Noktalama İşaretleri

116 soru

Soru 21Soru →

Hukuk ( ) adaleti sağlamak ( ) toplumsal barışı tesis etmek ( ) bireyin haklarını korumak için vardır ( ) yasalar ise bu amacın gerçekleştirilmesi ( ) düzenin korunması için birer araç niteliğindedir.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (;) (,) (,) (;) (,)

Cevap

Cümledeki boşluklara sırasıyla noktalı virgül, virgül, virgül, noktalı virgül ve virgül getirilmelidir.
Bu soruda iki temel TDK kuralı test edilmektedir. Birincisi, özneden sonra virgülle ayrılmış gruplar geliyorsa özneyi bu gruplardan ayırmak için noktalı virgül kullanılmasıdır (Hukuk;). İkincisi, kendi içinde virgül bulunan iki sıralı cümleyi (yüklemi olan yapıları) birbirinden ayırmak için orta kısma noktalı virgül getirilmesidir (vardır;). Diğer boşluklarda ise 'eş görevli kelime grupları' sıralandığı için virgül kullanımı zorunludur.

Adım Adım Çözüm

1
Özne ve eş görevli sözcük grupları arasındaki ilişkiyi belirleyin.
Cümlenin öznesi olan 'Hukuk' sözcüğünden sonra gelen 'adaleti sağlamak, toplumsal barışı tesis etmek...' grupları virgülle ayrılmıştır.
TDK kuralına göre, özneden sonra virgüllerle ayrılmış tür veya takımlar varsa özne noktalı virgülle ayrılır.
2
Eş görevli grupların kendi içindeki ayrımını yapın.
'adaleti sağlamak' ile 'toplumsal barışı tesis etmek' ve 'gerçekleştirilmesi' ile 'düzenin korunması' ifadeleri arasına virgül konmalıdır.
Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime ve kelime gruplarının arasına virgül konur.
3
Sıralı cümle yapısını analiz edin.
Cümle, '...için vardır' ve '...araç niteliğindedir' şeklinde iki ana yargıdan oluşan sıralı bir cümledir.
Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için araya noktalı virgül konur.

Anahtar Kavram

Noktalı Virgül ve Virgülün Hiyerarşik Kullanımı
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 22Soru →

Resmî yazışmalarda şunlara dikkat edilmelidir ( ) dilin yalınlığı ( ) imla kuralları ve sayfa düzeni ( ) Bu kurallar kurum kimliği açısından oldukça önemlidir ( )

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (:) (,) (.) (.)

Cevap

İki nokta, virgül, nokta ve nokta sıralaması doğru kullanımdır.
Cümlede 'şunlara' ifadesiyle bir liste/açıklama yapılacağı önceden bildirildiği için ilk boşluğa iki nokta (:) getirilmelidir. Ardından gelen 'dilin yalınlığı' ve 'imla kuralları' ifadeleri eş görevli ögelerdir ve virgülle (,) ayrılmalıdır. Listenin bittiği ve yeni bir cümlenin başladığı yere nokta (.) konur, paragrafın sonundaki yargı da tamamlandığı için son boşluk da nokta (.) olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
İlk boşluğun işlevini belirleme
İki nokta (:)
'Şunlara' kelimesiyle bir açıklama/örnekleme yapılacağı belirtildiği için iki nokta konmalıdır.
2
Sıralanan ögeler arasındaki ilişkiyi inceleme
Virgül (,)
'Dilin yalınlığı' ve 'imla kuralları' eş görevli söz öbekleri olduğu için aralarına virgül konur.
3
Cümle sonlarını tespit etme
Nokta (.)
Her iki cümle de yapıca tamamlanmış ve yargı bildirdiği için sonlarına nokta konur.

Anahtar Kavram

İki nokta, virgül ve noktanın temel kullanım görevleri
Tahmini Süre:45s
Soru 23Soru →

Dilekçe ( ) rapor ve tutanaklar hazırlandı ( ) müdür ( ) belgeleri imzalamak için odasına geçti ( )

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ( , ) ( ; ) ( , ) ( . )

Cevap

Boşluklara sırasıyla virgül, noktalı virgül, virgül ve nokta getirilmelidir.
Doğru seçenekte, ilk boşlukta 'dilekçe' ve 'rapor' sözcükleri eş görevli olduğu için virgül kullanılmıştır. İkinci boşlukta, bünyesinde virgül barındıran iki sıralı cümleyi ayırmak için noktalı virgül kullanılmıştır. Üçüncü boşlukta 'müdür' öznesini vurgulamak için virgül tercih edilmiş ve cümle nokta ile bitirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Eş görevli sözcükleri belirlemek
Dilekçe ve rapor kelimeleri eş görevli olduğu için aralarına virgül (,) konur.
Cümle içindeki eş görevli kelime ve kelime gruplarını ayırmak için virgül kullanılır.
2
Sıralı cümle yapısını analiz etmek
İlk cümlede virgül kullanıldığı için iki cümleyi ayırmak üzere noktalı virgül (;) konur.
Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır.
3
Özne vurgusunu kontrol etmek
İkinci cümlenin öznesi olan 'müdür' kelimesinden sonra virgül (,) konur.
Yüklemden uzak düşmüş olan özneyi belirtmek için virgül kullanılır.
4
Cümle sonunu belirlemek
Cümle tamamlandığı için sonuna nokta (.) konur.
Anlamca tamamlanmış cümlelerin sonuna nokta konur.

Anahtar Kavram

Sıralı cümlelerde noktalı virgül ve virgülün işlevleri.
Tahmini Süre:45s
Soru 24Soru →

Eskiden bu dar ( ) Arnavut kaldırımlı sokaklarda sadece çocuklar koşardı ( ) şimdi ise her yer gürültülü ( ) kalabalık ve kasvetli ( ) Şehir ( ) ruhunu yavaş yavaş kaybediyor.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (,) (;) (,) (.) (,)

Cevap

Doğru cevap sırasıyla virgül, noktalı virgül, virgül, nokta ve virgül işaretlerinin getirildiği seçenektir.
Metinde geçen 'dar' ve 'Arnavut kaldırımlı' sözcükleri sıfat görevinde olduğu için ilk boşluğa virgül gelir. İlk cümle içinde virgül barındıran bir sıralı cümle yapısına sahip olduğu için ikinci boşluğa noktalı virgül konur. 'Gürültülü' ve 'kalabalık' sözcükleri eş görevli oldukları için virgülle ayrılır. Tamamlanmış yargıdan sonra nokta, yüklemden uzak kalan özneyi belirtmek için ise virgül kullanımı TDK kurallarına tam uyum sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Eş görevli sözcükleri belirleme
virgül (,)
"Dar" ve "Arnavut kaldırımlı" kelimeleri eş görevli sıfatlar olduğu için aralarına virgül konur.
2
Sıralı cümle yapısını analiz etme
noktali virgül (;)
Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır.
3
Eş görevli kelime grubunu ayırma
virgül (,)
"Gürültülü" ve "kalabalık" kelimeleri eş görevli sözcükler olarak virgülle ayrılır.
4
Cümle sonunu işaretleme
nokta (.)
Cümle anlamca ve yapıca tamamlandığı için sonuna nokta konur.
5
Özneyi vurgulama
virgül (,)
"Şehir" kelimesi yüklemden uzak düşen özne olduğu için virgülle belirtilir.

Anahtar Kavram

Sıralı cümlelerde ve eş görevli ögelerin kullanımında noktalama kuralları

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün özneden sonra hangi durumlarda kullanılabileceğini TDK güncel kılavuzundan tekrar ediniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 25Soru →

Ressam ( ) tuvalin başına geçtiğinde renkleri ( ) ışığı ve gölgeyi büyük bir uyumla kullanır ( ) yazar ( ) sözcüklerin büyüleyici gücüyle hayallerine can verir ( )

Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ( , ) ( , ) ( ; ) ( , ) ( . )

Cevap

Parçada boşluklara sırasıyla virgül, virgül, noktalı virgül, virgül ve nokta işaretleri getirilmelidir.
Doğru yanıt olan dizilimde, Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre özne ayrımı, eş görevli sözcük sıralaması ve karmaşık sıralı cümle yapısı doğru işaretlenmiştir. İlk ve dördüncü boşluklarda özneyi belirtmek, ikinci boşlukta nesneleri sıralamak için virgül kullanılmıştır. Üçüncü boşlukta ise, içerisinde virgül barındıran iki ayrı cümleyi birbirine bağlamak amacıyla noktalı virgül tercih edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk boşluğu değerlendir
Virgül ( , )
Cümlenin öznesi olan 'Ressam' sözcüğünü belirginleştirmek için özneden sonra virgül konur.
2
İkinci boşluğu değerlendir
Virgül ( , )
'Renkleri' ve 'ışığı' sözcükleri eş görevli (nesne) olduğu için aralarına virgül konur.
3
Üçüncü boşluğu değerlendir
Noktalı Virgül ( ; )
Ögeleri arasında virgül bulunan iki ayrı cümleyi (ressamın eylemi ve yazarın eylemi) birbirine bağlamak için noktalı virgül kullanılır.
4
Dördüncü boşluğu değerlendir
Virgül ( , )
İkinci cümlenin öznesi olan 'yazar' sözcüğünden sonra vurgu için virgül kullanılır.
5
Beşinci boşluğu değerlendir
Nokta ( . )
Cümle tamamlandığı ve yargı sona erdiği için nokta konur.

Anahtar Kavram

Sıralı Cümlelerde Noktalı Virgül Kullanımı

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün diğer iki kullanım alanını (tür ve takımları ayırma, anlam karışıklığını önleme) tekrar etmeniz önerilir.
Tahmini Süre:50s
Soru 26Soru →

Eleştirmen ( ) yapıtı değerlendirirken nesnel davranmalı ( ) duygu ( ) düşünce ve yargılarını kanıtlara dayandırmalıdır ( ) aksi takdirde eleştiri ( ) kişisel bir beğeniden öteye gidemez.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ( ; ) ( , ) ( , ) ( ; ) ( , )

Cevap

Sırasıyla noktalı virgül, virgül, virgül, noktalı virgül ve virgül getirilmelidir.
Cümlede 'Eleştirmen' öznesinden sonra 'duygu, düşünce' gibi virgülle ayrılmış eş görevli kelimeler geldiği için özne noktalı virgülle (; ) ayrılmalıdır. 'Duygu' ve 'düşünce' kelimeleri eş görevli oldukları için aralarına virgül ( , ) konur. Birinci yüklem olan 'davranmalı'dan sonra gelen virgül, sıralı yapıyı devam ettirir. 'Dayandırmalıdır'dan sonra gelen noktalı virgül ise, içinde zaten virgül bulunan iki ana cümleyi birbirinden ayırma görevini üstlenir. Son olarak 'eleştiri' öznesi virgülle vurgulanarak cümle tamamlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlenin ilk ögesi olan 'Eleştirmen' kelimesini incele.
Noktalı virgül (;)
TDK kurallarına göre ikiden fazla eş değer ögesi arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra noktalı virgül konabilir.
2
Sıralı cümle yapısını ve eş görevli sözcükleri belirle.
Virgül (,) ve Virgül (,)
'Davranmalı' ve 'dayandırmalıdır' yüklemleri arasındaki ilk ayrım ve 'duygu, düşünce' gibi eş görevli sözcükleri ayırmak için virgül kullanılır.
3
İki ana cümleyi birbirine bağlayan noktayı analiz et.
Noktalı virgül (;)
Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır.
4
İkinci cümlenin öznesini belirle.
Virgül (,)
Yüklemden uzak düşmüş olan özneyi (eleştiri) belirtmek için virgül kullanılır.

Anahtar Kavram

Noktalı virgülün özneyi ayırma ve sıralı cümleleri bağlama görevleri.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün TDK tarafından belirlenen üç temel görevini (tür/takım ayırma, sıralı cümle ayırma, özne vurgulama) tekrar etmeniz bu tarz sorularda hız kazandıracaktır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 27Soru →

Modern sanat ( ) geleneksel olandan koptuğu ölçüde özgünleşir ( ) ancak bu özgünlük ( ) geçmişin birikimini ( ) tecrübesini ve ruhunu reddetmek ( ) ona sırt çevirmek değildir.

Bu cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yerlere sırasıyla getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ( , ) ( ; ) ( ; ) ( , ) ( , )

Cevap

Sırasıyla virgül, noktalı virgül, noktalı virgül, virgül ve virgül getirilmelidir.
Cümlenin başında özneyi belirtmek için virgül kullanılmıştır. İkinci kısımda 'ancak' bağlacından önce gelen noktalı virgül, içinde virgül barındıran iki büyük yargıyı birbirinden ayırır. Üçüncü kısımda 'bu özgünlük' öznesinden sonra noktalı virgül konulmasının sebebi, cümlenin devamında 'birikimini, tecrübesini' gibi virgülle ayrılmış eş görevli ögelerin bulunmasıdır. Son iki ayraçta ise eş görevli sözcükleri ayırmak için standart virgül kullanımı gereklidir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci ayracı analiz et.
Virgül ( , )
Cümle başında vurgulanmak istenen 'Modern sanat' öznesinden sonra virgül konur.
2
İkinci ayracı analiz et.
Noktalı Virgül ( ; )
Cümleleri bağlayan 'ancak' bağlacından önce, eğer her iki taraf da kendi içinde virgül barındırıyorsa veya anlamca bölünüyorsa noktalı virgül kullanılır.
3
Üçüncü ayracı analiz et.
Noktalı Virgül ( ; )
TDK kuralına göre, ikiden fazla eş değer ögesi arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra noktalı virgül konabilir. Burada 'bu özgünlük' öznesinden sonra gelen ögeler virgülle ayrıldığı için özne noktalı virgülle ayrılmalıdır.
4
Dördüncü ayracı analiz et.
Virgül ( , )
'Birikimini' ve 'tecrübesini' kelimeleri eş görevli tamlananlar olduğu için aralarına virgül konur.
5
Beşinci ayracı analiz et.
Virgül ( , )
'Reddetmek' ve 'sırt çevirmek' isim-fiil grupları eş görevli olduğu için virgül ile ayrılır.

Anahtar Kavram

Özneden sonra noktalı virgül kullanımı ve bağlaçlı sıralı cümlelerde noktalama.
Soru 28Soru →

Güneş ( ) yavaş yavaş tepelerin arkasına çekiliyordu ( ) Gökyüzünde müthiş bir renk cümbüşü vardı ( ) kızıllık ( ) turunculuk ( )

Bu cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangisi getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ( , ) ( . ) ( : ) ( , ) ( ... )

Cevap

Cümledeki boşluklara sırasıyla virgül, nokta, iki nokta, virgül ve üç nokta getirilmelidir.
Verilen metinde ilk boşlukta 'Güneş' öznesini vurgulamak için virgül kullanılır. 'çekiliyordu' kelimesiyle ilk cümle bittiği için nokta konur. 'vardı' ifadesinden sonra 'renk cümbüşü'nü açıklayan örnekler sıralandığı için iki nokta getirilir. 'kızıllık' ve 'turunculuk' eş görevli sözcükler olduğu için aralarına virgül, örneklerin devamı olduğu hissettirildiği için sona üç nokta konur.

Adım Adım Çözüm

1
Özneyi belirlemek ve ayırmak.
Güneş ( , )
Yüklemden uzak düşmüş olan özneyi belirtmek için virgül kullanılır.
2
Tamamlanmış yargıyı sonlandırmak.
çekiliyordu ( . )
Yargı tamamlandığı ve devamında yeni bir cümle başladığı için nokta konur.
3
Örnekleme öncesi işareti belirlemek.
vardı ( : )
Kendisinden sonra örnek verilecek cümlenin sonuna iki nokta konur.
4
Eş görevli sözcükleri ayırmak.
kızıllık ( , )
Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime gruplarının arasına virgül konur.
5
Anlatımın bitmediğini belirtmek.
turunculuk ( ... )
Örneklerin benzerlerinin devam edebileceğini göstermek için üç nokta kullanılır.

Anahtar Kavram

Noktalama İşaretlerinin Temel İşlevleri
Tahmini Süre:45s
Soru 29Soru →

Dijital dönüşüm ( ) sadece teknolojik araçların kullanımı değil ( ) bir zihniyet değişimidir ( ) Bu süreçte kurumlar ( ) iş yapış biçimlerini ( ) iletişim stratejilerini ve hizmet modellerini yeniden yapılandırırlar.

Bu parçada parantezle belirtilen yerlere, aşağıdakilerin hangisinde verilen noktalama işaretleri sırasıyla getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ( , ) ( , ) ( . ) ( ; ) ( , )

Cevap

Parantez içindeki yerlere sırasıyla virgül (,), virgül (,), nokta (.), noktalı virgül (;) ve virgül (,) getirilmelidir.
Metindeki noktalama dizisi TDK'nin güncel yazım kılavuzuna tam uyum sağlamaktadır. İlk cümlede özne ve eş görevli yapılar virgülle ayrılmış, ikinci cümlede ise özne olan 'kurumlar' kelimesinden sonra gelen nesne grubunda virgül kullanıldığı için özneyi bu gruptan ayırmak amacıyla noktalı virgül tercih edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümleyi analiz et.
"Dijital dönüşüm" öznesinden sonra bir duraksama ve devamında eş görevli yapılar ("kullanımı değil", "değişimidir") gelmektedir.
Özneyi vurgulamak için virgül, eş görevli grupları ayırmak için yine virgül kullanılır.
2
Birinci cümlenin sonunu belirle.
Cümle anlamca ve yapıyla tamamlanmıştır.
Tamamlanmış yargıların sonuna nokta konur.
3
İkinci cümlede özne ve nesne grubunu incele.
"Kurumlar" öznesinden sonra "iş yapış biçimlerini, iletişim stratejilerini ve..." şeklinde virgülle ayrılmış bir nesne dizisi gelmektedir.
TDK kuralına göre, ikiden fazla eş değer ögesi arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra noktalı virgül konabilir (karışıklığı önlemek için).
4
Son boşluğu kontrol et.
"iş yapış biçimlerini" ve "iletişim stratejilerini" ifadeleri eş görevli nesnelerdir.
Eş görevli sözcük öbekleri arasına virgül konur.

Anahtar Kavram

Noktalı virgülün özneden sonra kullanımı ve virgülün eş görevli ögeler arasındaki işlevi.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün üç temel kullanım alanını (sıralı cümleler, tür/takımları ayırma ve özneyi netleştirme) tekrar ederek karmaşık cümle yapılarını analiz edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 30Soru →

Hayatımda önem verdiğim üç değer vardır ( ) dürüstlük ( ) çalışkanlık ve sevgi ( ) Bu değerler ( ) beni ben yapan temel taşlardır ( )

Bu cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yerlere sırasıyla getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ( : ) ( , ) ( . ) ( , ) ( . )

Cevap

İki nokta, virgül, nokta, virgül ve nokta şeklinde sıralanan seçenektir.
Cümlede 'üç değer' ifadesiyle örnekleme yapılacağı belirtildiği için ilk boşluğa iki nokta (:) getirilmelidir. 'Dürüstlük' ve 'çalışkanlık' eş görevli sözcükler olduğu için aralarına virgül (,) konur. Üç değerin tamamı sıralandığı için liste tamamlanmıştır ve bu yüzden nokta (.) kullanılmalıdır. İkinci cümlede 'Bu değerler' öznesini vurgulamak için virgül (,) ve cümlenin sonunda nokta (.) kullanımı TDK kurallarına uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
İlk boşluğu değerlendir
İki nokta ( : )
Kendisiyle ilgili örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlenin sonuna iki nokta konur.
2
İkinci boşluğu değerlendir
Virgül ( , )
Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime ve kelime gruplarının arasına virgül konur.
3
Üçüncü boşluğu değerlendir
Nokta ( . )
Cümle başında 'üç değer' denilerek sınır çizildiği ve bu üç değerin tamamı sayıldığı için liste tamamlanmıştır; bu yüzden nokta konur.
4
Dördüncü boşluğu değerlendir
Virgül ( , )
Yüklemden uzak düşmüş olan özneyi belirtmek için virgül kullanılır.
5
Beşinci boşluğu değerlendir
Nokta ( . )
Tamamlanmış yargı bildiren cümlenin sonuna nokta konur.

Anahtar Kavram

Örnekleme ve sıralama cümlelerinde temel noktalama kuralları
Tahmini Süre:45s
Soru 31Soru →

Dostluk ( ) güven üzerine kurulu sağlam bir köprüdür ( ) samimiyet ( ) bu köprünün en dayanıklı taşıdır ( )

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ( , ) ( ; ) ( , ) ( . )

Cevap

Boşluklara sırasıyla virgül, noktalı virgül, virgül ve nokta getirilmelidir.
Cümlede 'Dostluk' ve 'samimiyet' kelimeleri özne görevindedir; TDK kurallarına göre yüklemden uzak düşmüş özneyi belirtmek için virgül kullanılır. İki cümleden oluşan bu yapıda, her iki cümlenin de kendi içinde virgül barındırması nedeniyle, bu iki sıralı cümleyi birbirinden ayırmak için araya noktalı virgül getirilmelidir. Cümle bittiği için de sonuna nokta konur.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci boşluğun analizi
Virgül ( , )
Cümlenin öznesi olan 'Dostluk' sözcüğünü vurgulamak ve yüklemden uzak düşmüş özneyi belirtmek için virgül kullanılır.
2
İkinci boşluğun analizi
Noktalı Virgül ( ; )
Ögeleri arasında virgül bulunan (ilk cümlede özneden sonra virgül kullanılmıştır) sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için araya noktalı virgül konur.
3
Üçüncü boşluğun analizi
Virgül ( , )
İkinci cümlenin öznesi olan 'samimiyet' sözcüğünden sonra, özneyi belirtmek amacıyla virgül konur.
4
Dördüncü boşluğun analizi
Nokta ( . )
Tamamlanmış bir yargı bildiren cümlenin sonuna nokta konur.

Anahtar Kavram

Özneyi belirtme ve sıralı cümlelerin noktalanması kuralları.
Soru 32Soru →

Başarı ( ) planlı çalışanların ulaştığı bir sonuçtur ( ) sabır ( ) disiplin ve azim bu sürecin en önemli halkalarıdır ( ) Çünkü hiçbir zafer ( ) tesadüf değildir.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ( , ) ( ; ) ( , ) ( . ) ( , )

Cevap

Doğru noktalama dizisi ( , ) ( ; ) ( , ) ( . ) ( , ) şeklindedir.
Cümlede 'Başarı' ve 'hiçbir zafer' öznelerinden sonra vurgu amacıyla virgül konmuştur. 'Sabır' ve 'disiplin' kelimeleri eş görevli oldukları için virgülle ayrılmıştır. İkinci cümlede virgül kullanıldığı için, bu iki sıralı cümleyi birbirine bağlayan sınırda virgül yerine noktalı virgül kullanılması TDK kuralları gereğidir. Cümle bitişinde ise yargı tamamlandığı için nokta tercih edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Özneyi belirleme
Başarı ( , )
Cümlenin öznesi olan 'Başarı' sözcüğünü vurgulamak ve yüklemden ayırmak için virgül kullanılır.
2
Sıralı cümle sınırını tespit etme
...sonuçtur ( ; ) sabır...
Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için Türk Dil Kurumu kuralları gereği noktalı virgül konur.
3
Eş görevli sözcükleri ayırma
sabır ( , ) disiplin ve azim...
Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime gruplarını ayırmak için virgül kullanılır.
4
Cümle sonunu ve yeni cümleyi değerlendirme
...halkalarıdır ( . ) Çünkü...
Yargı tamamlanmış ve sonraki sözcük büyük harfle başlamıştır, bu nedenle nokta getirilmelidir.
5
Yeni cümlenin öznesini vurgulama
...hiçbir zafer ( , ) tesadüf değildir.
Yeni cümlenin öznesi olan 'hiçbir zafer' tamlamasını belirtmek için virgül kullanımı uygundur.

Anahtar Kavram

Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümlelerin noktalı virgül ile ayrılması

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgül ile iki noktanın kullanım farklarını gösteren diğer örnekleri inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 33Soru →

Verileri ( ) gözlemleri ( ) analizleri titizlikle raporuna eklemişti ( ) araştırmanın sonuç kısmında ise beklediği başarıyı ( ) övgüyü ve ilgiyi göremedi ( )

Bu cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yerlere sırasıyla getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ( , ) ( , ) ( ; ) ( , ) ( . )

Cevap

Yay ayraçla belirtilen yerlere sırasıyla virgül, virgül, noktalı virgül, virgül ve nokta ( , , ; , . ) getirilmelidir.
Cümlede 'verileri, gözlemleri, analizleri' ve 'başarıyı, övgüyü ve ilgiyi' kısımları eş görevli sözcük öbekleri olduğu için buralara virgül gelmelidir. Bu iki ana yargıyı (sıralı cümleyi) birbirine bağlayan noktada ise, her iki tarafın kendi içinde virgül barındırması nedeniyle Türk Dil Kurumu'nun ilgili kuralı uyarınca noktalı virgül kullanılmalıdır. Cümle tamamlandığı için de sonuna nokta konur.

Adım Adım Çözüm

1
İlk kelime grubundaki eş görevli ögeleri belirlemek.
"Verileri, gözlemleri, analizleri" ifadeleri cümlenin belirtili nesneleridir.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime ve kelime gruplarının arasına virgül konur.
2
Cümlenin yapısal bağlamını inceleyerek sıralı cümle ayrımını tespit etmek.
"eklemişti" ve "göremedi" yüklemleriyle kurulan iki ayrı cümle bulunmaktadır.
Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül ( ; ) kullanılır. İlk cümlede nesneler virgülle ayrıldığı için iki cümleyi bağlayan işaret noktalı virgül olmalıdır.
3
İkinci cümledeki eş görevli ögeleri ve cümle sonunu belirlemek.
"başarıyı, övgüyü ve ilgiyi" grubu virgül gerektirir; cümle bittiği için nokta konur.
Yine eş görevli sözcükler sıralandığı için virgül kullanılır. Anlamca tamamlanmış yargının sonuna nokta konur.

Anahtar Kavram

Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümlelerin noktalı virgül ile ayrılması.
Tahmini Süre:55s
Soru 34Soru →

Küçük odada sadece şu eşyalar mevcuttu ( ) eski bir çalışma masası ( ) kırık bir sandalye ( ) tozlu bir lamba ( ) Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (:) (,) (,) (.)

Cevap

İki nokta, virgül, virgül ve nokta şeklindeki sıralama doğrudur.
Cümlede 'şu eşyalar mevcuttu' ifadesiyle bir liste başlatıldığı için ilk boşluğa iki nokta (:) gelmelidir. Listelenen eş görevli kavramlar (masa, sandalye, lamba) virgülle (,) ayrılmalıdır. Listenin başında 'sadece' ifadesiyle kapsam sınırlandırıldığı ve cümle bittiği için sona nokta (.) konulmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
İlk boşluğun işlevini belirleyin.
İki nokta (:)
'Şu eşyalar mevcuttu' ifadesinden sonra bir liste/örnekleme geleceği için iki nokta kullanılmalıdır.
2
Sıralanan eşyalar arasındaki boşlukları belirleyin.
Virgül (,)
'Çalışma masası', 'sandalye' ve 'lamba' gibi eş görevli sözcükleri birbirinden ayırmak için virgül kullanılır.
3
Cümlenin sonundaki boşluğu belirleyin.
Nokta (.)
Cümle anlamca tamamlanmıştır ve 'sadece şu eşyalar' denilerek liste sınırlandırıldığı için sonuna nokta konulmalıdır.

Anahtar Kavram

İki nokta ve virgülün temel kullanım alanları

Alternatif Yöntem

Cümledeki 'şunlar', 'şu' gibi ifadelerden sonra genellikle örnekleme yapılacağını fark ederek ilk işareti iki nokta olarak belirlemek şıkları elemeyi kolaylaştırır.
Tahmini Süre:45s
Soru 35Soru →

Belediye kütüphanesi ( ) kültür merkezi ve sergi salonu kentin merkezinde yer alıyordu ( ) tarihî dokusuyla büyüleyen bu bina ( ) geniş pencereleri ( ) yüksek tavanları ve ahşap süslemeleriyle geçmişin izlerini taşıyordu ( )

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ( , ) ( ; ) ( ; ) ( , ) ( . )

Cevap

Sırasıyla virgül, noktalı virgül, noktalı virgül, virgül ve nokta işaretleri getirilmelidir.
Doğru seçenekte, ilk boşlukta öznede yer alan eş görevli sözcükler virgülle ayrılmıştır. İkinci boşlukta, kendi içinde virgül barındıran iki sıralı cümle noktalı virgülle bağlanmıştır. Üçüncü boşlukta, 'bu bina' öznesinden sonra virgülle ayrılmış bir liste geldiği için özne noktalı virgülle belirginleştirilmiştir. Dördüncü boşlukta eş görevli tamlananlar virgülle ayrılmış, son boşlukta ise cümle nokta ile bitirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümledeki özne grubunu incelemek.
Belediye kütüphanesi, kültür merkezi ve sergi salonu ifadeleri eş görevlidir.
Eş görevli kelime ve kelime gruplarını ayırmak için virgül kullanılır.
2
Sıralı cümle yapısını analiz etmek.
İki ayrı cümle 'yer alıyordu' ve 'taşıyordu' yüklemleriyle bağlanmıştır.
Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül konur.
3
İkinci cümledeki özne ve takip eden ögeleri değerlendirmek.
'bu bina' öznesinden sonra virgülle ayrılmış eş değer ögeler (pencereleri, tavanları...) gelmektedir.
İkiden fazla eş değer öge arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra noktalı virgül konabilir.
4
Cümle sonunu ve diğer eş görevli ögeleri belirlemek.
Pencereleri ve tavanları arasına virgül, tamamlanmış cümlenin sonuna nokta konur.
Tamamlanmış cümlelerin sonuna nokta konur; eş görevli unsurlar virgülle ayrılır.

Anahtar Kavram

Noktalı Virgülün Özel Kullanım Alanları

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün özneyi ayırma ve sıralı cümleleri bağlama görevlerini pekiştirmek için benzer karmaşık yapılı cümleler çözülebilir.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 36Soru →

Modern şehir hayatı ( ) insanı doğadan ( ) sessizlikten ve kendinden uzaklaştırıyor ( ) oysa insanın en büyük ihtiyacı şudur ( ) ruhunu dinlendirmek ( )

Bu parçada parantezle ( ) belirtilen yerlere sırasıyla getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ( , ) ( , ) ( ; ) ( : ) ( . )

Cevap

Parantezle belirtilen yerlere sırasıyla virgül, virgül, noktalı virgül, iki nokta ve nokta getirilmelidir.
Bu soruda temel noktalama kuralları test edilmektedir. 'Modern şehir hayatı' cümlenin öznesi olduğu için virgülle ayrılmıştır. 'Doğadan' ve 'sessizlikten' sözcükleri eş görevli olduklarından aralarına virgül konmuştur. Cümlenin ilk kısmında virgül kullanıldığı için, 'oysa' bağlacıyla bağlanan ikinci büyük bölümü ayırmak üzere noktalı virgül kullanılması TDK kuralları gereğidir. 'Şudur' ifadesi bir açıklama beklentisi yarattığı için iki nokta kullanılmış, açıklama tek bir yargı ile tamamlandığı için de sonuna nokta konmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Özne tespiti
Modern şehir hayatı ( , )
Yüklemden uzak düşmüş özneyi belirtmek için virgül kullanılır.
2
Eş görevli sözcüklerin ayrılması
doğadan ( , ) sessizlikten
Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime gruplarını ayırmak için virgül kullanılır.
3
Sıralı cümle ayrımı
uzaklaştırıyor ( ; ) oysa
Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır.
4
Açıklama işareti
şudur ( : )
Kendisiyle ilgili açıklama verilecek cümlenin sonuna iki nokta konur.
5
Cümle sonu
dinlendirmek ( . )
Tamamlanmış yargıların sonuna nokta konur.

Anahtar Kavram

Noktalama işaretlerinin görevleri ve cümle içi hiyerarşisi

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgül ve iki noktanın ayrımını pekiştirmek için bu iki işaretin bir arada kullanıldığı örnek cümleleri inceleyin.
Tahmini Süre:55s
Soru 37Soru →

Tanpınar ( ) Beş Şehir adlı eserinde Ankara ( ) İstanbul ( ) Bursa, Erzurum ve Konya’yı anlatmış ( ) bu şehirleri sadece birer mekan değil ( ) birer kültür hazinesi olarak ele almıştır.

Bu parçada ayraçlarla ( ) belirtilen yerlere aşağıdakilerin hangisinde verilen noktalama işaretleri sırasıyla getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ; , , ; ,

Cevap

Parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla noktalı virgül, virgül, virgül, noktalı virgül ve virgül getirilmelidir.
Doğru seçenekte, Türk Dil Kurumu'nun (TDK) belirlediği üzere, ikiden fazla eş değer öge arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra noktalı virgül konması kuralı uygulanmıştır. Ayrıca, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleler birbirine noktalı virgül ile bağlanmıştır. Diğer boşluklarda ise eş görevli sözcükleri ayırmak için virgül kullanılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Özneden sonraki bölümü analiz etme
Noktalı Virgül
Tanpınar öznesinden sonra Ankara, İstanbul gibi virgülle ayrılmış bir liste geldiği için, özneyi bu listeden ayırmak amacıyla noktalı virgül ( ; ) kullanılmalıdır.
2
Eş görevli sözcükleri belirleme
Virgül
Ankara ve İstanbul sözcükleri, Erzurum ve Konya ile birlikte eş görevli nesne grubu oluşturduğu için aralarına virgül ( , ) konmalıdır.
3
Sıralı cümle bağlantısını inceleme
Noktalı Virgül
Ögeleri arasında virgül bulunan (Ankara, İstanbul...) sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için yüklemden sonra (anlatmış) noktalı virgül ( ; ) getirilmelidir.
4
Karşılaştırma ve ara durak tespiti
Virgül
'Değil' kelimesinden sonra gelen 'birer kültür hazinesi' ifadesiyle oluşan anlam bütünlüğünde, karşıtlık ve vurgu amacıyla virgül ( , ) kullanımı uygundur.

Anahtar Kavram

Noktalı virgülün ( ; ) özneyi listeden ayırma ve virgül içeren sıralı cümleleri bağlama görevi.

İpuçları

1
Cümlenin devamındaki virgül kullanımına bakarak özneden sonra ne gelmesi gerektiğini düşünün.
2
İki yüklemli bir yapı var; ilk yükleme kadar olan kısımda virgüller kullanılmış mı?
3
TDK'ya göre, içinde virgül olan sıralı cümleleri ayırmak için virgül değil, noktalı virgül kullanılır.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgül ve iki noktanın görevlerini ayırt etmek için TDK kılavuzundaki örnek cümleleri inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 38Soru →

Eski İstanbul (I) camileri (II) çeşmeleri ve dar sokaklarıyla yaşayan bir tarihtir (III) bu şehri gezenler adeta bir masal dünyasında hissederler kendilerini (IV) bu büyü (V) her köşede sizi karşılar.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (; ) ( , ) ( ; ) ( ; ) ( , )

Cevap

Noktalama işaretlerinin doğru sıralaması (;), (,), (;), (;) ve (,) şeklindedir.
Doğru seçenekte sunulan dizilim TDK kurallarına tam uyum sağlar. İlk cümlede 'camileri, çeşmeleri' eş görevli olduğu için 'Eski İstanbul' öznesinden sonra noktalı virgül gelmelidir. Sıralı cümlelerin içinde virgül bulunduğu için cümleleri bağlayan noktalara da noktalı virgül konmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci boşluğu (I) değerlendiriniz.
Noktalı virgül (;)
Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları (eş değer ögeleri) ayırmak için özneden sonra noktalı virgül kullanılır.
2
İkinci boşluğu (II) değerlendiriniz.
Virgül (,)
Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelimeler arasına virgül konur.
3
Üçüncü ve dördüncü boşlukları (III, IV) değerlendiriniz.
Noktalı virgül (;)
Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır.
4
Beşinci boşluğu (V) değerlendiriniz.
Virgül (,)
Uzun cümlelerde yüklemden uzak düşmüş olan özneyi belirtmek için virgül kullanılır.

Anahtar Kavram

Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümlelerde noktalı virgül kullanımı ve özne ayrımı.
Soru 39Soru →

Fikirler ( ) paylaşıldıkça çoğalan ( ) tartıştıkça gelişen değerlerdir ( ) önyargılar ( ) insanın ufkunu daraltan ( ) zihnini tutsak eden prangalardır.

Bu cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (,) (,) (;) (,) (,)

Cevap

Yay ayraçla belirtilen yerlere sırasıyla virgül, virgül, noktalı virgül, virgül ve virgül getirilmelidir.
Cümlede özneyi belirginleştirmek ve eş görevli sözcük gruplarını (sıfat fiil grupları) ayırmak için virgül kullanılır. Ögeleri arasında virgül bulunan iki sıralı cümleyi birbirinden ayırmak için ise en uygun işaret noktalı virgüldür.

Adım Adım Çözüm

1
Özne ve eş görevli ögelerin tespiti
İlk boşluğa virgül (,) gelmelidir.
Cümlenin öznesi olan 'Fikirler' sözcüğünü vurgulamak ve yüklemden ayırmak için virgül kullanılır.
2
Eş görevli sıfat tamlamalarının ayrılması
İkinci boşluğa virgül (,) gelmelidir.
'Paylaşıldıkça çoğalan' ve 'tartıştıkça gelişen' ifadeleri eş görevli sıfat fiil gruplarıdır.
3
Sıralı cümle yapısının incelenmesi
Üçüncü boşluğa noktalı virgül (;) gelmelidir.
Ögeleri arasında virgül bulunan iki ayrı cümleyi (fikirler cümlesi ve önyargılar cümlesi) birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanımı TDK kuralları gereğidir.
4
İkinci cümledeki özne ve eş görevli ögelerin ayrılması
Dördüncü ve beşinci boşluklara virgül (,) gelmelidir.
İkinci cümlede 'önyargılar' öznesini ayırmak ve 'ufkunu daraltan' ile 'zihnini tutsak eden' eş görevli grupları birbirinden ayırmak için virgül kullanılır.

Anahtar Kavram

Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümlelerin noktalı virgül ile ayrılması
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 40Soru →

Başarılı bir yönetici ( ) çalışanların fikirlerine değer verir ( ) onlara sorumluluk aşılar ( ) liyakatsiz bir yönetici ( ) sadece kendi kararlarını dayatır ( )

Bu cümlede yay ayraçla belirtilen yerlere sırasıyla getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (,) (,) (;) (,) (.)

Cevap

Doğru noktalama işaretleri sırasıyla virgül, virgül, noktalı virgül, virgül ve nokta şeklinde olmalıdır.
Cümlede 'başarılı bir yönetici' ve 'liyakatsiz bir yönetici' üzerinden iki farklı durum karşılaştırılmaktadır. İlk bölümde özne ve yüklemler arasına virgül gelmiştir. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için araya noktalı virgül getirilmelidir. Bu nedenle üçüncü boşlukta noktalı virgül, diğerlerinde ise virgül ve nokta kullanımı uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
İlk kelimeden sonraki boşluğu analiz etme
Virgül (,)
Cümle başında özneyi (Başarılı bir yönetici) belirtmek ve vurgulamak için virgül kullanılır.
2
İkinci boşluğu analiz etme
Virgül (,)
Eş görevli yüklemleri veya sıralı cümleleri ayırmak için virgül kullanılır.
3
Üçüncü boşluğu analiz etme
Noktalı Virgül (;)
Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri veya karşıt durumları bildiren grupları ayırmak için noktalı virgül kullanılır.
4
Dördüncü boşluğu analiz etme
Virgül (,)
İkinci cümlenin öznesini (liyakatsiz bir yönetici) ayırmak için virgül kullanılır.
5
Son boşluğu analiz etme
Nokta (.)
Tamamlanmış bir cümlenin sonuna nokta konur.

Anahtar Kavram

Noktalı virgülün ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırma görevi.
Tahmini Süre:50s
ÖncekiSayfa 2 / 6Sonraki