Tablo Oluşturma Teknikleri

130 soru

Soru 121Soru

Bir kamu kurumunda görev yapan AhmetAhmet, BurcuBurcu ve CanCan adlı üç memur; Ars\civArşiv veya KayıtKayıt birimlerinden birinde görevlendirilmiştir. Bu verilere dayalı bir sözel mantık sorusunda, olasılıkları en sade şekilde görebilmek için hangi tablo yapısını kurmak en mantıklıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sayıca daha az olan 'birimleri' sütun başlıklarına sabitleyerek altına memur isimlerini yerleştirmek

Cevap

Sayıca daha az olan 'birimleri' sütun başlıklarına sabitleyerek altına memur isimlerini yerleştirmek en uygun yöntemdir.
Doğru yanıt olan yöntem, sayıca az olan birimleri (Ars\civArşiv ve KayıtKayıt) sütun başlığı yaparak tabloyu sadeleştirir. Bu sayede 33 memuru bu iki başlık altına yerleştirmek, tüm olasılıkları tek bir bakışta görmeyi sağlar. Sözel mantıkta 'az olanı sabitlemek' temel bir hız ve doğruluk tekniğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Değişkenleri ve sayılarını belirleyin.
Memurlar (AhmetAhmet, BurcuBurcu, CanCan) = 33 öğe; Birimler (Ars\civArşiv, KayıtKayıt) = 22 öğe.
Tabloyu kurarken hangi değişkenin 'çatı' (sabit) olacağını seçmek için sayısal üstünlüğe bakılır.
2
Sayıca az olan değişkeni sütun başlığı olarak seçin.
Sütun başlıkları: Ars\civArşiv ve KayıtKayıt.
Daha az sütun başlığı, olasılık durumlarını (ihtimalleri) altına yazarken daha sade bir görünüm sağlar.
3
Diğer değişkenleri bu başlıkların altına yerleştirin.
Kişiler birimlerin altına dağıtılır.
Bu yapı sayesinde hangi birimin dolduğunu veya hangi birimde boşluk kaldığını hızla görebilirsiniz.

Anahtar Kavram

Sözel mantık sorularında tablo kurarken, genellikle sayıca az olan veya zaman (günler, yıllar) gibi sabit olan değişkenler sütun başlığına yazılır.

İpuçları

1
Sorudaki değişkenlerin sayılarına bakın: 33 memur ve 22 birim var.
2
Sözel mantıkta tablo kurarken 'sabit' ve 'az olan' öğeleri üst başlığa yazmak işinizi kolaylaştırır.
3
22 başlık açıp altına isimleri yerleştirmek mi, yoksa 33 başlık açıp altına birimleri yazmak mı daha az kutucuk gerektirir?

Daha Fazla Pratik

Şimdi bu tekniği kullanarak 3 gün ve 5 farklı dersin olduğu bir program tablosu çizmeyi deneyin.

Alternatif Yöntem

Eğer değişkenler arasında 'günler' gibi bir zaman kavramı olsaydı, sayıya bakılmaksızın her zaman günler başlığa yazılırdı.
Tahmini Süre:45s
Soru 122Soru

Bir belediyenin teknik birimlerinde görev yapan Arzu, Burak, Ceyda, Davut ve Erkan; hizmet içi eğitim kapsamında Ankara ve İstanbul şehirlerine gönderilmiştir. Bu kişilerin uzmanlık alanları Mimari, Restorasyon ve Şehircilik'tir.

Kişilerin gittikleri şehirler ve branşları ile ilgili şunlar bilinmektedir:
* İstanbul'a toplam 33 kişi, Ankara'ya toplam 22 kişi gitmiştir.
* Her branştan en az bir uzman bulunmaktadır; Restorasyon branşında sadece 11 kişi vardır ve bu kişi İstanbul'a gitmiştir.
* Mimari branşında toplam 22 kişi vardır.
* Arzu ve Davut aynı branştadır ancak farklı şehirlere gitmişlerdir.
* Burak ve Erkan farklı branşlardadır ancak aynı şehre gitmişlerdir.
* Ceyda, Şehircilik branşındadır ve Ankara'ya gitmiştir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şehircilik branşındaki uzmanlardan biri İstanbul'a gitmiştir.

Cevap

Şehircilik branşındaki uzmanlardan biri İstanbul'a gitmiştir.
Yapılan analiz sonucunda Ankara'nın kapasitesinin Ceyda ve Arzu/Davut ikilisinden biriyle dolduğu görülür. Geri kalan Burak ve Erkan İstanbul'a gitmek zorundadır. Burak ve Erkan'dan biri Restorasyon diğeri Şehircilik uzmanı olduğu için, Şehircilik branşındaki uzmanlardan birinin (Ceyda dışındakinin) İstanbul'a gittiği kesinleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Branş ve şehir kontenjanlarını belirleme
Restorasyon: 11 kişi (İstanbul), Mimari: 22 kişi, Şehircilik: 22 kişi (512=25 - 1 - 2 = 2). Şehirler: İstanbul (33 kişi), Ankara (22 kişi).
Değişkenlerin sınırlarını bilmek tabloyu doğru kurgulamayı sağlar.
2
Ceyda'nın konumunu sabitleme
Ceyda: Ankara - Şehircilik.
Kesin bilgiden başlayarak olasılıkları daraltmak gerekir.
3
Arzu ve Davut'un branşını ve şehirlerini analiz etme
Aynı branşta olan Arzu ve Davut, Restorasyon tek kişilik olduğu için 'Mimari' branşındadır. Biri Ankara'ya, diğeri İstanbul'a gitmiştir.
Kontenjan sınırlaması branş eşleştirmesini zorunlu kılar.
4
Burak ve Erkan'ın konumunu belirleme
Ankara'nın 22 kişilik kontenjanı dolmuştur (Ceyda + Arzu/Davut). Bu nedenle Burak ve Erkan kesinlikle İstanbul'a gitmiştir.
Şehir kapasiteleri diğer kişilerin yerini belirler.
5
İkinci Şehircilik uzmanını bulma
Branşları farklı olan Burak ve Erkan'dan biri Restorasyon, diğeri Şehircilik uzmanıdır. Her ikisi de İstanbul'da olduğuna göre ikinci Şehircilik uzmanı İstanbul'dadır.
Branş dağılımı ve şehir verileri birleştirildiğinde sonuca ulaşılır.

Anahtar Kavram

Değişken grupları arasında kontenjan ve olumsuzlama mantığıyla tablo kurma.

İpuçları

1
Önce Restorasyon branşındaki uzman sayısının kısıtlılığına (sadece 1 kişi) odaklanın.
2
Ankara'ya gidecek olan toplam 2 kişinin kimler olabileceğini, şehir kontenjanlarını kullanarak belirleyin.
3
Arzu ve Davut'un aynı branşta olması, onların kesinlikle Mimari branşında olduğunu gösterir. Ankara'da bir Mimari bir de Şehircilik (Ceyda) uzmanı vardır.

Daha Fazla Pratik

Değişkenlerin (Şehir, Branş, İsim) birbiriyle kesiştiği 3x2'lik bir tablo oluşturarak olasılıkları üzerine yazmayı deneyin.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 123Soru

KeremKerem, LaleLale, MineMine ve NuriNuri adlı kişiler bir halk eğitim merkezinde açılan "Ahşap" ve "Ebru" atölyelerine katılmışlardır. Atölye çalışmaları "Cumartesi" ve "Pazar" günleri gerçekleştirilmiştir. Bu kişilerin katıldıkları atölyelere ve günlere ilişkin bilgiler şu şekildedir:

* Her bir atölye türüne toplam ikişer kişi katılmıştır.
* KeremKerem ve LaleLale atölyeye aynı gün katılmışlardır.
* MineMine, pazar günü düzenlenen ebru atölyesine katılmıştır.
* NuriNuri ve KeremKerem farklı türdeki atölyelere katılmışlardır.
* Cumartesi günü düzenlenen ahşap atölyesine sadece bir kişi katılmıştır.

Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: LaleLale ve NuriNuri aynı tür atölyeye katılmıştır.

Cevap

Lale ve Nuri'nin aynı tür atölyeye (Ahşap) katılmış olması kesinlikle doğrudur.
Yapılan tablo analizine göre, Kerem ve Mine'nin Ebru atölyesine; Lale ve Nuri'nin ise Ahşap atölyesine katıldığı her iki olasılıkta da sabittir. Bu nedenle Lale ve Nuri'nin aynı tür atölyeye katıldığı bilgisi kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Kesin bilgileri tabloya yerleştirin.
Mine = Ebru Atölyesi, Pazar günü.
Soruda Mine'nin durumu doğrudan verilmiştir.
2
Kerem ve Nuri'nin atölye türlerini belirleyin.
Kerem = Ebru, Nuri = Ahşap, Lale = Ahşap.
Ebru'ya 2 kişi katılacağı için (biri Mine) diğeri ya Kerem ya Nuri'dir. Nuri ve Kerem farklı türdeyse, biri Ebru diğeri Ahşap'tır. Kerem ve Lale aynı gün katıldığına göre, Lale de Ahşap olmalıdır (toplam 2 Ahşap, 2 Ebru kuralı için).
3
Olasılıkları değerlendirin.
Senaryo 1: Kerem/Lale Cumartesi, Nuri Pazar. Senaryo 2: Nuri Cumartesi, Kerem/Lale Pazar.
Cumartesi ahşap atölyesine 1 kişi katıldığı için, bu kişi ya Lale ya da Nuri'dir. Bu da iki farklı gün dağılımı oluşturur.

Anahtar Kavram

Sözel mantık sorularında çoklu olasılıkları tablo üzerinde değerlendirme ve kesişim kümesini (kesin doğruları) bulma.

İpuçları

1
Önce kişileri atölye türlerine (Ahşap/Ebru) ayırmaya çalışın; günleri belirlemek daha sonraki adım olmalıdır.
2
Ebru atölyesine katılan iki kişiden birinin Mine olduğu kesinse, diğerinin kim olabileceğini Kerem ve Nuri kuralıyla birleştirin.
3
Kerem ve Lale aynı gün katıldığına göre, biri Ebru diğeri Ahşap atölyesinde olmalıdır ki toplam sayı dengelensin.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu üç değişkenli (İsim, Şehir, Ulaşım Aracı) bir kurgu ile çözerek tablo yeteneğinizi pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Değişkenleri (İsim, Atölye, Gün) içeren 2x2'lik bir tablo çizerek, her hücreye gelebilecek isimleri olasılıklar dahilinde yazarak kontrol edebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 124Soru

Sözel mantık sorularında karmaşık verileri çözümlerken en temel teknik, değişkenleri "sabit" (tablo iskeletini oluşturan) ve "hareketli" (hücrelere yerleştirilen) olarak sınıflamaktır. Bir müze restorasyon projesinde şu veriler bulunmaktadır:

- 44 farklı uzman (Aras,Beliz,Ceyhun,DenizAras, Beliz, Ceyhun, Deniz)
- 33 farklı eser türü (Tablo,Heykel,ElYazmasıTablo, Heykel, El Yazması)
- 22 farklı dönem (Selc\cuklu,OsmanlıSelçuklu, Osmanlı)
- 22 farklı gün (Pazartesi,SalıPazartesi, Salı)

Her uzmanın her gün yalnızca bir eser/dönem kombinasyonu üzerinde çalıştığı ve tüm olasılıkların (örneğin; Salı günü Osmanlı dönemine ait bir heykelle kimin ilgilendiği) eksiksiz takip edilmesi gereken bu kurguda, en az hata payı ile en hızlı çözüme ulaştıracak tablo yapısı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sütun başlıklarına ana kategori olarak "Günler"i, onların altına alt kategori olarak "Dönemler"i yerleştirmek; satır başlıklarına ise "Eser Türleri"ni yazarak uzman isimlerini hücrelere dağıtmak.

Cevap

En verimli yapı; sütunlarda gün ve dönemlerin iç içe geçtiği, satırlarda ise eser türlerinin bulunduğu, uzmanların hareketli değişken olarak yerleştirildiği matris yapısıdır.
Doğru yapı, tüm sabit değişkenleri (2×2×32 \times 2 \times 3) bir ızgara yapısında birleştirerek uzmanların bu ızgara üzerindeki konumlarını netleştirir. Sütunlara gün ve altlarına dönem bilgisi eklemek, satırlara da eser türünü yazmak, 1212 hücreli kusursuz bir takip çizelgesi oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Değişkenlerin türünü belirle.
Günler, Dönemler ve Eser Türleri sayıca sınırlı ve 'sabit' kategorilerdir; Uzmanlar ise bu kategorilere göre 'hareket' eden, yerleştirilecek unsurlardır.
Tablo iskeleti her zaman en az değişen veya en kapsayıcı sınıflardan kurulmalıdır.
2
Kombinasyon sayısını hesapla.
2 gu¨n×2 do¨nem×3 eser tu¨ru¨=122 \text{ gün} \times 2 \text{ dönem} \times 3 \text{ eser türü} = 12 benzersiz çalışma alanı mevcuttur.
Tablonun kaç hücreden oluşması gerektiğini bilmek, verilerin açıkta kalmasını engeller.
3
Çok boyutlu veriyi iki boyuta indirge.
Gün ve dönem bilgisini üst üste (nested) sütun yaparak tek bir yatay eksende birleştir, eser türünü dikey eksen yap.
Hücre içine birden fazla farklı türde veri yazmak yerine, hücrenin konumunun verinin kimliğini (örn: Pazartesi-Osmanlı-Heykel) tanımlaması sağlanır.

Anahtar Kavram

Sözel Mantıkta Optimal Matris Oluşturma

İpuçları

1
Değişkenlerden hangileri tabloyu kuran 'duvarlar', hangisi içine yerleştirilen 'eşyalar' olmalıdır?
2
Gün, dönem ve eser türü sayıları çarpıldığında elde edilen 1212 sayısı, ideal bir tablo için gereken hücre sayısıdır.
3
Bir uzman ismini tabloya yazdığınızda, o hücrenin hem gününü hem dönemini hem de eser türünü aynı anda görmenizi sağlayan yapı en iyisidir.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir kurguda değişken sayısını artırarak (örneğin şehir ekleyerek) tablonun nasıl genişletilebileceğini pratik yapın.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 125Soru

Bir kamu kurumunda çalışan K,L,M,NK, L, M, N ve OO adlı beş uzman, denetim amacıyla Pazartesi ve Salı günleri Antalya ve Bursa illerine gitmişlerdir. Uzmanların ziyaretlerine ilişkin bilinenler şunlardır:

* Her uzman sadece bir ile bir günlüğüne gitmiştir.
* Pazartesi günü Antalya'ya giden tek uzman KK'dir.
* LL ve MM adlı uzmanlar aynı gün farklı illere gitmişlerdir.
* NN ve OO adlı uzmanlar aynı ile farklı günlerde gitmişlerdir.
* Salı günü Bursa'ya giden toplam iki uzman bulunmaktadır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Pazartesi günü Bursa'ya giden toplam bir uzman vardır.

Cevap

Pazartesi günü Bursa'ya giden uzman sayısının kesin olarak bir olmasıdır.
Verilen öncüller birleştirildiğinde; LL ve MM uzmanlarının Salı günü, NN ve OO uzmanlarının ise Bursa iline dağıldığı görülür. Pazartesi günü Bursa'ya giden tek kişi NN veya OO'dan biridir, dolayısıyla toplam kişi sayısı kesinlikle birdir.

Adım Adım Çözüm

1
Kesin veriyi tabloya yerleştirme
Pazartesi-Antalya hücresine KK yazılır.
Öncülde Pazartesi günü Antalya'ya giden tek kişinin KK olduğu belirtilmiştir.
2
LL ve MM uzmanlarının gününü belirleme
LL ve MM Salı günü gitmiştir; biri Antalya'ya, diğeri Bursa'ya.
Aynı gün farklı illere gitmeleri gerektiği için Pazartesi gidemezler (Pazartesi Antalya'da sadece KK vardır). Bu durumda ikisi de Salı gününe kalır.
3
NN ve OO uzmanlarının ilini belirleme
NN ve OO Bursa iline gitmiştir; biri Pazartesi, diğeri Salı.
Aynı ile farklı günlerde gitmelidirler. Ankara (Antalya) olamazlar çünkü Pazartesi Antalya'da sadece KK vardır. Bu durumda ikisi de Bursa'ya gider.
4
Tabloyu tamamlayarak sayıları kontrol etme
Pazartesi: 11 (Antalya) + 11 (Bursa) = 22 kişi; Salı: 11 (Antalya) + 22 (Bursa) = 33 kişi. Toplam 55 uzman.
Öncüldeki Salı günü Bursa'ya giden iki kişi bilgisi (L/ML/M'den biri ve N/ON/O'dan biri) tabloyla uyumludur.

Anahtar Kavram

Sözel mantık sorularında sabit değişkenleri (gün, yer vb.) kullanarak tablo iskeleti oluşturma ve olasılıkları sayısal dengelerle analiz etme.

İpuçları

1
Önce bir tablo taslağı oluşturun; satırlara 'Pazartesi, Salı', sütunlara ise 'Antalya, Bursa' yazın.
2
LL ve MM aynı gün gittiklerine göre, Pazartesi günü neden gidemeyeceklerini 'tek uzman K'dir' bilgisini kullanarak analiz edin.
3
Pazartesi günü Antalya'da sadece KK varsa, Bursa'da o gün kimin olabileceğini (NN veya OO) ve toplam kaç kişi olacağını hesaplayın.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda kişi sayısını artırarak ve üçüncü bir il ekleyerek tablo karmaşıklığını test edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 126Soru

Bir kütüphanedeki üç farklı çalışma salonunda (KırmızıKırmızı, MaviMavi, Yes\cilYeşil) hafta sonu (CumartesiCumartesi ve PazarPazar) ders çalışacak olan altı öğrencinin yerleşimine dair bir sözel mantık sorusu çözülecektir. Verilen öncülleri en düzenli şekilde yerleştirmek ve olasılıkları azaltmak için kurulacak en mantıklı tablo yapısı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sütunlara günleri (CumartesiCumartesi, PazarPazar), satırlara ise salon isimlerini (KırmızıKırmızı, MaviMavi, Yes\cilYeşil) yerleştirerek bir matris oluşturmak.

Cevap

Sözel mantık sorularında en verimli tablo, sabit verilerin (günler ve mekanlar) satır ve sütunlara yerleştirildiği yapıdır.
Sözel mantık sorularında verimli bir tablo tasarımı için 'sabit değişkenler' (zaman, yer, gün) eksenlere (satır ve sütun başlıkları) yerleştirilmeli; 'hareketli değişkenler' (insanlar, nesneler) ise tablo hücrelerine doldurulmalıdır. Günlerin sütunlarda, salonların satırlarda olduğu bir yapı, karmaşayı en aza indirir.

Adım Adım Çözüm

1
Değişken türlerini belirleyin.
Soruda üç değişken vardır: Günler, Salonlar ve Öğrenciler.
Tablonun hangi veriler üzerine kurulacağını anlamak için değişkenleri gruplandırmak gerekir.
2
Sabit (hareket etmeyen) verileri seçin.
Günler ve Salonlar sabittir; Öğrenciler bu gün ve salonlara dağılacak olan hareketli ögelerdir.
Zaman (gün) ve mekan (salon) verileri tablo iskeletini oluşturmak için en güvenilir dayanaklardır.
3
Tablo taslağını oluşturun.
Sütunlara Günleri, satırlara Salonları yazarak 2×32 \times 3 boyutunda bir tablo hazırlayın.
Bu yapı, her öğrencinin hangi gün hangi salonda olduğunu net bir şekilde görmenizi sağlar.

Anahtar Kavram

Sözel mantıkta tablo kurarken sabit verileri (zaman, mekan vb.) eksenlere yerleştirmek, olasılık takibini kolaylaştırır.

İpuçları

1
Tablo oluştururken hangisi daha 'sabit' görünüyor? Öğrenciler mi yoksa haftanın günleri mi?
2
Bir matris oluşturmayı düşünün. Sütunlara zamanı (günleri), satırlara ise mekanları (salonları) koymak verileri yerleştirmeyi kolaylaştıracaktır.
3
Sabit veriler olan Günleri ve Salonları başlık yapın; öğrencileri bu başlıkların kesiştiği kutucuklara yazın.

Daha Fazla Pratik

Şimdi bu yapıyı kullanarak, 'Ali Cumartesi Kırmızı salonda değildir' gibi bir öncülü tabloya yerleştirmeyi deneyin.

Alternatif Yöntem

Eğer değişken sayısı çok fazlaysa, günleri en üst başlık yapıp altına salonları dallandırarak (ağaç diyagramı benzeri bir tablo) da ilerleyebilirsiniz, ancak matris yapısı her zaman daha güvenlidir.
Tahmini Süre:45s
Soru 127Soru

AhmetAhmet, BurcuBurcu ve CeydaCeyda adlı kişilerin 'Personel' veya 'Muhasebe' birimlerinden birine 'Pazartesi' veya 'Salı' günlerinden birinde gitmelerine ilişkin şunlar bilinmektedir:

* Herkes sadece bir birime gitmiştir.
* Muhasebe birimine sadece bir kişi gitmiştir.
* AhmetAhmet ve BurcuBurcu farklı birimlere gitmişlerdir.
* BurcuBurcu ve CeydaCeyda aynı birime gitmişlerdir.
* Pazartesi günü sadece bir kişi birime gitmiştir.
* AhmetAhmet, Salı günü gitmiştir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ahmet, Muhasebe birimine gitmiştir.

Cevap

Ahmet'in Muhasebe birimine gittiği bilgisi kesinlikle doğrudur.
Verilen bilgilere göre Muhasebe birimine sadece bir kişi gitmiştir. Burcu ve Ceyda aynı birime gittiğine göre onlar Personel birimindedir. Bu durumda Ahmet tek başına Muhasebe birimine gitmiş olur.

Adım Adım Çözüm

1
Birimlere göre kişileri gruplandırın.
Burcu ve Ceyda aynı birimde, Ahmet farklı birimdedir.
Öncüllerde Burcu ve Ceyda'nın aynı, Ahmet ve Burcu'nun farklı birimlere gittiği belirtilmiştir.
2
Kişi sayılarına göre birimleri eşleştirin.
Ahmet → Muhasebe, Burcu ve Ceyda → Personel.
Muhasebe birimine sadece 1 kişi gittiğine göre, iki kişilik grup (Burcu-Ceyda) Personel birimine, tek kalan Ahmet ise Muhasebe birimine gitmiştir.
3
Gün bazlı olasılıkları değerlendirin.
Pazartesi 1 kişi (Burcu veya Ceyda), Salı 2 kişi (Ahmet ve diğeri).
Pazartesi tek kişi gitmiş, Ahmet Salı günü gitmiştir. Bu durumda Burcu ve Ceyda'dan biri Pazartesi diğeri Salı günü gitmiştir.

Anahtar Kavram

Sözel Mantıkta İki Değişkenli Tablo Oluşturma

İpuçları

1
Birimlerdeki kişi sayılarına odaklanın: Biri 1 kişilik, diğeri 2 kişilik.
2
Burcu ve Ceyda aynı kutuda olduğuna göre Ahmet onlardan farklı bir kutudadır.
3
Muhasebe kutusuna 2 kişi sığamayacağı için Ahmet'i oraya yerleştirin.

Daha Fazla Pratik

Birimler yerine üç farklı şehre giden kişilerin olduğu bir sıralama sorusu çözerek mantık yürütme becerinizi pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Tablo çizerken satırlara isimleri, sütunlara ise Birim ve Gün bilgilerini yazarak kesinleşenleri '+' işaretiyle işaretleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 128Soru

Bir hastanede görevli ArzuArzu, BurakBurak ve CemCem adlı doktorların "Sabah" veya "Akşam" vardiyalarındaki çalışma durumlarına ilişkin şunlar bilinmektedir:

* Her doktor sadece bir vardiyada görev yapmaktadır.
* Sabah vardiyasında toplam 22 doktor görev yapmaktadır.
* ArzuArzu, akşam vardiyasında görev yapmaktadır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Burak sabah vardiyasında görev yapmaktadır.

Cevap

Burak'ın sabah vardiyasında görev yaptığı ifadesi kesinlikle doğrudur.
Toplam 3 doktorun (Arzu, Burak, Cem) görev yaptığı bu durumda, sabah vardiyası 2 kişilik ise akşam vardiyasına sadece 1 kişilik yer kalır. Arzu akşam vardiyasında olduğu için akşam vardiyası kontenjanı dolmuştur. Bu durumda Burak ve Cem'in sabah vardiyasında görev yapması zorunlu bir sonuçtur. Dolayısıyla Burak'ın sabah vardiyasında olduğu bilgisi kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Değişkenleri ve kontenjanları belirle.
Toplam 33 kişi var. Sabah vardiyası 22, Akşam vardiyası ise 32=13 - 2 = 1 kişiliktir.
Tabloyu doğru kurgulamak için toplam kişi sayısı ile grupların kapasitesini eşleştirmek gerekir.
2
Kesin bilgiyi tabloya yerleştir.
Akşam vardiyası \rightarrow Arzu.
Arzu'nun akşam vardiyasında olduğu öncülde doğrudan verilmiştir.
3
Kalan kişileri boş kontenjanlara dağıt.
Sabah vardiyası \rightarrow Burak ve Cem.
Akşam vardiyası dolduğuna göre geriye kalan iki doktorun (Burak ve Cem) sabah vardiyasında olması zorunludur.

Anahtar Kavram

Basit tablolama yöntemiyle kontenjan takibi ve kesinlik analizi.

İpuçları

1
Önce hangi vardiyada kaç kişinin çalıştığını bir kenara not edin.
2
Akşam vardiyası kontenjanının dolup dolmadığını kontrol edin.
3
Arzu akşam vardiyasındaysa ve akşam sadece 1 kişilik yer varsa, diğer herkes sabah çalışmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Değişken sayısının 3'e çıktığı (İsim, Gün, Branş) benzer bir tablo sorusu çözerek karmaşık mantık yürütme pratiği yapabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Vardiyaları sütun, isimleri satır olarak düşünerek 2x3'lük bir tablo çizebilir ve kesin olan kutucuğa (+) koyarak diğer olasılıkları eleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 129Soru

Bir kamu kurumunda görev yapan AhmetAhmet, BurcuBurcu, CananCanan, DenizDeniz ve ErkanErkan adlı uzmanlar; TarımTarım, SanayiSanayi, EnerjiEnerji, Eg˘itimEğitim ve Sag˘lıkSağlık projelerini PazartesiPazartesi, SalıSalı ve C\cars\cambaÇarşamba günlerinde incelemişlerdir. Projelere ve inceleme günlerine ilişkin bilgiler şöyledir:

- Her bir proje sadece bir uzman tarafından ve sadece bir günde incelenmiştir.
- PazartesiPazartesi ve SalıSalı günleri ikişer, C\cars\cambaÇarşamba günü ise bir proje incelenmiştir.
- ErkanErkan, incelemesini C\cars\cambaÇarşamba günü yapmıştır.
- Eg˘itimEğitim projesi C\cars\cambaÇarşamba günü incelenmiştir.
- AhmetAhmet ve CananCanan, incelemelerini aynı gün yapmışlardır.
- BurcuBurcu, Sag˘lıkSağlık projesini incelemiştir ancak bu inceleme PazartesiPazartesi günü yapılmamıştır.
- TarımTarım ve EnerjiEnerji projeleri aynı gün incelenmiştir.
- SanayiSanayi projesi SalıSalı günü incelenmiştir.

Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: CananCanan, Sag˘lıkSağlık projesini incelemiştir.

Cevap

Canan'ın Sağlık projesini incelemiş olduğu ifadesi kesinlikle yanlıştır; çünkü Canan Pazartesi günü inceleme yaparken, Sağlık projesi Salı günü incelenmiştir.
Tablo oluşturulduğunda Canan'ın Pazartesi günü inceleme yaptığı, Sağlık projesinin ise Burcu tarafından Salı günü incelendiği görülmektedir. Dolayısıyla Canan'ın Sağlık projesini incelemiş olması mantıksal olarak imkansızdır ve kesinlikle yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Günlük inceleme sayılarını ve sabit kişileri belirleme
Pazartesi=2Pazartesi=2, Salı=2Salı=2, C\cars\camba=1Çarşamba=1 uzman. ErkanErkan Çarşamba günündedir.
Öncüllerde gün dağılımı ve Erkan'ın günü net olarak verilmiştir.
2
Diğer uzmanların günlerini saptama
AhmetAhmet ve CananCanan Pazartesi; BurcuBurcu ve DenizDeniz Salı günündedir.
Ahmet ve Canan aynı gün olduğu için ve Çarşamba dolu olduğu için sadece Pazartesi veya Salı olabilirler. Ancak Burcu Pazartesi olmadığı için Burcu ve Deniz'in Salı gününe yerleşmesi gerekir, bu durumda Ahmet ve Canan Pazartesi'ye kalır.
3
Projeleri günlere ve kişilere dağıtma
Çarşamba: ErkanErkan (Eg˘itimEğitim); Salı: BurcuBurcu (Sag˘lıkSağlık), DenizDeniz (SanayiSanayi); Pazartesi: AhmetAhmet ve CananCanan (TarımTarım ve EnerjiEnerji).
Eğitim Çarşamba, Sanayi Salı olarak verilmiştir. Tarım ve Enerji aynı gün olduğu için ancak Pazartesi olabilir. Burcu Sağlık projesini incelediğine göre Salı günündeki Sanayi projesi Deniz'e kalır.

Anahtar Kavram

Sözel mantık sorularında değişkenleri (kişi, gün, proje) bir tablo üzerinde sabitleyerek olasılıkları ve kesinlikleri ayırt etme.

İpuçları

1
Önce günlere düşen uzman sayılarını (2, 2, 1) ve Çarşamba günkü uzmanı belirleyerek başlayın.
2
Ahmet ve Canan'ın aynı gün olması, onları ya Pazartesi'ye ya da Salı'ya yerleştirmenizi gerektirir. Burcu'nun durumuna bakarak bu kararı kesinleştirin.
3
Salı gününün projeleri Sanayi ve Sağlık'tır. Burcu Sağlık'ı inceliyorsa, Deniz'e hangi projenin kaldığını bulun.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda 'kesinlikle doğrudur' köküyle projelerin uzmanlarla olan olasılıklı eşleşmelerini test edebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Olasılıkları elemek için 3x3'lük bir matris oluşturun (Günler satırlarda, Uzmanlar sütunlarda olacak şekilde). Her bir hücreye projeleri yerleştirerek çelişen durumları hızlıca eleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 130Soru

Bir bakanlık denetimi kapsamında; A,B,C,DA, B, C, D ve EE müfettişleri; OcakOcak ve S\cubatŞubat aylarında, Ankara,I˙stanbulAnkara, İstanbul ve I˙zmirİzmir illerindeki Eg˘itimEğitim ve Sag˘lıkSağlık birimlerini denetleyecektir. Her bir denetim görevinde sadece bir müfettişin yer alacağı ve tüm birimlerin denetleneceği bilinmektedir. Karmaşık değişkenlerin (kişi, ay, il, birim) yer aldığı bu sözel mantık sorusunda, verileri en az hata payıyla yerleştirmek ve olasılıkları hızlıca görmek için kurgulanacak en uygun tablo yapısı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sütun başlıklarına ayları (Ocak,S\cubatOcak, Şubat), satır başlıklarına illeri (Ankara,I˙stanbul,I˙zmirAnkara, İstanbul, İzmir) yerleştirip; her hücreyi kendi içinde Eg˘itimEğitim ve Sag˘lıkSağlık birimleri olarak ikiye bölmek.

Cevap

Sütun başlıklarına ayları, satır başlıklarına illeri yerleştirip her hücreyi birimlere göre bölmek en ideal yöntemdir.
En ideal tablo yapısı, sabit verilerin (zaman ve mekan) ana aksları oluşturduğu matris yapısıdır. Ayları ve illeri kesiştirip, her kutucuğu eğitim/sağlık olarak bölmek, müfettiş isimlerini doğrudan bu kutucuklara yerleştirmemize olanak sağlar. Bu sayede 'A müfettişi Ocak ayında Ankara'dadır' gibi bir öncül tek hamlede ilgili hücreye yazılabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Değişken türlerini sınıflandırın.
Müfettişler (A,B,C,D,EA, B, C, D, E) hareketli/yerleşen; aylar, iller ve birimler ise sabit/mekânsal değişkenlerdir.
Tablo iskeletini oluştururken her zaman en az sayıda olan veya doğal bir sırası olan (zaman, kat, vb.) değişkenler başlığa yazılır.
2
Boyut analizi yapın.
22 Ay ×3\times 3 İl ×2\times 2 Birim = 1212 farklı denetim noktası (hücre) oluşmaktadır.
Tablonun tüm olasılıkları kapsaması için toplam hücre sayısının toplam veri girişine uygun olması gerekir.
3
Matris yapısını kurun.
Aylar (22) ve İller (33) ana eksenleri oluştururken, Birimlerin (22) hücre içinde alt başlık olması en düzenli yapıdır.
Üç sabit değişkenli sorularda iki değişkeni eksenlere, üçüncüsünü ise hücre içine (\textit{split cell}) yerleştirmek karmaşıklığı minimize eder.

Anahtar Kavram

Sabit Değişken Matrisi Oluşturma

İpuçları

1
Soruda kaç farklı 'sabit' (değişmeyen) grup olduğuna bakın: Aylar, İller ve Birimler.
2
Tabloyu kurarken kutucukların içine müfettiş isimlerini (A,B,C...A, B, C...) yazacağınızı hayal edin. Hangi yapı bu isimleri en az zahmetle yerleştirmenizi sağlar?
3
Üç farklı sabit değişken varsa (2,3,22, 3, 2), bunlardan ikisini ana satır-sütun yapın, en az sayıda olanı ise bu hücrelerin içine alt başlık olarak ekleyin.

Daha Fazla Pratik

Bu tabloyu kağıt üzerinde çizip, hayali bir öncül (örn: 'A müfettişi Ocak'ta İstanbul'da Eğitim birimindedir') yerleştirmeyi deneyin.

Alternatif Yöntem

Eğer görsel hafızanız daha güçlüyse, önce Aylar-İller tablosu yapıp, hücrelerin içine 'E' (Eğitim) ve 'S' (Sağlık) harflerini önceden yazarak bir taslak oluşturabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
ÖncekiSayfa 7 / 7
Tablo Oluşturma Teknikleri — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 7 | Examkin