Tablo Oluşturma Teknikleri

130 soru

Bir belediyede görevli $K, L, M, N$ ve $P$ adlı mühendisler; denetim çalışmaları kapsamında Pazartesi ve Salı günleri "şantiye" veya "ofis" alanlarına gitmişlerdir. Mühendislerin görev programlarına ilişkin bilgiler şu şekildedir:

* Her bir mühendis sadece bir gün ve bir alana gitmiştir.
* Şantiye denetimleri yalnızca Pazartesi günü yapılmıştır.
* $K$ ve $L$ aynı alana, fakat farklı günlerde gitmişlerdir.
* $M$ , Pazartesi günü ofis alanına gitmiştir.
* $N$ ve $P$ aynı gün, fakat farklı alanlara gitmişlerdir.
* Pazartesi günü toplam dört mühendis görev yapmıştır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

N

mühendisi Pazartesi günü şantiye alanına gitmiştir.

K

mühendisi denetimini Salı günü gerçekleştirmiştir.

Pazartesi günü ofis alanında görev yapan toplam mühendis sayısı üçtür.

L

mühendisi Pazartesi günü şantiye alanında görev almıştır.

Salı günü ofis alanına giden toplam mühendis sayısı ikidir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Pazartesi günü ofis alanında görev yapan toplam mühendis sayısı üçtür.

Cevap

Pazartesi günü ofis alanında görev yapan toplam mühendis sayısının üç olması kesinlikle doğrudur.

Yapılan tablo analizinde Pazartesi günü görev yapan 4 kişinin dağılımı şu şekildedir: Bir kişi kesinlikle şantiyeye (

N

veya

P

), üç kişi ise kesinlikle ofise (

M

K/L

ikilisinden biri ve

N/P

ikilisinden diğeri) gitmiştir. Bu durum her koşulda üç kişinin ofis alanında olduğunu doğrular.

Adım Adım Çözüm

Verileri tabloya yerleştirmek için sabitleri belirle.

Pazartesi günü

M

ofis alanına gitmiştir. Şantiye alanı sadece Pazartesi gününe aittir (Salı günü sadece ofis vardır).

Tabloyu doğru kurgulamak için kesinleşmiş bilgilerden başlanmalıdır.

K

L

mühendislerinin konumunu analiz et.

K

L

farklı günlerde ama aynı alanda görev yapmıştır. Salı günü sadece ofis denetimi yapılabildiği için, her iki mühendis de ofis alanına gitmiştir (Biri Pazartesi, diğeri Salı).

Gidilen alanın kısıtlanmış olması (Salı = Ofis), mühendislerin alanını kesinleştirir.

N

P

mühendislerinin konumunu analiz et.

N

P

aynı gün farklı alanlara gitmiştir. Bu durum ancak Pazartesi günü gerçekleşebilir (Biri Şantiye, diğeri Ofis). Salı günü farklı alan seçeneği yoktur.

Gün bazlı alan kısıtlaması, çoklu değişkenlerin yerleşimini zorunlu kılar.

Pazartesi günü ofis alanındaki kişileri topla.

M

(Sabit) +

K

veya

L

(Adım 2) +

N

veya

P

(Adım 3) = Toplam 3 kişi.

Pazartesi günü toplam 4 kişi görev yaptığı için kalan 1 kişi şantiye alanındadır.

Anahtar Kavram

Sözel Mantık Tablo Oluşturma ve Değişken Sabitleme

İpuçları

Salı gününün hangi alana karşılık geldiğini öncüllerden bulmaya çalışın.

K

L

mühendislerinin Salı günü şantiyeye gidemeyeceklerini fark etmek tabloyu büyük ölçüde çözer.

Pazartesi günü toplam 4 kişi varsa, bu kişilerden hangilerinin ofis hangilerinin şantiye alanında olduğunu gruplandırın.

Daha Fazla Pratik

Değişken sayısının (Gün, Alan, Kişi) arttığı durumlarda çok boyutlu tablolar kullanarak olasılıkları yan yana yazmayı deneyin.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 102Soru →

Bir kamu kurumunda düzenlenen eğitim seminerinde Deniz, Ebru ve Fatih adlı uzmanlar; Cumartesi veya Pazar günlerinden birinde "Restorasyon" veya "Müzecilik" konularında birer sunum yapacaklardır. Bu kişilerin sunum programlarına ilişkin şunlar bilinmektedir:

- Her bir uzman sadece bir gün ve bir konuda sunum yapacaktır.
- Deniz ve Ebru sunumlarını farklı günlerde yapacaktır.
- Cumartesi günü sadece $1$ sunum yapılmıştır ve bu sunumun konusu "Restorasyon"dur.
- Fatih, "Müzecilik" konusunda sunum yapmıştır.

Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Fatih sunumunu Pazar günü yapmıştır.

Deniz sunumunu Cumartesi günü yapmıştır.

Ebru sunumunu Müzecilik alanında yapmıştır.

Pazar günü yapılan sunumların her ikisi de Müzecilik konusundadır.

Restorasyon konusunda sunum yapan kişi Deniz'dir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Fatih sunumunu Pazar günü yapmıştır.

Cevap

Fatih'in sunumunu Pazar günü yapmış olması kesinlikle doğrudur.

Toplamda

3

uzman vardır. Cumartesi günü sadece

1

sunum yapıldığı belirtilmiştir. Deniz ve Ebru farklı günlerde sunum yaptığına göre, bu uzmanlardan biri Cumartesi günkü tek koltuğu doldururken diğeri Pazar gününe kalacaktır. Bu durumda Fatih için Cumartesi günü yer kalmaz ve Fatih kesinlikle Pazar günü sunum yapmak zorundadır.

Adım Adım Çözüm

Gün bazlı bir tablo oluşturulması

Cumartesi günü için

1

kişilik, Pazar günü için

2

kişilik (

3 - 1 = 2

) yer olduğu belirlenir.

Öncülde Cumartesi günü sadece bir sunum yapıldığı belirtilmiştir.

Deniz ve Ebru'nun yerleşimi

Deniz ve Ebru farklı günlerde olduğu için biri Cumartesi diğeri Pazar gününe yazılır.

Zıtlık belirten öncül bu iki kişiyi farklı sütunlara ayırmayı gerektirir.

Fatih'in gününün tespit edilmesi

Cumartesi günkü tek kişilik yer Deniz veya Ebru tarafından dolduğu için Fatih kesinlikle Pazar gününe kalır.

Kalan son değişkenin boş olan diğer güne yerleştirilmesi zorunludur.

Anahtar Kavram

Değişkenlerin kontenjan sınırlarına göre tabloya yerleştirilmesi

İpuçları

Önce hangi günün kaç kişilik yer (kontenjan) ayırdığını tespit ederek tabloyu çizmeye başlayın.

Deniz ve Ebru'yu ayırdığınızda Cumartesi gününün dolup dolmadığına bakın.

Cumartesi tek kişilik yer varsa ve orada Deniz ya da Ebru'dan biri oturuyorsa, Fatih'e neresi kalır?

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda 'en az iki kişi aynı konuda sunum yapmıştır' öncülü eklenerek tabloyu daha karmaşık hale getirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kişi-Gün tablosu yerine Gün-Kişi tablosu çizerek kontenjanları (1 ve 2) üzerine not almak çözümü hızlandıracaktır.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 103Soru →

Bir kütüphanenin "Kırmızı Salon" ve "Mavi Salon" adlı iki çalışma salonunda Ilgın, Kaan, Mete ve Nil adlı öğrenciler "Sabah" veya "Öğle" zaman dilimlerinden birinde ders çalışmışlardır. Öğrencilerin çalışma salonları ve zaman dilimlerine ilişkin bilgiler şu şekildedir:

* Her öğrenci sadece bir salonda ve bir zaman diliminde çalışmıştır.
* Her salonda ve her zaman diliminde sadece bir öğrenci bulunmaktadır.
* Ilgın ve Mete farklı salonlarda, aynı zaman diliminde çalışmışlardır.
* Kaan, Mavi Salon'da Ilgın'dan farklı bir zaman diliminde çalışmıştır.
* Nil, sabah zaman diliminde çalışmıştır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Ilgın, Kırmızı Salon'da çalışmıştır.

Mete, sabah zaman diliminde çalışmıştır.

Kaan, sabah zaman diliminde çalışmıştır.

Nil, Mavi Salon'da çalışmıştır.

Ilgın ve Kaan aynı zaman diliminde çalışmıştır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kaan, sabah zaman diliminde çalışmıştır.

Cevap

Kaan, sabah zaman diliminde çalışmıştır.

Verilen öncüllere göre, toplam 4 kontenjan bulunmaktadır. Ilgın ve Mete aynı zaman diliminde yer aldığından, sabah diliminde zaten bulunan Nil ile birlikte sabah toplam 3 kişi olamaz. Bu nedenle Ilgın ve Mete kesinlikle öğle dilimindedir. Kaan, Ilgın'dan farklı bir zamanda ve Mavi Salon'da çalıştığına göre Kaan'ın sabah ve Mavi Salon'da olduğu kesinleşir.

Adım Adım Çözüm

Tablo Taslağı Oluşturma

Salonlar (Kırmızı, Mavi) ve zaman dilimleri (Sabah, Öğle) eksenli 4 hücreli bir tablo oluşturuldu.

Değişkenleri organize etmek ve yerleşim olasılıklarını görmek için.

Kişi Sayısı ve Kapasite Analizi

4 hücre ve 4 kişi olduğundan, her hücreye tam olarak bir kişi yerleşeceği anlaşıldı.

Öncüldeki 'her hücrede sadece bir kişi' kuralını uygulamak için.

Ilgın ve Mete'nin Zaman Dilimini Belirleme

Ilgın ve Mete aynı zaman diliminde olduğundan ve Nil de sabah diliminde olduğundan; eğer Ilgın ve Mete sabah olsaydı sabah vaktinde 3 kişi olması gerekirdi. Bu imkansızdır, dolayısıyla Ilgın ve Mete öğle dilimindedir.

Sabah dilimindeki kişi sınırlamasını (max 2) aşmamak için.

Kaan'ın Yerini Belirleme

Kaan, Mavi Salon'dadır ve Ilgın'dan (öğle) farklı bir vakittedir. Bu durumda Kaan, Mavi Salon - Sabah hücresindedir.

Farklı zaman dilimi şartını sağlamak için.

Nil'in Yerini Belirleme

Nil sabah dilimindedir. Sabah dilimindeki Mavi Salon Kaan tarafından doldurulduğuna göre Nil, Kırmızı Salon - Sabah hücresindedir.

Kalan tek sabah boşluğunu doldurmak için.

Anahtar Kavram

Sözel Mantık Tablo Yerleştirme ve Eleme Tekniği

İpuçları

Önce sabah vaktinde kaç kişinin olabileceğini ve Nil'in yanına kimin gelebileceğini düşünün.

Ilgın ve Mete aynı vakitteyse, sabah mı öğle mi olduklarını bulmak için toplam kişi sayısına bakın.

Kaan'ın zamanı Ilgın'dan farklıysa ve Ilgın öğle vaktindeyse, Kaan mutlaka sabah vaktinde olmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Değişken sayısının 3 gruba çıktığı (İsim, Salon, Ders) daha karmaşık tablo sorularına göz atabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kişileri ve salonları eşleştirmek yerine, 2x2'lik bir kare çizerek Sabah-Öğle sütunlarını ve Kırmızı-Mavi satırlarını işaretleyip eleme yöntemiyle ilerleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 104Soru →

Bir kamu kurumunda çalışan Arda, Burcu, Can, Deniz ve Elif; Pazartesi, Salı ve Çarşamba günlerinde 'Eğitim', 'Denetim' veya 'Toplantı' görevlerinden birini yerine getireceklerdir. Bu planlama ile ilgili şunlar bilinmektedir:

* Pazartesi ve Çarşamba günü ikişer, Salı günü ise $1$ kişi görevlendirilmiştir.
* 'Eğitim' ve 'Toplantı' görevlerini ikişer kişi, 'Denetim' görevini ise yalnızca $1$ kişi yerine getirecektir.
* 'Denetim' görevi sadece Pazartesi günü yapılacaktır.
* Arda ve Deniz aynı gün farklı görevleri üstlenmişlerdir.
* Burcu ve Elif farklı günlerde, aynı tür görevi üstlenmişlerdir.
* Can, Çarşamba günü 'Eğitim' görevindedir.
* Salı günü görev yapan kişi Arda veya Elif değildir.
* Arda'nın görevi 'Eğitim' değildir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle yanlıştır?

Deniz ve Can aynı görevi üstlenmiştir.

Salı günü Toplantı görevi yerine getirilmiştir.

Elif ve Can aynı gün görev yapmıştır.

Pazartesi günü Eğitim görevi yapılmamıştır.

Arda ve Elif farklı günlerde görev yapmıştır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Pazartesi günü Eğitim görevi yapılmamıştır.

Cevap

Pazartesi günü Deniz'in Eğitim görevini üstlendiği kesin bir bilgidir; dolayısıyla Pazartesi günü Eğitim görevi yapılmadığını belirten seçenek kesinlikle yanlıştır.

Yapılan tablo analizine göre Pazartesi günü Arda 'Denetim', Deniz ise 'Eğitim' görevini yerine getirmektedir. Deniz Pazartesi günü Eğitim görevinde olduğu için 'Pazartesi günü Eğitim görevi yapılmamıştır' ifadesi gerçekle bağdaşmaz ve kesinlikle yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

Günlük kişi sayılarını ve yerleşimleri belirleme

Pazartesi:

2

, Salı:

1

, Çarşamba:

2

kişi. Arda ve Deniz aynı gün ise, Salı günü

1

kişi olduğu ve Çarşamba günü Can'ın yanına sadece bir kişi gelebileceği için Arda ve Deniz Pazartesi günündedir.

Değişken gruplarının (kişi-gün) sayısal sınırlarını netleştirmek.

Kişileri günlere sabitleme

Salı günü Arda veya Elif değilse ve Pazartesi doluysa, Salı günü Burcu görev yapar. Bu durumda Elif Çarşamba gününe kalır.

Negatif öncülleri kullanarak olasılıkları elemek.

Görev türlerini dağıtma

Burcu ve Elif aynı görevdeyse ve Can (Çarşamba) Eğitim görevindeyse, Eğitim kontenjanı (

2

kişi) dolmaması için Burcu ve Elif Toplantı görevini (

2

kişi) üstlenir. Bu durumda Burcu (Salı-Toplantı), Elif (Çarşamba-Toplantı), Can (Çarşamba-Eğitim) kesinleşir.

Görev kontenjanlarını kişilere paylaştırmak.

Pazartesi görevlerini netleştirme

Denetim sadece Pazartesi ve

1

kişidir. Arda Eğitim değilse ve Toplantı kontenjanı doluysa, Arda Denetim görevini üstlenir. Deniz ise Pazartesi gününün ikinci görevi olan Eğitim'i üstlenir.

Kalan değişkenleri son kısıtlamalara göre eşleştirmek.

Anahtar Kavram

Sözel Mantıkta Çoklu Değişkenli Tablo Oluşturma

İpuçları

Önce günlere düşen kişi sayılarını (2-1-2) tabloya yerleştirerek başlayın.

Salı günü sadece bir kişi olduğunu ve bu kişinin Arda, Deniz veya Elif olamayacağını fark edin.

Denetim görevinin sadece Pazartesi olması ve Arda'nın Eğitim almaması, Arda'yı doğrudan Denetim görevine yönlendirir.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda 'en az bir kişi' yerine 'hiç kimse görev almamıştır' ifadesiyle olasılıkları daraltmayı deneyin.

Alternatif Yöntem

Verileri doğrudan kişilere göre değil, günleri sabit tutarak (Pazartesi, Salı, Çarşamba) bir tablo oluşturup altına kişileri ve görevleri yazmak çözümü hızlandıracaktır.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 105Soru →

Bir devlet kurumunda yürütülen stratejik planlama çalışmaları kapsamında; $A, B, C, D, E$ ve $F$ adlı uzmanlar, iki farklı komisyonda ( $Bütçe, Denetim$ ) ve üç farklı odak alanında ( $Ulaştırma, Enerji, Altyapı$ ) görevlendirilmiştir. Her uzman yalnızca bir komisyonda ve bir odak alanında görev almaktadır. Her komisyonun her odak alanında en az bir uzman görevlendirmesi zorunludur.

Bu verilere dayanarak, uzmanların görev dağılımını tüm olasılıkları ve kısıtları göz önünde bulundurarak en hızlı şekilde çözümlemek isteyen bir öğrencinin kuracağı 'en verimli' tablo iskeleti aşağıdakilerden hangisidir?

Sütun başlıklarına komisyonları (

2

adet), satır başlıklarına odak alanlarını (

3

adet) yerleştirerek oluşan

6

hücreye uzman isimlerini yerleştirmek.

Sütun başlıklarına uzman isimlerini (

6

adet), satır başlıklarına odak alanlarını (

3

adet) yerleştirerek hücrelere komisyon isimlerini yazmak.

Sütun başlıklarına odak alanlarını (

3

adet), satır başlıklarına 'Uzman Sayısı' kategorilerini (

1, 2, 3

) yazıp hücrelere komisyonları yerleştirmek.

Sütun başlıklarına uzman isimlerini (

6

adet), satır başlıklarına komisyonları (

2

adet) yerleştirerek hücrelere odak alanlarını yazmak.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sütun başlıklarına komisyonları ( $2$ adet), satır başlıklarına odak alanlarını ( $3$ adet) yerleştirerek oluşan $6$ hücreye uzman isimlerini yerleştirmek.

Cevap

En verimli tablo iskeleti, sütun başlıklarına komisyonların, satır başlıklarına ise odak alanlarının yazıldığı ve uzmanların bu hücrelere yerleştirildiği yapıdır.

Doğru olan yaklaşım, eleman sayısı en az olan sabit değişkenleri (2 komisyon ve 3 odak alanı) tablonun iskeleti olarak kullanmaktır. Bu sayede

2 \times 3 = 6

birimlik bir matris oluşur ve

6

uzman bu matrise birebir yerleştirilebilir. Bu yöntem, 'her eşleşmede en az bir uzman bulunması' kısıtını kontrol etmeyi en kolay hale getiren yapıdır.

Adım Adım Çözüm

Değişken analizi yapılması.

6

uzman (hareketli),

2

komisyon (sabit),

3

odak alanı (sabit).

Tablo kurulurken hangi verilerin iskelet, hangilerinin yerleştirilecek eleman olduğunu ayırmak gerekir.

Sabit değişkenlerin karşılaştırılması.

2 \times 3 = 6

farklı kombinasyon/hücre oluşur.

Az sayıda elemana sahip olan ve birbirini tamamlayan kategoriler (komisyon ve alan) tablonun

X

Y

eksenlerini oluşturmalıdır.

Kapasite kontrolü.

6

hücrenin her birine en az bir uzman geldiğinde tam olarak

6

uzman yerleşmiş olur.

Oluşan hücre sayısı ile toplam uzman sayısının uyumu, tablonun verimliliğini teyit eder.

Anahtar Kavram

Sözel mantıkta değişken sabitleme (Fixed vs. Moving Variables) tekniği.

İpuçları

Tablo kurarken her zaman eleman sayısı en az olan değişkenleri 'sabit başlık' yapmaya çalışın.

Uzmanlar birer isimdir ve genellikle yerleri değişebilir; komisyonlar ve odak alanları ise uzmanların içine gireceği 'kutular' gibidir.

Eğer

2

komisyon ve

3

odak alanı varsa, toplam

6

farklı 'eşleşme kutusu' vardır. Elinizde de

6

uzman olduğuna göre, her kutuya bir uzman koyarak tabloyu kapatabilirsiniz.

Daha Fazla Pratik

Değişken sayısının uzman sayısından fazla olduğu durumlarda 'boş hücre' olasılığını nasıl yönetebileceğinizi düşünün.

Alternatif Yöntem

Matematiksel olarak

n \times m

yapısındaki

n

m

değerlerini en küçük tutacak kombinasyon, en verimli tablodur.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 106Soru →

Bir bakanlıkta görevli Ahmet, Burak ve Ceyda adlı denetmenler; inceleme yapmak amacıyla Pazartesi, Salı ve Çarşamba günlerinden birinde Ankara veya İstanbul şehirlerine gideceklerdir.

Denetmenlerin görevlendirmeleriyle ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:
- Her denetmen farklı bir günde görevlendirilmiştir.
- Ahmet, Ankara şehrinde görev yapacaktır.
- Ceyda, Çarşamba günü görevlendirilmiştir.
- Salı günü görevlendirilen denetmen İstanbul'a gidecektir.

Bu bilgilere göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Burak, Salı günü İstanbul'a gidecektir.

Ahmet, Salı günü görevlendirilmiştir.

Ceyda, İstanbul'a gidecektir.

Burak, Pazartesi günü görevlendirilmiştir.

Ahmet, İstanbul'a gidecektir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Burak, Salı günü İstanbul'a gidecektir.

Cevap

Burak'ın Salı günü İstanbul'a gideceği bilgisi kesinlikle doğrudur.

Verilen bilgilere göre; Ceyda Çarşamba gününe sabitlenmiştir. Geriye Pazartesi ve Salı günleri kalır. Salı günü İstanbul'a gidileceği belirtilmiştir. Ahmet Ankara'ya gideceği için Salı günü görevlendirilemez, dolayısıyla Ahmet Pazartesi gününe, Burak ise Salı gününe kalır. Burak Salı günü olduğuna göre İstanbul'a gideceği bilgisi kesinleşir.

Adım Adım Çözüm

Sabit verileri tabloya yerleştirin.

Ceyda = Çarşamba; Ahmet = Ankara.

Değişmeyen bilgiler tablonun iskeletini oluşturur.

Gün ve şehir eşleşmesini analiz edin.

Salı = İstanbul.

Hangi günün hangi şehre ait olduğu diğer değişkenleri belirler.

Ahmet'in gününü belirleyin.

Ahmet Ankara'ya gideceği için Salı günü görevlendirilmiş olamaz (Salı İstanbul'dur). Ceyda Çarşamba olduğuna göre Ahmet Pazartesi gününe kalır.

Çelişen bilgileri eleyerek kesin yerleşimi bulmak gerekir.

Boş kalan hücreyi (Burak) doldurun.

Pazartesi (Ahmet) ve Çarşamba (Ceyda) dolu olduğuna göre Burak Salı gününe yerleşir ve İstanbul'a gider.

Kalan son değişken mecburen son boşluğa yerleşir.

Anahtar Kavram

Sözel mantık sorularında sabit değişkenleri belirleyip olasılıkları eleyerek tablo oluşturma.

İpuçları

Hangi günün hangi şehre ait olduğunu belirleyen öncüle odaklanın.

Ahmet'in Ankara'ya gitmesi, onun Salı günü görevlendirilemeyeceği anlamına gelir.

Günleri (Pzt, Salı, Çar) sütun başlığı yaparak Ahmet, Burak ve Ceyda'yı yerleştirmeyi deneyin.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda kişi sayısını ve şehir sayısını artırarak tabloyu karmaşıklaştırabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 107Soru →

Bir kamu kurumunun "Arşiv" ve "Bütçe" birimlerinde görevli Arzu, Berk, Cihan, Deniz ve Elif adlı memurlar; hazırladıkları raporları sunmak için Pazartesi veya Salı günlerinden birinde birim amirleriyle görüşmüşlerdir. Bu kişilerin görüşme yaptıkları günlere ve birimlerine ilişkin şunlar bilinmektedir:

* Her bir memur sadece bir kez görüşme yapmıştır.
* Pazartesi günü toplam $2$ , Salı günü toplam $3$ kişi görüşme yapmıştır.
* Bütçe biriminden toplam $2$ kişi görüşme yapmıştır.
* Pazartesi günü Bütçe biriminden görüşme yapan kimse yoktur.
* Arzu ve Cihan aynı birimde, farklı günlerde görüşme yapmışlardır.
* Cihan ve Deniz aynı gün, farklı birimlerde görüşme yapmışlardır.
* Berk, Pazartesi günü Arşiv biriminde görüşme yapmıştır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Arzu ve Deniz aynı birimde görüşme yapmıştır.

Berk ve Cihan aynı birimde görüşme yapmıştır.

Deniz, Pazartesi günü görüşme yapmıştır.

Arzu, Salı günü görüşme yapmıştır.

Elif, Pazartesi günü görüşme yapmıştır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Berk ve Cihan aynı birimde görüşme yapmıştır.

Cevap

Berk ve Cihan aynı birimde (Arşiv) görüşme yapmıştır.

Yapılan tablo analizine göre Berk Pazartesi günü Arşiv biriminde, Cihan ise Salı günü Arşiv biriminde görüşme yapmıştır. Her iki memur da aynı birimde (Arşiv) görev yaptığı için bu ifade kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

Günlük ve birimsel kontenjanları belirle.

Pazartesi

2

, Salı

3

kişi. Bütçe

2

, Arşiv

3

kişi. Pazartesi günü Bütçe'den kimse görüşmediği için Pazartesi'deki

2

kişinin ikisi de Arşiv birimindedir. Bu durumda Arşiv biriminin kalan

1

kontenjanı Salı gününe, Bütçe'nin

2

kontenjanı ise Salı gününe kalır.

Tablonun iskeletini oluşturmak için kesin sayısal verileri yerleştirmek gerekir.

Kesin bilgiyi yerleştir.

Berk

\rightarrow

Pazartesi, Arşiv.

Öncüllerde doğrudan verilen bir bilgidir.

Arzu ve Cihan'ın durumunu analiz et.

Arzu ve Cihan aynı birimde (Arşiv veya Bütçe) ama farklı günlerde. Bütçe sadece Salı günü olduğu için, farklı günlerde olması gereken iki kişi Bütçe biriminde olamaz. Dolayısıyla Arzu ve Cihan Arşiv birimindedir. Biri Pazartesi, diğeri Salı günü görüşmüştür.

Farklı günler kısıtı, sadece iki günün de müsait olduğu Arşiv birimi için geçerlidir.

Cihan ve Deniz'in gününü netleştir.

Cihan Pazartesi olsaydı, Deniz de Pazartesi ama farklı birimde (Bütçe) olmalıydı. Ancak Pazartesi Bütçe boş. Bu yüzden Cihan Salı günü (Arşiv), Deniz ise Salı günü (Bütçe) görüşmüştür.

Cihan'ın Pazartesi olması durumunda Deniz'in yerleşebileceği bir birim kalmamaktadır.

Tabloyu tamamla.

Pazartesi-Arşiv: Berk, Arzu. Salı-Arşiv: Cihan. Salı-Bütçe: Deniz, Elif.

Tüm öncüllerle uyumlu tek olasılık budur.

Anahtar Kavram

Sözel mantık sorularında değişkenleri sabitleyerek (günler ve birimler) tablo oluşturma ve olasılıkları eleme tekniği.

İpuçları

Önce Pazartesi ve Salı günleri için birimlerin kontenjanlarını (Arşiv ve Bütçe sayılarını) belirlemeye çalışın.

Pazartesi günü Bütçe biriminde kimse yoksa, Pazartesi günü görüşen iki kişinin de Arşiv biriminde olması gerektiğini unutmayın.

Arzu ve Cihan'ın aynı birimde ama farklı günlerde olması, onların ancak her iki günde de kontenjanı olan Arşiv biriminde olabileceğini gösterir.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda 'kesinlikle yanlıştır' kökünü kullanarak olasılıklı durumları (örneğin Deniz ve Elif'in kendi içindeki yer değişimi gibi) analiz edebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kişileri doğrudan isim isim listelemek yerine, önce boş bir tabloya (Sütunlar: Pzt/Salı, Satırlar: Arşiv/Bütçe) kontenjan sayılarını (

2,0,1,2

) yazıp sonra isimleri bu kutucuklara yerleştirmek hata payını azaltacaktır.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 108Soru →

Bir bakanlık denetiminde görevli $5$ farklı müfettiş; $2024$ ve $2025$ yıllarında $Ankara, İstanbul$ ve $Bursa$ illerindeki projeleri incelemişlerdir. Her müfettişin her yıl yalnızca bir ilde görev aldığı ve bir ilde aynı yıl birden fazla müfettişin görevlendirilebildiği bilinmektedir.

Bu değişkenler arasındaki ilişkileri, olasılıkları ve müfettişlerin birbirleriyle olan konumlarını en az karmaşa ile çözümlemek isteyen bir adayın, aşağıda belirtilen tablo yapılarından hangisini kurması en 'ideal' tekniktir?

Sütun başlıklarına yılların (

2024, 2025

), satır başlıklarına illerin (

Ankara, İstanbul, Bursa

) yerleştirildiği ve müfettiş isimlerinin hücrelere yazıldığı tablo yapısı

Sütun başlıklarına müfettişlerin, satır başlıklarına ise illerin yerleştirildiği ve hücrelere ilgili yılların not edildiği tablo yapısı

Satır başlıklarına müfettişlerin, sütun başlıklarına yılların yerleştirildiği ve hücrelere gidilen illerin yazıldığı tablo yapısı

Sadece müfettiş isimlerinin alt alta listelendiği ve yanlarına her iki yıl için gidilen illerin serbest metin olarak yazıldığı liste yöntemi

Sütun başlıklarına illerin, satır başlıklarına ise hem müfettişlerin hem de yılların karma şekilde yerleştirildiği çok boyutlu tablo yapısı

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sütun başlıklarına yılların ( $2024, 2025$ ), satır başlıklarına illerin ( $Ankara, İstanbul, Bursa$ ) yerleştirildiği ve müfettiş isimlerinin hücrelere yazıldığı tablo yapısı

Cevap

Sütun başlıklarına yılların, satır başlıklarına ise illerin yerleştirildiği ve müfettişlerin bu hücrelere dağıtıldığı tablo yapısı en ideal olanıdır.

İdeal tablo tekniğinde, sayısı az olan ve bir düzen (zaman, mekan gibi) arz eden değişkenler satır ve sütun başlığı yapılır.

3

il ve

2

yıl değişkeni kullanılarak oluşturulan

6

hücreli tablo,

5

müfettişin hareketlerini ve birbirleriyle olan ilişkilerini (aynı yerde olma, farklı yerde olma) en net şekilde görselleştirir.

Adım Adım Çözüm

Değişkenleri gruplandırın.

Sabit Değişkenler: Yıllar (

2

) ve İller (

3

). Hareketli Değişkenler: Müfettişler (

5

Tablonun iskeletini oluşturacak 'sabit' unsurları belirlemek karmaşayı önler.

Matris boyutunu minimize edin.

Yıl x İl matrisi (

2 \times 3 = 6

hücre) ile Müfettiş x Yıl matrisi (

5 \times 2 = 10

hücre) karşılaştırılır.

Daha az hücreye sahip tablo, olasılıkları daha hızlı görmeyi sağlar.

Öncülleri yerleştirme kolaylığını test edin.

Aynı ilde bulunan müfettişleri aynı hücrede görmek, grup öncüllerini çözmeyi kolaylaştırır.

İllerin ve yılların başlık olması, 'Aynı ilde görev yapmışlardır' gibi ortaklık bildiren öncüllerin doğrudan yerleştirilmesini sağlar.

Anahtar Kavram

Sabit Değişken Odaklı Tablo Tasarımı

İpuçları

Değişkenlerden hangilerinin 'sabit' (yer ve zaman gibi) hangilerinin 'hareketli' (kişiler gibi) olduğunu düşünün.

En az hücre sayısıyla en çok bilgiyi görselleştirebileceğiniz matris yapısına odaklanın.

Sözel mantık sorularında genellikle yıllar veya günler üstte (sütun), mekanlar yanda (satır) olacak şekilde kurulan tablolar çözüme en hızlı ulaştıranlardır.

Daha Fazla Pratik

Bu tablo yapısını kullanarak müfettişlerin illere dağılımına dair bir olasılık sorusu çözerek tekniği pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 109Soru →

$Aysun$ , $Barış$ ve $Can$ adlı öğretmenlerin "Pazartesi" ve "Salı" günleri tutacakları nöbetlerle ilgili şunlar bilinmektedir:

* Her öğretmen sadece $1$ gün nöbet tutmaktadır.
* Pazartesi günü sadece $1$ öğretmen nöbet tutmaktadır.
* $Aysun$ ve $Barış$ farklı günlerde nöbet tutmaktadır.
* $Can$ , Salı günü nöbet tutmaktadır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Aysun

Pazartesi günü nöbet tutmuştur.

Barış

Salı günü nöbet tutmuştur.

Salı günü toplam

2

öğretmen nöbet tutmuştur.

Aysun

Can

aynı gün nöbet tutmuştur.

Barış

Can

farklı günlerde nöbet tutmuştur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Salı günü toplam $2$ öğretmen nöbet tutmuştur.

Cevap

Salı günü toplam iki öğretmenin nöbet tuttuğu bilgisi, eldeki sayısal veriler ve öncüller birleştirildiğinde ulaşılan kesin sonuçtur.

Toplam

3

öğretmen olduğu ve Pazartesi gününe sadece

1

kişi kontenjan ayrıldığı belirtilmiştir. Bu durumda Salı günü kesinlikle kalan

2

kişi nöbet tutacaktır.

Can

zaten Salı günündedir;

Aysun

Barış

da farklı günlerde olduğu için onlardan biri de Salı gününe dahil olur. Dolayısıyla Salı günü toplam

2

kişi olması kesin bir bilgidir.

Adım Adım Çözüm

Değişkenleri ve toplam sayıyı belirle.

3

öğretmen (

Aysun, Barış, Can

) ve

2

gün (Pazartesi, Salı) bulunmaktadır.

Tabloyu kaç satır ve sütun üzerinden kurgulayacağımızı anlamak için gereklidir.

Kesin bilgiyi tabloya yerleştir.

Can

-> Salı günü.

Diğer olasılıkları bu sabit bilgi üzerinden değerlendirmek kolaylaşır.

Kişi sayılarını dağıt.

Pazartesi

1

kişi ise, toplam

3

kişiden kalan

2

kişi Salı günüdür.

Sorudaki sayısal sınırlama (Pazartesi sadece 1 kişi) diğer günün doluluğunu belirler.

Kalan değişkenleri olasılıklarına göre kontrol et.

Aysun

Barış

farklı günlerdeyse; biri Pazartesi diğeri Salı'dadır.

Bu durum Salı günü kesinlikle bir kişinin daha (Can'ın yanına) geleceğini kanıtlar.

Anahtar Kavram

Sözel Mantıkta Sayısal Dağılım ve Tablo Yerleştirme

İpuçları

Öncelikle kaç öğretmen olduğunu ve Pazartesi günü için ayrılan kontenjanı düşünün.

Toplam

3

kişi var ve bir kişi Pazartesi ise, Salı gününe kaç kişi kalır?

Can'ın Salı günü olduğu kesinse, yanına Aysun veya Barış'tan sadece birinin gelebileceğini fark edin.

Daha Fazla Pratik

Değişken sayısını artırarak (örneğin 3 gün ve 5 kişi) aynı mantıkla olasılıkları elemeyi deneyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Matematiksel bir kümeleme yapabilirsiniz: Toplam = Pazartesi + Salı.

3 = 1 + x

denkleminden

x = 2

sonucuna ulaşırsınız.

Tahmini Süre:45s

Soru 110Soru →

Bir kamu kurumunun düzenlediği hizmet içi eğitim programı kapsamında; Arzu, Berk, Cihan, Deniz, Elif ve Fuat adlı uzmanlar; Pazartesi, Salı ve Çarşamba günlerinde; Salon 1 ve Salon 2'de birer sunum yapacaklardır. Uzmanların sunum takvimine ilişkin bilgiler şunlardır:

* Her bir uzman sadece bir sunum yapmıştır.
* Her salonda her gün sadece bir sunum yapılmıştır.
* Arzu ve Berk aynı gün sunum yapmışlardır.
* Cihan ve Deniz farklı günlerde fakat aynı salonda sunum yapmışlardır.
* Cihan'ın sunumu, Arzu'nun sunumundan bir sonraki gündür.
* Elif sunumunu Salon 1'de gerçekleştirmiştir.
* Fuat'ın sunumu Çarşamba günü değildir.
* Salon 2'de Salı günü sunum yapan kişi Deniz değildir.
* Pazartesi günü Salon 1'de sunum yapan kişi Fuat'tır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Arzu sunumunu Salon 1'de yapmıştır.

Elif sunumunu Çarşamba günü yapmıştır.

Berk ve Deniz aynı gün sunum yapmıştır.

Fuat ve Cihan aynı salonda sunum yapmıştır.

Deniz sunumunu Salı günü yapmıştır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Elif sunumunu Çarşamba günü yapmıştır.

Cevap

Elif'in sunumunu Çarşamba günü yaptığı bilgisi kesinlikle doğrudur.

Verilen tüm öncüller birleştirildiğinde; Arzu ve Berk'in Salı günü her iki salona dağıldığı, Cihan'ın Çarşamba, Deniz'in ise Pazartesi günü Salon 2'de olduğu ortaya çıkar. Fuat Pazartesi Salon 1'de olduğuna göre, Elif'e sadece Salon 1'in Çarşamba günü kalmaktadır. Bu durum bir zorunluluktur.

Adım Adım Çözüm

Sabit verileri tabloya yerleştirme

Salon 1 - Pazartesi: Fuat. Salon 2 - Salı: Deniz değil.

Öncüllerde doğrudan verilen bilgiler tablonun iskeletini oluşturur.

Gün ilişkilerini analiz etme

Arzu ve Berk Salı; Cihan Çarşamba günü sunum yapar.

Cihan, Arzu'dan bir sonraki gündür. Arzu/Berk aynı gün olduğu için ve Pazartesi Salon 1 dolu olduğu için Arzu/Berk ancak Salı, Cihan ise Çarşamba olabilir.

Salon ve kişi eşleşmelerini tamamlama

Cihan ve Deniz Salon 2'dedir.

Cihan ve Deniz aynı salondadır. Eğer Salon 1'de olsalardı, Deniz'in Pazartesi Salon 1'de olması gerekirdi ancak orada Fuat vardır. Bu yüzden Cihan ve Deniz Salon 2'ye yerleşir (Deniz Pazartesi, Cihan Çarşamba).

Kalan boşluğu belirleme

Elif: Salon 1 - Çarşamba.

Geriye kalan tek uzman Elif ve Salon 1'deki tek boş gün Çarşamba'dır.

Anahtar Kavram

Değişkenlerin çakışma ve yer değiştirme olasılıklarını değerlendirerek kesin yargıya ulaşma.

İpuçları

Önce Arzu, Berk ve Cihan'ın hangi günlerde sunum yapabileceğini belirleyin.

Cihan ve Deniz'in Salon 1'de neden olamayacağını (Fuat'ın yerini kullanarak) sorgulayın.

Cihan ve Deniz Salon 2'ye yerleştiğinde, Salon 1'in Çarşamba günü boş kalacaktır.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda gün sayısını artırarak veya boş salon bırakarak tabloyu karmaşıklaştırabilirsiniz.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 111Soru →

Bir kamu kurumunda düzenlenen "Dijital Dönüşüm Çalıştayı" kapsamında Arda, Beril, Canan, Doruk ve Erkan adlı beş katılımcı; Pazartesi, Salı ve Çarşamba günleri gerçekleştirilen Yapay Zeka, Siber Güvenlik ve Veri Analizi eğitimlerine katılmıştır. Katılımcıların eğitim programlarıyla ilgili şunlar bilinmektedir:

* Her katılımcı yalnızca bir eğitime katılmıştır.
* Her gün en az bir, en fazla iki kişi eğitim almıştır.
* Arda ve Beril aynı gün, farklı konulardaki eğitimlere katılmıştır.
* Canan, Veri Analizi eğitimine Arda'dan bir gün sonra katılmıştır.
* Siber Güvenlik eğitimi sadece Salı günü verilmiştir.
* Doruk, Yapay Zeka eğitimine katılmıştır.
* Erkan'ın eğitim aldığı gün, Beril'in eğitim aldığı günden öncedir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle yanlıştır?

Erkan, Siber Güvenlik eğitimine katılmıştır.

Pazartesi ve Çarşamba günleri toplamda üç kişi eğitim almıştır.

Arda, Veri Analizi eğitimine katılmıştır.

Beril, Yapay Zeka eğitimine katılmıştır.

Doruk, eğitimini Çarşamba günü almıştır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Erkan, Siber Güvenlik eğitimine katılmıştır.

Cevap

Erkan'ın Siber Güvenlik eğitimine katıldığı ifadesi kesinlikle yanlıştır; çünkü Erkan Pazartesi günü eğitim almıştır, Siber Güvenlik ise sadece Salı günü verilmektedir.

Verilen öncüllere göre Erkan'ın eğitim günü kesin olarak Pazartesi'dir. Siber Güvenlik eğitimi ise metinde açıkça belirtildiği üzere sadece Salı günü verilmiştir. Dolayısıyla bir Pazartesi katılımcısı olan Erkan'ın Siber Güvenlik eğitimi alması mantıksal olarak imkansızdır.

Adım Adım Çözüm

Günlerin ve kişilerin eşleştirilmesi için öncülleri analiz et.

Arda ve Beril aynı gün (Salı), Canan ise Arda'dan bir gün sonra (Çarşamba) eğitim almıştır. Erkan, Beril'den önce (Pazartesi) eğitim almıştır.

Arda ve Beril Pazartesi olsaydı Canan Salı olurdu ancak Erkan onlardan önce olamazdı. Arda ve Beril Çarşamba olsaydı Canan için gün kalmazdı.

Kişi sayılarını ve günleri tabloya yerleştir.

Pazartesi: Erkan; Salı: Arda, Beril; Çarşamba: Canan. Doruk ise Pazartesi veya Çarşamba günlerinden birindedir.

Her gün en az 1 en fazla 2 kişi kuralına göre Doruk Salı günü olamaz (Salı zaten 2 kişi dolmuştur).

Konu kısıtlamalarını günlerle ilişkilendir.

Canan: Veri Analizi (Çarşamba), Doruk: Yapay Zeka (Pzt/Çarş). Siber Güvenlik sadece Salı günü verilmektedir.

Siber Güvenlik eğitimi sadece Salı verildiği için Pazartesi (Erkan) veya Çarşamba (Canan/Doruk) bu eğitimi almış olamaz.

Anahtar Kavram

Sözel mantık sorularında çoklu olasılıkları değerlendirerek değişkenleri (gün, kişi, konu) sabitleme ve kesin yargılara ulaşma.

İpuçları

Önce Arda, Beril ve Canan'ın günlerini saptayın. Arda ve Beril aynı gün, Canan onlardan bir gün sonradır.

Erkan'ın Beril'den önce olduğunu unutmayın. Bu durum Arda ve Beril'in Pazartesi günü olamayacağını gösterir.

Erkan'ın Pazartesi olduğu kesinleşince, sadece Salı günü verilen eğitimleri Erkan'ın alıp alamayacağını kontrol edin.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda kişi sayısının günlere dağılımını (örneğin 2-1-2 veya 1-2-2) değiştirerek olasılıkları tekrar analiz etmeyi deneyin.

Alternatif Yöntem

Tablo oluştururken sütunlara günleri (Pzt, Sal, Çarş), satırlara ise kişi ve konu başlıklarını yazarak olasılıkları (Doruk'un iki farklı yeri gibi) kutucuklar içinde gösterin.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 112Soru →

Bir kamu kurumunda yürütülecek denetim faaliyetleri kapsamında; $4$ farklı müfettişin (Ahmet, Burak, Ceyda, Deniz), $2$ farklı hafta boyunca ( $1$ . Hafta, $2$ . Hafta), $3$ farklı ilde (Erzurum, Malatya, Sivas) gerçekleştireceği 'Mali' ve 'Hukuki' incelemelerin programı hazırlanacaktır. Yapılan planlamada, 'her ilde aynı hafta en fazla $2$ müfettişin görev alabileceği' kısıtı bulunmaktadır.

Bu verilerin tamamını, kapasite kısıtlarını da gözeterek tek bir şablon üzerinde en yalın ve hatasız şekilde gösterebilmek için seçilmesi gereken tablo stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Satırlara il isimlerini, sütunlara ise hafta numaralarını yerleştirip kesişim hücrelerine müfettiş isimlerini ve denetim türlerini yazmak.

Satırlara müfettiş isimlerini, sütunlara ise denetim türlerini yerleştirip her bir hücrenin içine ilgili illeri ve haftaları not etmek.

Sadece müfettişlerin ve illerin eşleştiği bir liste hazırlayıp hafta bilgilerini tablo dışında ayrı bir metin olarak belirtmek.

Sütunlara sadece illeri yerleştirip satırlara denetim türlerini yazarak haftaları müfettiş isimlerinin yanına parantez içinde eklemek.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Satırlara il isimlerini, sütunlara ise hafta numaralarını yerleştirip kesişim hücrelerine müfettiş isimlerini ve denetim türlerini yazmak.

Cevap

Verileri en yalın şekilde göstermek için satırlara illeri, sütunlara ise haftaları yerleştiren ve hücrelerde müfettiş ile denetim türü eşleşmelerini sunan yapı tercih edilmelidir.

Doğru strateji, verilerdeki kısıtlayıcı unsurları (zaman ve mekan) tablonun iskeleti haline getirmektir. Satırlara illerin, sütunlara haftaların yerleştirilmesi durumunda her hücre bir 'randevu noktası' gibi çalışır. Bu sayede bir hücreye yazılan müfettiş sayısı doğrudan takip edilebilir ve 'en fazla

2

kişi' kuralı kolayca denetlenebilir.

Adım Adım Çözüm

Değişkenlerin niteliğini (sabit veya hareketli) belirlemek.

Haftalar (

2

) ve İller (

3

) sabit/kısıtlayıcı; Müfettişler (

4

) ve Denetim Türleri (

2

) hareketli değişkenlerdir.

Sözel mantıkta tablo kurulurken az sayıda olan ve değişmeyen (zaman, mekan gibi) unsurlar eksenleri oluşturmalıdır.

Kapasite kısıtını analiz etmek.

'Bir ilde aynı hafta en fazla

2

müfettiş bulunabilir' kısıtı, il ve hafta kesişiminin tablonun ana odağı olması gerektiğini gösterir.

Kesişim hücreleri, o mekan ve zamanda kimlerin olduğunu doğrudan görmemizi sağlar.

En uygun tablo şablonunu oluşturmak.

Dikey eksene (satırlar) Erzurum, Malatya, Sivas; yatay eksene (sütunlar) 1. Hafta ve 2. Hafta yerleştirilir.

Bu yapı, tüm olasılıkları tek bir düzlemde ve kısıtları ihlal etmeden görmeyi mümkün kılan en profesyonel tekniktir.

Anahtar Kavram

Sabit Değişkenlerin (Zaman/Mekan) Eksen Belirlemesi

İpuçları

Zaman (haftalar) ve yer (iller) gibi sabit verileri tablonun ana eksenlerine (satır ve sütunlara) yerleştirmeyi deneyin.

'Bir ilde aynı hafta en fazla

2

müfettiş' kısıtını tabloya bakınca tek bir hücreden hemen görebileceğiniz bir şablon seçmelisiniz.

Kesişim noktalarında (hücrelerde) her zaman hareketli olan (müfettişler ve türler) verilerin yer alması, tabloyu en yalın hale getirecektir.

Daha Fazla Pratik

Bir dahaki soruda, bir değişkenin diğerini (örneğin müfettişin şehri) kesin olarak belirlediği durumları tabloya 'X' işareti koyarak nasıl gösterebileceğinizi çalışabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Değişken sayısının fazla olduğu durumlarda, en az olasılığı olan değişkeni (haftalar:

2

) sütunlara, diğer sabit değişkeni (iller:

3

) satırlara yazmak her zaman en verimli yöntemdir.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 113Soru →

Bir kamu kurumunda görev yapan Ahmet, Burak ve Ceyda adlı müfettişlerin; Pazartesi, Salı ve Çarşamba günlerinden birinde yapacakları denetimlerle ilgili bir sözel mantık sorusu çözülecektir.

Sözel mantıkta tablo oluşturma tekniklerine göre, bu değişkenlerle en hızlı ve hatasız çözüme ulaşmak için izlenmesi gereken yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Sabit olan zaman birimlerini (günleri) tablo başlığı olarak kullanıp, kişileri bu başlıkların altına yerleştirmek

Hareketli olan kişi isimlerini tablo başlığı yapıp, günleri bu isimlerin altına olasılık olarak yazmak

Günleri ve kişileri yan yana bir liste halinde yazarak sadece oklarla eşleştirme yapmak

Hem satırlara hem sütunlara sadece kişi isimlerini yazarak bir matris oluşturmak

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sabit olan zaman birimlerini (günleri) tablo başlığı olarak kullanıp, kişileri bu başlıkların altına yerleştirmek

Cevap

Sözel mantık sorularında zaman (günler, saatler) veya sıra (katlar, sıralar) gibi değişmeyen unsurların sütun başlığı yapılması en doğru yaklaşımdır.

Sözel mantık çözümünde temel kural, zaman veya sıra bildiren (değişmeyen/sabit) unsurları tablonun temel iskeleti (başlığı) yapmaktır. Bu soruda günler sabit olduğu için onların başlık yapılması, kişilerin ise bu günlerin altına yerleştirilmesi en sade ve hatasız yöntemdir.

Adım Adım Çözüm

Değişkenlerin türünü belirleyin.

Pazartesi, Salı ve Çarşamba günleri 'sabit'; Ahmet, Burak ve Ceyda ise bu günlere atanacak 'hareketli' değişkenlerdir.

Tablonun iskeletini oluşturmak için hangi verinin yerinin değişmeyeceğini bilmek gerekir.

Sabit değişkenleri tablonun üst kısmına yerleştirin.

Tablonun sütun başlıkları Pazartesi, Salı ve Çarşamba olarak belirlenir.

Zaman dizini tabloya yerleştirildiğinde, veriler kronolojik bir düzende takip edilebilir.

Hareketli değişkenleri öncüllere göre yerleştirin.

Müfettiş isimleri, ilgili günün altındaki hücrelere yazılır.

Bu sayede hangi günün boş kaldığı veya hangi günün dolduğu net bir şekilde görülür.

Anahtar Kavram

Sabit ve Hareketli Değişken Ayrımı

İpuçları

Soruda yer alan 'zaman' (günler) ve 'kişiler' arasından hangisinin yerinin değişmeyeceğini düşünün.

Genellikle haftanın günleri veya sayılar tablonun en üstüne, sütun başlığı olarak yazılır.

Tablonuzu 'Günler' üzerine kurarsanız, her bir günün altına kimin geleceğini kutucuklara yerleştirerek çok daha rahat görebilirsiniz.

Daha Fazla Pratik

Farklı türdeki sabit değişkenleri (örneğin kat numaraları veya yan yana dükkanlar) içeren bir tablo kurma alıştırması yapabilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 114Soru →

Bir belediyenin düzenlediği "Meslek Edindirme Kursları" bünyesinde gerçekleştirilecek eğitim planlamasıyla ilgili şunlar bilinmektedir:

- Eğitimler hafta içi toplam beş günde ( $Pazartesi, Salı, Çarşamba, Perşembe, Cuma$ ) yapılacaktır.
- Her gün; $Sabah$ , $Öğle$ ve $Akşam$ olmak üzere üç farklı oturum düzenlenecektir.
- Kurslarda $Grafik\ Tasarım$ , $Yazılım$ ve $Muhasebe$ olmak üzere üç farklı branşta eğitim verilecektir.

Her branşın her gün sadece bir kez ve her günün her oturumunda farklı bir branşın yer aldığı (toplam $15$ derslik) bir sözel mantık kurgusunda; verileri en az karmaşa ile yerleştirip olasılıkları hızlıca analiz etmek isteyen bir öğrenci, tablosunu oluştururken aşağıdaki yöntemlerden hangisini izlemelidir?

Sütun başlıklarına günleri, satır başlıklarına ise oturum zamanlarını yerleştirip hücrelerin içine branş isimlerini yazmak.

Sütunlara branş isimlerini, satırlara ise günleri yerleştirip oturum zamanlarını hücrelerin içine not etmek.

Sütunlara sadece üç branşı yerleştirip her bir branşın altına o branşın verildiği gün ve saatleri liste halinde yazmak.

Sütunlara oturum zamanlarını yerleştirip satırlara sadece branş isimlerini yazarak günleri hücrelerin içinde belirtmek.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sütun başlıklarına günleri, satır başlıklarına ise oturum zamanlarını yerleştirip hücrelerin içine branş isimlerini yazmak.

Cevap

Verileri en düzenli şekilde yerleştirmek için sabit olan zaman değişkenlerini (günler ve oturumlar) eksenlere yerleştirip hareketli olan branşları hücrelere yazmak gerekir.

Zaman belirten değişkenler (günler ve oturumlar) doğal bir sıraya sahip oldukları ve sabit oldukları için tablonun eksenlerini oluşturmalıdır. Bu sayede

15

farklı durumun her biri tabloda tek bir hücreye karşılık gelir ve branşlar bu hücrelere yerleştirilerek karmaşa önlenir.

Adım Adım Çözüm

Değişkenleri gruplandır.

Sabit Değişkenler: Günler (

5

adet) ve Oturumlar (

3

adet). Hareketli Değişken: Branşlar (

3

adet).

Sözel mantıkta zaman bildiren (gün, saat, ay) veya sıralı olan (katlar, sıralar) değişkenler her zaman tablonun 'çatısını' oluşturur.

Tablo matrisini oluştur.

5

gün

\times 3

oturum

=

15

hücreli bir matris elde edilir.

Hücre sayısı ile toplam ders sayısının eşitlenmesi, her verinin tek bir adresi olmasını sağlar.

Yerleşim stratejisini belirle.

Günler sütunlara, oturumlar satırlara yerleştirilir.

Bu yapı, öğrencinin verileri soldan sağa (günlük) ve yukarıdan aşağıya (saatlik) tarayarak çelişkileri anında görmesini sağlar.

Anahtar Kavram

Sabit ve Hareketli Değişken Ayrımı

İpuçları

Sorudaki değişkenlerden hangilerinin 'asla yer değiştirmeyecek' (sabit) olduğunu düşünün.

Zaman (günler ve saatler) her zaman en güçlü sabitleyicidir. Tabloyu bu iki boyutu kapsayacak şekilde kurun.

Eğer her hücreye bir branş yazarsanız toplam

15

hücreye ulaşırsınız. Bu da tüm olasılıkları tek bir tabloda görmenizi sağlar.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir mantıkla, 'Oda numaraları ve katlar' olan bir soruda da katları ve odaları sabitlemeyi deneyin.

Alternatif Yöntem

Eğer zaman kısıtlıysa ve değişken sayısı azsa, günleri satırlara yazıp yanlarına üç ayrı sütun açarak (Sabah, Öğle, Akşam) hızlı bir grid oluşturulabilir. Bu da aslında sütun-satır yer değişimli aynı mantıktır.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 115Soru →

Bir kurumun düzenlediği seminer programında; $3$ farklı gün ( $Pazartesi, Salı, Çarşamba$ ) ve $2$ farklı salon ( $Salon A, Salon B$ ) kullanılacaktır. Toplam $6$ uzman ( $U_1, U_2, U_3, U_4, U_5, U_6$ ), her biri farklı bir zaman diliminde (gün ve salon kombinasyonu) sunum yapacaktır. Her gün her salonda mutlaka bir sunum yapılacağı ve hiçbir uzmanın aynı anda birden fazla yerde bulunamayacağı bilinmektedir. Değişkenler arasındaki bu ilişkileri; hem zaman akışını hem de mekan kısıtlamasını aynı anda görebilecek şekilde, en az hücre sayısı ve en yüksek işlem hızıyla analiz etmek isteyen bir adayın kurgulaması gereken en ideal tablo yapısı aşağıdakilerden hangisidir?

Sütun başlıklarına günlerin, satır başlıklarına ise salonların yerleştirildiği; uzmanların bu kesişim noktalarındaki hücrelere yazıldığı

3 \times 2

boyutundaki matris yapısı.

Sütun başlıklarına uzman isimlerinin yerleştirildiği, satırlara ise günlerin yazıldığı; salon bilgilerinin hücre içine veri olarak girildiği

6 \times 3

boyutundaki yapı.

Sadece uzmanların ve günlerin eşleştirildiği iki sütunlu bir liste yapısı oluşturulup, salon bilgisinin bu listenin yanına not olarak eklendiği serbest formatlı yapı.

Satır başlıklarına uzmanların, sütun başlıklarına ise salonların yazıldığı; gün bilgisinin hücrelere '1', '2' veya '3' şeklinde kodlanarak girildiği

6 \times 2

boyutundaki yapı.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sütun başlıklarına günlerin, satır başlıklarına ise salonların yerleştirildiği; uzmanların bu kesişim noktalarındaki hücrelere yazıldığı $3 \times 2$ boyutundaki matris yapısı.

Cevap

Sütun başlıklarına günlerin, satır başlıklarına ise salonların yerleştirildiği matris yapısı en ideal olanıdır.

En ideal yapı, en az değişken içeren ve doğal bir sıralamaya sahip olan unsurların (Gün ve Salon) eksenlere yerleştirilmesidir. Günlerin sütunlara, salonların satırlara yerleştirildiği bir

3 \times 2

matrisi, toplam

6

olan uzman sayısıyla tam örtüşen

6

hücre sunar. Bu, karmaşıklığı en aza indirir.

Adım Adım Çözüm

Değişkenlerin türünü belirleyin.

Günler (

3

) ve Salonlar (

2

) sabit değişkenler; Uzmanlar (

6

) ise bu sabitlere yerleştirilecek hareketli değişkenlerdir.

Sözel mantıkta az sayıda olan ve doğal bir sıralaması (zaman/mekan) olan veriler tablo başlığı yapılmalıdır.

Tablo boyutunu hesaplayın.

3 \text{ gün} \times 2 \text{ salon} = 6 \text{ hücre}

Toplam

6

uzman olduğu için her hücreye tam bir uzman düşecek şekilde tasarlanan tablo, 'boş hücre' veya 'tekrarlanan veri' riskini minimize eder.

Kesişim mantığını kurun.

Satır ve sütun kesişimi hem 'hangi gün' hem de 'hangi salon' sorusuna aynı anda yanıt verir.

Bu yapı, değişkenler arasındaki tüm kombinasyonları (örneğin Pazartesi - Salon A) tek bir noktada sabitler.

Anahtar Kavram

Sabit Değişken Önceliği ve Matris Optimizasyonu

İpuçları

Hangi değişkenlerin sayısı daha az ve hangileri birer 'kategori' gibi davranıyor, buna odaklanın.

Zaman (günler) ve mekan (salonlar) genellikle tablonun iskeletini oluşturur. Uzmanlar ise bu iskeletin içine yerleşen verilerdir.

3

gün ve

2

salon çarpımı (

6

), tam olarak uzman sayısına eşittir. Bu tesadüf değildir; tablonun her hücresinin bir uzmanla dolacağını gösterir.

Daha Fazla Pratik

Bir sonraki adımda, bu tabloya 'öncülleri' yerleştirirken olasılıkları nasıl işaretlemeniz gerektiğini (X veya ? işaretleri) çalışabilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 116Soru →

Bir kamu kurumunun Arşiv, Bütçe ve Personel birimlerinde görevli Kaan, Leyla ve Murat adlı uzmanların çalışma yerlerine ilişkin şunlar bilinmektedir:

* Her birimde sadece bir uzman görev yapmaktadır.
* Kaan, Arşiv biriminde görev yapmamaktadır.
* Leyla, Personel biriminde görev yapmaktadır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Kaan, Bütçe biriminde görev yapmaktadır.

Murat, Bütçe biriminde görev yapmaktadır.

Kaan, Personel biriminde görev yapmaktadır.

Leyla, Arşiv biriminde görev yapmaktadır.

Murat, Personel biriminde görev yapmaktadır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kaan, Bütçe biriminde görev yapmaktadır.

Cevap

Kaan'ın Bütçe biriminde görev yaptığını belirten ifade kesinlikle doğrudur.

Verilen bilgilere göre Leyla Personel birimindedir. Kaan ise Arşiv'de değildir. Personel birimi dolu olduğuna göre Kaan'ın görev yapabileceği tek yer Bütçe birimidir. Bu durum Kaan'ın Bütçe'de çalıştığını kesin kılar.

Adım Adım Çözüm

Sabit değişkenleri belirleyerek tabloyu oluşturun.

Birimler (Arşiv, Bütçe, Personel) sütun başlıkları olarak belirlendi.

Sözel mantık sorularında yerleşim yapmak için sabit bir veri grubu seçmek çözümü kolaylaştırır.

Kesin bilgiyi tabloya yerleştirin.

Leyla → Personel birimine yazıldı.

Leyla'nın görev yeri doğrudan verildiği için diğer olasılıklar bu bilgi üzerinden elenir.

Olumsuz öncülü (Kaan'ın Arşiv'de olmaması) değerlendirin.

Kaan için geriye sadece Bütçe birimi kaldı.

Personel dolu olduğu ve Kaan Arşiv'de çalışmadığı için tek seçenek Bütçe birimidir.

Boşta kalan ismi boş birime yerleştirin.

Murat → Arşiv birimine yerleşti.

Tüm birimlerde bir kişi çalıştığına göre son kalan kişi Arşiv'dedir.

Anahtar Kavram

Basit tablo yerleştirme ve eleme tekniği

İpuçları

Önce kesin olan 'Leyla = Personel' bilgisini bir kenara yazın.

Personel birimi dolduğuna göre, Kaan ve Murat için Arşiv ve Bütçe birimleri kalmıştır.

Kaan Arşiv'de değilse, gidebileceği tek birim hangisidir?

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda 'kesinlikle yanlıştır' ifadesi kullanılarak aynı tablo üzerinden farklı çıkarımlar yapılması istenecek.

Tahmini Süre:45s

Soru 117Soru →

Elif, Mert ve Nil adlı kişiler Pazartesi ve Salı günlerinden birinde elma veya muz meyvelerinden birini seçmişlerdir. Bu kişilerin seçimlerine ilişkin şunlar bilinmektedir:

* Herkes sadece bir gün ve bir meyve seçmiştir.
* Elif, Pazartesi günü elma seçmiştir.
* Mert ve Nil farklı günlerde aynı meyveyi seçmişlerdir.
* Salı günü sadece Nil meyve seçmiştir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Mert, Pazartesi günü meyve seçmiştir.

Nil, elma seçmiştir.

Mert, muz seçmiştir.

Elif ve Nil aynı gün seçim yapmıştır.

Mert ve Elif farklı meyveleri seçmişlerdir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mert, Pazartesi günü meyve seçmiştir.

Cevap

Mert'in Pazartesi günü meyve seçtiği bilgisi kesinlikle doğrudur.

Salı günü 'sadece' Nil'in seçim yaptığı belirtilmiştir. Bu durumda Elif ve Mert'in Pazartesi günü seçim yaptığı kesinleşir. Dolayısıyla Mert'in Pazartesi günü meyve seçtiği ifadesi ulaşılabilir tek kesin bilgidir.

Adım Adım Çözüm

Günleri ve kişileri içeren bir tablo taslağı oluşturun.

Pazartesi ve Salı sütunları belirlendi.

Verileri organize etmek için zaman çizelgesi oluşturulmalıdır.

Kesin olan gün bilgilerini tabloya yerleştirin.

Elif'in Pazartesi, Nil'in Salı günü olduğu belirlendi.

Elif'in Pazartesi günü elma seçtiği ve Salı günü sadece Nil'in seçim yaptığı öncüllerde açıkça belirtilmiştir.

Kalan kişinin (Mert) hangi gün seçim yaptığını analiz edin.

Mert'in Pazartesi günü seçim yaptığı kesinleşti.

Salı günü 'sadece' Nil seçim yaptığına göre, Elif dışındaki diğer kişi olan Mert de Pazartesi grubunda yer almalıdır.

Anahtar Kavram

Sözel mantık sorularında 'sadece' ifadesiyle kısıtlanan grupları belirleyerek diğer değişkenlerin yerini saptama.

İpuçları

Önce günlere göre kimlerin nerede olduğunu bulmaya çalışın.

'Salı günü sadece Nil' ifadesi, Mert'in hangi gün seçim yaptığını belirlemek için anahtardır.

Mert ve Nil'in aynı meyveyi seçmesi, meyvenin türünü (elma/muz) kesinleştirmez, sadece birbirlerine bağlar.

Daha Fazla Pratik

Benzer sorularda 'en az' veya 'en fazla' ifadelerinin tablo yerleşimini nasıl etkilediğini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 118Soru →

Bir halk eğitim merkezinde görevli $K, L$ ve $M$ adlı usta öğreticiler; "Hafta İçi" veya "Hafta Sonu" gruplarında ders vermektedir. Bu kişilerin çalışma programına ilişkin bazı bilgiler şöyledir:

* Her bir usta öğretici yalnızca bir grupta yer almaktadır.
* $K$ ve $L$ usta öğreticileri farklı gruplarda ders vermektedir.
* $M$ usta öğreticisi "Hafta İçi" grubunda ders vermektedir.
* "Hafta Sonu" grubunda sadece bir usta öğretici ders vermektedir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Hafta İçi grubunda iki usta öğretici görev yapmaktadır.

L

usta öğreticisi Hafta Sonu grubunda yer almaktadır.

K

M

usta öğreticileri aynı grupta ders vermektedir.

Hafta Sonu grubunda ders veren usta öğretici

K

'dir.

M

L

usta öğreticileri farklı gruplarda yer almaktadır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hafta İçi grubunda iki usta öğretici görev yapmaktadır.

Cevap

Hafta İçi grubunda iki usta öğreticinin görev yaptığı bilgisi kesinlikle doğrudur.

Toplam üç usta öğretici (K, L, M) bulunmaktadır. Öncüllere göre M Hafta İçi grubundadır. K ve L farklı gruplarda olduğu için biri Hafta İçi, diğeri Hafta Sonu grubuna yerleşmelidir. Hafta Sonu grubunun kontenjanı 1 kişi olduğu için bu yer K veya L'den biriyle dolar. Geriye kalan iki kişi (M ve K/L'den diğeri) zorunlu olarak Hafta İçi grubunda yer alır. Bu nedenle Hafta İçi grubundaki kişi sayısı kesinlikle ikidir.

Adım Adım Çözüm

Sabit bilgiyi tabloya yerleştirin.

M

usta öğreticisi kesin olarak "Hafta İçi" grubundadır.

Öncülde M'nin yeri doğrudan belirtilmiştir.

Değişkenlerin dağılımını analiz edin.

K

L

farklı gruplarda olduğu için biri "Hafta İçi", diğeri "Hafta Sonu" grubunda olmalıdır.

İki farklı grup (İçi/Sonu) vardır ve bu iki kişi farklı gruplarda olmak zorundadır.

Kontenjan sınırlamasını uygulayın.

"Hafta Sonu" grubunda sadece bir kişi olduğuna göre, bu kişi ya

K

ya da

L

'dir. Bu durumda "Hafta İçi" grubuna

M

ve (diğer usta öğretici) kalır.

Toplam 3 kişi vardır; Hafta Sonu 1 kişi ise Hafta İçi 2 kişi olmak zorundadır.

Anahtar Kavram

Sözel mantık sorularında değişkenleri gruplandırırken kontenjan ve karşılıklı dışlama (farklı gruplarda olma) ilkelerini kullanma.

İpuçları

Önce sabit olan usta öğreticiyi (M) ait olduğu gruba yazın.

K ve L'nin farklı gruplarda olması gerektiğini ve gruplardan birinin kontenjanının 1 olduğunu unutmayın.

Toplam 3 kişi var ve Hafta Sonu sadece 1 kişi çalışabiliyorsa, Hafta İçi grubuna kaç kişi kalır?

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda kişi sayısını artırarak ve günleri çeşitlendirerek (Pazartesi-Salı-Çarşamba) tabloyu genişletmeyi deneyin.

Tahmini Süre:50s

Soru 119Soru →

$Aslı, Berk$ ve $Can$ adlı üç arkadaş, hafta içi Pazartesi ve Salı günlerinden birinde Merkez veya Şube kütüphanelerinden birine gitmişlerdir. Kütüphane ziyaretlerine ilişkin bilgiler şunlardır:

- Her bir kişi sadece bir gün ve bir kütüphaneye gitmiştir.
- Pazartesi günü kütüphaneye giden sadece bir kişi vardır ve bu kişi Şube kütüphanesine gitmiştir.
- $Berk$ , Salı günü kütüphaneye gitmiştir.
- $Can$ , Merkez kütüphanesine gitmiştir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Berk

, Merkez kütüphanesine gitmiştir.

Aslı

, Pazartesi günü kütüphaneye gitmiştir.

Can

, Pazartesi günü kütüphaneye gitmiştir.

Aslı

, Merkez kütüphanesine gitmiştir.

Berk

Can

aynı kütüphaneye gitmiştir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $Aslı$ , Pazartesi günü kütüphaneye gitmiştir.

Cevap

Aslı'nın Pazartesi günü kütüphaneye gittiği bilgisi kesinlikle doğrudur.

Düzeltilen tabloya göre Berk ve Can Salı gününe yerleşmektedir (Can Merkez kütüphanesine gittiği için Pazartesi gidemez, Berk'in ise Salı gittiği zaten belirtilmiştir). Bu durumda Pazartesi günü giden tek kişi Aslı olmaktadır. Aslı'nın Pazartesi günü kütüphaneye gittiği ifadesi bu nedenle kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

Sabit değişkenleri (Günler) belirleyerek tabloyu oluşturun.

Tablo sütunları: Pazartesi (1 kişi) ve Salı (2 kişi).

Sözel mantık sorularında zaman (günler) genellikle en iyi sabit değişkendir.

Öncüllerdeki kesin bilgileri tabloya yerleştirin.

Pazartesi = Şube (1 kişi), Berk = Salı.

Kesin bilgiler tablonun iskeletini oluşturur.

Can'ın durumunu analiz edin.

Can Merkez'e gittiği için ve Pazartesi sadece Şube açık olduğu için Can Salı günü gitmiştir.

Mekân kısıtlaması, zaman değişkenini kesinleştirir.

Kalan kişiyi (Aslı) uygun boşluğa yerleştirin.

Berk ve Can Salı gününe yerleştiği için Aslı mecburen Pazartesi gününe kalır.

Toplam 3 kişi olduğu için boş kalan tek yer Pazartesi'dir.

Anahtar Kavram

Sözel mantık sorularında sabit değişkenleri (günler) belirleyerek verileri eleme yöntemiyle yerleştirmek.

İpuçları

Günleri sütunlara (Pazartesi, Salı) yazarak bir tablo çizmeyi deneyin.

Pazartesi günü giden kişinin Şube kütüphanesine gittiğini unutmayın; bu durumda Merkez kütüphanesine giden Can hangi gün gitmiş olabilir?

Berk ve Can'ın her ikisi de Salı günü gitmişse, Pazartesi günü giden tek kişi kim olabilir?

Daha Fazla Pratik

Değişken sayısı arttığında (Örn: 3 gün, 3 kütüphane) tabloyu nasıl genişletebileceğinizi düşünün.

Alternatif Yöntem

Kişileri listeleyip yanlarına olası gün ve kütüphaneleri yazarak eleme yapabilirsiniz (Aslı: ?, Berk: Salı, Can: ?, Merkez).

Tahmini Süre:50s

Soru 120Soru →

Bir kamu kurumunda çalışan Sinan, Tülay ve Vedat adlı memurlar; Pazartesi veya Salı günlerinden birinde "Raporlama" veya "Denetim" görevlerinden birini yerine getirmişlerdir. Bu kişilerin çalışma günlerine ve görevlerine ilişkin şunlar bilinmektedir:

* Her bir kişi sadece bir gün ve bir görevde çalışmıştır.
* Pazartesi günü toplam iki kişi çalışmıştır.
* Sinan ve Tülay aynı görev türünde çalışmışlardır.
* Vedat, Salı günü çalışmıştır.
* Raporlama görevini toplamda sadece bir kişi üstlenmiştir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Vedat, Raporlama görevini üstlenmiştir.

Sinan, Pazartesi günü Raporlama yapmıştır.

Tülay, Salı günü çalışmıştır.

Vedat, Denetim görevini üstlenmiştir.

Sinan ve Vedat aynı gün çalışmışlardır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vedat, Raporlama görevini üstlenmiştir.

Cevap

Vedat'ın Raporlama görevini üstlendiği bilgisi kesinlikle doğrudur.

Verilen bilgilere göre Pazartesi iki, Salı bir kişi çalışmaktadır. Vedat Salı günü çalıştığına göre Sinan ve Tülay Pazartesi çalışmıştır. Raporlama görevi tek kişilik olduğu için, aynı görevde çalışan Sinan ve Tülay ancak 'Denetim' görevinde olabilirler. Bu durumda Vedat'a Raporlama görevi kalır ve Vedat'ın Raporlama görevini üstlendiği bilgisi kesinleşir.

Adım Adım Çözüm

Günleri belirle

Pazartesi: Sinan ve Tülay; Salı: Vedat

Toplam 3 kişi var. Pazartesi 2 kişi çalışıyorsa Salı 1 kişi kalır. Vedat Salı günü olduğuna göre diğerleri Pazartesi'dir.

Görev dağılımını analiz et

Sinan: Denetim, Tülay: Denetim, Vedat: Raporlama

Raporlama sadece 1 kişi ise, aynı görevde çalışan Sinan ve Tülay mutlaka Denetim görevinde olmalıdır.

Tabloyu tamamla

Sinan (Pzt-Denetim), Tülay (Pzt-Denetim), Vedat (Sal-Raporlama)

Tüm öncüller yerleştirildiğinde tablo netleşir.

Anahtar Kavram

Değişken sayısına göre (gün/kişi/görev) verileri sabitleyerek olasılıkları eleme.

İpuçları

Önce kişi sayısından yola çıkarak günleri belirleyin: Kim Pazartesi, kim Salı çalışıyor?

Sinan ve Tülay aynı görevdeyse ve Raporlama tek kişilikse, bu iki arkadaş hangi görevi yapıyor olabilir?

Sinan ve Tülay'ın 'Denetim' görevinde olması gerektiğini bulduğunuzda, Vedat'a hangi görev kalıyor?

Daha Fazla Pratik

Değişken sayısının 4'e çıktığı (İsim, Gün, Görev, Saat) daha karmaşık bir tablo sorusu çözerek tekniklerinizi pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Tabloyu 'Günler' satırı ve 'Görevler' sütunu olarak oluşturup kişileri hücrelere yerleştirerek çelişkileri daha hızlı görebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

ÖncekiSayfa 6 / 7Sonraki

Tablo Oluşturma Teknikleri

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik