Noktalama İşaretleri

116 soru

Soru 1Soru →

Anayasa ( ) devletin temel yapısını kuran en üstün belgedir ( ) yasama ( ) yürütme ve yargı güçlerinin sınırlarını belirler ( ) bu sınırların gözetilmesi ( ) demokratik düzenin devamlılığı için şarttır.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (,) (;) (,) (;) (,)

Cevap

Cümledeki boşluklara sırasıyla virgül, noktalı virgül, virgül, noktalı virgül ve virgül getirilmelidir.
Doğru seçenekteki sıralama, TDK'nin 'sıralı cümlelerin ayrımı' ve 'özne vurgusu' kurallarına tam uyum sağlar. Cümlede 'Anayasa' ve 'bu sınırların gözetilmesi' ifadeleri özne oldukları için virgülle ayrılmış; 'yasama, yürütme' ifadeleri eş görevli oldukları için virgülle bağlanmış; bu virgüllü yapıları içeren ana cümleler ise birbirine noktalı virgül ile bağlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Öznenin belirlenmesi
İlk boşluğa virgül (,) gelmelidir.
Cümlede yüklemden uzak düşmüş olan 'Anayasa' öznesini belirtmek için virgül kullanılır.
2
Sıralı cümlelerin ayrılması
İkinci ve dördüncü boşluklara noktalı virgül (;) gelmelidir.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır.
3
Eş görevli sözcüklerin ayrılması
Üçüncü boşluğa virgül (,) gelmelidir.
Birbiri ardınca sıralanan eş görevli sözcükleri (yasama, yürütme) ayırmak için virgül kullanılır.
4
Son cümledeki öznenin belirlenmesi
Beşinci boşluğa virgül (,) gelmelidir.
'Bu sınırların gözetilmesi' öbeği son cümlenin öznesidir ve vurgulanması için virgül gereklidir.

Anahtar Kavram

Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümlelerin noktalı virgül ile ayrılması
Soru 2Soru →

Deniz kaplumbağalarının korunması için şu önlemler alınmıştır ( ) yuvalama alanlarının belirlenmesi ( ) kumsalların ışık kirliliğinden arındırılması ve halkın bilinçlendirilmesi ( ) bu önlemler ( ) nesli tükenme tehlikesi altındaki bu canlılar için umut vericidir ( )

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (:) (,) (;) (,) (.)

Cevap

Doğru noktalama işaretleri dizisi sırasıyla iki nokta, virgül, noktalı virgül, virgül ve noktadır.
Doğru yanıt olan seçenek, TDK'nin temel noktalama kurallarını eksiksiz uygular: Liste girişinde iki nokta, eş görevli öğeler arasında virgül, karmaşık sıralı cümleler arasında noktalı virgül ve özne ayrımında virgül kullanımı bu metin için yapısal bir zorunluluktur.

Adım Adım Çözüm

1
İlk boşluğu değerlendiriniz.
İki nokta (:)
'Şu önlemler alınmıştır' ifadesinden sonra bu önlemlerin neler olduğu açıklanacağı ve sıralanacağı için iki nokta konulmalıdır.
2
İkinci boşluğu değerlendiriniz.
Virgül (,)
'Yuvalama alanlarının belirlenmesi' ve 'kumsalların...' ifadeleri eş görevli söz öbekleri (liste maddeleri) olduğu için aralarına virgül konulmalıdır.
3
Üçüncü boşluğu değerlendiriniz.
Noktalı virgül (;)
İlk cümle kendi içinde virgüllerle ayrılmış ögeler barındırdığı için, bu cümleyi anlamca bağlı olduğu ikinci cümleden ayırmak amacıyla noktalı virgül kullanılmalıdır.
4
Dördüncü boşluğu değerlendiriniz.
Virgül (,)
İkinci cümlenin öznesi olan 'bu önlemler' ifadesinden sonra, özneyi diğer ögelerden ayırmak ve vurgulamak için virgül getirilmelidir.
5
Beşinci boşluğu değerlendiriniz.
Nokta (.)
Cümle tamamlanmış bir yargı bildirdiği için sonuna nokta konulmalıdır.

Anahtar Kavram

Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmada noktalı virgül kullanımı

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün özneyi ayırma ve takımları ayırma görevlerini pekiştirmek için TDK Punctuation Guide üzerindeki istisnaları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 3Soru →

Geleceğin dünyasında başarılı olmak isteyen gençlerin şu üç özelliği taşıması beklenir ( ) merak ( ) disiplin ( ) esneklik ( ) Bunlara sahip olmayan bireyler ( ) hızla değişen düzene ayak uydurmakta zorlanacaktır.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ( : ) ( , ) ( , ) ( . ) ( , )

Cevap

Sırasıyla iki nokta, virgül, virgül, nokta ve virgül işaretleri getirilmelidir.
İki nokta, kendisinden sonra yapılacak açıklama veya verilecek örnekler için kullanılır. Eş görevli kelimeler virgül ile ayrılır. Sayı belirtilerek verilen listenin sonu nokta ile kapatılır. Yüklemden uzak düşen özne virgül ile belirginleştirilir. Bu kurallar doğrultusunda 'iki nokta, virgül, virgül, nokta, virgül' dizisi tam uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1
İlk boşluktaki işlevi belirle
İki Nokta ( : )
Kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerin sonuna iki nokta konur; burada da 'üç özellik' açıklanmaktadır.
2
Eş görevli kelimeleri ayır
Virgül ( , )
Merak, disiplin ve esneklik sözcükleri eş görevli oldukları için aralarına virgül konulmalıdır.
3
Listenin tamamlanma durumunu kontrol et
Nokta ( . )
Cümle başında örnek sayısının 'üç' olduğu belirtildiği ve üç örnek verildiği için liste tamamlanmıştır, bu nedenle nokta kullanılmalıdır.
4
Özne vurgusunu kontrol et
Virgül ( , )
Yüklemden uzak düşmüş olan özneyi ('Bunlara sahip olmayan bireyler') belirtmek için virgül kullanılır.

Anahtar Kavram

İki Nokta ve Virgülün Kullanım Alanları
Tahmini Süre:50s
Soru 4Soru →

Eğitim ( ) bireyin yeteneklerini ortaya çıkaran ( ) onu hayata hazırlayan bir süreçtir ( ) Aile ( ) okul ve toplum bu sürecin temel paydaşlarıdır ( )

Bu cümlede yay ayraçla ( ) gösterilen yerlere aşağıdakilerin hangisinde verilen noktalama işaretleri sırasıyla getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ( , ) ( , ) ( . ) ( , ) ( . )

Cevap

Cümlede yay ayraçla gösterilen yerlere sırasıyla virgül, virgül, nokta, virgül ve nokta işaretleri getirilmelidir.
Doğru seçenekte belirtilen işaretler, TDK'nin noktalama kurallarına tam uyum sağlamaktadır. 'Eğitim' öznesini ayırmak ve 'ortaya çıkaran, hazırlayan' gibi eş görevli kelime gruplarını birbirine bağlamak için virgül kullanılırken; tamamlanmış iki ayrı cümlenin sonuna nokta konulmuştur. İkinci cümlede sıralanan paydaşlar (aile, okul) arasında da virgülün kullanılması gerekmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci ve ikinci boşluklardaki ögeleri analiz edin.
Birinci boşluk cümlenin öznesinden sonra, ikinci boşluk ise eş görevli sıfat-fiil grupları arasındadır.
TDK kurallarına göre yüklemden uzak düşmüş özneyi belirtmek ve eş görevli sözcük öbeklerini ayırmak için virgül (,) kullanılır.
2
Üçüncü ve beşinci boşluklardaki cümle yapılarını inceleyin.
Bu boşluklar yargısı tamamlanmış, bağımsız cümlelerin sonunda yer almaktadır.
Tamamlanmış cümlelerin sonuna nokta (.) işareti konur.
3
Dördüncü boşluğu değerlendirin.
İkinci cümlede eş görevli olan 'Aile' ve 'okul' sözcükleri arasındadır.
Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelimelerin arasına virgül (,) getirilir.

Anahtar Kavram

Virgül ve Noktanın Temel Kullanım Alanları
Tahmini Süre:45s
Soru 5Soru →

Modern insan ( ) doğadan koptuğu ölçüde kendine yabancılaşmış ( ) ruhundaki boşluğu ( ) anlamsızlığı dindirmek için yapay dünyalara sığınmıştır ( ) oysa hakikat ( ) insanın kendi derinliklerinde gizlidir.

Bu cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ( ; ) ( , ) ( , ) ( ; ) ( , )

Cevap

Noktalama işaretleri sırasıyla ( ; ) ( , ) ( , ) ( ; ) ( , ) şeklinde olmalıdır.
Cümlenin ilk bölümünde özne olan 'Modern insan'dan sonra 'boşluğu, anlamsızlığı' gibi virgülle ayrılmış ögeler geldiği için özne noktalı virgülle (;) ayrılmıştır. 'Yabancılaşmış' ve 'sığınmıştır' sıralı yüklemleri ile 'boşluğu' ve 'anlamsızlığı' nesneleri arasına virgül (,) konmuştur. İçinde virgül/noktalı virgül barındıran iki büyük cümleyi (modern insan ile başlayan ve oysa ile devam eden) birbirinden ayırmak için ise orta kısımda yine noktalı virgül (;) kullanılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Özne tespiti ve ayrımı
Modern insan ;
TDK kuralına göre, özneden sonra virgüllerle ayrılmış başka ögeler gelirse özne noktalı virgülle ayrılabilir.
2
Eş görevli sözcük ve sıralı eylem ayrımı
yabancılaşmış , ruhundaki boşluğu , anlamsızlığı
Sıralı yüklemler ve birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime grupları arasına virgül konur.
3
Sıralı cümlelerin ayrımı
sığınmıştır ; oysa
Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için araya noktalı virgül konur.
4
İkinci cümle öznesinin belirtilmesi
hakikat ,
Cümle içinde vurgulanmak istenen özneden sonra virgül kullanılır.

Anahtar Kavram

Noktalı virgülün özneden sonra kullanımı ve sıralı cümleleri ayırma işlevi
Soru 6Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanımıyla ilgili bir noktalama yanlışlığı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bir yazar, toplumsal gerçekleri ne kadar içten anlatırsa, okurla o kadar güçlü bir bağ kurar.

Cevap

Şart ekinden (-sa/-se) sonra virgül kullanımı Türk Dil Kurumu kurallarına göre bir noktalama hatasıdır.
Şart kipi eki alan sözcüklerden sonra virgül kullanılması noktalama hatasıdır. 'Anlatırsa' ifadesindeki şart ekinden sonra virgül konması bu kuralı ihlal etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki noktalama işaretlerinin işlevlerini belirleyin.
B seçeneğindeki cümlede 'anlatırsa' kelimesindeki şart ekinden sonra virgül kullanıldığı tespit edilmiştir.
Şart eki cümleyi bir koşula bağlar ve anlam akışında doğal bir duraklama sağladığı için ayrıca bir noktalama işaretine gerek duyulmaz.
2
TDK Yazım ve Noktalama Kılavuzu'ndaki ilgili kuralı kontrol edin.
Kılavuzda 'Şart ekinden sonra virgül konmaz.' kuralı açıkça yer almaktadır.
Bu kural, Türkçedeki noktalama sisteminin temel prensiplerinden biridir ve KPSS gibi sınavlarda sıkça sorgulanan bir 'tuzak' kuraldır.

Anahtar Kavram

Virgülün Kullanılamayacağı Yerler

Daha Fazla Pratik

Zarf-fiil eklerinden (-ınca, -arak vb.) sonra virgül kullanılıp kullanılamayacağı kuralını tekrar etmek, bu tür soruları çözmede hız kazandıracaktır.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 7Soru →

Eleştirel düşünme ( ) analiz ( ) sentez ve değerlendirme basamaklarından oluşur ( ) bu sürecin en temel dayanağı ise şudur ( ) kanıt ( )

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ( ; ) ( , ) ( ; ) ( : ) ( . )

Cevap

Sırasıyla noktalı virgül, virgül, noktalı virgül, iki nokta ve nokta getirilmelidir.
Doğru dizilimde, 'Eleştirel düşünme' öznesini kendisinden sonraki 'analiz, sentez' grubundan ayırmak için ilk boşlukta noktalı virgül, eş görevli kelimeler arasında virgül, iç yapısında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmak için üçüncü boşlukta noktalı virgül ve son olarak açıklama yapılacağı için iki nokta kullanılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Özne ve eş görevli kelimeler arasındaki ilişkiyi belirle.
Noktalı virgül ve virgül
TDK kuralına göre, özneden sonra virgüllerle ayrılmış eş değer ögeler varsa özne noktalı virgülle ayrılır.
2
Sıralı cümle bağlantısını kontrol et.
Noktalı virgül
Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için araya noktalı virgül konur.
3
Açıklama gerektiren yapıyı tespit et.
İki nokta
Kendisiyle ilgili açıklama verilecek cümlenin sonuna iki nokta konur.
4
Cümle sonu işaretini koy.
Nokta
Tamamlanmış bir yargı ve liste sonu olduğu için cümle nokta ile bitirilir.

Anahtar Kavram

Özne ayırıcı noktalı virgül ve açıklama iki noktası
Soru 8Soru →

Eleştirmen ( ) bir eseri incelerken titiz davranmalı ( ) nesnel ölçütleri ( ) ayrıntılı çözümlemeleri esas almalıdır ( ) bu tutum ( ) çalışmanın niteliğini belirleyen temel unsurdur.

Bu cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yerlere sırasıyla getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: , / , / , / ; / ,

Cevap

Eleştirmen kelimesinden sonra özneyi belirtmek için virgül, 'davranmalı' yükleminden sonra sıralı yapıyı ayırmak için virgül, 'ölçütleri' ve 'çözümlemeleri' kelimeleri arasında eş görevli sözcük ayrımı için virgül, ilk büyük bölümü ikinci cümleden ayırmak için noktalı virgül ve son cümledeki özne olan 'tutum' kelimesinden sonra virgül getirilmelidir.
Bu soruda cümle yapısı incelendiğinde; 'Eleştirmen' ve 'bu tutum' öznelerinden sonra virgül gelmesi gerektiği görülür. 'Nesnel ölçütleri' ve 'ayrıntılı çözümlemeleri' eş görevli sözcük öbekleri olduğu için aralarına virgül konur. İlk kısım ('Eleştirmen... esas almalıdır') kendi içinde virgüller içeren sıralı bir yapı oluşturduğundan, bu büyük parça kendisinden sonra gelen 'bu tutum...' cümlesinden noktalı virgül ile ayrılmalıdır. Bu dizilim Türk Dil Kurumu'nun 'Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır' kuralına tam olarak uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlenin öznelerini ve yüklemlerini belirleyin.
İlk cümlede 'Eleştirmen' özne; 'davranmalı' ve 'esas almalıdır' yüklemlerdir. İkinci cümlede 'bu tutum' öznedir.
Noktalama işaretlerini belirlemek için cümle yapısını ve öge dizilişini anlamak gerekir.
2
Eş görevli sözcükleri ve sıralı cümle yapılarını analiz edin.
'Nesnel ölçütleri' ve 'ayrıntılı çözümlemeleri' ifadeleri eş görevli nesnelerdir. 'davranmalı' ve 'esas almalıdır' ise aynı özneye bağlı sıralı yüklemlerdir.
Eş görevli sözcüklerin ve basit sıralı yapıların arasına virgül konur.
3
Cümleler arası ilişkiyi değerlendirerek noktalı virgül gerekliliğini kontrol edin.
İlk büyük cümle kendi içinde virgüller barındırdığı için ('Eleştirmen, ... davranmalı, ... esas almalıdır'), bu bölümü takip eden diğer cümleden ayırmak için noktalı virgül (;) kullanılmalıdır.
TDK kurallarına göre ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleler noktalı virgül ile ayrılır.

Anahtar Kavram

Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümlelerin noktalı virgül ile ayrılması ve özne sonrası virgül kullanımı.
Tahmini Süre:55s
Soru 9Soru →

Köy kahvesinde yaşlılar ( ) gençler ( ) çocuklar bir araya gelmişti ( ) herkes akşamki şenlik için büyük bir heyecanla hazırlık yapıyordu ( )

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ( , ) ( , ) ( ; ) ( . )

Cevap

Sırasıyla virgül, virgül, noktalı virgül ve nokta işaretlerinin kullanıldığı seçenek doğrudur.
Cümlede 'yaşlılar', 'gençler' ve 'çocuklar' kelimeleri bir özne grubu oluşturur ve eş görevli sözcükler oldukları için aralarına virgül konmalıdır. 'Bir araya gelmişti' ifadesinden sonra başlayan ikinci cümle, ilk cümleyle anlamca bağlı bir sıralı cümle oluşturur. İlk cümlenin kendi içinde virgül barındırması nedeniyle, bu iki cümleyi ayırmak için noktalı virgül kullanılması şarttır. Cümle bitişinde ise standart nokta kullanımı uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Eş görevli kelimeleri tespit etme
'yaşlılar', 'gençler' ve 'çocuklar' kelimeleri arasına virgül ( , ) konur.
Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime gruplarını ayırmak için virgül kullanılır.
2
Sıralı cümle bağlantısını inceleme
İki cümleyi bağlayan noktada, ilk cümle içinde zaten virgül bulunduğu için noktalı virgül ( ; ) kullanılmalıdır.
Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül konur.
3
Cümle sonunu belirleme
Cümle tamamlandığı için en sona nokta ( . ) konur.
Yüklemi bulunan ve tamamlanmış yargı bildiren cümlelerin sonuna nokta konur.

Anahtar Kavram

Virgül ve Noktalı Virgül Ayrımı
Tahmini Süre:45s
Soru 10Soru →

Sanat ( ) insanın duygu ve düşünce dünyasını zenginleştiren bir uğraştır ( ) sanatçı ( ) eserini titizlikle oluşturursa resim ( ) müzik veya edebiyat aracılığıyla ölümsüzlüğü yakalar ( )

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ( , ) ( ; ) ( , ) ( , ) ( . )

Cevap

Cümledeki boşluklara sırasıyla ( , ) ( ; ) ( , ) ( , ) ( . ) işaretleri getirilmelidir.
Doğru seçenekteki işaretler TDK'nin güncel noktalama rehberine tam uyum sağlamaktadır. 'Sanat' ve 'sanatçı' kelimeleri özne görevindedir ve vurgulanmaları için virgül alırlar. Cümle, iki ayrı yargıdan oluşan sıralı bir yapıdır. İkinci yargının kendi içinde virgül barındırması (resim, müzik), bu iki yargıyı ayırmak için noktalı virgül kullanımını zorunlu kılar. 'resim' ve 'müzik' ise eş görevli sözcükler olduğu için aralarına virgül konur. Bu dizilim ( , ) ( ; ) ( , ) ( , ) ( . ) şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Öznelerin Belirlenmesi
Cümledeki 'Sanat' ve 'sanatçı' öznelerinden sonra virgül (,) kullanılması gerektiği tespit edilir.
Yüklemden uzak düşmüş özneleri belirtmek ve anlam karışıklığını önlemek için virgül kullanılır.
2
Sıralı Cümle Ayrımı
İki ana yargıyı (Sanat... uğraştır / sanatçı... yakalar) ayırmak için ikinci boşluğa noktalı virgül (;) getirilir.
Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır.
3
Eş Görevli Sözcüklerin Ayrılması
'resim' ve 'müzik' sözcükleri arasına virgül (,) konur ve cümle sonuna nokta (.) getirilir.
Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime gruplarının arasına virgül konur; tamamlanmış cümlenin sonuna nokta konur.

Anahtar Kavram

Noktalı Virgül ve Virgülün İşlevleri
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 11Soru →

Eleştiri ( ) bir sanat eserinin değerini ( ) niteliğini ( ) zayıf ve güçlü yanlarını ortaya koyma işidir ( ) gerçek bir eleştirmen ( ) önyargılarından arınarak esere yaklaşmalıdır.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ( ; ) ( , ) ( , ) ( ; ) ( , )

Cevap

( ; ) ( , ) ( , ) ( ; ) ( , )
Doğru seçenekte, ilk boşlukta 'Eleştiri' öznesini kendisinden sonra gelen virgüllü gruplardan ayırmak için noktalı virgül kullanılmıştır. İkinci ve üçüncü boşluklarda nesne gruplarını ayırmak için virgül, dördüncü boşlukta ise ögeleri arasında virgül bulunan iki sıralı cümleyi ayırmak için yine noktalı virgül tercih edilmiştir. Son boşlukta ise ikinci cümlenin öznesi olan 'eleştirmen' ifadesi virgülle vurgulanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Özne tespiti ve ayrımı
Eleştiri sözcüğü öznedir.
Cümlede özneden sonra gelen ögeler arasında virgül bulunduğu için TDK kuralı gereği özneden sonra noktalı virgül ( ; ) getirilmelidir.
2
Eş görevli sözcüklerin ayrılması
değerini, niteliğini, zayıf ve güçlü yanlarını
Birbirini takip eden eş görevli nesne gruplarını ayırmak için virgül ( , ) kullanılır.
3
Sıralı cümle bağlantısı
işidir ( ; ) gerçek...
Ögeleri arasında virgül bulunan iki ayrı cümleyi birbirine bağlamak için noktalı virgül ( ; ) kullanılır. Sonraki kelime küçük harfle başladığı için nokta kullanılamaz.

Anahtar Kavram

Özneden sonra noktalı virgül kullanımı ve sıralı cümlelerin ayrımı

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün özneyi ayırma görevi ile iki noktayı karıştırmamak için TDK'nin güncel örneklerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 12Soru →

Resmî yazışmalarda şu temel ilkelere uyulması zorunludur ( ) Nesnellik ( ) tutarlılık ve nezaket ( ) Bu ilkeler göz ardı edilirse ( ) hazırlanan metin ( ) kurumsal kimliğe zarar verebilir ( )

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (:) (,) (.) ( ) (,) (.)

Cevap

Doğru noktalama işaretleri dizisi (:) (,) (.) ( ) (,) (.) şeklindedir.
Cümledeki açıklama öncesinde 'iki nokta', eş görevli kelimeler arasında 'virgül', biten cümlenin sonunda 'nokta', şart ekinden sonra ise 'boşluk' (işaretsiz) kullanımı kurallara tam uyum sağlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Açıklama veya örnekleme yapılacak kısımdan önce uygun işareti belirleme
İki nokta (:)
'Şu temel ilkelere...' ifadesinden sonra açıklama yapılacağı için iki nokta konur.
2
Eş görevli kelime ve kelime gruplarını ayırma
Virgül (,)
'Nesnellik' ve 'tutarlılık' kelimeleri eş görevli olduğu için virgülle ayrılır.
3
Şart ekinden sonraki durumu değerlendirme
Noktalama işareti konmaz ( )
TDK kurallarına göre metin içinde -sa / -se şart ekinden sonra virgül konulmaz.
4
Yüklemden uzak düşmüş özneyi belirginleştirme
Virgül (,)
'hazırlanan metin' öznesinden sonra vurgu amacıyla virgül konur.

Anahtar Kavram

TDK Noktalama Kuralları ve Şart Ekinde Virgül Kullanımı
Soru 13Soru →

Kültürel mirasın korunması ( ) kuşaklar arası bağı güçlendiren en temel unsurdur ( ) bu sebeple her birey ( ) üzerine düşen sorumluluğun bilincinde olmalı ( ) mirasına sahip çıkmalıdır.

Bu parçada yay ayraçla ( ) belirtilen yerlere aşağıdakilerin hangisinde verilen noktalama işaretleri sırasıyla getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: , / ; / , / , / .

Cevap

Yay ayraçla belirtilen yerlere sırasıyla virgül (,), noktalı virgül (;), virgül (,), virgül (,) ve nokta (.) işaretleri getirilmelidir.
Doğru seçenekte verilen işaretler, Türk Dil Kurumu'nun (TDK) noktalama kurallarına tam uyum sağlar. İlk cümlede özne vurgulanmış (,), ardından gelen sıralı cümle yapısında iç virgüller bulunduğu için ayrım noktası noktalı virgülle (;) yapılmıştır. İkinci cümlenin öznesi de virgülle (,) ayrılmış ve eş görevli yüklemler arasına yine virgül (,) getirilerek cümle nokta (.) ile bitirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci boşluğun görevini belirleme
Virgül (,)
"Kültürel mirasın korunması" ifadesi cümlenin öznesi konumundadır ve yüklemden uzak düşmüştür; özneyi belirtmek için virgül kullanılır.
2
İkinci boşluğun görevini belirleme
Noktalı virgül (;)
Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır. Hem ilk cümlede hem de ikinci cümlede öznelerden sonra virgül kullanıldığı için ayrım noktasına noktalı virgül gelmelidir.
3
Üçüncü boşluğun görevini belirleme
Virgül (,)
İkinci cümlenin öznesi olan "her birey" ifadesinden sonra özneyi vurgulamak amacıyla virgül konulmalıdır.
4
Dördüncü boşluğun görevini belirleme
Virgül (,)
"Olmalı" ve "sahip çıkmalıdır" yüklemleri sıralı bir yapı oluşturmaktadır; eş görevli yüklemleri ayırmak için virgül kullanılır.
5
Beşinci boşluğun görevini belirleme
Nokta (.)
Cümlenin anlamı ve yapısı tamamlandığı için sonuna nokta konulmalıdır.

Anahtar Kavram

Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümlelerin noktalı virgül ile ayrılması.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün özneyi ayırma ve takımları ayırma görevlerini pekiştirmek için TDK'nin güncel örneklerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 14Soru →

Nitelikli bir edebiyat eseri ( ) hem dilin inceliklerini ( ) zenginliğini yansıtmalı hem de evrensel değerlere odaklanmalıdır ( ) ancak yazar ( ) bu dengeyi kurarken özgünlüğünden ödün vermemelidir.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ( , ) ( , ) ( ; ) ( , )

Cevap

Cümlede sırasıyla virgül, virgül, noktalı virgül ve virgül işaretleri kullanılmalıdır.
Cümlenin başında özne ayrılmış, nesne öbekleri arasında eş görevli kelimeler virgülle sıralanmıştır. İki bağımsız cümleyi birbirine bağlayan noktada, cümlelerin kendi içinde virgül barındırması nedeniyle noktalı virgül kullanılması TDK kuralları gereğidir. Son boşlukta ise ikinci cümlenin öznesi vurgulanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Özneyi belirlemek
İlk boşluğa ( , ) getirilir.
Cümlenin öznesi olan 'Nitelikli bir edebiyat eseri' tamlamasını vurgulamak için kullanılır.
2
Eş görevli sözcükleri ayırmak
İkinci boşluğa ( , ) getirilir.
Nesne grubundaki 'inceliklerini' ve 'zenginliğini' kelimeleri eş görevli olduğu için aralarına virgül konur.
3
Sıralı cümle bağlantısını kurmak
Üçüncü boşluğa ( ; ) getirilir.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır.
4
İkinci cümlenin öznesini ayırmak
Dördüncü boşluğa ( , ) getirilir.
İkinci yüklemin öznesi olan 'yazar' kelimesinden sonra virgül kullanılır.

Anahtar Kavram

Noktalı virgülün sıralı cümlelerde kullanımı

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün 'tür ve takımları ayırma' göreviyle ilgili soruları çözerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 15Soru →

Müzenin tozlu depolarında gün ışığına çıkmayı bekleyen pek çok hazine vardı ( ) mermer büstler ( ) bronz sikkeler ( ) işlemeli vazolar ( ) Bu eserler ( ) geçmişin estetik anlayışını yansıtan eşsiz parçalardı.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ( : ) ( , ) ( , ) ( ... ) ( , )

Cevap

İki nokta, virgül, virgül, üç nokta ve virgül sıralaması doğrudur.
Verilen cümlede, genel bir ifadeden sonra bu ifadeyi somutlaştıran örnekler sıralandığı için ilk boşluğa iki nokta (:) gelmelidir. Örnekler arasına eş görevli oldukları için virgül (,) konmalıdır. Örnekleme bir sayı sınırlaması olmadan verildiği için listenin devam ettiğini göstermek amacıyla üç nokta (...) kullanılmalıdır. İkinci cümlede ise cümlenin öznesi olan ifadeyi belirginleştirmek için virgül (,) kullanımı uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci boşluğu analiz etme
İki nokta ( : )
Kendisinden sonra örnek verilecek cümlenin sonuna iki nokta konur.
2
İkinci ve üçüncü boşlukları analiz etme
Virgül ( , )
Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime ve kelime gruplarının arasına virgül konur.
3
Dördüncü boşluğu analiz etme
Üç nokta ( ... )
Örneklerin devam ettiğini, benzerlerinin olduğunu belirtmek için cümlenin sonuna üç nokta konur.
4
Beşinci boşluğu analiz etme
Virgül ( , )
Yüklemden uzak düşmüş olan özneyi belirtmek için virgül konur.

Anahtar Kavram

İki nokta ve üç noktanın kullanım işlevleri ile özne vurgulama
Soru 16Soru →

Roman ( ) hikâye ve tiyatro olay eksenlidir ( ) makale ( ) deneme ve eleştiri ise düşünce ağırlıklıdır ( ) Bu iki grup ( ) farklı yöntemlerle okura ulaşır.

Bu cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ( , ) ( ; ) ( , ) ( . ) ( , )

Cevap

Cümledeki boşluklara sırasıyla virgül, noktalı virgül, virgül, nokta ve virgül getirilmelidir.
Verilen metinde 'roman, hikâye, tiyatro' ve 'makale, deneme' kelimeleri eş görevli oldukları için virgül ile ayrılmıştır. Bu iki ana cümle grubu kendi içlerinde virgül barındırdıkları için, bu iki grubu birbirinden ayırmak amacıyla orta kısımdaki boşlukta noktalı virgül kullanılması TDK kuralları gereğidir. Yargı bittiği için nokta, yeni cümlenin öznesinden sonra ise virgül kullanımı doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Eş görevli sözcükleri belirleyin.
Roman, hikâye ve tiyatro ile makale, deneme ifadeleri eş görevli kelime gruplarıdır.
Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelimelerin arasına virgül ( , ) konur.
2
Sıralı cümleler arasındaki ilişkiyi analiz edin.
'Olay eksenlidir' ve 'düşünce ağırlıklıdır' ifadeleri iki ayrı yargı bildirir.
Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül ( ; ) kullanılır.
3
Cümle sonlarını ve özne vurgusunu kontrol edin.
İkinci cümle tamamlandığı için nokta, son cümlede ise özneyi vurgulamak için virgül gereklidir.
Tamamlanmış yargıların sonuna nokta ( . ), uzun cümlelerde özneden sonra virgül ( , ) konur.

Anahtar Kavram

Virgül ve Noktalı Virgülün İşlevsel Farkları

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün 'tür ve grup ayırma' ile 'sıralı cümle ayırma' görevlerini pekiştirmek için farklı örnekler çözülmelidir.
Tahmini Süre:50s
Soru 17Soru →

Genç araştırmacı ( ) kütüphanedeki eski belgeleri ( ) el yazmalarını ve mektupları büyük bir titizlikle inceledi ( )

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ( , ) ( , ) ( . )

Cevap

Sırasıyla virgül ( , ), virgül ( , ) ve nokta ( . ) işaretleri getirilmelidir.
Cümlede 'Genç araştırmacı' ifadesi öznedir ve özneden sonra virgül kullanılmalıdır. 'eski belgeleri' ve 'el yazmalarını' sözcükleri birbiri ardınca sıralanan eş görevli nesnelerdir, bunları ayırmak için virgül gereklidir. Cümle anlamca tamamlandığı için sonuna nokta konmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Özneyi belirleme
Genç araştırmacı ( , )
Cümledeki özneyi belirgin hale getirmek için özneden sonra virgül kullanılır.
2
Eş görevli sözcükleri belirleme
eski belgeleri ( , ) el yazmalarını ve mektupları
Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime gruplarını ayırmak için aralarına virgül konur.
3
Cümle sonu işaretini belirleme
inceledi ( . )
Tamamlanmış, haber veren düz bir cümlenin sonuna nokta konur.

Anahtar Kavram

Özne sonrası virgül kullanımı ve eş görevli kelimelerin ayrılması
Tahmini Süre:45s
Soru 18Soru →

Yazar ( ) bu yapıtta insanın iç dünyasını ( ) gizli tutkularını ve korkularını ele almıştır ( ) o ( ) üslubunda akıcılığa ( ) şiirselliğe büyük önem verir.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (;) (,) (;) (;) (,)

Cevap

Boşluklara sırasıyla noktalı virgül, virgül, noktalı virgül, noktalı virgül ve virgül getirilmelidir.
Doğru seçenek olan dizi, Türk Dil Kurumu'nun (TDK) güncel noktalama kurallarına tam uyum sağlar. İlk cümlede 'Yazar' öznesinden sonra 'iç dünyasını, gizli tutkularını' gibi virgülle ayrılmış eş görevli ögeler geldiği için özne noktalı virgülle ayrılmıştır. İki sıralı cümleyi bağlayan orta kısımdaki noktalı virgül, her iki cümlenin de kendi içinde virgülleri olduğu için karmaşıklığı önlemek adına zorunludur. İkinci cümledeki 'o' öznesi de benzer bir sebeple (akıcılığa, şiirselliğe) noktalı virgül almıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci ve ikinci boşluğu incele.
Birinci boşluktan sonra gelen 'iç dünyasını, gizli tutkularını' ögeleri arasında virgül olduğu için, özne olan 'Yazar' sözcüğünden sonra noktalı virgül (;) gelmelidir. İkinci boşluk eş görevli sözcükleri ayırdığı için virgüldür (,).
TDK kuralına göre, ögeleri arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra noktalı virgül konabilir.
2
Üçüncü boşluğu analiz et.
Üçüncü boşluk iki bağımsız cümleyi birbirine bağlamaktadır. İlk cümle içinde virgül kullanıldığı için bu sıralı cümleleri ayırmak için noktalı virgül (;) kullanılmalıdır.
Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır.
3
Dördüncü ve beşinci boşluğu değerlendir.
Dördüncü boşluk ikinci cümlenin öznesi olan 'o'dan sonradır ve sonrasında 'akıcılığa, şiirselliğe' şeklinde virgüllü bir yapı geldiği için buraya noktalı virgül (;) konur. Beşinci boşluk eş görevli kelimeleri ayırdığı için virgüldür (,).
Karmaşık cümle yapılarında anlam karışıklığını önlemek ve özneyi vurgulamak için noktalı virgül kullanımı esastır.

Anahtar Kavram

Noktalı Virgülün Özneden Sonra ve Sıralı Cümlelerde Kullanımı

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün özellikle 'tür veya takımları ayırma' ve 'özneden sonra kullanım' görevlerini pekiştirmek için TDK örneklerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 19Soru →

Hazırlanan rapor ( ) verimlilik ( ) maliyet ve zaman yönetimi konularını detaylıca ele alıyor ( ) Kurul üyeleri bu çalışmayı oldukça başarılı buldu ( )

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ( , ) ( , ) ( . ) ( . )

Cevap

Sırasıyla virgül, virgül, nokta ve nokta işaretleri getirilmelidir.
Doğru seçenekteki işaretler TDK kurallarına uygundur: İlk boşluk özneyi (Hazırlanan rapor) vurgulamak için, ikinci boşluk eş görevli nesneleri (verimlilik, maliyet) ayırmak için virgül kullanımını; son iki boşluk ise tamamlanmış cümleleri bitirmek için nokta kullanımını gerektirir.

Adım Adım Çözüm

1
Öznenin belirlenmesi
Hazırlanan rapor ( , )
Yüklemden uzak düşmüş özneyi vurgulamak için virgül kullanılır.
2
Eş görevli sözcüklerin ayrılması
verimlilik ( , ) maliyet
Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime gruplarını ayırmak için virgül kullanılır.
3
Cümle bitişlerinin kontrol edilmesi
...ele alıyor ( . ) ...buldu ( . )
Yargı bildiren ve tamamlanmış cümlelerin sonuna nokta konur.

Anahtar Kavram

Virgül ve Noktanın Temel Görevleri
Tahmini Süre:45s
Soru 20Soru →

Sürdürülebilir kalkınma ( ) doğal kaynakların korunmasını ( ) gelecek nesillerin ihtiyaçlarının gözetilmesini ve ekonomik büyümenin dengelenmesini hedefler ( ) devletler ( ) sanayileşme politikalarıyla çevre politikalarını uyumlu hâle getirmelidir ( )

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ( , ) ( , ) ( ; ) ( , ) ( . )

Cevap

Virgül, virgül, noktalı virgül, virgül ve nokta sıralamasının yer aldığı seçenek doğrudur.
Cümlede 'Sürdürülebilir kalkınma' ve 'devletler' sözcükleri özne durumunda oldukları için virgülle ayrılmalıdır. Nesneler arasında eş görevlilik nedeniyle virgül kullanılmalıdır. İki ayrı cümleyi birbirine bağlarken, cümlelerin kendi içinde virgül barındırması nedeniyle ayıraç olarak noktalı virgül ( ; ) tercih edilmelidir. Yargı tamamlandığı için son boşluğa nokta gelmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlenin öznesini belirlemek.
'Sürdürülebilir kalkınma' ifadesi öznedir.
Uzun cümlelerde yüklemden uzak düşmüş olan özneyi belirtmek için virgül kullanılır.
2
Eş görevli kelime gruplarını incelemek.
'korunmasını' ve 'gözetilmesini' sözcükleri eş görevli nesnelerdir.
Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime ve kelime gruplarının arasına virgül konur.
3
Sıralı cümle yapısını analiz etmek.
Cümle, iki ayrı yargıdan oluşmaktadır ve ilk yargının içinde virgül kullanılmıştır.
Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül konur.
4
İkinci cümlenin öznesini ve sonunu belirlemek.
'devletler' öznesinden sonra virgül, cümlenin sonuna nokta konur.
Anlam karışıklığını önlemek ve yargıyı tamamlamak için bu işaretler gereklidir.

Anahtar Kavram

Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümlelerin noktalı virgül ile ayrılması.
Tahmini Süre:1m 15s
Sayfa 1 / 6Sonraki