Sözel Mantık

883 soru

Soru 461Soru

Bir bakanlık bünyesinde çalışan Ahmet, Beren, Ceyhun, Derya ve Elif adlı 55 uzman; hafta içi Pazartesi, Salı ve Çarşamba günlerinde Bilgi İşlem ve Strateji Geliştirme adlı 22 farklı birimde teknik inceleme gerçekleştireceklerdir.

Bu bilgilere dayanan bir sözel mantık sorusunun çözümünde, verilerin yerleştirileceği tablonun en verimli şekilde kurgulanması için aşağıdakilerden hangisinin yapılması en uygundur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Günleri sütun başlığı, birimleri ise satır başlığı olarak belirleyip uzman isimlerini kesişim hücrelerine olasılıklara göre yerleştirmek

Cevap

Sözel mantık sorularında en verimli tablo yapısı, sayısı az ve belirli olan değişkenlerin (günler ve birimler) sabit başlıklar olarak kullanılması, değişkenliği fazla olan unsurların (uzmanlar) ise bu başlıkların kesişimine yerleştirilmesidir.
Günlerin (33 sütun) ve birimlerin (22 satır) sabit başlık olarak kullanılması, toplamda 66 ana hücre oluşturarak 55 uzmanın bu hücrelere dağılımını izlemeyi kolaylaştırır. Bu yöntem, verileri hem gün bazında hem de birim bazında aynı anda analiz etmemize olanak tanır ve olasılıkları (kesin olmayan bilgileri) hücre içine not etmeyi pratikleştirir.

Adım Adım Çözüm

1
Değişken analizi yapılması
Soruda Uzman (55 kişi), Gün (33 gün) ve Birim (22 birim) olmak üzere 33 farklı değişken grubu bulunmaktadır.
Tablo kurgusuna karar vermeden önce hangi verinin 'sabit' hangisinin 'değişken' olduğu belirlenmelidir.
2
Sabit başlıkların seçilmesi
Günler (33) ve Birimler (22) sayısı az ve kesin sınırlı olduğu için tablo iskeletini oluşturmaya en uygundur.
Tablonun okunabilirliği için sütun ve satır sayısının minimize edilmesi gerekir.
3
Matris yapısının kurulması
33 sütun (günler) ve 22 satırdan (birimler) oluşan toplam 66 hücreli bir matris kurgulanır.
Bu matris yapısı, her bir uzmanın hangi gün hangi birimde olduğunu net bir şekilde görmemizi sağlar.

Anahtar Kavram

Sözel mantık sorularında tablo oluştururken, az sayıda olan ve değişmez nitelikteki unsurlar (zaman, mekan, kategori) başlık yapılmalı; çok sayıdaki veya durumu belirsiz unsurlar (kişiler, nesneler) hücre içlerine yerleştirilmelidir.

İpuçları

1
Değişkenlerden hangilerinin sayısı daha az ve sabitse, onları tablonun iskeleti (satır ve sütun) olarak kullanın.

Daha Fazla Pratik

Bu tablo yapısını kurduktan sonra, 'En az iki kişi aynı birimde çalışmaktadır' gibi öncülleri yerleştirerek pratik yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 462Soru

Bir üniversitede; A,B,C,DA, B, C, D ve EE öğretim üyeleri; Pazartesi, Salı ve Çarşamba günlerinde; "sabah", "öğle" ve "akşam" oturumlarında ders vereceklerdir. Her oturumda yalnızca bir öğretim üyesi görev almaktadır. Bu kurguda "aynı gün farklı oturumlarda bulunma" ve "ardışık günlerde ders verme" gibi zamansal kısıtlamaların hatasız bir şekilde izlenebilmesi ve olasılıkların birbirini eleme sürecinin en hızlı yönetilebilmesi için en uygun tablo tasarımı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Günlerin sütun başlıklarına, oturumların (sabah, öğle, akşam) ise satır başlıklarına yerleştirilerek öğretim üyelerinin hücrelere dağıtıldığı tablo yapısı

Cevap

Günlerin sütun, oturumların satır başlığı olarak kullanıldığı ve kişilerin hücrelere yerleştirildiği matris yapıdaki tablo en uygundur.
Sözel mantık sorularında en verimli tablo yapısı, zaman (günler) ve alt zaman dilimlerinin (oturumlar) iki farklı ekseni (satır ve sütun) oluşturduğu yapıdır. Bu tasarımda 'Pazartesi' sütunu altında sabah, öğle ve akşam satırlarının kesişimi, o güne ait tüm olasılıkları tek bir dikey hatta görmeyi sağlar. Ardışık günler (Pazartesi-Salı) yan yana geldiği için 'ardışık gün kısıtlaması' da yatayda kolayca takip edilebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Değişken gruplarının analizi
Öğretim üyeleri (kişi), Günler (zaman), Oturumlar (zaman/sıra) olmak üzere üç grup değişken belirlendi.
Tablo iskeletini oluşturmak için hangi değişkenlerin sabit (çerçeve) hangilerinin hareketli (veri) olduğu tespit edilmelidir.
2
Sabit eksenlerin belirlenmesi
Günler ve oturumlar zamansal bir hiyerarşi ve sabit bir akış sunduğu için tablo eksenlerine yerleştirilmelidir.
Sözel mantıkta zaman ve mekan gibi sınırlayıcı unsurlar her zaman tablonun iskeletini oluşturur.
3
Kısıtlama takibi simülasyonu
Günlerin sütunlarda olması 'ardışıklığı', oturumların satırlarda olması ise 'aynı gün içindeki farklı zamanları' doğrudan görmeyi sağlar.
Soruda istenen 'ardışık gün' ve 'aynı gün' takibi en iyi ızgara (matris) modelinde yapılır.
4
Veri yerleştirme verimliliği kontrolü
Hücrelere kişilerin (A, B, C...) yazılmasıyla 9 farklı kutucuk (3 gün x 3 oturum) üzerinden eleme yöntemi uygulanır.
Kişi sayısı az, zaman dilimi çok olduğunda kişileri hücreye yerleştirmek olasılıkları daraltmayı kolaylaştırır.

Anahtar Kavram

Sözel Mantık Tablo Tasarımı
Soru 463Soru

Selin, Taner, Umut ve Yelda adlı dört kişi; İç Anadolu, Marmara, Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinden birer ürün almışlardır. Bu ürünler buğday, kayısı, ayçiçeği ve Antep fıstığıdır.

Bu kişiler, bölgeler ve ürünlerle ilgili şunlar bilinmektedir:
- Her bir kişi farklı bir bölgeden, farklı bir ürün almıştır.
- Doğu Anadolu Bölgesi'nden alışveriş yapan kişi kayısı almıştır.
- Selin, Marmara Bölgesi'nden ayçiçeği almıştır.
- Taner, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nden alışveriş yapmıştır.
- Umut, buğday almıştır.

Buna göre, Doğu Anadolu Bölgesi'nden alışveriş yapan kişi ve aldığı ürün aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yelda - Kayısı

Cevap

Doğu Anadolu Bölgesi'nden alışveriş yapan kişi Yelda'dır ve aldığı ürün kayısıdır.
Verilen bilgilere göre Selin Marmara'da, Taner Güneydoğu'da ve Umut (buğday aldığı için) İç Anadolu'dadır. Geriye kalan tek bölge Doğu Anadolu, geriye kalan tek kişi ise Yelda'dır. Öncülde belirtildiği üzere Doğu Anadolu'dan kayısı alındığına göre, Yelda Doğu Anadolu'dan kayısı almıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kesin bilgileri tabloya yerleştirin.
Selin'in Marmara Bölgesi'nden ayçiçeği aldığı ve Taner'in Güneydoğu Anadolu'dan alışveriş yaptığı tabloya işlenir.
Sorunun çözümünde temel verileri sabitlemek için gereklidir.
2
Ürünler ile bölgeleri eşleştirin.
Doğu Anadolu'dan kayısı alındığı bilindiğine göre, bu kişi ne Selin (Marmara), ne Taner (Güneydoğu), ne de Umut'tur (buğday almıştır).
Kişi, bölge ve ürün eşleşmelerini daraltmak için gereklidir.
3
Geriye kalan kişiyi ve bölgeyi belirleyin.
Geriye kalan kişi Yelda, kalan bölge Doğu Anadolu ve kalan ürün kayısıdır. Bu durumda Yelda, Doğu Anadolu'dan kayısı almıştır.
Soruda istenen hedef eşleşmeye ulaşmak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Sözel Mantık Eşleştirme Kurguları

Daha Fazla Pratik

Benzer sorularda kişi, şehir ve meslek gibi üçlü kategoriler kullanarak tablo oluşturma pratiği yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 464Soru

Bir bakanlık bünyesinde gerçekleştirilen uzman yardımcılığı giriş sınavının mülakat aşamasında; Ahu, Talat, Ümit, Vedat, Yeliz ve Zeynep adlı adaylar 1'den 6'ya kadar numaralandırılmış bir sırayla görüşmeye alınmıştır. Adayların mülakat sıralarına ilişkin şunlar bilinmektedir:

* Yeliz mülakata 4. sırada girmiştir.
* Talat ve Ümit mülakata art arda girmiştir.
* Vedat, Zeynep'ten daha sonraki bir sırada mülakata girmiştir.
* Ahu, Ümit'ten önceki bir sırada mülakata girmiştir.
* Zeynep mülakata 2. sırada girmemiştir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ahu mülakata 5. sırada girmiştir.

Cevap

Ahu'nun mülakata 5. sırada girdiği bilgisi kesinlikle yanlıştır.
Ahu'nun mülakata 5. sırada girmesi durumu, soruda verilen iki farklı öncülle çelişir. İlk olarak, Ahu'nun Ümit'ten önceki bir sırada girmesi gerektiği belirtilmiştir; bu durumda Ahu 5. ise Ümit ancak 6. olabilir. İkinci olarak, Talat ve Ümit'in art arda girdiği bilinmektedir; bu durumda Ümit 6. ise Talat 5. olmak zorundadır. Aynı anda hem Ahu'nun hem de Talat'ın 5. sırada olması mümkün olmadığı için bu ifade kesinlikle yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Sabit verileri ve temel kuralları belirleyin.
Yeliz 4. sıradadır. Talat ve Ümit bitişiktir ({T, Ü}). Zeynep < Vedat ve Ahu < Ümit ilişkileri vardır.
Sorunun çözüm çerçevesini oluşturmak için kesin bilgilerden başlanmalıdır.
2
Talat ve Ümit çiftinin konumlarını analiz edin.
Yeliz 4. sırada olduğu için {T, Ü} çifti ya (2,3) ya da (5,6) sıralarında olmalıdır.
Bitişik gruplar tablodaki en kısıtlayıcı unsurlardır.
3
Ahu'nun 5. sırada olma durumunu test edin.
Eğer Ahu 5. sırada olursa, Ahu < Ümit kuralı gereği Ümit 6. sırada olmalıdır. Ümit ve Talat art arda olduğu için Talat'ın 5. sırada olması gerekir. Ancak 5. sırada Ahu olduğu için bu durum imkansızdır.
Öncüller arasındaki mantıksal çelişkiyi tespit etmek için varsayım testi yapılır.
4
Diğer olasılıkların doğruluğunu kontrol edin.
Ümit 5, Talat 6; Yeliz 4 iken; Zeynep 1, Vedat 2 veya 3, Ahu 3 veya 2 olabilir. Zeynep'in 2. sırada olmama kuralı da bu şekilde çiğnenmez.
Seçilen cevabın tek kesin yanlış olduğundan emin olunur.

Anahtar Kavram

Sözel Mantık Sıralama ve Kesinlik Analizi

Daha Fazla Pratik

Bu tür sorularda 'kesinlikle yanlıştır' ifadesini gördüğünüzde, şıklardaki veriyi tabloya yerleştirip diğer öncüllerle hızlıca test etmek zaman kazandırır.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 465Soru

Bir noter huzurunda imza atmak için sıra bekleyen Ali, Banu, Cemil, Dilek ve Elif adlı beş kişinin imza sıralarıyla ilgili şunlar bilinmektedir:

* Cemil, üçüncü sırada imza atmıştır.
* Banu, Cemil'den hemen önce imza atmıştır.
* Dilek, Elif'ten hemen sonra imza atmıştır.

Buna göre, noter huzurunda ilk sırada imza atan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ali

Cevap

Ali ismi, verilen tüm kısıtlar uygulandığında birinci sıraya yerleşen tek kişidir.
Verilen bilgilere göre; Cemil 3. sırada, Banu ise ondan hemen önce olduğu için 2. sıradadır. Dilek ve Elif'in 'ardışık' olma durumu (Dilek'in Elif'ten hemen sonra olması), tabloda geriye kalan 1, 4 ve 5. sıralar içinde sadece 4 ve 5. sıralara uygun düşer (Elif 4, Dilek 5). Bu durumda açıkta kalan 1. sıraya zorunlu olarak Ali yerleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Kesin bilgiyi tabloya yerleştirme
Cemil =3.= 3. sıra
Soruda Cemil'in üçüncü sırada olduğu doğrudan verilmiştir.
2
Bağlantılı öncülü değerlendirme
Banu =2.= 2. sıra
Banu, Cemil'den (3.3. sıra) hemen önce imza attığına göre ikinci sıradadır.
3
Kalan boşluklara blok yerleştirme
Elif =4.= 4. sıra, Dilek =5.= 5. sıra
Dilek, Elif'ten hemen sonra imza atmıştır. Geriye kalan boş sıralar 1,41, 4 ve 55'tir. Ardışık iki boşluk sadece 44 ve 5.5. sıralar olduğu için bu ikili buraya yerleşir.
4
Son kişiyi belirleme
Ali =1.= 1. sıra
Sıralamada boş kalan tek yer birinci sıradır ve buraya yerleşebilecek tek kişi Ali'dir.

Anahtar Kavram

Sözel mantık sorularında kesin bilgilerden yola çıkarak değişkenleri tabloya yerleştirme ve boş kalan yerleri diğer öncüllerle doldurma tekniği.

İpuçları

1
Önce kesin olarak bildiğin Cemil'i 3. sıraya yazarak başla.
Tahmini Süre:45s
Soru 466Soru

Bir kamu kurumuna ait otoparkta yan yana bulunan 11’den 55’e kadar numaralandırılmış park yerlerine; Makam Aracı, Hizmet Aracı, Denetim Aracı, Operasyon Aracı ve Koruma Aracı park edilmiştir. Araçların park yerlerine ilişkin bazı bilgiler şöyledir:

* Operasyon Aracı 33 numaralı park yerindedir.
* Makam Aracı, Operasyon Aracının hemen sağındadır.
* Hizmet Aracı ile Koruma Aracı yan yanadır.

Buna göre, 55 numaralı park yerinde bulunan araç aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Denetim Aracı

Cevap

Denetim Aracı
Verilen bilgilere göre, Operasyon Aracı 33 numaralı, Makam Aracı ise onun hemen sağındaki 44 numaralı park yerindedir. Hizmet ve Koruma araçları birbirine komşu oldukları için otoparktaki uygun tek ikili boşluk olan 11 ve 22 numaralı yerlere yerleşirler. Bu durumda otoparkın sonundaki 55 numaralı yer, listeye göre boşta kalan tek araç olan Denetim Aracı'na aittir.

Adım Adım Çözüm

1
Sabit veriyi yerleştirin.
Operasyon Aracı 33 numaralı park yerindedir.
Soruda kesin olarak verilen ilk bilgidir.
2
Konum ilişkisini uygulayın.
Makam Aracı 44 numaralı park yerindedir.
Makam Aracı, Operasyon Aracının (33 numara) hemen sağında yer almaktadır.
3
Yan yana olma koşulunu değerlendirin.
Hizmet ve Koruma Araçları 11 ve 22 numaralı yerlerdedir.
Yan yana olabilmeleri için otoparkta kalan boşluklar (1,2,51, 2, 5) içinde sadece 11 ve 22 numaralı yerler uygundur.
4
Kalan aracı belirleyin.
Denetim Aracı 55 numaralı park yerindedir.
Geriye kalan tek araç Denetim Aracı, tek boş yer ise 55 numaradır.

Anahtar Kavram

Sözel Mantıkta Yerleşim ve Sabit Veri Analizi
Tahmini Süre:45s
Soru 467Soru

Bir araştırma merkezinde görev yapan Altın, Beril, Can, Defne, Elif ve Faruk adlı 66 uzmanın her biri; Tarih, Sosyoloji ve Ekonomi birimlerinden yalnızca birinde görevlendirilmiştir. Uzmanların birimlere dağılımıyla ilgili şunlar bilinmektedir:

* Ekonomi biriminde 22 kişi görev yapmaktadır.
* Tarih biriminde sadece 11 kişi görev yapmaktadır.
* Can ve Defne aynı birimde görev yapmaktadır.
* Elif, Sosyoloji biriminde görev yapmaktadır.
* Faruk ve Altın aynı birimde görev yapmaktadır.
* Altın ve Beril farklı birimlerde görev yapmaktadır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Beril, Tarih biriminde görev yapmaktadır.

Cevap

Beril, Tarih biriminde görev yapmaktadır.
Verilen bilgilere göre Tarih birimi yalnızca 11 kişiliktir. Can-Defne ve Faruk-Altın çiftler halinde aynı birimde oldukları için bu tek kişilik kontenjana yerleşemezler. Uzmanlardan Elif Sosyoloji biriminde olduğu için, geriye kalan tek kişi olan Beril'in Tarih biriminde olması zorunludur.

Adım Adım Çözüm

1
Birimlerin kontenjanlarını ve toplam kişi sayısını belirleyin.
Toplam 66 uzman vardır. Tarih birimi 11, Ekonomi birimi 22 kişiliktir. Bu durumda Sosyoloji birimi 6(1+2)=36 - (1 + 2) = 3 kişiliktir.
Gruplandırma yapabilmek için her kategorinin kaç kişilik kapasitesi olduğunu bilmek gerekir.
2
Sabit bilgiyi ve ikili grupları yerleştirin.
Elif Sosyoloji'dedir. Diğer uzmanlar {Can, Defne} ve {Faruk, Altın} şeklinde ikişerli bloklar oluşturur. Beril ise tekil bir değişkendir.
Aynı birimde olduğu belirtilen kişiler blok halinde hareket eder.
3
Birim kapasiteleri ile uzman bloklarını eşleştirin.
Tarih birimi 11 kişilik olduğu için {Can, Defne} veya {Faruk, Altın} blokları buraya yerleşemez. Elif zaten Sosyoloji'de olduğu için Tarih birimindeki tek kişilik yere Beril yerleşmelidir.
Tek kişilik bir kontenjana ikili bir grup yerleştirilemez.
4
Kalan grupları dağıtarak olasılıkları kontrol edin.
Geriye kalan ikişerli iki grup, Sosyoloji'nin boş kalan 22 kişilik yerine ve Ekonomi'nin 22 kişilik yerine dağıtılır. Bu grupların yeri kesin değildir.
Kesin olan tek bilginin Beril'in konumu olduğunu teyit etmek için diğer ihtimaller gözden geçirilir.

Anahtar Kavram

Sözel Mantıkta Kontenjan ve Gruplandırma Analizi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 468Soru

Arda, Beren, Cihan, Damla ve Esra; gitar, keman, piyano, ebru ve heykel kurslarına gitmektedirler. Hafta içi farklı günlerde (Pazartesi, Salı, Çarşamba, Perşembe, Cuma) gerçekleştirilen bu kurslarla ilgili şunlar bilinmektedir:

* Herkes farklı bir günde sadece bir kursa gitmektedir.
* Gitar kursu çarşamba günü gerçekleştirilmektedir.
* Beren, gitar kursundan hemen sonraki gün kursa gitmektedir.
* Ebru kursu, Arda'nın kursundan hemen önceki gündür.
* Cihan, heykel kursuna gitmektedir ve kurs günü pazartesi değildir.
* Damla'nın kursu, Esra'nın kursundan iki gün öncedir.
* Keman kursu, ebru kursundan sonraki bir gündür.

Buna göre, kurslarla ilgili aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Arda, keman kursuna cuma günü gitmektedir.

Cevap

Arda'nın cuma günü keman kursuna gittiği seçeneği kesinlikle doğrudur.
Çözüm adımları takip edildiğinde; Arda'nın cuma günü kursa gittiği ve keman kursunun ebru kursundan (perşembe) sonra gerçekleştiği tek günün cuma olduğu görülür. Dolayısıyla Arda'nın cuma günü keman kursuna gittiği bilgisi kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Sabit verileri yerleştirin.
Gitar kursu Çarşamba günüdür. Beren, Gitar'dan bir gün sonra yani Perşembe günü kursa gitmektedir.
Kesin gün bilgisi verilen Gitar ve ona bağlı olan Beren tablonun temelini oluşturur.
2
Damla ve Esra arasındaki gün farkını analiz edin.
Damla, Esra'dan 2 gün önceyse (X ve X+2); olası ikililer Pzt-Çar veya Sal-Per veya Çar-Cum'dur. Çarşamba Gitar olduğu için Esra Çarşamba (Gitar) ve Damla Pazartesi olur.
Çarşamba günü dolu olduğu için diğer olasılıklar (Sal-Per veya Çar-Cum) elenir.
3
Ebru ve Arda'nın günlerini belirleyin.
Ebru = Arda - 1 kuralına göre ardışık iki boş gün lazımdır. Kalan günler Salı, Perşembe ve Cuma'dır. Sadece Perşembe (Beren) ve Cuma (Arda) ardışıktır. Yani Beren Ebru kursuna gider, Arda ise Cuma günü kursa gider.
Salı-Çarşamba ardışıklığı, Çarşamba dolu olduğu için kullanılamaz.
4
Kalan kişi ve kursları eşleştirin.
Cihan Heykel kursuna gidiyorsa ve Pzt değilse, Salı günü Heykel kursuna gider. Kalan son kurslar Piyano ve Keman'dır. Keman, Ebru'dan (Perşembe) sonra olduğu için Cuma günü (Arda) Keman kursu yapılır. Pazartesiye (Damla) Piyano kalır.
Tüm kısıtlamalar sağlandığında tek bir tablo oluşur.

Anahtar Kavram

Sözel Mantık Eşleştirme ve Kesinlik Analizi
Soru 469Soru

Bir sözel mantık kurgusunda; Kerem, Lale, Mert, Nil ve Okan adlı 55 arkadaşın Pazartesi, Salı ve Çarşamba günlerinden birinde Tiyatro, Sinema veya Konser etkinliklerinden birine katıldıkları bilinmektedir. Verilen öncülleri yerleştirirken değişkenlerin birbirleriyle olan çok yönlü ilişkisini (gün-etkinlik-kişi) aynı anda görebilmek, çelişen verileri hızlıca fark etmek ve olasılıkları eleyebilmek için uygulanması gereken en uygun tablo oluşturma tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Günleri ve etkinlik türlerini matrisin iki farklı ekseni (satır ve sütun) olarak sabitleyip, kişi isimlerini bu matrisin kesişim noktalarındaki hücrelere yerleştirmek

Cevap

En verimli teknik, günleri ve etkinlik türlerini matrisin iki farklı ekseni (satır ve sütun) olarak sabitleyip, kişileri bu matrisin hücrelerine yerleştirmektir.
Doğru yanıt olan gün ve etkinliklerin eksenlere yerleştirilmesi yöntemi, sözel mantıkta 'Matris Tekniği' olarak bilinir. Bu kurguda 33 gün ve 33 etkinlik türü olduğu için 3×33 \times 3 toplamda 99 olasılık hücresi oluşur. 55 kişiyi bu 99 hücreye yerleştirmek; 'aynı gün farklı etkinlik' veya 'farklı gün aynı etkinlik' gibi kısıtlamaları görsel olarak en net şekilde görmemizi sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Değişken setlerini belirleyin.
Kişiler (55 kişi), Günler (33 gün), Etkinlikler (33 tür).
Tablonun boyutlarını ve hangi verilerin gruplandırılacağını anlamak için ilk adımdır.
2
Sabitlenecek (başlık yapılacak) değişkenleri seçin.
Günler ve Etkinlikler 'sabit', Kişiler 'hareketli' değişken olarak belirlenir.
Sözel mantıkta sayıca az olan veya doğal bir sıralamaya (zaman gibi) sahip olan değişkenlerin sabitlenmesi çözümü hızlandırır.
3
Matris yapısını oluşturun.
3×33 \times 3 boyutunda (Günler ×\times Etkinlikler) bir tablo taslağı hazırlanır.
Bu yapı sayesinde 'Pazartesi günü Sinema'ya giden kişi' tek bir hücrede netleşir, boş kalan hücreler olasılıkların elenmesini sağlar.
4
Kişileri yerleştirin.
Öncüllere göre isimler ilgili hücrelere yazılır.
Üçüncü değişkenin hücre içine yazılması, tüm kısıtlamaların tek bir düzlemde kontrol edilmesini sağlar.

Anahtar Kavram

Sözel mantıkta iki kategorik/sabit değişkenin (Örn: Zaman ve Mekan) eksenlere yerleştirilmesiyle oluşturulan matris tekniği, çoklu olasılıkları yönetmek için en etkili yöntemdir.
Soru 470Soru

Bir adliyede görev yapan Ali, Banu, Can, Deniz, Esra, Faruk ve Gaye isimli yedi hakimin odaları, aynı koridorda 11’den 77’ye kadar numaralandırılmış yan yana odalardır. Hakimlerin oda yerleşimlerine ilişkin şunlar bilinmektedir:

* Gaye, 33 numaralı odadadır.
* Ali'nin odası, Banu'nun odasının hemen solundadır.
* Deniz ve Esra'un odaları arasında tam olarak iki oda vardır.
* Can ve Faruk'un odaları yan yanadır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Can 44 numaralı odadadır.

Cevap

Can'ın 44 numaralı odada bulunması kesinlikle yanlıştır.
Yapılan mantıksal çözümlemede, Deniz ve Esra'nın aralarında tam olarak iki oda bulunabilmesi için (55 ve 66. odalar gibi) bu kişilerin mutlaka 44 ve 77 numaralı odalarda bulunmaları gerektiği ortaya çıkmaktadır. Gaye zaten 33. odada olduğu için, 44 numaralı oda başka bir isim (Can gibi) tarafından doldurulamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Sabit ve kısıtlı verileri yerleştirin.
Gaye kesin olarak 33. odadadır. Deniz ve Esra arasında 22 oda olması (D/E _ _ E/D) kurgusu için uygun boşluklar aranır.
Gaye'nin yeri sabitlendiğinde, Deniz ve Esra çifti için sadece 44 ve 77 numaralı odalar uygun kalır (aralarındaki 55 ve 66. odalar boş kalacak şekilde). 11 ve 44 numaralı odalar da teorik olarak Deniz ve Esra için uygundur ancak bu durumda geriye kalan bloklar (Ali-Banu ve Can-Faruk) için yeterli yan yana boşluk kalmaz.
2
Blok yerleşimlerini kontrol edin.
Eğer Deniz/Esra 44 ve 77 numaralı odalardaysa, geriye kalan 1,2,5,61, 2, 5, 6 numaralı odalara Ali-Banu (A-B) ve Can-Faruk (C-F) ikili blokları yerleşir.
Bu durumda 44 numaralı oda her iki olasılıkta da (Deniz başta veya Esra başta) sadece Deniz veya Esra'ya aittir.
3
Kesinlik kontrolü yapın.
Can'ın 44 numaralı odada olması durumu test edildiğinde, Deniz ve Esra'nın kurallara uygun yerleşemediği görülür.
Can 44 numaralı odada olursa, yanındaki Faruk 55 numaralı odada olmalıdır. Geriye kalan 1,2,6,71, 2, 6, 7 numaralı odalarda hem Ali-Banu bloğu için hem de aralarında 22 fark olan Deniz-Esra çifti için uygun yer kalmaz.

Anahtar Kavram

Sözel Mantıkta Değişkenlerin Sabitlenmesi ve Olasılık Analizi

Daha Fazla Pratik

Benzer sorularda 'en az biri' veya 'kesinlikle doğrudur' ifadelerine dikkat ederek olasılık tablosunu tüm ihtimalleri kapsayacak şekilde genişletin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 471Soru

Bir halk kütüphanesinin hafta sonu mesaisinde; Pelin, Rıza, Selin, Tarık ve Umut adlı kütüphaneciler Yetişkin, Çocuk ve Kaynak bölümlerinde görevlendirilmişlerdir. Bu kişilerin görev yerlerine ve günlerine ilişkin bazı bilgiler şöyledir:

- Her bir kişi sadece bir gün ve bir bölümde çalışmıştır.
- Hafta sonu boyunca her bölümde en az bir kişi görev almıştır.
- Cumartesi günü 33 kişi, Pazar günü ise 22 kişi görev yapmıştır.
- Selin, Pazar günü Çocuk bölümünde görev yapmıştır.
- Tarık ve Umut aynı bölümde fakat farklı günlerde görev yapmışlardır.
- Pelin ve Rıza aynı gün görev almışlardır.
- Pelin, Yetişkin bölümünde görev yapmamıştır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Rıza, Cumartesi günü görev yapmıştır.

Cevap

Rıza, Cumartesi günü görev yapmıştır.
Pazar günü için ayrılan 22 kişilik kontenjanın Selin ve (Tarık-Umut ikilisinden biri) tarafından doldurulması, Pelin ve Rıza'nın zorunlu olarak Cumartesi günü görev yapmasını gerektirir. Bu nedenle Rıza'nın Cumartesi günü çalışması kesin bir bilgidir.

Adım Adım Çözüm

1
Günlük kontenjan analizi yapılması
Cumartesi: 33 kişi, Pazar: 22 kişi.
Kişilerin günlere dağılımını belirlemek için toplam sayıları bilmek gerekir.
2
Pazar günü görev alanların belirlenmesi
Pazar günü Selin ve (Tarık veya Umut) görev yapmıştır.
Selin'in Pazar günü çalıştığı sabittir. Tarık ve Umut farklı günlerde çalıştığı için birinin mutlaka Pazar günü olması gerekir. Bu durumda Pazar gününün 22 kişilik kontenjanı dolar.
3
Geriye kalan kişilerin gününün saptanması
Pelin ve Rıza Cumartesi günü görev yapmıştır.
Pelin ve Rıza aynı gün çalışmaktadır ve Pazar günü kontenjanı dolmuştur. Bu durumda her ikisi de Cumartesi günü çalışmak zorundadır.

Anahtar Kavram

Sözel Mantıkta Değişken Analizi ve Kontenjan Yerleştirme

Daha Fazla Pratik

Benzer sorularda tablo oluştururken sabit olan bilgileri (günler ve kontenjanlar) önce yerleştirmek çözümü hızlandıracaktır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 472Soru

Kaan, Leyla, Murat, Nil ve Ozan adlı beş arkadaş; tatil için Antalya, Bursa ve Çanakkale şehirlerinden birine gitmiştir. Bu kişilerin gittikleri şehirlere ilişkin bazı bilgiler şöyledir:

* Her şehre en az bir kişi gitmiştir.
* Çanakkale'ye giden toplam kişi sayısı 11'dir.
* Bursa'ya giden toplam kişi sayısı 22'dir.
* Kaan ve Leyla aynı şehre gitmiştir.
* Nil, Antalya'ya gitmemiştir.
* Murat ve Ozan farklı şehirlere gitmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nil Bursa'ya gitmiştir.

Cevap

Nil Bursa'ya gitmiştir.
Verilen öncüllere göre kontenjanlar Antalya: 22, Bursa: 22 ve Çanakkale: 11 şeklindedir. Kaan ve Leyla çifti Bursa'ya yerleştirildiğinde Murat ve Ozan'ın aynı şehre düşmesi zorunluluğu doğmakta, bu da öncüllerle çelişmektedir. Bu nedenle Kaan ve Leyla Antalya'dadır. Murat ve Ozan farklı şehirlere (Bursa ve Çanakkale) dağıldığında, Çanakkale'nin tek kişilik kontenjanı dolmuş olur. Nil Antalya'ya gidemediği için geriye kalan tek seçenek olan Bursa'ya gitmek zorundadır.

Adım Adım Çözüm

1
Şehirlerin kontenjanlarını belirle.
Antalya: 22, Bursa: 22, Çanakkale: 11.
Toplam 55 kişi vardır. Çanakkale 11, Bursa 22 kişi olduğuna göre kalan 22 kişi Antalya'ya gitmiştir.
2
Kaan ve Leyla çiftinin konumunu test et.
Kaan ve Leyla Antalya'ya gitmiştir.
Kaan ve Leyla aynı şehre gittiğine göre bu şehir ya Antalya ya da Bursa olmalıdır. Eğer Bursa'ya gitselerdi, geriye kalan Nil, Murat ve Ozan; Antalya (22) ve Çanakkale (11) kontenjanlarını paylaşacaktı. Nil Antalya'ya gidemediği için Çanakkale'ye gitmek zorunda kalırdı. Bu durumda Murat ve Ozan aynı şehre (Antalya) gitmek zorunda kalırdı ki bu 'farklı şehirlere gitmişlerdir' öncülüyle çelişirdi. Bu nedenle Kaan ve Leyla Antalya'dadır.
3
Kalan kişileri (Nil, Murat, Ozan) yerleştir.
Nil kesinlikle Bursa'dadır.
Murat ve Ozan farklı şehirlere (biri Bursa, diğeri Çanakkale) gittiği için Çanakkale'nin tek kişilik kontenjanı dolmuştur. Nil Antalya'ya gidemediği ve Çanakkale dolduğu için mecburen Bursa'ya gitmiştir.

Anahtar Kavram

Sözel Mantık - Olasılık ve Kesinlik Analizi

Alternatif Yöntem

Tablo oluşturma tekniği ile şehirleri sütunlara ayırıp kontenjanları yazarak (2, 2, 1) deneme-yanılma yoluyla Kaan-Leyla çiftinin yerini sabitlemek en hızlı çözümdür.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 473Soru

Arda, Beren, Ceyhun, Derin, Emre ve Ferit adlı altı uzman; bir kamu kurumundaki verimlilik çalışması kapsamında oluşturulan AA ve BB çalışma gruplarında görevlendirilmiştir. Uzmanların gruplara dağılımıyla ilgili şunlar bilinmektedir:

* Her grupta en az iki uzman yer almaktadır.
* BB çalışma grubunda toplam iki uzman görevlendirilmiştir.
* Beren ve Ceyhun farklı gruplarda yer almaktadır.
* Arda ve Emre aynı grupta yer almaktadır.
* Derin ve Beren farklı gruplarda yer almaktadır.
* Ferit sadece AA grubunda görev alabilmektedir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ceyhun ve Derin aynı grupta görev almaktadır.

Cevap

Ceyhun ve Derin'in aynı grupta yer aldığı ifadesi kesinlikle doğrudur çünkü her ikisinin de B grubunda olduğu kanıtlanmaktadır.
Yapılan analizde, Ferit'in AA grubunda olduğu sabittir. Beren, BB grubuna yerleştirildiğinde, ona bağlı olan olumsuz öncüller (Ceyhun ve Derin) AA grubuna gitmek zorundadır. Arda ve Emre de birlikte hareket ettikleri için (eğer BB'ye giderlerse BB üç kişi olur, bu yasaktır) AA'ya giderler. Bu senaryoda BB grubunda sadece Beren kalır ki bu durum BB'nin iki kişi olması kuralına aykırıdır. Bu nedenle Beren kesinlikle AA grubundadır. Beren AA grubunda olunca, Ceyhun ve Derin mecburen BB grubuna kalır. Bu durumda Ceyhun ve Derin'in aynı grupta olduğu kesinleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Sabit verileri ve grup kapasitelerini belirle.
Ferit AA grubundadır. BB grubu 22, AA grubu ise 44 kişiden oluşmaktadır (62=46 - 2 = 4).
Soruda verilen toplam kişi sayısı ve kapasite sınırlamaları yerleşimin temelini oluşturur.
2
Beren'in konumunu varsayım üzerinden test et.
Beren BB grubunda olsaydı; Ceyhun ve Derin AA grubunda olurdu. Arda ve Emre de (beraber hareket ettikleri için) AA'da olurdu. Bu durumda BB'de sadece Beren kalırdı.
Beren'in BB'de olması durumunda BB grubunun 22 kişi olması kuralı ihlal edilmektedir.
3
Kesin yerleşimi gerçekleştir.
Beren AA grubundadır. Dolayısıyla Ceyhun ve Derin BB grubundadır. Arda ve Emre de AA grubundadır.
Varsayımın çürümesi sonucunda Beren'in AA grubuna geçmesiyle tüm öncüller tutarlı hale gelir.
4
Seçenekleri doğrula.
BB grubunda Ceyhun ve Derin bulunmaktadır.
B grubu için belirlenen iki kişilik kontenjan bu iki isimle tam olarak dolmaktadır.

Anahtar Kavram

Sözel mantık sorularında olumsuz öncüller ve grup kapasitesi sınırlamaları kullanılarak dışlama yöntemiyle kesin sonuca ulaşma.

Alternatif Yöntem

Tablo oluştururken değişkenleri sabitlemek yerine 'Eğer X şuradaysa Y ne olur?' diyerek tüm olasılıkları denemek, karmaşık mantık sorularında hatayı minimize eder.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 474Soru

Bir kamu kurumunda yan yana bulunan 11’den 66’ya kadar numaralandırılmış altı farklı odada Aslı, Berk, Ceyda, Davut, Engin ve Filiz adlı memurlar çalışmaktadır. Odaların konumlarına ilişkin bilgiler şunlardır:

* Filiz'in odası, 33 numaralı odadır.
* Berk ve Ceyda'nın odaları yan yanadır.
* Aslı'nın odası, Davut'un odasının hemen sağındadır.
* Engin'in oda numarası, Berk'in oda numarasından büyüktür.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Aslı'nın odası 44 numaralı odadır.

Cevap

Aslı'nın odasının 4 numaralı oda olması bilgisi kesinlikle yanlıştır.
Verilen öncüllere göre Filiz 33 numaralı odadadır. Aslı'nın odası Davut'un odasının hemen sağında olduğuna göre bu ikili oda numaraları bakımından ardışıktır (nn ve n+1n+1). Eğer Aslı 44 numaralı odada olsaydı, Davut'un 33 numaralı odada olması gerekirdi. Ancak 33 numaralı oda Filiz'e ayrıldığı için bu durum mantıksal bir çelişki yaratır ve kesinlikle yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Sabit bilgiyi yerleştirme
3 numaralı oda Filiz'e aittir.
Öncüllerde Filiz'in odasının 3 numara olduğu kesin olarak belirtilmiştir.
2
Aslı ve Davut'un konumunu analiz etme
Aslı Davut'un hemen sağında (D, A şeklinde blok) olduğuna göre, bu ikili (1, 2), (4, 5) veya (5, 6) numaralı odalarda olabilir.
Filiz 3 numarada olduğu için (2, 3) veya (3, 4) kombinasyonları imkansızdır.
3
Aslı'nın 4 numaralı odada olma ihtimalini test etme
Aslı 4 numaralı odada olsaydı, hemen solundaki Davut 3 numaralı odada olmalıydı.
Öncüle göre Aslı, Davut'un hemen sağındadır.
4
Çelişkiyi tespit etme
3 numaralı oda Filiz'e ait olduğu için Davut orada olamaz. Dolayısıyla Aslı 4 numarada olamaz.
Bir odada sadece bir memur çalışmaktadır.

Anahtar Kavram

Sözel mantık sorularında sabit verilerden yola çıkarak blok halindeki verilerin (yan yana olma durumu) yerleşim olasılıklarını değerlendirme.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 475Soru

Bir kamu bankasında işlem yaptırmak için bekleyen Ayşe, Burak, Cemil ve Deniz adlı dört kişinin gişe numaraları (1,2,31, 2, 3 ve 44) ile ilgili şunlar bilinmektedir:

* Her bir kişi farklı bir gişede işlem yapmaktadır.
* Burak'ın gişe numarası, Ayşe'ninkinden hemen sonradır.
* Cemil, 44 numaralı gişede işlem yapmaktadır.
* Deniz, 11 numaralı gişede işlem yapmamaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ayşe, 11 numaralı gişede işlem yapmaktadır.

Cevap

Ayşe'nin 11 numaralı gişede olduğu bilgisi kesinlikle doğrudur.
Verilen bilgiler ışığında, Cemil'in 44. gişede olduğu sabittir. Ayşe ve Burak ardışık numaralara sahip olduklarından, kalan 1,2,31, 2, 3 numaralı gişeler arasında ya (1,21, 2) ya da (2,32, 3) şeklinde yerleşebilirler. Ancak Ayşe ve Burak (2,32, 3) numaralı gişelere yerleşirse, boşta kalan 11 numaralı gişe Deniz'e kalacaktır. Deniz'in 11 numaralı gişede olmadığı belirtildiği için bu ihtimal elenir. Dolayısıyla Ayşe 11, Burak 22 ve Deniz 33 numaralı gişededir. Bu durumda Ayşe'nin 11 numaralı gişede olduğu kesinleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Kesin veriyi yerleştirme
Cemil = 44. gişe
Öncüllerde Cemil'in gişe numarası doğrudan verilmiştir.
2
Ardışık verileri analiz etme
Ayşe ve Burak çifti ya (1,21, 2) ya da (2,32, 3) numaralı gişelerdedir.
Burak, Ayşe'den hemen sonra geldiği için bu iki gişe boş ve ardışık olmalıdır.
3
Olumsuz öncülü değerlendirme
Ayşe ve Burak (2,32, 3) olursa Deniz'e 11 kalır. Deniz 11 olamayacağı için Ayşe ve Burak (1,21, 2) olmalıdır.
Deniz'in 11 numaralı gişede olamayacağı kısıtı, diğer tüm olasılıkları eler.
4
Tabloyu tamamlama
Ayşe: 11, Burak: 22, Deniz: 33, Cemil: 44
Tüm öncülleri karşılayan tek dizilim budur.

Anahtar Kavram

Öncüllerden hareketle olasılıkları eleyerek kesin sonuca ulaşma (Dedüksiyon)

İpuçları

1
Önce kesin olarak bildiğiniz Cemil'in konumunu tabloya yerleştirin.
2
Ayşe ve Burak'ın (AB) blok halinde yan yana olduğunu düşünün; bu bloğun sığabileceği iki yer vardır.
3
Deniz'in 11. gişede olamayacağı bilgisini kullanarak, AB bloğunun (2,32, 3) numaralı gişelerde olup olamayacağını test edin.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda 'kesinlikle yanlıştır' ifadesini arayarak çıkarım yapmayı deneyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 476Soru

Sözel mantık sorularında verileri düzenlemek ve olasılıkları daha rahat takip edebilmek için tablo oluşturulur. Bu tablo oluşturulurken genellikle değişken sayısı az olan veya zaman bildiren (gün, ay, yıl gibi) öğelerin üst sütun başlığı olarak sabitlenmesi, çözümün daha hızlı ve hatasız yapılmasını sağlar.

Buna göre; Arda, Berk ve Cansu adlı 33 öğrencinin; Pazartesi, Salı ve Çarşamba günlerinde; Matematik, Türkçe ve Tarih derslerinden hangisine çalıştıklarını konu alan bir kurguda, en verimli tablo yerleşimi için aşağıdakilerden hangisinin sabit sütun başlığı olarak seçilmesi en uygundur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Günler (Pazartesi, Salı, Çarşamba)

Cevap

Zaman bildiren değişkenlerin (günler) sabitlenmesi, sözel mantık sorularında en verimli tablo oluşturma tekniğidir.
Sözel mantık sorularında en verimli çözüm yöntemi, zaman bildiren (gün, saat, ay vb.) değişkenlerin tabloya sabitlenmesidir. Bu kurguda 'Pazartesi, Salı, Çarşamba' şeklinde ilerleyen günler, hem kronolojik bir sıra sunduğu hem de değişkenlerin bu zaman dilimlerine dağıtılması gerektiği için en uygun üst başlık seçeneğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Kurgudaki değişkenleri belirleyin.
Öğrenciler (Arda, Berk, Cansu), Günler (Pazartesi, Salı, Çarşamba) ve Dersler (Matematik, Türkçe, Tarih).
Tabloya hangi verilerin yerleştirileceğini anlamak için grupları netleştirmek gerekir.
2
Sabitleyici (üst başlık) olacak değişkeni seçin.
Zaman dizini olan 'Günler' grubunun seçilmesi.
Günler, aylar veya sıralı katlar gibi değişkenler sabitlendiğinde diğer verilerin bu başlıklar altına yerleştirilmesi daha düzenli bir görünüm sağlar.
3
Tablo iskeletini oluşturun.
Üst sütunlarda Pazartesi, Salı ve Çarşamba'nın yer aldığı bir matris.
Bu yerleşim, her güne ait ders ve öğrenci eşleşmesini hatasız görmeyi sağlar.

Anahtar Kavram

Sabit Değişken Seçimi
Soru 477Soru

Bir kamu kurumunda görev yapan Aslı, Berat ve Ceren adlı memurlar; Personel, Muhasebe ve Bilgi İşlem birimlerinde çalışmaktadırlar. Bu kişilerin birimleri ile ilgili şu bilgiler verilmiştir:

- Her bir memur farklı bir birimde görev yapmaktadır.
- Berat, Bilgi İşlem biriminde çalışmaktadır.
- Aslı, Muhasebe biriminde çalışmamaktadır.

Buna göre, Personel biriminde görev yapan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Aslı

Cevap

Aslı
Verilen bilgilere göre Berat'ın Bilgi İşlem biriminde olduğu kesindir. Geriye kalan Personel ve Muhasebe birimleri için Aslı ve Ceren adaydır. Aslı'nın Muhasebe biriminde çalışmadığı belirtildiğine göre, Aslı mecburen Personel biriminde görev yapmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Berat'ın birimini sabitleyin.
Berat = Bilgi İşlem.
Öncülde Berat'ın Bilgi İşlem'de olduğu doğrudan verilmiştir.
2
Aslı için kalan seçenekleri belirleyin.
Geriye Personel ve Muhasebe birimleri kalmıştır.
Herkes farklı birimde olduğu için Bilgi İşlem birimi dolmuştur.
3
Aslı'ya dair olumsuz öncülü uygulayın.
Aslı ≠ Muhasebe olduğu için Aslı = Personel.
Aslı Muhasebe biriminde değilse, kalan tek seçenek olan Personel birimine yerleşir.
4
Ceren'in birimini bulun.
Ceren = Muhasebe.
Geriye kalan tek birim Muhasebe'dir.

Anahtar Kavram

Sözel mantık sorularında doğrudan verilen bilgilerden yola çıkarak olumsuz öncülleri elemenin sonucunda kesin eşleşmeye ulaşılır.
Soru 478Soru

Bir kamu kurumunda müfettiş olarak görev yapan Ahmet, Beren ve Ceyhun; 33 farklı çalışma gününde (Pazartesi, Salı, Çarşamba) Ankara, İstanbul ve İzmir illerindeki denetimlere katılacaklardır. Her müfettişin her gün farklı bir ilde görev yaptığı ve her ilde her gün yalnızca bir müfettişin bulunduğu bilinmektedir.

Bu tür bir sözel mantık sorusunda, tüm verileri ve olasılıkları en kısa sürede, hatasız bir şekilde analiz edebilmek için oluşturulacak en uygun tablo tasarımı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sütunlara günlerin, satırlara illerin yazıldığı ve kesişen hücrelere müfettiş isimlerinin yerleştirildiği iki boyutlu tablo yapısı

Cevap

Sütunlara günlerin, satırlara illerin yazıldığı ve kesişen hücrelere müfettiş isimlerinin yerleştirildiği iki boyutlu tablo yapısı en uygun tasarımdır.
Sözel mantık sorularında tablo oluştururken temel kural, zaman bildiren (günler, aylar, yıllar) veya belirli bir sırası olan değişkenleri tablo başlığı (sabit eksen) olarak seçmektir. Bu soruda günlerin sütunlara, mekanların (iller) ise satırlara yerleştirildiği iki boyutlu bir matris yapısı, üçüncü değişken olan kişilerin yerleşimini en net şekilde gösteren ve hatayı minimize eden tasarımdır.

Adım Adım Çözüm

1
Değişken gruplarını belirleyin.
Kişiler (Ahmet, Beren, Ceyhun), Günler (Pazartesi, Salı, Çarşamba) ve İller (Ankara, İstanbul, İzmir) olmak üzere 33 farklı değişken grubu vardır.
Sorunun kapsamını ve kaç boyutlu bir tablo gerektiğini anlamak için gereklidir.
2
Sabit (sıralı/zaman bildiren) değişkeni seçin.
Günler (Pazartesi, Salı, Çarşamba) zaman bildirdiği için en güçlü sabit eksen adayıdır.
Zaman değişkenini sabitlemek, olasılıkların akışını takip etmeyi kolaylaştırır.
3
İkinci sabit ekseni (Mekan) belirleyin.
İller (Ankara, İstanbul, İzmir) satır başlıkları olarak seçilir.
İki boyutlu bir matris oluşturarak tüm olasılıkların kesişim noktalarını netleştirmek gerekir.
4
Tabloyu tamamlayın.
Günler sütunda, iller satırda yer alırken; hücre içlerine müfettiş isimleri (veya baş harfleri) yazılarak kesin ve olası durumlar işlenir.
Bu yapı, 'Her müfettiş her gün farklı bir ilde' kuralını kontrol etmek için en verimli tekniktir.

Anahtar Kavram

Sözel Mantıkta Sabit Değişken ve Matris Oluşturma

Daha Fazla Pratik

Benzer bir kurguyu 'Sıralama Kurguları' ile birleştirerek, müfettişlerin denetim sürelerine göre sıralandığı bir soru çözerek bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 479Soru

Bir sokakta yan yana bulunan 11’den 66’ya kadar numaralandırılmış evlerde Ahmet, Burak, Ceyda, Demir, Eylül ve Furkan oturmaktadır. Bu kişilerin oturduğu evlerle ilgili şunlar bilinmektedir:

* Ceyda, 44 numaralı evde oturmaktadır.
* Ahmet ile Burak’ın evleri arasında tam üç ev bulunmaktadır.
* Demir, Furkan’ın hemen solundaki evde oturmaktadır.
* Eylül, Ahmet ile yan yana olan evlerden birinde oturmamaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Demir, 22 numaralı evde oturmaktadır.

Cevap

Demir'in 2 numaralı evde oturduğu bilgisi tüm kısıtları sağlayan tek dizilimden elde edilen kesin doğrudur.
Verilen bilgilere göre oluşturulan tek geçerli dizilim şöyledir: 1. ev Ahmet, 2. ev Demir, 3. ev Furkan, 4. ev Ceyda, 5. ev Burak ve 6. ev Eylül. Bu dizilime göre Demir'in 2 numaralı evde oturduğu ifadesi kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Sabit veriyi yerleştirin.
Ceyda = 4.
Soruda verilen en net bilgi budur.
2
Ahmet ve Burak arasındaki mesafeyi analiz edin.
Ahmet ve Burak 11 ve 55 numaralı evlerde olmalıdır.
Aralarında 3 ev olması için (2,3,42, 3, 4) numaralı evlerin doluluğu gerekir. 22 ve 66 ihtimali, yan yana olan Demir ve Furkan için boş yer bırakmadığı için elenir.
3
Demir ve Furkan'ı (Demir-Furkan) yan yana olacak şekilde yerleştirin.
Demir = 2, Furkan = 3.
4 dolu (Ceyda) ve 1-5 Ahmet/Burak için ayrıldığından, yan yana iki boşluk sadece 2 ve 3 numaralı evlerde kalmıştır.
4
Eylül ve Ahmet kısıtını kullanarak Ahmet'in yerini kesinleştirin.
1: Ahmet, 2: Demir, 3: Furkan, 4: Ceyda, 5: Burak, 6: Eylül.
Eğer Ahmet 5'te olsaydı, kalan tek yer olan 6'daki Eylül ile yan yana olurdu. Bu durum kısıta aykırı olduğundan Ahmet 1, Burak 5 numaralı evdedir.

Anahtar Kavram

Sözel Mantık: Yerleşim ve Konum Analizi

Daha Fazla Pratik

Benzer mantık sorularında 'kesinlik' ifadesi geçtiğinde, tüm olasılıkları tek bir tabloya indirgemeye çalışın ve çelişen durumları eleyin.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 480Soru

Ayhan, Burcu, Canan, Davut ve Elif adlı 55 personel; bir belediyenin İmar, Kültür ve Sosyal İşler birimlerinde görevlendirilmiştir. Bu kişilerin görev yerlerine dair bilinenler şunlardır:

* Her personel sadece 11 birimde görevlendirilmiştir.
* İmar biriminde sadece 11 personel görevlendirilmiştir.
* Burcu ve Elif aynı birimde görevlendirilmiştir.
* Canan, Kültür biriminde görevlendirilmemiştir.
* Davut, Sosyal İşler biriminde görevlendirilmiştir.
* Ayhan ve Davut farklı birimlerde görevlendirilmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Elif, İmar biriminde görevlendirilmiştir.

Cevap

Elif'in İmar biriminde görevlendirilmiş olması kesinlikle yanlıştır; çünkü bu durumda aynı birimde olan Burcu ile birlikte İmar birimindeki kişi sayısı sınırı aşılmaktadır.
Verilen bilgilere göre İmar biriminde sadece 11 personel çalışabilmektedir. Burcu ve Elif'in aynı birimde görevlendirildiği belirtildiği için, bu iki kişi birlikte hareket etmek zorundadır. Eğer Elif İmar birimine yerleştirilirse, Burcu'nun da zorunlu olarak orada olması gerekir ve İmar birimindeki kişi sayısı 22'ye çıkar. Bu durum 'İmar biriminde sadece 11 personel görevlendirilmiştir' öncülüyle doğrudan çeliştiği için Elif'in İmar'da olması kesinlikle yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kesin verileri yerleştirme
Davut, Sosyal İşler birimindedir.
Öncüllerde Davut'un yeri net olarak belirtilmiştir.
2
Kişi sayısı sınırını analiz etme
Burcu ve Elif, İmar biriminde olamaz.
İmar biriminde sadece 11 kişi görevlendirilebilir. Burcu ve Elif ayrılmaz bir ikili (22 kişi) oldukları için İmar birimine yerleştirilemezler.
3
Ayhan'ın konumunu belirleme
Ayhan; İmar veya Kültür birimindedir.
Ayhan ve Davut farklı birimlerdedir; Davut Sosyal İşler'de olduğuna göre Ayhan Sosyal İşler'de olamaz.
4
Canan'ın konumunu analiz etme
Canan; İmar veya Sosyal İşler birimindedir.
Canan'ın Kültür biriminde olmadığı belirtilmiştir.
5
Çelişkiyi tespit etme
Elif'in İmar'da olması durumunda Burcu da orada olacağından kişi sayısı sınırı (11) ihlal edilir.
Bu durum verilen tüm öncüller ışığında mantıksal bir imkansızlıktır.

Anahtar Kavram

Sözel mantık sorularında kesinlik ve olasılık durumlarını ayırt etmek için değişkenleri tablo üzerinde sınırlayıcı öncüllere göre analiz etmek gerekir.

Daha Fazla Pratik

Değişken sayısının arttığı benzer bir kategorizasyon sorusu çözerek kesinlik analizini pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Olasılıkları iki ana gruba ayırarak tablo yapabilirsiniz: 1. Grup (Burcu ve Elif Kültür'de), 2. Grup (Burcu ve Elif Sosyal İşler'de). Her iki durumda da İmar birimine Elif'in gelemeyeceğini göreceksiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 24 / 45Sonraki
Sözel Mantık — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 24 | Examkin