Examkin

Cümlede Anlam İlişkileri

122 soru

Soru 121Soru →

Kamu kurumlarında şeffaflığı ve hesap verebilirliği sağlamak üzere hayata geçirilen yeni düzenlemeler; bazı teknik aksaklıklar sebebiyle gecikmiş olsa da vatandaşların bilgi edinme hakkını etkin kullanması yolunda büyük bir adım olmuştur.

Bu cümledeki anlam ilişkileriyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cümlede hem bir eylemin yapılma hedefi (amaç-sonuç) hem de bir durumun ortaya çıkış gerekçesi (neden-sonuç) bir arada verilmiştir.

Cevap

Cümlede hem bir eylemin yapılma hedefi (amaç-sonuç) hem de bir durumun ortaya çıkış gerekçesi (neden-sonuç) bir arada verilmiştir.
Doğru cevap olan seçenek, cümledeki iki temel mantıksal bağıntıyı doğru tespit etmiştir: 'şeffaflığı ve hesap verebilirliği sağlamak üzere' kısmı bir amacı temsil ederken, 'bazı teknik aksaklıklar sebebiyle' kısmı gecikmenin nedenini (gerekçesini) sunmaktadır. Bu durum, cümlede iki farklı anlam ilişkisinin iç içe geçtiğini gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümleyi ögelerine ayırarak anlam markerlarını (ipuçlarını) tespit et.
'...sağlamak üzere' ve '...aksaklıklar sebebiyle' ifadeleri bulundu.
Cümledeki anlam ilişkilerini belirlemek için 'için, üzere, nedeniyle, diye' gibi anahtar kelimeler incelenmelidir.
2
'Sağlamak üzere' ifadesinin kattığı anlamı analiz et.
Henüz gerçekleşmemiş, hedeflenen bir durumu bildirdiği için 'Amaç-Sonuç' ilişkisidir.
'Üzere' edatı, eylemin hangi hedefle yapıldığını (amacı) belirtmek için kullanılmıştır.
3
'Aksaklıklar sebebiyle' ifadesinin kattığı anlamı analiz et.
Gerçekleşmiş bir olguyu ve bunun sonucunu (gecikme) bildirdiği için 'Neden-Sonuç' ilişkisidir.
'Sebebiyle' ifadesi, sonucun (gecikmenin) ortaya çıkmasına yol açan gerekçeyi açıklar.
4
Elde edilen verileri seçeneklerle karşılaştır.
Cümlede hem amaç hem de neden ilişkisinin bulunduğu sonucuna varıldı.
Her iki anlam ilişkisinin varlığını doğru tanımlayan ifade en kapsamlı ve doğru cevaptır.

Anahtar Kavram

Cümlede Amaç-Sonuç ve Neden-Sonuç İlişkilerinin Ayırt Edilmesi

İpuçları

1
Cümledeki 'üzere' ve 'sebebiyle' sözcüklerinin hangi mantıksal köprüleri kurduğuna odaklanın.
2
Bir eylemin hedefi (amacı) ile o eylem sırasında ortaya çıkan durumun gerekçesi (nedeni) farklı ifadelerle belirtilmiş olabilir.
3
'Şeffaflığı sağlamak' ulaşılamayan bir hedefi (amaç), 'teknik aksaklıklar' ise mevcut bir durumu (neden) işaret eder.

Daha Fazla Pratik

İçinde hem amaç hem neden hem de koşul ilişkisi barındıran daha karmaşık cümle yapıları üzerinde pratik yapabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümledeki yargıları iki ayrı cümleye bölün: 1. Şeffaflığı sağlamak istediler (Amaç). 2. Teknik aksaklıklar oldu, bu yüzden geciktiler (Neden). Bu ayrım iki ilişkinin de varlığını kanıtlar.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 122Soru →

Cümleler arasındaki anlam ilişkileri; eylemin hangi gerekçeyle (neden), hangi hedefle (amaç) veya hangi şartla (koşul) yapıldığını belirler. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'amaç-sonuç' ilişkisi söz konusudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurum içi verimliliği artırmak üzere yeni bir çalışma programı hazırlandı.

Cevap

Verimliliği artırmak üzere yeni bir çalışma programının hazırlanması, bir hedef doğrultusunda yapıldığı için amaç-sonuç ilişkisi taşır.
Verimliliği artırmak üzere ifadesi, kurulan çalışma programının hangi hedefle yapıldığını belirtir. 'Üzere' edatı burada 'amacıyla' anlamında kullanılarak amaç-sonuç ilişkisi kurmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki ekleri ve anahtar kelimeleri incele.
Cümlelerde 'nedeniyle', '-sa/-se', 'üzere', '-dığı için' ve '-den ötürü' yapıları tespit edildi.
Anlam ilişkilerini belirleyen en önemli ipuçları bu bağlayıcı unsurlardır.
2
Eylemin gerçekleşme amacını mı yoksa nedenini mi bildirdiğini kontrol et.
'Artırmak üzere' ifadesi, eylemin henüz gerçekleşmemiş bir hedefi (amacını) gösterir.
Amaç-sonuç cümlelerinde eylem, ulaşılmak istenen bir hedef uğruna yapılır.

Anahtar Kavram

Amaç-Sonuç İlişkisi

İpuçları

1
Cümledeki anahtar kelimenin yerine 'amacıyla' kelimesini getirmeyi deneyin.
2
Eylemin henüz gerçekleşmemiş bir hedefi mi yoksa olmuş bir sebebi mi bildirdiğine bakın.
3
'Artırmak üzere' ifadesindeki 'üzere' kelimesi 'amacıyla' anlamı taşımaktadır.

Daha Fazla Pratik

Neden-sonuç ve amaç-sonuç arasındaki farkı pekiştirmek için her iki türde de ikişer örnek cümle kurunuz.

Alternatif Yöntem

Neden-sonuç cümlelerinde neden bölümü gerçekleşmiştir; amaç-sonuç cümlelerinde ise amaç bölümü henüz gerçekleşmemiştir, sadece hedeflenmiştir.
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 7 / 7
Cümlede Anlam İlişkileri — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 7 | Examkin