Sözel Mantık

883 soru

Soru 261Soru

Bir üniversitede düzenlenen kariyer günleri etkinliğinde Aras, Beste, Ceyda, Demir ve Eylül adlı uzmanlar; "Yapay Zeka", "Siber Güvenlik" ve "Veri Bilimi" konularında birer sunum yapacaklardır. Uzmanların sunum yapacakları konularla ilgili şunlar bilinmektedir:

* Her konu en az bir uzman tarafından anlatılacaktır.
* Siber Güvenlik konusunu iki uzman anlatacaktır.
* Aras ve Beste aynı konuyu anlatacaktır.
* Ceyda, Siber Güvenlik konusunu anlatmayacaktır.
* Demir, Yapay Zeka konusunu anlatacaktır.
* Eylül ve Ceyda farklı konuları anlatacaktır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Aras, Siber Güvenlik konusunu anlatacaktır.

Cevap

Aras'ın Siber Güvenlik konusunu anlattığı bilgisi kesinlikle doğrudur.
Aras ve Beste'nin aynı konuyu anlatması zorunluluğu ile Siber Güvenlik konusunun 22 kişilik kontenjanı birleştiğinde, bu iki ismin bu konuda yer alması tek geçerli olasılıktır. Diğer konularda (Yapay Zeka veya Veri Bilimi) yer almaları durumunda, Siber Güvenlik için gereken 22 uzman (Ceyda anlatamadığı için) sağlanamaz. Bu nedenle Aras'ın Siber Güvenlik anlatması kesin bir bilgidir.

Adım Adım Çözüm

1
Kontenjanları ve sabit verileri belirleme
Siber Güvenlik (22 kişi), Yapay Zeka (en az 11), Veri Bilimi (en az 11). Demir = Yapay Zeka.
Soruda verilen sayısal sınırları ve kesin yerleşen kişiyi saptamak çözümün temelidir.
2
Aras ve Beste'nin konumunu analiz etme
Aras ve Beste ancak Siber Güvenlik grubunda olabilir.
Eğer bu ikili Yapay Zeka veya Veri Bilimi grubunda olsaydı, geriye kalan uzmanlar (Ceyda ve Eylül) Siber Güvenlik'in 22 kişilik kontenjanını dolduramazdı (çünkü Ceyda Siber Güvenlik anlatmamaktadır).
3
Ceyda ve Eylül'ün olasılıklarını değerlendirme
Ceyda ve Eylül, Yapay Zeka ve Veri Bilimi konularını çaprazlama paylaşır.
Eylül ve Ceyda farklı konuları anlatmak zorundadır. Biri Demir'in yanına (Yapay Zeka) gelirken diğeri tek başına Veri Bilimi anlatır.

Anahtar Kavram

Öncül Çözümleme ve Çıkarım

Alternatif Yöntem

Tablo oluştururken olasılıkları sütunlara ayırarak (Olasılık 1 ve Olasılık 2) incelemek, değişken olmayan (sabit kalan) bilgiyi daha hızlı görmenizi sağlar.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 262Soru

Aslı, Birol, Cemil, Damla ve Ersin adlı beş uzman; bir kamu kurumundaki İnceleme, Kayıt ve Planlama birimlerini Pazartesi ve Salı günlerinden birinde ziyaret etmişlerdir. Kişilerin ziyaretlerine ilişkin bilgiler şu şekildedir:

* Her bir uzman sadece bir birimi, bir günde ziyaret etmiştir.
* Pazartesi günü toplam 33, Salı günü ise 22 kişi ziyaret gerçekleştirmiştir.
* İnceleme birimine sadece Aslı ve Birol gitmiştir.
* Cemil ve Damla aynı gün, farklı birimleri ziyaret etmişlerdir.
* Ersin, Salı günü Planlama birimini ziyaret etmiştir.
* Kayıt birimine sadece Pazartesi günü gidilmiştir.
* Aslı, Pazartesi günü herhangi bir birimi ziyaret etmemiştir.
* Planlama birimine toplam iki kişi gitmiştir.

Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birol, Pazartesi günü İnceleme birimini ziyaret etmiştir.

Cevap

Birol'un Pazartesi günü İnceleme birimine gittiği bilgisi kesinlikle doğrudur.
Yapılan analiz sonucunda; Ersin ve Aslı Salı günü, Birol, Cemil ve Damla ise Pazartesi günü ziyaret yapmışlardır. İnceleme birimine sadece Aslı ve Birol gittiği için, Birol kesinlikle Pazartesi günü İnceleme birimine gitmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Günlerin kişi sayılarını ve sabit kişileri belirleme
Pazartesi: 33 kişi, Salı: 22 kişi. Ersin Salı günü Planlama birimine gitmiştir. Aslı Pazartesi gitmediği için o da Salı günü gitmiştir.
Öncüllerdeki gün sayıları ve negatif kısıtlamalar (Aslı'nın gitmediği gün) tabloyu oluşturmak için temeldir.
2
Kalan kişilerin günlerini bulma
Salı günü dolduğuna göre (Ersin ve Aslı), Cemil, Damla ve Birol Pazartesi günü ziyaret yapmıştır.
Salı günü kapasitesi 22 kişi olarak verildiği için diğer 33 kişi mecburen Pazartesi grubuna dahil olur.
3
Kişileri birimlerle eşleştirme
Aslı ve Birol İnceleme birimine gitmiştir (Aslı Salı, Birol Pazartesi). Ersin Salı günü Planlama'dadır. Cemil ve Damla ise Kayıt ve Planlama birimlerine (biri Kayıt, diğeri Planlama) dağılmıştır.
İnceleme birimi sadece Aslı ve Birol'a ayrılmıştır. Diğer birimlerdeki sınırlamalar ve toplam sayı kuralı (Planlama=22) eşleştirmeyi doğrular.

Anahtar Kavram

Sözel mantık sorularında verileri tabloya dökerek kesin bilinenler ile olasılıkları ayırt etme yeteneği.
Soru 263Soru

Mert, Nil, Oya, Piaye ve Rıza adlı beş kişi; bir kurumun hafta içi ilk üç günü olan Pazartesi, Salı ve Çarşamba günlerinde tutacakları nöbetlere ilişkin şunlar bilinmektedir:

* Herkes sadece bir gün nöbet tutmaktadır.
* Pazartesi günü iki kişi nöbet tutmaktadır.
* Rıza ve Oya aynı gün nöbet tutmaktadır.
* Nil, Çarşamba günü nöbet tutmamıştır.
* Mert ve Piaye farklı günlerde nöbet tutmaktadır.
* Salı günü sadece bir kişi nöbet tutmaktadır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nil Pazartesi günü nöbet tutmaktadır.

Cevap

Nil'in Pazartesi günü nöbet tuttuğu bilgisi kesinlikle doğrudur.
Mantıksal çıkarım yapıldığında; Rıza ve Oya'nın Çarşamba günü, Mert ve Piaye'nin ise biri Pazartesi biri Salı olacak şekilde dağıldığı görülür. Pazartesi gününün iki kişilik kontenjanını tamamlamak için Nil'in mecburen Pazartesi günü nöbet tutması gerekmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Günlük nöbetçi sayılarını hesaplama
Pazartesi: 2, Salı: 1, Çarşamba: 2
Toplam 5 kişi olduğu, Pazartesi 2 ve Salı 1 kişi olduğu verildiği için Çarşamba gününe 2 kişilik yer kalır.
2
Rıza ve Oya'nın gününü belirleme
Rıza ve Oya Çarşamba günü nöbet tutmaktadır.
Bu iki kişi aynı gün ise ya Pazartesi ya da Çarşamba olmalıdır. Eğer Pazartesi olsalardı; Mert ve Piaye farklı günlerde olacağı için biri Salı biri Çarşamba olurdu. Bu durumda Nil mecburen Çarşamba gününe kalırdı ancak Nil'in Çarşamba günü nöbet tutmadığı belirtilmiştir. Bu çelişki nedeniyle Rıza ve Oya Çarşamba günüdür.
3
Mert, Piaye ve Nil'in dağılımını analiz etme
Nil kesinlikle Pazartesi günüdür.
Rıza ve Oya Çarşamba'yı doldurduğuna göre geriye Pazartesi (2) ve Salı (1) yerleri kalır. Mert ve Piaye farklı günlerde ise biri Pazartesi diğeri Salı'dır. Pazartesi gününün boş kalan ikinci kontenjanına sadece Nil yerleşebilir.

Anahtar Kavram

Sözel Mantık - Değişkenlerin Tabloya Yerleştirilmesi ve Kesinlik Analizi

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda 'kesinlikle yanlıştır' ifadesini kullanarak pratik yapabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Olasılıkları bir tabloya dökerek eleme yöntemi uygulanabilir. Rıza ve Oya'yı Pazartesi'ye yerleştirdiğinizde diğer öncüllerin kilitlendiğini görmek çözümü hızlandıracaktır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 264Soru

Bir bakanlık bünyesinde çalışan 55 uzman (Ahmet, Beril, Canan, Demir, Elif); Pazartesi, Salı ve Çarşamba günleri 'Yazılım', 'Donanım' ve 'Güvenlik' departmanlarında teknik inceleme yapacaktır. Her uzmanın her gün yalnızca bir departmanda görevli olduğu ve her departmanda her gün en az bir uzmanın bulunması gerektiği bilinmektedir. Bu sözel mantık kurgusunda, öncülleri yerleştirirken hem her uzmanın günlük programını hem de departmanlardaki yoğunluğu aynı anda, en az karmaşayla takip edebilmek için önerilen tablo yapılandırması aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Satırlara uzman isimlerini, sütunlara günleri yerleştirerek kesişim hücrelerine ilgili departmanları yazmak.

Cevap

Sözel mantık sorularında en verimli tablo yapısı, değişkenlerden birinin sabit (satır/sütun) seçilip diğerinin zaman akışına (sütun/satır) göre yerleştirildiği ve üçüncü değişkenin hücrelere yazıldığı yapıdır.
Doğru yapılandırma, uzman isimlerini satırlara ve günleri sütunlara yerleştirmektir. Bu sayede her bir uzmanın üç günlük programı yatay bir düzlemde netleşirken, her bir günün departman dağılımı dikey düzlemde (sütunlarda) görülebilir. Hücrelere departmanların yazılması, her uzman için 'her gün tek bir yerde olma' zorunluluğunu görsel olarak garanti altına alır.

Adım Adım Çözüm

1
Değişken Sayısını ve Türünü Belirleme
Uzmanlar (55), Günler (33) ve Departmanlar (33) olmak üzere üç temel değişken vardır.
Tablo boyutlarını ve hangi verinin 'anahtar' olacağını seçmek için gereklidir.
2
Kısıtlamaları Analiz Etme
Her uzman her gün mutlaka bir yerde görevlidir.
Bu durum, her uzman için her gün için bir 'hücre' tahsis edilmesinin doğruluğunu kanıtlar.
3
En Kararlı Yapıyı Seçme
55 Uzman x 33 Gün matrisi oluşturulur.
Böylece 1515 adet net hücre elde edilir ve her hücreye sadece bir departman yazılarak 'tek görev' kuralı kolayca denetlenir.

Anahtar Kavram

Sözel mantıkta 'Sabit Değişken' ve 'Zaman Dizini' kullanımı tablo verimliliğini belirler.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 265Soru

Bir hastanede görevli Dr.ArzuDr. Arzu, Dr.BerkDr. Berk ve Dr.CeydaDr. Ceyda isimli üç doktor; PazartesiPazartesi, SalıSalı ve C\cars\cambaÇarşamba günleri; AcilAcil, PoliklinikPoliklinik ve ServisServis birimlerinde nöbet tutacaktır. Bu sözel mantık kurgusundaki tüm olasılıkları ve eşleşmeleri en sistemli şekilde analiz edebilmek için hazırlanacak bir tabloda, hangi değişkenlerin sabit eksen (satır ve sütun başlığı) olarak seçilmesi en uygun tablo oluşturma tekniğidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Günler ve görev yapılan birimler

Cevap

Günlerin ve görev yapılan birimlerin sabit eksen olarak kullanılması en uygun tekniktir.
Sözel mantık sorularında tablo oluştururken en temel kural; miktarı sabit, sınırlı ve özellikle sıralı (gün, ay, oturum, kat numarası gibi) olan değişkenlerin tablonun satır ve sütun başlıklarına yerleştirilmesidir. Bu soruda günler ve görev birimleri sabit/sıralı yapıda olduğu için, bu iki değişkeni eksenlere yerleştirmek, doktor isimlerini (değişken verileri) tablo içine yerleştirmeyi en kolay hale getiren tekniktir.

Adım Adım Çözüm

1
Değişken setlerini belirle.
33 farklı set vardır: Doktorlar (Arzu,Berk,CeydaArzu, Berk, Ceyda), Günler (Pazartesi,Salı,C\cars\cambaPazartesi, Salı, Çarşamba) ve Birimler (Acil,Poliklinik,ServisAcil, Poliklinik, Servis).
Tablo oluşturmadan önce hangi verilerin eşleştirileceğini bilmek gerekir.
2
Sabit veya sıralı olan değişkenleri seç.
Günler (zaman dizini) ve Birimler (mekan/kategori) sabit ve sıralı verilerdir.
Sözel mantıkta zaman ve mekan verileri genellikle tablonun iskeletini (eksenlerini) oluşturur.
3
Tablo eksenlerini oluştur.
Satırlara 'Günler', sütunlara 'Birimler' yazarak 3×33 \times 3 boyutunda bir matris elde edilir.
Bu sayede her hücre, belirli bir günde belirli bir birimde kimin olduğunu gösteren net bir veri noktası haline gelir.

Anahtar Kavram

Sözel mantık sorularında zaman (gün, saat) ve mekan (yer, birim) gibi sabit değişkenleri tablo eksenlerine yerleştirerek verileri organize etme tekniği.
Soru 266Soru

Bir müzenin envanterine kayıtlı yedi farklı eser, sergi salonundaki yan yana 11’den 77’ye kadar numaralandırılmış yedi bölmede teşhir edilmektedir. Teşhir edilen eserler şunlardır: heykel, sikke, el yazması, kılıç, miğfer, kandil ve takı. Eserlerin sergilenme düzenine ilişkin şunlar bilinmektedir:

* El yazması 44. bölmede sergilenmektedir.
* Sikke, kandilin hemen solundaki bölmededir.
* Miğfer, kılıcın hemen sağındaki bölmededir.
* Takı ile heykel arasında üç eser sergilenmektedir.
* Kılıç, takının sağındaki bölmelerden birindedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Heykel 3. bölmede sergilenmektedir.

Cevap

Heykel'in 3. bölmede sergilenmesi durumu kesinlikle yanlıştır.
Heykel 3. bölmede olduğunda, aralarındaki 3 eser (4, 5 ve 6. bölmeler) nedeniyle Takı 7. bölmeye yerleşmek zorundadır. Ancak son öncül Kılıç'ın Takı'nın sağındaki bölmelerden birinde olması gerektiğini belirtir. 7. bölmeden daha sağda bir yer bulunmadığı için bu dizilim mantıksal olarak imkansızdır.

Adım Adım Çözüm

1
Sabit veriyi yerleştirme ve blokları belirleme
4. bölme = El Yazması. Bloklar: [Sikke, Kandil] ve [Kılıç, Miğfer].
Sorudaki 'hemen sağında/solunda' ifadeleri bu eserlerin ayrılmaz birer çift (blok) olduğunu gösterir.
2
Takı ve Heykel arasındaki ilişkiyi analiz etme
Aralarında 3 eser varsa, (1, 5), (2, 6) veya (3, 7) numaralı bölmelerde olmalıdırlar.
İki eser arasında nn tane varlık varsa, bu eserlerin konumları arasındaki fark n+1n+1 olur (51=4,62=4,73=45-1=4, 6-2=4, 7-3=4).
3
Kılıç'ın konumu kuralını uygulama
Kılıç, Takı'nın sağında (K>TK > T) olmalıdır.
Bu kural Takı'nın konumunu kısıtlar; Takı en sağda (7. bölmede) olamaz.
4
Heykel'in 3. sırada olma olasılığını test etme
Heykel 3. bölmede ise Takı 7. bölmede olur. Kılıç, Takı'nın sağında yer bulamaz.
H-3 ise 3 eser (4, 5, 6) atlanınca T-7 olur. 7'den büyük bölme olmadığı için Kılıç kuralı ihlal edilir.

Anahtar Kavram

Sözel Mantık: Yerleşim ve Konum Analizi
Soru 267Soru

Bir kamu kurumunda tayin başvurusu yapmak için bekleyen Atakan, Berna, Cenk, Deniz, Elif ve Faruk adlı altı memurun başvuru sıralarıyla ilgili şunlar bilinmektedir:

* Deniz, dördüncü sıradadır.
* Cenk, beşinci sıradadır.
* Faruk, son sıradadır.
* Atakan, Berna'dan hemen sonraki sırada başvurusunu yapmıştır.
* Elif ve Faruk'un başvuruları arasında iki kişi bulunmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Berna birinci sıradadır.

Cevap

Berna'nın birinci sırada olduğu seçenek kesinlikle doğrudur.
Verilen bilgilere göre Faruk 6. sıradadır. Elif ile Faruk arasında 2 kişi (Deniz ve Cenk) olduğu için Elif 3. sırada yer alır. Geriye kalan 1. ve 2. sıralara ise 'Atakan, Berna'dan hemen sonradır' bilgisi gereği sırasıyla Berna ve Atakan yerleşir. Bu durumda Berna'nın ilk sırada olduğu kesinleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Sabit bilgileri yerleştirme
4. Deniz, 5. Cenk, 6. Faruk (Son sırada).
Soruda bu kişilerin sıraları doğrudan verilmiştir.
2
Elif ve Faruk arasındaki mesafeyi hesaplama
Elif 3. sıradadır.
Faruk 6. sıradadır. Aralarında iki kişi (4. ve 5. kişiler) olduğuna göre Elif ancak 3. sırada olabilir.
3
Kalan kişileri ve blok bilgiyi yerleştirme
1. Berna, 2. Atakan.
Geriye sadece 1. ve 2. sıralar kalmıştır. Atakan'ın Berna'dan hemen sonra olması (Berna-Atakan bloğu) bu sıraların dolmasını sağlar.
4
Oluşan tabloyu kontrol etme
1: Berna, 2: Atakan, 3: Elif, 4: Deniz, 5: Cenk, 6: Faruk.
Tüm öncüllerin sağlandığı teyit edilir.

Anahtar Kavram

Sözel Mantık Sıralama ve Tablo Oluşturma

İpuçları

1
Önce yeri kesin olan Deniz, Cenk ve Faruk'u bir şablona yerleştirerek başlayın.
2
Faruk son sırada (6.) olduğuna göre, aralarında 2 kişi bulunan Elif'in kaçıncı sırada olabileceğini hesaplayın.
3
Berna ve Atakan'ın ayrılmaz bir ikili (Berna-Atakan) olduğunu ve sadece ilk iki sıranın boş kaldığını fark edin.

Daha Fazla Pratik

Sıralama kurgularında 'en az bir kişi', 'hemen önünde' ve 'arasında' gibi ifadelerin tabloya nasıl yansıdığını pratik etmek için benzer 7 öğeli bir soru çözün.

Alternatif Yöntem

Sıralamayı 1'den 6'ya kadar yazıp altına isimleri yerleştirerek görsel bir tablo oluşturmak hata payını sıfıra indirir.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 268Soru

Bir kütüphanedeki 11’den 66’ya kadar numaralandırılmış yan yana altı masada Ayşe, Berk, Can, Deniz, Elif ve Furkan adlı öğrenciler çalışmaktadır. Bu kişilerin oturduğu masalarla ilgili şunlar bilinmektedir:

* Elif, 33 numaralı masada oturmaktadır.
* Ayşe, Elif’in hemen solundaki masadadır.
* Berk ve Can yan yana olan masalarda oturmaktadır.
* Deniz ile Furkan’ın masaları arasında iki masa vardır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Berk, 44 numaralı masada oturmaktadır.

Cevap

Berk'in 4 numaralı masada oturması ifadesi kesinlikle yanlıştır.
Kurulan yerleşim düzenine göre 11 ve 44 numaralı masalar Deniz ve Furkan tarafından paylaşılmaktadır. Dolayısıyla Berk'in 44 numaralı masada oturması mantıksal olarak imkansızdır ve kesinlikle yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Sabit bilgileri yerleştirin.
Elif 33 numaralı masadadır. Ayşe, Elif'in hemen solunda olduğu için 22 numaralı masadadır.
Soruda Elif'in yeri ve Ayşe'nin ona göre konumu doğrudan verilmiştir.
2
Aralıklı yerleşim kuralını uygulayın.
Deniz ve Furkan arasında iki masa (22 ve 33) olabilmesi için bu kişiler 11 ve 44 numaralı masalarda oturmalıdır.
22 ve 33 numaralı masalar dolu olduğu için aralarında iki boşluk bırakabilecek tek seçenek 11 ve 44 numaralı masalardır.
3
Kalan kişileri yerleştirin.
Geriye kalan 55 ve 66 numaralı masalara yan yana olmaları gereken Berk ve Can yerleşir.
Tüm masalar dolduğunda sadece 55 ve 66 numaralı yan yana masalar boştadır.

Anahtar Kavram

Sözel mantık sorularında sabit verilerden yola çıkarak olasılıkları elemek ve yerleşim düzenini kurmak.
Soru 269Soru

Bir kamu kurumunun düzenlediği 'Kamu Yönetiminde Dijital Dönüşüm' sempozyumuna Aras, Bilge, Cenk, Defne, Erdem ve Feray adlı altı araştırmacı; Siber Güvenlik, Yapay Zeka ve E-Devlet panellerine katılmıştır. Katılımcıların panellere dağılımına ilişkin bilinenler şunlardır:

* Her araştırmacı sadece bir panele katılmıştır; her panelde en az bir, en fazla üç kişi bulunmaktadır.
* Bilge, E-Devlet paneline katılmıştır.
* Erdem ve Feray aynı panele katılmışlardır.
* Defne ve Aras farklı panellere katılmışlardır ve bu iki isimden hiçbiri Yapay Zeka paneline katılmamıştır.
* Cenk ve Erdem farklı panellere katılmışlardır.
* Aras'ın Siber Güvenlik paneline katıldığı durumda, Cenk E-Devlet paneline katılmıştır.

Erdem ve Feray’ın Yapay Zeka paneline katılmadığı biliniyorsa, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cenk, Yapay Zeka paneline katılmıştır.

Cevap

Erdem ve Feray'ın Yapay Zeka paneline katılmadığı senaryoda, Cenk'in Yapay Zeka paneline katıldığı bilgisi kesinlikle doğrudur.
Verilen bilgilere göre Bilge E-Devlet'tedir. Aras ve Defne farklı panellerde (biri Siber Güvenlik, diğeri E-Devlet) olup Yapay Zeka'da değildirler. Erdem ve Feray bir arada oldukları ve kapasite sınırı nedeniyle E-Devlet'e sığmadıkları için Siber Güvenlik panelindedirler. Aras'ın Siber Güvenlik'te olduğu varsayılırsa, Cenk E-Devlet'e geçer ve Yapay Zeka paneli boş kalır (kural ihlali). Bu nedenle Aras E-Devlet'te, Defne Siber Güvenlik'te olmalıdır. Bu durumda Yapay Zeka panelindeki tek boşluğu Cenk doldurmak zorundadır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen kesin bilgileri ve temel kısıtları belirleme
Bilge = E-Devlet. Kapasite = 1-3. Aras ve Defne = {Siber Güvenlik, E-Devlet} kümesine dağılır (Yapay Zeka olamazlar).
Soruda verilen doğrudan öncülleri kullanarak çözüm tablosunun iskeletini oluşturmak gerekir.
2
Erdem ve Feray'ın konumunu analiz etme
Erdem ve Feray (E-F) bir çifttir. E-Devlet'te Bilge ve (Aras/Defne'den biri) olduğu için 2 kişilik yer dolmuştur. Kalan 1 kişilik yer E-F çiftini alamaz. Soru şartı gereği Yapay Zeka'da da değillerse, E-F mecburen Siber Güvenlik (SG) panelindedir.
Kapasite kısıtı (en fazla 3) ve çiftlerin birlikte hareket etme zorunluluğu olasılıkları daraltır.
3
Aras ve Defne'nin dağılımını 'boş panel' kuralıyla test etme
Eğer Aras SG panelinde olsaydı, son öncül gereği Cenk E-Devlet'e giderdi. Bu durumda SG={E,F,Aras}, ED={Bilge,Defne,Cenk} olurdu ve Yapay Zeka paneli boş kalırdı. Bu bir kural ihlalidir.
Mantıksal çıkarım sorularında 'olmayana ergi' yöntemiyle çelişkileri bulmak kesin sonuca götürür.
4
Nihai yerleşimi kesinleştirme
Aras SG'de olamaz, o halde Aras E-Devlet'te; Defne ise SG'dedir. Bu durumda SG={E,F,Defne} ve ED={Bilge,Aras} olur. Geriye kalan tek kişi olan Cenk, Yapay Zeka panelinin boş kalmaması için mecburen oradadır.
Her panelde en az bir kişi bulunması kuralı Cenk'in konumunu kesinleştirir.

Anahtar Kavram

Öncül analizi ve dolaylı kısıtlar üzerinden kesinlik çıkarma
Soru 270Soru

Bir kütüphanede pazartesiden cumaya kadar her gün bir kişi olmak üzere Sibel, Taner, Umut, Vedat ve Zeynep adlı kişiler kitap okumuştur. Bu kişilerin okudukları kitaplar "Roman" ve "Şiir" türündedir. Kişilerin okuma sıraları ve kitap türlerine ilişkin bilgiler şu şekildedir:

* Toplamda 33 kişi Roman, 22 kişi Şiir türünde kitap okumuştur.
* Zeynep, Salı günü Roman okumuştur.
* Sibel ve Taner aynı tür kitap okumuşlardır.
* Umut'tan hemen sonraki gün kitap okuyan Vedat, Şiir türünde bir eser tercih etmiştir.
* Pazartesi günü Şiir türünde kitap okunmamıştır.
* Sibel, Zeynep'ten daha sonraki bir günde kitap okumuştur.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Umut, Şiir türünde bir kitap okumuştur.

Cevap

Umut, Şiir türünde bir kitap okumuştur.
Verilen bilgiler ışığında iki farklı tablo oluşmaktadır. Birinci tabloda Umut Çarşamba, ikinci tabloda ise Perşembe günü okumaktadır. Ancak her iki durumda da toplam Roman sayısı 33 olduğu için Şiir kontenjanını Umut ve Vedat doldurmaktadır. Bu nedenle Umut'un Şiir okuduğu yargısı her iki olasılıkta da değişmeyen kesin bir bilgidir.

Adım Adım Çözüm

1
Kesin verileri tabloya yerleştirme
Salı günü Zeynep'in Roman okuduğu ve Pazartesi günü Şiir okunmadığı (dolayısıyla Roman okunduğu) belirlenir.
Tablonun iskeletini oluşturmak için net bilgilerden başlanır.
2
Değişkenlerin türlerini belirleme
Vedat Şiir okuduğuna göre, Sibel ve Taner'in aynı tür olan Roman okuması gerektiği anlaşılır (Çünkü Şiir kontenjanı 22 kişidir).
Toplam kitap sayıları ve eşleşen türler üzerinden çıkarım yapılır.
3
Sıralama olasılıklarını kurma
Olasılık 1: Taner (Paz-R), Zeynep (Sal-R), Umut (Çar-Ş), Vedat (Per-Ş), Sibel (Cum-R). Olasılık 2: Taner (Paz-R), Zeynep (Sal-R), Sibel (Çar-R), Umut (Per-Ş), Vedat (Cum-Ş).
Sibel'in Zeynep'ten sonra olması ve Umut-Vedat ikilisinin peş peşe gelmesi şartları uygulanır.
4
Kesin yargıyı saptama
Her iki olasılıkta da Umut'un Şiir okuduğu ve Taner'in Pazartesi günü okuduğu görülür.
Olasılıkların kesiştiği nokta doğru cevabı verir.

Anahtar Kavram

Sözel Mantıkta Kesinlik ve Olasılık Analizi
Soru 271Soru

Bir uluslararası sanat festivaline katılacak olan Arda, Beril, Cihan, Deniz, Esra, Funda ve Gamze adlı yedi sanatçı; Müzik, Resim ve Heykel olmak üzere üç farklı kategoride gruplandırılacaktır. Sanatçıların kategorilere dağılımıyla ilgili şunlar bilinmektedir:

* Her sanatçı sadece bir kategoride yer almaktadır.
* Resim kategorisinde toplam iki sanatçı yer almaktadır.
* Arda, Müzik kategorisinde yer almaktadır.
* Esra ve Funda aynı kategoride yer almaktadır.
* Cihan ve Deniz farklı kategorilerde yer almaktadır.
* Gamze ve Beril'den biri Müzik, diğeri Heykel kategorisinde yer almaktadır.
* Müzik kategorisindeki sanatçı sayısı, Heykel kategorisindeki sanatçı sayısından fazladır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Esra ve Funda Resim kategorisindedir.

Cevap

Yapılan çözümlemeler sonucunda Esra ve Funda'nın Resim kategorisinde yer aldığı kesinleşmiştir.
Yapılan olasılık analizinde; Resim kategorisinin iki kişilik kontenjanının, birlikte hareket etmek zorunda olan ve başka hiçbir yere (sayısal veya mantıksal kısıtlar nedeniyle) sığmayan Esra ve Funda tarafından doldurulduğu kesin olarak kanıtlanmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Kişi sayılarını ve temel dağılımı belirle.
Toplam 77 kişi var. Resim (22), Müzik (MM) ve Heykel (HH). M+H=5M + H = 5 ve M>HM > H kuralına göre dağılım (3,2)(3, 2) veya (4,1)(4, 1) olmalıdır.
Soruda verilen sayısal kısıtlamaları anlamak olasılıkları daraltır.
2
Sabit ve koşullu eşleşmeleri yerleştir.
Arda (MM). Gamze ve Beril'den biri (MM), diğeri (HH). Bu durumda MM'de şimdiden 22, HH'de 11 kişi vardır.
Kesin bilgileri yerleştirerek diğer kişilerin konumunu bulmak kolaylaşır.
3
Esra-Funda ve Cihan-Deniz çiftlerinin durumunu analiz et.
Esra ve Funda'nın Müzik'te olduğu varsayılırsa M=4M=4 olur, ancak bu durumda Cihan ve Deniz'in farklı gruplarda olması kuralı gereği Resim ve Heykel sayıları tutarsızlaşır. Analiz sonucunda Esra ve Funda'nın sadece Resim'de (22 kişi) olabileceği görülür.
Birlikte veya ayrı olması gereken grupların boş kalan kategorilere sığıp sığmadığı kontrol edilir.
4
Kesin yargıyı doğrula.
Resim: Esra, Funda (22). Müzik: Arda, (Gamze/Beril), (Cihan/Deniz) (33). Heykel: (Beril/Gamze), (Deniz/Cihan) (22). Bu tablo tüm öncülleri (3>23 > 2 dahil) sağlar.
Tüm kuralların sağlandığı tek bir kesin yapıya ulaşılır.

Anahtar Kavram

Sözel Mantık - Gruplama ve Olasılık Analizi

Alternatif Yöntem

Kişi sayısı ve kategori kontenjanlarını gösteren bir tablo çizerek, 'Esra ve Funda' ikilisini sırasıyla her kategoriye yerleştirmeyi deneyip hangi durumun çelişki yaratmadığını bulmak en hızlı yoldur.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 272Soru

Aslı, Burak, Cem, Derya ve Elif adlı beş kişi; bir kütüphanenin Edebiyat, Tarih ve Hukuk bölümlerinden birine gitmiştir. Bu kişilerin bölümlere dağılımına ilişkin bazı bilgiler şunlardır:

* Her bölüme en az bir kişi gitmiştir.
* Hukuk bölümüne sadece bir kişi gitmiştir.
* Tarih bölümüne toplam iki kişi gitmiştir.
* Aslı ve Burak aynı bölüme gitmiştir.
* Cem ve Derya farklı bölümlere gitmiştir.
* Elif, Edebiyat bölümüne gitmemiştir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Elif, Tarih bölümüne gitmiştir.

Cevap

Elif'in Tarih bölümüne gittiği bilgisi kesinlikle doğrudur.
Verilen öncüller doğrultusunda yapılan sayısal dağılımda; Aslı ve Burak'ın Edebiyat bölümüne gitmesi zorunludur. Kalan üç kişiden Elif'in Edebiyat'a gidemeyeceği ve Cem ile Derya'nın farklı bölümlerde olması gerektiği kuralı birleştirildiğinde, Elif'in mutlaka Tarih bölümünde yer aldığı, Cem ve Derya'nın ise Tarih ile Hukuk bölümlerini paylaştığı ortaya çıkar.

Adım Adım Çözüm

1
Kişi sayılarını bölümlere göre belirleme
Hukuk: 1, Tarih: 2, Edebiyat: 2
Toplam 5 kişi olduğu, Hukuk'a 1 ve Tarih'e 2 kişi gittiği verildiği için kalan 2 kişi Edebiyat'a gitmelidir.
2
Aslı ve Burak ikilisini yerleştirme
Aslı ve Burak → Edebiyat
İkili grup oldukları için sadece 2 kişilik kontenjanı olan bölümlere gidebilirler. Eğer Tarih'e gitselerdi; kalan 3 kişiden Elif Edebiyat'a gidemediği için Hukuk'a gitmek zorunda kalırdı, bu durumda Cem ve Derya'nın her ikisi de Edebiyat'a kalırdı ki bu 'farklı bölüm' kuralını bozardı.
3
Kalan kişileri (Cem, Derya, Elif) dağıtma
Elif → Tarih; Cem/Derya → Tarih/Hukuk
Elif Edebiyat'a gidemediği ve Hukuk'ta sadece bir yer olup o yer Cem veya Derya'dan biriyle dolacağı için Elif mecburen Tarih bölümüne kalır.

Anahtar Kavram

Sözel mantık sorularında sayısal sınırlamalar ve olumsuz öncüller üzerinden olasılıkları eleyerek kesin bilgiye ulaşma.
Soru 273Soru

Ahmet, Burcu, Cem, Damla ve Esra adlı beş kişi; Kırtasiye, Mutfak ve Teknoloji mağazalarından alışveriş yapmıştır. Bu kişilerin alışveriş yaptıkları mağazalara ilişkin bazı bilgiler şöyledir:

* Her bir kişi sadece bir mağazadan alışveriş yapmıştır.
* Mutfak mağazasından iki kişi alışveriş yapmıştır.
* Kırtasiye mağazasından sadece bir kişi alışveriş yapmıştır.
* Ahmet ve Cem aynı mağazadan alışveriş yapmıştır.
* Damla, Teknoloji mağazasından alışveriş yapmamıştır.
* Burcu ve Esra farklı mağazalardan alışveriş yapmıştır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Damla, Mutfak mağazasından alışveriş yapmıştır.

Cevap

Damla, Mutfak mağazasından alışveriş yapmıştır.
Mantıksal çıkarım yapıldığında; Teknoloji mağazasının Ahmet ve Cem tarafından doldurulduğu, Kırtasiye mağazasında Burcu veya Esra'dan birinin olduğu, Mutfak mağazasında ise diğerinin (Burcu veya Esra) yanında mutlaka Damla'nın bulunduğu saptanır. Bu nedenle Damla'nın Mutfak mağazasında olduğu yargısı değişmez bir gerçektir.

Adım Adım Çözüm

1
Mağaza kapasitelerini belirle.
Toplam 5 kişi var. Mutfak: 2, Kırtasiye: 1. Geriye kalan 2 kişi (5 - 2 - 1 = 2) Teknoloji mağazasından alışveriş yapmıştır.
Kişi sayısını mağazalara paylaştırmak için kontenjanların bilinmesi gerekir.
2
Ahmet ve Cem'in mağazasını tespit et.
Ahmet ve Cem Kırtasiye'de olamaz (K:1). Mutfak'ta olduklarını varsayarsak; kalan kişiler (B, D, E) Teknoloji (2) ve Kırtasiye (1) mağazalarına dağılır. Damla Teknoloji'de değilse Kırtasiye'dedir. Bu durumda Burcu ve Esra Teknoloji'ye kalır, ancak onlar farklı mağazalarda olmalıdır. Bu çelişki nedeniyle Ahmet ve Cem Teknoloji mağazasındadır.
En büyük grubu (Ahmet ve Cem) yerleştirerek diğer ihtimalleri daraltmak gerekir.
3
Damla, Burcu ve Esra'yı yerleştir.
Teknoloji doldu (A ve C). Kalanlar: B, D, E. Mağazalar: Mutfak (2), Kırtasiye (1). Burcu ve Esra farklı yerlerdeyse, biri Mutfak diğeri Kırtasiye'dedir. Bu durumda Mutfak'taki ikinci boşluğu Damla doldurmak zorundadır.
Negatif öncül (Damla'nın durumu) ve farklılık kuralını (B ve E) birleştirerek kesin sonuca ulaşılır.

Anahtar Kavram

Sözel Mantıkta Kesinlik ve Çelişki Analizi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 274Soru

Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde çalışan Ayşe, Barış, Canan, Demir ve Elif adlı 55 rehber; Efes, Zeugma ve Göbeklitepe ören yerlerinde; hafta içi ve hafta sonu olmak üzere 22 farklı zaman diliminde görev yapacaklardır.

Sözel mantık sorularında verileri en hızlı ve hatasız şekilde organize etmeyi sağlayan "sabit bileşenleri başlığa taşıma" ilkesi dikkate alındığında, bu bilgilere dayalı bir soruyu çözmek için kurgulanacak en uygun tablo tasarımı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sütun başlıklarına ören yerlerini, satır başlıklarına zaman dilimlerini yazarak rehber isimlerini tablo hücrelerine yerleştirmek

Cevap

En verimli tablo tasarımı, ören yerlerinin sütunlara, zaman dilimlerinin ise satırlara yerleştirilip rehber isimlerinin bu kesişim noktalarına yazılmasıdır.
Sözel mantık sorularında en verimli çözüm, sayısı az olan ve değişmeyen (sabit) unsurların satır ve sütun başlıklarına yerleştirilmesidir. Ören yerleri (33 adet) ve zaman dilimleri (22 adet) bu kritere uyar. Rehber isimleri ise bu başlıkların oluşturduğu hücrelere (3x2'lik tablo) yerleştirilecek hareketli değişkenlerdir. Bu kurgu, karmaşık öncülleri sistematik bir şekilde işlemeyi sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Sorudaki değişken türlerini belirle.
İsimler (5), Ören Yerleri (3) ve Zaman Dilimleri (2) olmak üzere üç grup değişken vardır.
Tablonun hangi veriler üzerine kurulacağını anlamak için ilk adım budur.
2
Sabit ve sayısı az olan verileri seç.
Ören yerleri (33) ve zaman dilimleri (22) sayıca daha az ve kategoriktir.
Tablo boyutlarını (3x2) optimize etmek için az sayıda olanlar başlığa seçilir.
3
Tablo iskeletini oluştur ve değişkenleri yerleştir.
Sütunlara yerler, satırlara zamanlar yazılır; isimler hücrelere dağıtılır.
Bu yapı tüm olasılıkları tek bir düzlemde görmeyi ve öncülleri hızlıca elemeyi sağlar.

Anahtar Kavram

Sözel Mantık Tablo Oluşturma İlkeleri
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 275Soru

Bir veteriner kliniğinde; Kedi, Köpek ve Kuş bölümlerinde çalışan Arzu, Bora, Cenk ve Deniz adlı dört veteriner hekimin görev dağılımıyla ilgili şunlar bilinmektedir:

* Her bölümde en az bir kişi görev yapmaktadır.
* Kedi bölümünde toplam iki kişi görev yapmaktadır.
* Arzu, Köpek bölümünde çalışmaktadır.
* Bora ve Cenk aynı bölümde çalışmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Deniz, Kuş bölümünde çalışmaktadır.

Cevap

Deniz'in Kuş bölümünde çalıştığı bilgisi kesinlikle doğrudur.
Toplam 4 kişi ve 3 bölüm bulunmaktadır. Her bölümde en az bir kişi çalıştığı ve Kedi bölümünde iki kişi olduğu belirtildiği için dağılım 2-1-1 şeklinde olmalıdır. Arzu Köpek bölümüne (1 kişilik yer) yerleştiğinde, Bora ve Cenk aynı grupta oldukları için ancak 2 kişilik yeri olan Kedi bölümüne yerleşebilirler. Bu durumda geriye kalan Deniz, mecburen tek kişilik yeri kalan Kuş bölümünde çalışmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Kişi ve bölüm sayılarını analiz etme
4 kişi (Arzu, Bora, Cenk, Deniz) ve 3 bölüm (Kedi, Köpek, Kuş) vardır.
Toplam kontenjanı ve dağılım limitlerini belirlemek için.
2
Bölüm kapasitelerini belirleme
Kedi bölümü 2 kişi, Köpek bölümü 1 kişi, Kuş bölümü 1 kişidir.
Her bölümde en az bir kişi olması ve Kedi bölümünün 2 kişi olması, toplam 4 kişi olduğu için diğerlerine birer kişilik yer bırakır.
3
Bilinen kişileri yerleştirme
Arzu Köpek bölümüne yerleşir. Geriye Kedi (2 yer) ve Kuş (1 yer) kalır.
Kesin bilgiyi yerleştirerek seçenekleri daraltmak için.
4
Grupları eşleştirme
Bora ve Cenk aynı bölümde olduğuna göre sadece 2 kişilik yer olan Kedi bölümüne yerleşebilirler.
Aynı bölümde çalışma öncülü, sadece boş olan 2 kişilik kontenjana uymaktadır.
5
Kalan kişiyi belirleme
Deniz, kalan tek bölüm olan Kuş bölümüne yerleşir.
Tüm öncüller sağlandığında açıkta kalan tek kişi ve tek yer eşleşir.

Anahtar Kavram

Kategorizasyon ve Sabit Kontenjan Analizi

Daha Fazla Pratik

Benzer sorularda kişi sayısını ve toplam kontenjanı bir tablo üzerinde eşleştirerek kesinlik durumlarını daha hızlı görebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 276Soru

Bir manav tezgahında yan yana bulunan 11’den 55’e kadar numaralandırılmış beş kasaya domates, salatalık, biber, patlıcan ve patates yerleştirilmiştir. Sebzelerin kasalardaki konumlarıyla ilgili şunlar bilinmektedir:

- Salatalık 22 numaralı kasadadır.
- Biber, domatesin hemen sağındaki kasadadır.
- Patlıcan ve patates kasaları arasında bir kasa bulunmaktadır.
- Patlıcan 11 numaralı kasada değildir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Patates 11 numaralı kasadadır.

Cevap

Patates 11 numaralı kasadadır.
Verilen bilgilere göre 22. sırada salatalık sabittir. Patlıcan ve patates arasında bir kasa olduğu için bu ikili 11 ve 33 numaralı sıralara gelmelidir. Patlıcan 11. sırada olamayacağına göre 33. sıradadır, bu da patatesin kesin olarak 11. sırada olduğunu gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Sabit bilgiyi yerleştirin.
22 numaralı kasada salatalık vardır.
Soruda salatalığın konumu kesin olarak verilmiştir.
2
Patlıcan ve patates arasındaki boşluk kuralını uygulayın.
Patlıcan ve patates 11 ve 33 numaralı kasalarda olmalıdır.
Aralarında bir kasa (22. kasa - salatalık) olabilmesi için 11 ve 33 numaralı konumlar tek seçenektir.
3
Patlıcan için verilen olumsuz öncülü değerlendirin.
Patates 11, patlıcan 33 numaralı kasadadır.
Patlıcan 11. kasada olamayacağına göre 33. kasadadır; bu durumda patates 11. kasaya kalır.
4
Kalan sebzeleri (domates ve biber) yerleştirin.
Domates 44, biber 55 numaralı kasadadır.
Biber domatesin hemen sağında olduğu için kalan tek bitişik boşluk olan 44 ve 55 numaralı kasalar bu şekilde doldurulur.

Anahtar Kavram

Sözel mantık sorularında sabit verilerden yola çıkarak olasılıkları eleme yöntemi.
Tahmini Süre:45s
Soru 277Soru

Arşiv, kütüphane ve müzeden oluşan bir kültür kompleksinde Görkem, Hülya, Işıl, Jale ve Kenan adlı 55 personel görev yapmaktadır. Personellerin görev yaptıkları birimler ve vardiyaları (sabah veya öğle) ile ilgili şunlar bilinmektedir:

* Her personel yalnızca bir birimde ve bir vardiyada çalışmaktadır.
* Her birimde en az bir, en fazla iki personel görev yapmaktadır.
* Sabah vardiyasında toplam 22, öğle vardiyasında toplam 33 personel çalışmaktadır.
* Görkem ve Hülya farklı birimlerde, ancak aynı vardiyada çalışmaktadır.
* Işıl, kütüphane biriminde öğle vardiyasında çalışmaktadır.
* Kenan, müze biriminde çalışmamaktadır.
* Jale, arşiv biriminde çalışmaktadır.

Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Görkem veya Hülya'dan biri müze biriminde görev yapmaktadır.

Cevap

Görkem veya Hülya'dan birinin müze biriminde görev yaptığı bilgisi kesinlikle doğrudur.
Kültür kompleksindeki Arşiv ve Kütüphane birimlerinin her birinin kapasitesi en fazla 22 kişidir, yani bu iki birim toplamda en fazla 44 personel alabilir. Işıl (Kütüphane), Jale (Arşiv) ve Kenan (Arşiv veya Kütüphane) bu birimlerdeki 33 yeri zaten işgal etmektedir. Görkem ve Hülya farklı birimlerde çalıştıklarına göre, eğer her ikisi de Arşiv veya Kütüphane birimlerinde olsaydı, toplam personel sayısı bu iki birimin kapasitesini aşardı (3+2=53 + 2 = 5 kişi, 44 kişilik yere sığamaz). Bu nedenle, Görkem veya Hülya'dan birinin mutlaka kapasitesi henüz dolmamış olan Müze biriminde görev yapması şarttır.

Adım Adım Çözüm

1
Birim kapasitelerini ve sabitlenen kişileri analiz et
Arşiv, Kütüphane ve Müze birimlerinin her biri en fazla 22 kişi alabilir. Toplam 55 personel vardır. Sabitlenenler: Işıl (Kütüphane), Jale (Arşiv).
Birimlerin kapasite sınırlarını bilmek, personellerin dağılımını kısıtlar.
2
Kenan'ın birim olasılıklarını belirle
Kenan müzede değilse, Arşiv veya Kütüphane birimindedir.
Öncülde Kenan'ın müze biriminde olmadığı açıkça belirtilmiştir.
3
Arşiv ve Kütüphane birimlerinin toplam doluluk oranını hesapla
Işıl (K), Jale (A) ve Kenan (A veya K) toplam 33 kişilik kapasiteyi doldurur. Bu iki birimin toplam kapasitesi 44 (2+22+2) kişidir.
Geriye kalan personellerin (Görkem ve Hülya) bu birimlere sığıp sığamayacağını anlamak için gereklidir.
4
Görkem ve Hülya'nın birim dağılımını çıkar
Görkem ve Hülya farklı birimlerdedir. Eğer ikisi de Arşiv/Kütüphane ikilisine girmeye çalışırsa toplam sayı 55 olur (3+23+2), ancak bu birimlerin toplam kapasitesi 44'tür. Dolayısıyla birinin mutlaka Müze'de olması gerekir.
Müze biriminde en az bir kişi olma zorunluluğu ve Arşiv/Kütüphane kapasitesinin yetersizliği bu sonucu doğurur.

Anahtar Kavram

Kapasite sınırlamaları ve negatif öncüller üzerinden kesinlik analizi yapma.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 278Soru

Bir radyo kanalında hafta içi her gün 09.00 - 15.00 saatleri arasında her biri birer saat süren Akşamüstü, Bilgi Yolu, Canlı Ses, Doğa Gezgini, Ekonomi Gündemi ve Fikir Sofrası adlı altı programın yayın sıralarıyla ilgili şunlar bilinmektedir:

* Canlı Ses programı 5. sırada yayınlanmaktadır.
* Bilgi Yolu ile Fikir Sofrası programları arasında iki program yayınlanmaktadır.
* Ekonomi Gündemi programı, Akşamüstü programından hemen sonra yayınlanmaktadır.
* Akşamüstü programı 2. sırada yayınlanmaktadır.
* Doğa Gezgini programı ilk sırada yayınlanmamaktadır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Doğa Gezgini programı son sırada yayınlanmaktadır.

Cevap

Doğa Gezgini programı son sırada yayınlanmaktadır.
Verilen bilgilere göre tabloda 2. sırada Akşamüstü, 3. sırada Ekonomi Gündemi, 5. sırada Canlı Ses yer alır. Aralarında iki program bulunan Bilgi Yolu ve Fikir Sofrası ancak 1. ve 4. sıralara yerleşebilir (kendi aralarında yer değiştirebilirler). Geriye kalan tek isim olan Doğa Gezgini ise zorunlu olarak boş kalan 6. sıraya, yani son sıraya yerleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Sabit verileri tabloya yerleştirme
Canlı Ses = 5. sıra, Akşamüstü = 2. sıra.
Öncüllerde bu programların yerleri doğrudan belirtilmiştir.
2
Bağıl veriyi (ardışıklık) kullanma
Ekonomi Gündemi = 3. sıra.
Ekonomi Gündemi'nin Akşamüstü'nden (2. sıra) hemen sonra olduğu belirtilmiştir.
3
Kalan boşluklara göre aralık kuralını uygulama
Bilgi Yolu ve Fikir Sofrası = 1. ve 4. sıralar.
Aralarında iki program olması için (1-4) veya (2-5) veya (3-6) ikilileri gerekir. 2, 3 ve 5 dolu olduğundan sadece 1 ve 4 uygundur.
4
Boşta kalan programı belirleme
Doğa Gezgini = 6. sıra.
Geriye sadece 6. sıra boş kalmıştır ve Doğa Gezgini'nin 1. sırada olmadığı öncülüyle bu durum uyumludur.

Anahtar Kavram

Sözel Mantık Sıralama ve Tablo Oluşturma

Alternatif Yöntem

Tablo oluştururken değişkenleri (A, B, C, D, E, F) ve sıraları (1, 2, 3, 4, 5, 6) bir şema üzerinde eşleştirerek ilerlemek olasılıkları daha net görmeyi sağlar.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 279Soru

Bir kamu kurumunun Strateji Geliştirme Başkanlığında görevli A,B,CA, B, C ve DD uzmanları; denetim faaliyetleri kapsamında İzmir, Ankara ve Van illerine; Mart, Nisan ve Mayıs aylarında görevlendirilmişlerdir. Bu kurguya dair verilen öncüllerin tabloya hatasız ve en kısa sürede yerleştirilebilmesi için aşağıdaki değişkenlerden hangisinin tablonun "sabit üst satır" (ana başlık) kısmında yer alması teknik olarak en uygundur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mart, Nisan ve Mayıs ayları

Cevap

Sözel mantık kurgularında zaman bildiren değişkenlerin (Mart, Nisan, Mayıs) sabit eksen olarak seçilmesi en verimli tablo oluşturma tekniğidir.
Sözel mantıkta tablo oluşturma tekniği gereği; zaman, sıralama veya sayıca en az olan/belirgin olan değişken sabit kabul edilir. Mart, Nisan ve Mayıs ayları belirli bir sırayı ve zaman akışını temsil ettiği için tablonun ana başlığı olmaya en uygun değişkendir. Bu sayede her ay için kimin nerede olduğu net bir şekilde takip edilebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Değişken türlerini belirleyin.
Uzman isimleri (kişi), İller (mekan) ve Aylar (zaman) şeklinde üç temel değişken grubu bulunmaktadır.
Tablo iskeletini oluşturmak için hangi değişkenin 'sabit' kalacağını seçmek gerekir.
2
Değişkenler arasındaki hiyerarşiyi analiz edin.
Mart, Nisan ve Mayıs ayları doğrusal ve değişmez bir zaman akışını temsil eder.
Zaman akışı olan kurgularda, zamanı temsil eden değişken her zaman en güçlü 'çapa' veridir.
3
En verimli tablo yapısını seçin.
Ayların sütun başlığı olduğu, uzmanların veya illerin bu sütunların altına yerleştirildiği bir yapı kurulmalıdır.
Bu teknik, olasılıkların elenmesini ve kesin bilgilerin yerleşimini en hızlı hale getiren yöntemdir.

Anahtar Kavram

Sözel mantık sorularında tablo oluştururken zaman (gün, ay, yıl) veya sıralama (birinci, ikinci vb.) bildiren değişkenler sabit eksen olarak seçilmelidir.
Soru 280Soru

Bir kentte düzenlenen Gurme Şehir Festivali'ne katılan Ates\cAteş, BereketBereket, C\cınarÇınar, DeryaDerya, EgeEge, FıratFırat ve Go¨kc\ceGökçe adlı restoranlar; "Et Yemekleri", "Deniz Ürünleri" ve "Tatlılar" kategorilerinden birinde yer almaktadır. Restoranların kategorilere dağılımıyla ilgili şunlar bilinmektedir:

* Her kategoride en az iki restoran bulunmaktadır.
* FıratFırat ve Go¨kc\ceGökçe, "Deniz Ürünleri" kategorisindedir.
* Ates\cAteş, "Tatlılar" kategorisindedir.
* C\cınarÇınar ve DeryaDerya aynı kategoridedir.
* BereketBereket, EgeEge ve FıratFırat'tan her biri farklı bir kategoridedir.
* EgeEge, "Et Yemekleri" kategorisinde değildir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bereket ve Derya aynı kategoridedir.

Cevap

Bereket ve Derya aynı kategoridedir çünkü her ikisi de yapılan analiz sonucunda Et Yemekleri grubunda yer almaktadır.
Yapılan gruplandırma sonucunda restoranların dağılımı şöyledir: Et Yemekleri {Bereket, Çınar, Derya}, Deniz Ürünleri {Fırat, Gökçe}, Tatlılar {Ateş, Ege}. Görüldüğü üzere Bereket ve Derya kesinlikle aynı kategoride (Et Yemekleri) bulunmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Kesin bilgileri yerleştirme
Fırat ve Gökçe → Deniz Ürünleri; Ateş → Tatlılar.
Öncüllerde doğrudan verilen bilgiler ilk adımda tabloya işlenir.
2
Farklı kategori kısıtlamasını analiz etme
Bereket, Ege ve Fırat farklı kategorilerdedir. Fırat deniz ürünlerindeyse, Bereket ve Ege 'Et' veya 'Tatlı' kategorilerine dağılmalıdır.
Üç farklı isim üç farklı kategoride olmalıdır.
3
Negatif öncülü değerlendirme
Ege et yemeklerinde değilse, Tatlılar kategorisindedir. Bu durumda Bereket mecburen Et Yemekleri kategorisine kalır.
Ege için kalan iki seçenekten biri elendiğinde diğeri kesinleşir.
4
Aynı kategoride olan Çınar ve Derya'yı yerleştirme
Çınar ve Derya Et Yemekleri kategorisindedir.
Eğer Tatlılar veya Deniz Ürünleri'ne gitselerdi, o kategorideki toplam restoran sayısı 4 olurdu. Bu durumda kalan son kategoriye sadece 1 restoran düşerdi ki bu 'her grupta en az iki restoran' kuralını bozardı. Bu yüzden Çınar ve Derya, Bereket'in yanına (Et Yemekleri) gelmelidir.

Anahtar Kavram

Sözel Mantık: Çoklu Değişkenli Gruplama ve Kısıt Analizi

Daha Fazla Pratik

Bu tür sorularda 'en az' ifadesine dayalı sayısal dağılımı (3-2-2 gibi) önceden belirlemek çözüm hızını artırır.
Tahmini Süre:2m 30s
ÖncekiSayfa 14 / 45Sonraki
Sözel Mantık — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 14 | Examkin