzgeç' veya 'gözlük' gibi diğer optik/mecazi araçlarla değiştirerek anlamı test edebilirsiniz: 'Dış dünyayı kendi gözlüğüyle görmek.'
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 885Soru

İhale komisyonu üyeleri, sunulan tüm projeleri ve maliyet kalemlerini kılı kırk yararak incelemiş; böylece kamu kaynaklarının en verimli şekilde kullanılmasını sağlamışlardır.

Bu cümledeki altı çizili söz öbeğinin cümleye kattığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bir konuyu en ince ayrıntısına kadar büyük bir titizlikle gözden geçirmek

Cevap

Söz öbeğinin kattığı anlam, bir konuyu en ince ayrıntısına kadar büyük bir titizlikle gözden geçirmektir.
Cümlede geçen 'kılı kırk yarmak' deyimi, bir işin üzerinde çok durmayı, en küçük ayrıntıları bile hesaba katacak kadar büyük bir dikkat ve titizlikle hareket etmeyi ifade eder. İhale komisyonunun projeleri bu şekilde incelemesi, hiçbir hataya yer bırakmama çabasını gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki bağlamı analiz edin.
Komisyon üyeleri projeleri verimli kullanım sağlamak amacıyla incelemektedir.
Söz öbeğinin anlamını belirlemek için cümlenin genelinde oluşturulan 'dikkat ve başarı' vurgusunu anlamak gerekir.
2
'Kılı kırk yarmak' deyiminin mecaz anlamını hatırlayın.
Bu deyim, bir işi yaparken hiçbir detayı atlamadan, çok titiz davranmak demektir.
Deyimler genellikle gerçek anlamlarından uzaklaşmış, kalıplaşmış anlamlar taşırlar.
3
Anlamı seçeneklerle karşılaştırın.
Titizlikle inceleme ifadesi doğru cevapla örtüşmektedir.
Mecaz anlamı en doğrudan karşılayan ifadeyi seçmek esastır.

Anahtar Kavram

Deyimlerin Cümledeki Anlamı

İpuçları

1
Cümledeki 'kamu kaynaklarının verimli kullanılması' hedefi, incelemenin nasıl yapılmış olabileceğine dair bir ipucu verir.
2
Bir kılı tam kırk parçaya bölmeye çalışmanın ne kadar büyük bir dikkat gerektirdiğini düşünün.
3
Bu deyim, 'ince eleyip sık dokumak' deyimiyle eş anlamlı olarak kullanılabilir.

Daha Fazla Pratik

Benzer titizlik anlamı taşıyan 'ince eleyip sık dokumak' deyiminin kullanıldığı soruları inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Deyimin anlamından emin değilseniz, yerine 'çok dikkatli bir şekilde' ifadesini koyarak cümleyi tekrar okuyun.
Tahmini Süre:45s
Soru 886Soru

Yusufçuk böcekleri, biyolojik yapıları itibarıyla oldukça ilginç canlılardır. Başlarının büyük bir kısmını kaplayan bileşik gözleri, onlara geniş bir görüş alanı sağlar. Bu böcekler, dört kanadını birbirinden bağımsız hareket ettirerek havada asılı kalma yeteneğine sahiptir. Genellikle durgun su kenarlarında yaşayan yusufçuklar, diğer küçük böceklerle beslenerek ekosistemde dengeleyici bir rol üstlenirler.

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisinden yararlanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Açıklama

Cevap

Metinde yusufçuk böceğinin fiziksel özellikleri ve yaşam şekli hakkında bilgi verildiği için 'Açıklama' anlatım biçimi kullanılmıştır.
Metnin tamamında yusufçuk böceği hakkında biyolojik ve işlevsel bilgiler sunulmaktadır. Okuyucuyu bir konu hakkında bilgilendirmeyi, ona bir şeyler öğretmeyi amaçlayan bu tür metinlerde kullanılan temel anlatım biçimi 'Açıklama'dır.

Adım Adım Çözüm

1
Metnin yazılma amacını belirleyin.
Metin, yusufçuk böceğinin biyolojik özellikleri ve ekosistemdeki yeri hakkında bilgi vermektedir.
Anlatım biçimini belirlemek için yazarın okuyucuya bir şey öğretip öğretmediği kontrol edilmelidir.
2
Kullanılan dilin niteliğini inceleyin.
Cümleler nesneldir, terimlere yer verilmiştir (bileşik göz, ekosistem) ve kişisel yorumlardan kaçınılmıştır.
Bilgi verme odaklı (didaktik) metinlerde nesnellik esastır.
3
Seçeneklerle metni karşılaştırın.
Olay akışı olmadığı için Öyküleme, fikir kavgası olmadığı için Tartışma elenir. Bilgi verme baskın olduğu için Açıklama seçilir.
Açıklama, bir konuyu aydınlatmak ve bilgi aktarmak için kullanılan temel tekniktir.

Anahtar Kavram

Açıklama (Açıklayıcı Anlatım)

İpuçları

1
Yazar bu parçayı size bir olay anlatmak için mi yoksa bir konu hakkında bilgi vermek için mi yazmış?
2
Parçada 'bileşik gözler', 'ekosistem', 'biyolojik yapı' gibi nesnel ve bilimsel ifadelerin kullanılmasına dikkat edin.
3
Bir metin 'nedir?', 'nasıldır?' gibi sorulara nesnel cevaplar veriyorsa orada bilgi verme amacı yani açıklama vardır.

Daha Fazla Pratik

Bir dahaki soruda metnin içinde 'bence', 'bize göre' gibi ifadeler arayarak 'Tartışma' tekniğiyle arasındaki farkı inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 887Soru

Yirmi yıl boyunca kamu kurumunda yoğun bir tempoda çalışan müfettiş, emekli olduktan sonra kasabadaki çiftlik evine yerleşmiş ve adeta kendi kabuğuna çekilmiştir.

Bu cümledeki altı çizili söz öbeğinin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dış dünya ve çevresiyle olan ilişkisini keserek yalnızlığa yönelmek

Cevap

Altı çizili söz öbeği, kişinin çevresiyle bağını koparıp kendi dünyasına dönmesi, yalnız yaşamayı seçmesi anlamında kullanılmıştır.
Dış dünya ve çevresiyle olan ilişkisini keserek yalnızlığa yönelmek ifadesi, 'kendi kabuğuna çekilmek' deyiminin tam karşılığıdır. Emekli olan kişinin kasabaya yerleşip kimseyle görüşmemesi bu durumu destekleyen bir bağlamdır.

Adım Adım Çözüm

1
Bağlam Analizi
Müfettişin emeklilik sonrası sessiz bir yaşamı tercih ettiği belirlendi.
Söz öbeklerinin anlamı cümledeki genel durumdan ayrıştırılamaz.
2
Mecaz Anlam Tespiti
'Kendi kabuğuna çekilmek' ifadesinin toplumdan soyutlanma anlamına geldiği saptandı.
Deyimler ve söz öbekleri genellikle gerçek anlamlarından uzaklaşarak yeni bir kavramı karşılarlar.
3
Anlam Eşleştirmesi
Yalnızlığa yönelme ve dış dünya ile bağı kesme anlamını taşıyan seçenek doğru olarak belirlendi.
Cümledeki yaşam tarzı değişikliği en iyi bu ifade ile açıklanır.

Anahtar Kavram

Söz öbeklerinin cümledeki kullanımına göre kazandığı mecazi anlamlar

İpuçları

1
Cümledeki kişinin emeklilik sonrası nasıl bir yaşam tarzı seçtiğine odaklanın.
2
'Kabuk' kelimesi burada fiziksel bir yapıdan ziyade, kişinin sosyal sınırlarını temsil etmektedir.
3
Bir kaplumbağanın tehlike anında yaptığı gibi, insanın da toplumdan kendi içine dönmesini ifade eden seçeneği bulun.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'dünyadan elini eteğini çekmek' deyiminin anlamını araştırarak bu kavramı pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 888Soru

Kamu yönetiminde kurumsal kültürün zedelenmesi, personelin aidiyet duygusunu sarsar ve bu manevi yükü her çalışanın aynı sabırla kaldırmasını beklemek gerçekçi bir yaklaşım değildir.

Bu cümledeki "kaldırmak" sözcüğünün kazandığı anlam aşağıdakilerin hangisinde vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediyenin bu yılki kısıtlı bütçesinin, planlanan tüm altyapı projelerinin mali yükünü kaldırıp kaldıramayacağı meclis üyelerince tartışılıyor.

Cevap

Belediyenin bütçesinin mali yükü taşıyabilme kapasitesinden bahseden seçenek doğru cevaptır.
Öncül cümlede 'kaldırmak' sözcüğü, soyut bir yükü (psikolojik baskı/sorumluluk) taşıyabilme, ona tahammül edebilme ve üstesinden gelebilme kapasitesini ifade eder. Doğru kabul edilen seçenekte de benzer şekilde bir bütçenin mali bir yükü (projelerin maliyeti) karşılayabilme ve taşıyabilme gücünden söz edilmektedir. Her iki kullanımda da sözcük 'kapasite ve dayanıklılık' temelinde birleşen bir mecaz anlam kazanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Öncül cümleyi analiz et.
Cümlede 'kaldırmak' sözcüğü, psikolojik bir ağırlığa/sorumluluğa dayanabilmek, onu göğüsleyebilmek anlamında kullanılmıştır.
Sözcüğün bağlam içindeki kazandığı mecaz anlamı doğru tespit etmek çözümün ilk basamağıdır.
2
Seçeneklerdeki 'kaldırmak' kullanımlarını tasnif et.
A seçeneği (kapasite/dayanma), B seçeneği (yürürlükten çekme), C seçeneği (saklama), D seçeneği (yukarı çekme - gerçek), E seçeneği (yok etme).
Mecaz anlamın farklı alt dalları arasındaki nüansları belirlemek gerekir.
3
Anlam eşleşmesini kontrol et.
Öncüldeki 'manevi yükü taşıma' anlamı ile bütçenin 'mali yükü taşıma' anlamı, kapasite ve dayanıklılık temelinde birebir örtüşmektedir.
Aynı türden bir soyut veya somut ağırlığı üstlenme işlevi ortak anlamı oluşturur.

Anahtar Kavram

Sözcükte Anlam (Mecaz Anlam Nüansları)

İpuçları

1
Cümledeki 'kaldırmak' kelimesi yerine 'tahammül etmek' veya 'taşıyabilmek' kelimelerini koymayı deneyin.
2
Sözcüğün fiziksel bir nesneyi yukarı çıkarmak anlamında mı yoksa bir sorumluluğu üstlenmek anlamında mı olduğuna odaklanın.
3
Bütçenin bir maliyeti karşılayabilmesi ile insanın bir baskıyı karşılayabilmesi arasındaki 'kapasite' benzerliğini fark edin.

Daha Fazla Pratik

Farklı mecaz anlamlara sahip 'çekmek', 'düşmek' veya 'bakmak' gibi çok anlamlı sözcüklerle ilgili benzer sorular çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Sözcüğün zıt anlamlılarını düşünmek bazen anlamı netleştirir. 'Kaldırmak' burada 'dayanamamak/taşıyamamak' zıttı üzerinden bir kapasite testidir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 889Soru

Kamu hizmetlerinde verimliliği artırmak ve kırtasiyeciliği azaltmak üzere tüm yazışmaların dijital ortamda yapılmasına karar verilmiştir.

Bu cümledeki anlam ilişkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Amaç-sonuç ilişkisi

Cevap

Cümlede eylemin hangi hedefle yapıldığı belirtildiği için doğru yanıt amaç-sonuç ilişkisidir.
Verilen cümlede 'karar verilmiştir' eylemi, henüz gerçekleşmemiş ancak ulaşılmak istenen hedeflere (verimliliği artırmak, kırtasiyeciliği azaltmak) yönelik yapılmıştır. '-mek üzere' ifadesi bu hedefi net bir şekilde ortaya koyduğu için anlam ilişkisi amaç-sonuçtur.

Adım Adım Çözüm

1
Yüklemi belirle.
Yüklem: 'karar verilmiştir'.
Anlam ilişkisini çözmek için temel eylemi bulmak gerekir.
2
Yükleme 'Hangi amaçla?' sorusunu sor.
'Kamu hizmetlerinde verimliliği artırmak ve kırtasiyeciliği azaltmak amacıyla' cevabı alınır.
Amaç-sonuç cümlelerinde eylem henüz gerçekleşmemiş bir hedefe yöneliktir.
3
Dil bilgisel ipuçlarını kontrol et.
'-mek üzere' edat öbeği cümleye amaç anlamı katmıştır.
'-mek üzere', '-mek için', '-mek amacıyla' gibi yapılar tipik amaç-sonuç belirteçleridir.

Anahtar Kavram

Cümlede Amaç-Sonuç İlişkisi

İpuçları

1
Cümledeki '-mek üzere' ifadesine dikkat edin; bu ifade genellikle bir niyet veya hedef bildirir.
2
Yükleme 'Hangi amaçla?' ve 'Hangi sebeple?' sorularını sorun. Hangisi daha anlamlı oluyor?
3
Eğer eylem henüz gerçekleşmemiş bir ideali/hedefi gerçekleştirme yolunda yapılıyorsa bu bir amaç-sonuç ilişkisidir.

Daha Fazla Pratik

Neden-sonuç ve amaç-sonuç arasındaki farkı pekiştirmek için 'için' edatının her iki anlamda kullanıldığı örnek cümleleri inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümledeki '-mek üzere' yerine '-mek amacıyla' ifadesini getirerek okuyun. Eğer anlam bozulmuyorsa cevap kesinlikle amaç-sonuçtur.
Tahmini Süre:45s
Soru 890Soru

Gerek özel sektörde gerekse kamu kurumlarında liyakat ilkesinin göz ardı edilerek yapılan atamaların artık sendikalar veya medya tarafından bile manşetlere taşınmaması; bu durumun kurumsal işleyişin doğal bir parçası gibi algılanmaya başlandığını göstermektedir.

Bu cümlede ağır basan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kanıksama

Cevap

Cümlede vurgulanan kavram, olumsuz bir durumun artık şaşırtıcı gelmemesi ve tepki çekmemesi anlamına gelen 'kanıksama' kavramıdır.
Doğru yanıt olan kavram, cümlede geçen 'manşetlere taşınmaması' ve 'doğal bir parça gibi algılanması' ifadeleriyle tam olarak örtüşmektedir. Bu ifadeler, olumsuz bir sürecin artık toplum ve kurumlar tarafından normalleştirildiğini, yani kanıksandığını göstermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki eylemi ve eyleme verilen tepkiyi analiz etme
Liyakatsiz atamaların yapılması (olumsuz durum) ve medyanın artık bunu manşetlere taşımaması (tepki eksikliği).
Cümlenin iletmek istediği asıl mesajı anlamak için eylem-tepki ilişkisi kurulmalıdır.
2
Cümledeki 'doğal bir parçası gibi algılanmaya başlanması' ifadesini yorumlama
Bu ifade, durumun artık 'sıradanlaştığını' ve 'alışıldığını' gösterir.
Bu anahtar ifade, bizi doğrudan kanıksama kavramına götürür.
3
Kavramları karşılaştırma
Yakınma (şikayet), Saptama (tespit) ve Kanıksama (alışma) arasından en uygun olanı seçilir.
Tepkisizlik ve alışma vurgusu kanıksamanın temel özelliğidir.

Anahtar Kavram

Kanıksama: Çok sık tekrarlanan olumsuz bir durumun, zamanla normal karşılanması ve buna karşı duyarlılığın azalmasıdır.

İpuçları

1
Cümlede 'artık manşetlere taşınmaması' ifadesine dikkat edin. Bu bir tepkisizlik belirtisi midir?
2
Olumsuz bir durumun sürekli tekrarı sonucu ona alışılmasına ne denir?
3
Kanıksama ve Yakınma arasındaki farka odaklanın: Biri şikayet etmektir, diğeri ise alışıp tepki vermeyi bırakmaktır.

Daha Fazla Pratik

Kanıksama kavramı ile 'Eleştiri' ve 'Saptama' arasındaki ince farkları gösteren diğer örnek cümleleri inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 891Soru

Eğitim politikalarındaki ani ve plansız değişiklikler, öğretmenlerin mesleki motivasyonunun kırılmasına ve kurumsal aidiyet duygusunun zayıflamasına zemin hazırlayabilir.

Bu cümledeki "kırılmak" sözcüğünün anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birinin gücünün, etkisinin veya bir şeye olan hevesinin, isteğinin azalması.

Cevap

Cümledeki kullanımda "kırılmak" sözcüğü, birinin gücünün, etkisinin veya bir şeye olan hevesinin, isteğinin azalması anlamını taşımaktadır.
Cümlede 'motivasyonun kırılması' ifadesi, öğretmenlerin çalışma azminin ve mesleki isteğinin dış etkenlerle (ani politika değişiklikleri) zayıflamasını ifade eder. Bu durum, 'bir şeye olan hevesin veya gücün azalması' tanımıyla tam olarak örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Bağlam Analizi
Cümlede "mesleki motivasyonun kırılması" ifadesi geçmektedir.
Sözcüğün anlamı, içinde bulunduğu cümlenin bütününe göre belirlenir.
2
Anlam Türünü Belirleme
Motivasyon soyut bir kavram olduğu için sözcüğün mecaz anlamda kullanıldığı saptanır.
Somut bir parçalanma değil, soyut bir azalma söz konusudur.
3
Seçenekleri Karşılaştırma
İstek ve hevesin azalması vurgusunun yapıldığı seçenek belirlenir.
Motivasyonun düşmesi, doğrudan hevesin azalmasıyla eş anlamlıdır.

Anahtar Kavram

Sözcükte Anlam (Gerçek, Mecaz, Terim)

İpuçları

1
Cümledeki 'motivasyon' sözcüğünün ne tür bir eylemle (kırılmak) ilişkilendirildiğine odaklanın.
2
Buradaki 'kırılmak', somut bir parçalanmayı mı yoksa soyut bir azalmayı mı ifade ediyor?
3
İstek, şevk veya direncin zayıflaması anlamını taşıyan seçeneği tercih edin.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'çürümek', 'pişmek' veya 'donmak' gibi kelimelerin mecaz kullanımları üzerine pratik yapabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Sözcüğün yerine 'azalması' veya 'zayıflaması' kelimelerini koyarak cümlenin anlam bütünlüğünü kontrol edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 892Soru

Kamu yönetiminde kurumsal başarının sürdürülebilirliği; personelin motivasyonunun adaletli teşviklerle beslenmesi, liyakat ilkesinin tüm kademelerde yerini alması ve şeffaflık anlayışının kurumsal kültürü tamamen sarmasıyla mümkündür.

Bu cümledeki altı çizili sözcüklerin anlamları aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Desteklenmek - İşlerlik kazanarak yerleşmek - Etkisi altına almak

Cevap

Cümledeki 'beslenmesi', 'yerini alması' ve 'sarması' sözcükleri sırasıyla 'desteklenmek', 'işlerlik kazanarak yerleşmek' ve 'etkisi altına almak' anlamlarında kullanılmıştır.
Doğru yanıt olan seçenek, metindeki bürokratik ve kurumsal dili en doğru şekilde karşılayan anlamları içermektedir. Motivasyonun desteklenmesi, ilkelerin yerleşmesi ve bir kültürün tüm kurumu etkisi altına alması, verilen cümledeki anlam akışına tam olarak uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Bağlam Analizi
Cümlenin kamu yönetimi ve kurumsal kültür üzerine profesyonel bir metin olduğu saptanmıştır.
Sözcüklerin anlamları, içinde bulundukları cümledeki kavramsal çerçeveye göre belirlenir.
2
'Beslenmesi' Sözcüğünü Değerlendirme
Motivasyonun teşviklerle 'beslenmesi', onun canlı tutulması ve desteklenmesi anlamına gelir.
Soyut bir kavram olan motivasyonun fiziksel olarak beslenmesi mümkün olmadığından burada mecaz anlam söz konusudur.
3
'Yerini Alması' İfadesini Değerlendirme
Liyakat ilkesinin 'yerini alması', sistemin temel taşı haline gelmesi ve işlerlik kazanması demektir.
Bir ilkenin bir yere yerleşmesi, o yapıda kurumsallaşması ve uygulama alanı bulması anlamındadır.
4
'Sarması' Sözcüğünü Değerlendirme
Şeffaflık anlayışının kurumu 'sarması', bu anlayışın her birime yayılması ve tüm işleyişi etkisi altına almasıdır.
'Sarmak' fiili burada kuşatmak veya dolamak değil, bir durumun her yanı etkisi altına alması anlamında kullanılmıştır.

Anahtar Kavram

Sözcüklerin Cümle İçindeki Mecaz ve Bağlamsal Anlamları

İpuçları

1
Cümledeki sözcüklerin 'kurumsal başarı' ve 'kamu yönetimi' bağlamında hangi soyut anlamlara gelebileceğini düşünün.
2
'Beslemek' sözcüğünü motivasyonla, 'sarmak' sözcüğünü ise bir kültürün yayılmasıyla ilişkilendirin.
3
'Sarmak' sözcüğü burada fiziksel bir sarılma değil, 'her yanı etkisi altına alma' (sirayet etme) anlamında kullanılmıştır.

Daha Fazla Pratik

Sözcüklerin çok anlamlılığı üzerine çalışırken Türk Dil Kurumu'nun Güncel Türkçe Sözlük'ündeki mecaz örneklerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 893Soru

Son yıllarda savunma sanayi alanında hayata geçirilen yerli projeler, sadece teknolojik birer başarı değil, aynı zamanda milletimizin uluslararası arenadaki yüz akı niteliğindedir.

Bu cümledeki altı çizili söz öbeğinin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Başkalarına karşı övünç ve gurur kaynağı olan durum

Cevap

Başkalarına karşı övünç ve gurur kaynağı olan durum
Türkçede 'yüz akı' deyimi, bir kimsenin veya bir kurumun saygınlığını artıran, başkaları yanında utanılacak bir durumun olmadığını gösteren ve gurur duyulan başarılar için kullanılır. Cümlede projelerin uluslararası arenada milleti temsil etmesi ve bir başarı olarak nitelendirilmesi bu anlamı desteklemektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Altı çizili 'yüz akı' söz öbeğinin geçtiği cümlenin bağlamını analiz et.
Cümlede projelerin birer başarı olduğu ve uluslararası alanda milleti temsil ettiği belirtiliyor.
Söz öbeklerinin anlamı çoğu zaman içinde bulundukları cümlenin genel havasından çıkarılabilir.
2
'Yüz akı' deyiminin Türkçedeki kalıplaşmış anlamını hatırla.
'Yüz akı'; birinin veya bir topluluğun başkalarına karşı övünmesine vesile olan durum veya kişi demektir.
Deyimler belirli bir kavramı karşılamak üzere kalıplaşmış anlamlara sahiptir.
3
Belirlenen anlamı seçeneklerle karşılaştır.
Övünç ve gurur kaynağı ifadesinin deyimle tam olarak örtüştüğü görülür.
Doğru seçenek, deyimin hem sözlük anlamını hem de cümledeki kullanım amacını karşılamalıdır.

Anahtar Kavram

Deyimlerin Cümle İçindeki Anlamı

İpuçları

1
Cümlede projenin sadece 'teknolojik başarı' olmadığı, daha öte bir anlam taşıdığı vurgulanıyor.
2
'Yüz' ve 'ak' kelimelerinin birleşmesi, lekesiz, temiz ve gurur duyulacak bir durumu çağrıştırır.
3
Bir kişinin başarısı ailesinin 'yüz akı' ise, ailesi onunla ne duyar? Bu sorunun cevabı sizi doğru seçeneğe götürecektir.

Daha Fazla Pratik

Benzer anlamdaki 'Alnı açık olmak' deyimini ve zıt anlamlısı olan 'Yüz karası' ifadesini inceleyerek pekiştirme yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 894Soru

Bilimsel araştırmaların niteliğini artırmak ve evrensel etik standartları yakalamak adına akademik yayın süreçlerinde kapsamlı bir denetim mekanizması oluşturulmuştur. Bu sistemin titizlikle işletilmesi, hatalı verilerin literatüre girmesini engellemek üzere tasarlanmıştır.

Bu parçanın ikinci cümlesinde görülen anlam ilişkisi, aşağıdakilerin hangisinde mevcuttur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bilimsel bulguları daha geniş kitlelere ulaştırmak için popüler bilim dergileriyle kapsamlı bir iş birliği yürütülmektedir.

Cevap

Bilimsel bulguları daha geniş kitlelere ulaştırmak için popüler bilim dergileriyle kapsamlı bir iş birliği yürütülmektedir.
Öncül metnin ikinci cümlesindeki 'engellemek üzere' ifadesi, sistemin tasarlanma amacını belirtmektedir (Amaç-Sonuç). Seçenekler incelendiğinde, 'popüler bilim dergileriyle iş birliği yürütülmektedir' eyleminin 'bilimsel bulguları daha geniş kitlelere ulaştırmak' amacıyla yapıldığı görülmektedir. Her iki cümlede de temel yargı, ulaşılmak istenen bir hedefe bağlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Öncül cümleyi analiz et
İkinci cümlede 'engellemek üzere' ifadesi, eylemin hangi hedefle yapıldığını gösterir.
Anlam ilişkisini doğru belirlemek için cümleye 'Hangi amaçla?' sorusunu sormak gerekir.
2
İlişki türünü belirle
Cümlede amaç-sonuç ilişkisi kurulmuştur.
'-mak üzere' edatı cümleye 'amacıyla' anlamı katarak bir hedefe işaret eder.
3
Seçeneklerdeki anlam ilgilerini tara
Doğru seçenekte 'ulaştırmak için' ifadesiyle bir amaç belirtilmiştir.
Amaç-sonuç cümlelerinde eylem henüz gerçekleşmemiş bir hedefi, neden-sonuç cümlelerinde ise gerçekleşmiş bir durumu ifade eder.

Anahtar Kavram

Amaç-Sonuç İlişkisi

İpuçları

1
Cümleye 'Hangi amaçla?' ve 'Hangi nedenle?' sorularını sormayı deneyin.
2
Öncül cümlede geçen '-mak üzere' kalıbı genellikle 'amacıyla' anlamı taşır.
3
Amaç cümlelerinde eylem henüz gerçekleşmemiştir; neden cümlelerinde ise gerekçe olan olay çoktan olup bitmiştir.

Daha Fazla Pratik

İçinde 'için' edatı geçen ve hem neden hem de amaç anlamı taşıyabilecek cümleler kurarak aradaki farkı pekiştirin.

Alternatif Yöntem

Cümledeki '-mak için' veya '-mak üzere' ifadelerini 'amacıyla' kelimesiyle değiştirmeyi deneyin. Eğer anlam bozulmuyorsa o cümle amaç-sonuç cümlesidir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 895Soru

(I) 18. yüzyıldan itibaren Divan edebiyatında etkisini hissettiren mahallileşme akımı, şiirin dilini ve içeriğini halkın yaşamına yaklaştırmayı amaçlamıştır. (II) Bu akımın etkisiyle soyut güzellik anlayışının yerini İstanbul’un somut mekânları ve günlük hayatın canlı sahneleri almaya başlamıştır. (III) Özellikle Nedim’in Lale Devri coşkusunu yansıtan gazellerinde bu değişimin en rafine örneklerini görmek mümkündür. (IV) Edebiyatın toplum üzerindeki eğitici rolü, Tanzimat dönemi sanatçılarının kaleminde didaktik bir üslup kazanarak geniş kitlelere ulaşmıştır. (V) Şairler, günlük dildeki deyim ve atasözlerini şiir bünyesine katarak anlatımı daha samimi bir çehreye büründürmüşlerdir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV

Cevap

Dördüncü cümle (IV), Tanzimat edebiyatının didaktik işlevinden bahsederek Divan edebiyatındaki mahallileşme akımını anlatan parçanın bütünlüğünü bozmaktadır.
Parçanın bütününde 18. yüzyıl Divan edebiyatındaki 'mahallileşme' akımının tanımı, etkileri (soyut yerine somut), örnekleri (Nedim) ve dil özellikleri (deyim/atasözü) anlatılmaktadır. Ancak Tanzimat dönemi sanatçılarının didaktik (öğretici) amacından bahseden ifade, bu tematik örgüden tamamen koparak farklı bir tarihsel sürece ve edebî anlayışa odaklanmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçanın ana konusunu belirleyin.
Parça, Divan edebiyatındaki mahallileşme akımının özellikleri ve etkileri üzerinedir.
Akışı bozan cümleyi bulmak için önce yazarın üzerinde durduğu merkezi konuyu tespit etmek gerekir.
2
Cümleler arasındaki anlamsal ve yapısal bağları inceleyin.
I, II, III ve V. cümleler birbirini 'mahallileşme, yerellik, Nedim, halk dili' kavramlarıyla takip etmektedir.
Paragraf bir zincir gibidir; her cümle kendinden öncekiyle bir anahtar kelime veya düşünce yoluyla bağlanmalıdır.
3
Konu dışına çıkan veya farklı bir döneme/bakış açısına kayan cümleyi tespit edin.
IV. cümle 'Tanzimat dönemi' ve 'didaktik üslup' diyerek farklı bir edebî sahadan bahsetmektedir.
Mahallileşme akımı estetik bir değişimken, Tanzimat didaktikliği toplumsal bir işlevdir; bu keskin geçiş akışı bozar.

Anahtar Kavram

Paragrafta Düşüncenin Akışını Bozan Cümle

İpuçları

1
Cümlelerin hangi edebî dönemden bahsettiğine dikkat edin.
2
Parçanın geneli 'Mahallileşme' üzerineyken, bir cümle 'Tanzimat' ve 'Öğreticilik' gibi farklı bir konuya değiniyor mu?
3
Dördüncü cümlede geçen 'Tanzimat dönemi' ve 'didaktik' ifadeleri, Divan edebiyatının anlatıldığı bu paragrafta bir kopukluk yaratmaktadır.

Daha Fazla Pratik

Akış bozma sorularında cümleler arasındaki 'bu, o, böylece' gibi bağlayıcı ifadelere ve zaman uyumuna odaklanmak hızı artırır.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 896Soru

Klasik Osmanlı minyatüründe mekan kullanımı, Batı resmindeki üç boyutlu derinlik anlayışından kökten ayrılır. Nakkaş, dünyayı 'kuş bakışı' değil, 'kalp gözü' ile tasvir etme gayretindedir; bu yüzden figürlerin boyutları mekanın içindeki fiziksel konumlarına göre değil, manevi ağırlıklarına göre belirlenir. Işık ve gölgenin dışlanması, eşyanın maddi varlığından ziyade özündeki değişmezliği simgeler. Sanatçı, doğayı olduğu gibi nakletmekten kaçınarak onu sembolik bir dil aracılığıyla soyutlaştırır ve bu yolla izleyiciyi görünenin ardındaki hakikate davet eder.

Bu parçadan hareketle Osmanlı minyatür sanatı ile ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Zaman içerisinde sanatsal üslubun teknik anlamda perspektif disiplinine uyum sağladığına

Cevap

Sanatsal üslubun zamanla perspektif disiplinine uyum sağladığına dair bir bilgi parçada yer almamaktadır.
Parçanın bütününde klasik minyatür sanatının felsefi ve teknik özellikleri Batı resim sanatıyla karşılaştırılarak anlatılmıştır. Ancak metinde minyatür sanatının zaman içinde değişerek Batı'daki perspektif anlayışına yaklaştığına veya bu disiplini benimsediğine dair hiçbir bilgi bulunmamaktadır. Dolayısıyla bu yargı, parçadan hareketle ulaşılabilecek bir yardımcı düşünce değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın temel yargılarını analiz etmek
Paragraf; minyatür sanatının perspektiften uzak oluşu, figür boyutlarının manevi kriterleri, ışık-gölge kullanımı ve sembolik dil üzerine kuruludur.
Yardımcı düşünce sorularında her seçeneğin metindeki karşılığını bulmak gerekir.
2
Seçenekleri metinle karşılaştırmak
Figür boyutları (A), ışık-gölge felsefesi (B), izleyiciye etkisi (C) ve simgesel anlatım (D) metinde doğrudan desteklenen ifadelerdir.
Eleme yöntemiyle metinde geçmeyen yargıyı tespit etmek hedeflenir.
3
Metinde bulunmayan yargıyı tespit etmek
Minyatürün perspektif kurallarına zamanla evrildiği veya uyum sağladığına dair hiçbir kronolojik veya teknik gelişim bilgisi verilmemiştir.
Doğru seçenek metnin kapsamı dışındadır.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünce (Olumsuz Kök)

İpuçları

1
Parçadaki 'değinilmemiştir' ifadesi, seçeneklerdeki dört yargının metinde bir karşılığı olduğunu, birinin ise olmadığını belirtir.
2
Metnin Batı resmiyle kurduğu ilişkiyi dikkatle inceleyin; sadece bir 'farklılık' mı belirtiliyor yoksa bir 'değişim' sürecinden mi bahsediliyor?
3
Sanatın perspektife evrildiğine dair seçenek, metinde geçen 'derinlik anlayışından kökten ayrılır' ifadesiyle çelişmektedir ve metinde sürece dair bilgi yoktur.

Daha Fazla Pratik

Yardımcı düşünce sorularında seçenekleri metindeki anahtar kelimelerle eşleştirme pratiği yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 897Soru

Cümleler arasındaki anlam ilişkileri; eylemin hangi gerekçeyle, hangi hedefle veya hangi şartla yapıldığını belirler. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "amaç-sonuç" ilişkisi vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gerekli belgeleri teslim etmek üzere ilgili birime müracaat etti.

Cevap

Gerekli belgeleri teslim etmek üzere ilgili birime müracaat etti.
Doğru yanıt olan cümlede 'müracaat etme' eylemi, 'belgeleri teslim etmek' gibi henüz gerçekleşmemiş, geleceğe yönelik bir hedef için yapılmıştır. '-mek üzere' yapısı burada amaç anlamı kurmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki ana eylemi (yüklemi) bulun.
Doğru seçenekteki eylem 'müracaat etti' ifadesidir.
Anlam ilişkisini belirlemek için önce sonucun ne olduğunu tespit etmemiz gerekir.
2
Eyleme 'Hangi amaçla?' sorusunu yöneltin.
'Hangi amaçla müracaat etti?' sorusuna 'belgeleri teslim etmek amacıyla' cevabı alınmaktadır.
Amaç-sonuç cümlelerinde eylem henüz gerçekleşmemiş, ulaşılmak istenen bir hedefi ifade eder.
3
Dil bilgisel ipucunu kontrol edin.
'-mek üzere' edat grubu cümleye amaç anlamı katmıştır.
Türkçede 'üzere, amacıyla, diye' gibi ifadeler sıklıkla amaç-sonuç ilişkisi kurar.

Anahtar Kavram

Amaç-sonuç cümlelerinde eylem, ulaşılmak istenen bir hedef doğrultusunda yapılır. Neden-sonuç cümlelerinde ise eylem, zaten gerçekleşmiş bir gerekçeye dayanır.

İpuçları

1
Cümledeki yargıya 'Hangi amaçla?' sorusunu sormayı deneyin.
2
Cümledeki gerekçe henüz gerçekleşmemiş bir hedef mi yoksa olmuş bitmiş bir sebep mi, buna odaklanın.
3
'-mek üzere' ifadesi genellikle 'amacıyla' anlamında kullanılır ve amaç-sonuç ilişkisi kurar.

Daha Fazla Pratik

Neden-sonuç ile amaç-sonuç farkını daha iyi kavramak için 'için' edatının her iki anlamda kullanıldığı örnekleri inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 898Soru

(I) Edebî eserlerde mekân, olayların sahnelendiği durağan bir zemin olmanın ötesinde, karakterin iç dünyasıyla bütünleşen sembolik bir anlatım aracıdır. (II) Yazarlar, kahramanın ruhsal gelgitlerini somutlaştırmak amacıyla dış dünyadaki nesne ve mekânları psikolojik birer yansıtıcı olarak kurgularlar. (III) Özellikle iç mekân tasvirlerinde kullanılan ışık, renk ve eşya detayları; anlatıcının bakış açısını ve kahramanın toplumsal konumunu da ele verir. (IV) Roman kuramı üzerine yapılan akademik çalışmalar, anlatıda zaman ve mekân birliğinin okur üzerindeki ikna edici etkisini her dönemde vurgulamıştır. (V) Bu bağlamda bir odanın dağınıklığı ya da bir şehrin kasveti, metnin dramatik yapısını güçlendiren örtük bir dil vazifesi görür.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV

Cevap

Dördüncü cümle (IV), paragrafın genelinde işlenen 'mekânın kahramanın ruh halini yansıtma işlevi' temasından koparak, genel akademik çalışmalara ve zaman-mekân birliğine odaklandığı için akışı bozmaktadır.
Dördüncü cümle olan 'Roman kuramı üzerine yapılan akademik çalışmalar...' ifadesiyle başlayan kısım, metnin odağını karakterin iç dünyasından uzaklaştırıp genel bir kuramsal tartışmaya çektiği için akışın dışındadır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın ana konusunu belirle.
Ana konu: Edebî metinlerde mekânın kahramanın psikolojisini ve iç dünyasını yansıtan bir araç olması.
Paragrafın bütününe hâkim olan anlamı anlamak için bu adım gereklidir.
2
Cümleler arasındaki anlamsal köprüleri ve geçiş ifadelerini incele.
I, II ve III. cümleler birbirini tamamlar. V. cümledeki 'Bu bağlamda' ifadesi, III. cümleye bağlanır.
Yapısal bütünlüğü kontrol etmek için geçiş kelimeleri (bağlamda, dolayısıyla vb.) kritik ipuçları sunar.
3
Konu dışına çıkan veya odağı kaydıran cümleyi tespit et.
IV. cümlede konu 'psikolojik yansıtma'dan 'zaman-mekân birliği' ve 'ikna edicilik' gibi kuramsal bir alana kaymıştır.
Akışı bozan cümle genellikle ana temanın farklı bir yönüne veya tamamen farklı bir kavrama odaklanır.

Anahtar Kavram

Paragrafta Düşüncenin Akışını Bozan Cümle

İpuçları

1
Cümlelerin çoğunluğu mekânın 'karakterin psikolojisini' nasıl yansıttığına odaklanıyor. Bu temanın dışına çıkan cümleyi ara.
2
Cümleler arasında 'Bu bağlamda', 'Özellikle' gibi bağlayıcı ifadelere dikkat et. Beşinci cümledeki 'Bu bağlamda' ifadesi kendisinden önceki hangi cümleyi açıklıyor olabilir?
3
IV. cümle 'zaman-mekân birliği'nden bahsederken, diğer tüm cümleler mekânın bir 'ayna' veya 'dil' olarak karakterin iç dünyasını anlatmasından bahsediyor.

Daha Fazla Pratik

Akışı bozan cümle sorularında, şüphelendiğiniz cümleyi paragraftan çıkarıp okuduğunuzda anlamda bir kopukluk olup olmadığını kontrol ederek sağlamasını yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 899Soru

Kamu hizmetlerinde verimliliği artırmak için geliştirilen dijital dönüşüm projesinin, bürokratik engellere takılarak kısa sürede sönmesi çalışanların motivasyonunu olumsuz etkiledi.

Bu cümledeki "sönmek" sözcüğünün kazandığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bir durumun, gücün veya etkinliğin canlılığını yitirip sona ermesi

Cevap

Bir durumun, gücün veya etkinliğin canlılığını yitirip sona ermesi
Doğru yanıt olan 'bir durumun, gücün veya etkinliğin canlılığını yitirip sona ermesi' ifadesi, cümledeki projenin akıbetini tam olarak karşılamaktadır. Burada 'sönmek' eylemi, somut bir ateşi değil, soyut bir sürecin durmasını ifade ettiği için mecaz anlamda kullanılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Bağlam Analizi
Cümlede 'dijital dönüşüm projesi'nin sona ermesi durumu anlatılmaktadır.
Sözcüklerin anlamı cümle içindeki kullanımına göre belirlenir.
2
Anlam Türü Belirleme
Sönmek sözcüğü, ateşin sönmesi şeklindeki gerçek anlamından uzaklaşmıştır.
Soyut bir kavram olan projenin sona ermesi mecaz bir anlatımdır.
3
Anlam Eşleştirmesi
Projenin durması, etkisini yitirmesi 'canlılığını yitirmek' anlamıyla örtüşmektedir.
Seçenekler arasında bu soyut durumu karşılayan ifade belirlenir.

Anahtar Kavram

Mecaz Anlam

İpuçları

1
Cümledeki 'proje' kavramının 'sönmesi' ifadesinin somut bir ateşi mi yoksa soyut bir bitişi mi anlattığını düşünün.
2
Kelimenin gerçek anlamı olan 'ateşin sönmesi' durumundan tamamen uzaklaşıp uzaklaşmadığına bakın.
3
Umutların, projelerin veya heyecanın bitmesi durumunda 'sönmek' kelimesi mecaz anlam kazanır.

Daha Fazla Pratik

Gerçek, mecaz ve terim anlam arasındaki farkları pekiştirmek için farklı cümlelerde 'açık', 'soğuk' ve 'parlak' kelimelerinin kullanımlarını inceleyin.

Alternatif Yöntem

Kelimenin yerine 'etkisini kaybetmek' veya 'sona ermek' ifadelerini koyarak cümlenin anlamlı olup olmadığını kontrol edebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 900Soru

Yıllardır birlikte çalıştığı mesai arkadaşının tayin haberini duyunca, ona veda etmeye bir türlü dili varmadı.

Bu cümledeki altı çizili söz öbeğinin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bir durumu dile getirmeye gönlü el vermemek, söylemekten çekinmek

Cevap

Bir durumu dile getirmeye gönlü el vermemek, söylemekten çekinmek
Cümledeki 'dili varmamak' deyimi, bir kimsenin üzücü, kötü veya karşısındakini kıracak bir şeyi söylemeye gönlünün el vermemesi, o sözü söylemekten çekinmesi anlamında kullanılır. Arkadaşının tayin haberine üzülen kişinin veda etmeye gönlü el vermediği bağlamdan açıkça anlaşılmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki bağlamı analiz etme
Veda ve tayin durumu, üzücü bir atmosferin olduğunu gösterir.
Söz öbekleri içinde bulundukları cümlenin duygusal tonuna göre anlam kazanır.
2
Deyimdeki mecaz anlamı tespit etme
'Dili varmamak' ifadesi, organ olan dilin hareket edememesi değil, psikolojik bir engeli temsil eder.
Deyimler kalıplaşmış ve genellikle gerçek anlamından uzaklaşmış ifadelerdir.
3
Seçeneklerle anlamı eşleştirme
Üzüntü nedeniyle konuşmaktan çekinme anlamı, doğru seçenekle tam olarak örtüşür.
Kişinin veda edememesinin sebebi, o anki duygusal yoğunluğunun dile getirilmesine izin vermemesidir.

Anahtar Kavram

Deyimlerin Cümle İçindeki Mecaz Anlamı

İpuçları

1
Cümlede arkadaşından ayrılacak olan birinin hissettiği üzüntüye odaklanın.
2
Deyimler her zaman kelime kelime düşünülmemelidir; burada 'dil' sözcüğü konuşma isteğini temsil eder.
3
Birine kötü bir haber verirken hissettiğiniz o 'söyleyememe' duygusunu karşılayan ifadeyi arayın.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde üzüntü veya şaşkınlık anlarında kullanılan 'dili tutulmak' veya 'nutku tutulmak' deyimlerinin anlam farklarını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Deyimi cümleden çıkarıp yerine 'gönlü el vermedi' veya 'söylemeye çekindi' ifadelerini koyarak cümlenin anlam bütünlüğünü kontrol edebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 45 / 48Sonraki
Anlam Bilgisi Alıştırma Soruları — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 45 | Examkin