Examkin

Yazım ve Noktalama

1356 soru

Soru 241Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İhale süreci temel olarak şu aşamalardan oluşmaktadır; ilan, tekliflerin alınması ve değerlendirme.

Cevap

İhale sürecinin aşamalarının sıralandığı cümlede noktalı virgül yerine iki nokta kullanılmalıdır.
İhale sürecinin aşamalarının sıralandığı ifadede, kendisinden sonra örnek verilecek cümlenin sonuna noktalı virgül değil, iki nokta (:) getirilmelidir. Bu, işaretin temel görevlerinden biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki noktalama işaretinin işlevini belirleyin.
İhale sürecinin aşamaları sıralanmadan önce 'şu aşamalardan oluşmaktadır' denilerek bir açıklama ve örnekleme yapılacağı belirtilmiştir.
Türkçede kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta konur.
2
Kullanılan noktalama işaretini kurala göre kontrol edin.
Söz konusu cümlede iki nokta (:) yerine noktalı virgül (;) kullanıldığı tespit edilmiştir.
Noktalı virgülün böyle bir görevi yoktur; bu durum noktalama hatasına yol açmıştır.
3
Diğer seçeneklerdeki yazım kurallarını (büyük/küçük harf) teyit edin.
Cümle niteliğindeki açıklamalarda büyük harfle, sadece örneklerin sıralandığı durumlarda ise küçük harfle başlandığı görülmüştür.
İki noktadan sonra gelen kısım tam bir cümle ise büyük harfle, değilse küçük harfle başlar kuralı tüm seçeneklerde (hatalı olan C hariç) doğru uygulanmıştır.

Anahtar Kavram

İki Noktanın Kullanım Alanları ve Yazım Kuralları
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 242Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) yanlış kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İdare hukukunda denetim yolları iki ana başlıkta incelenmektedir; idari yollar ve yargısal yollar.

Cevap

İdare hukukunda denetim yolları iki ana başlıkta incelenmektedir; idari yollar ve yargısal yollar cümlesinde noktalı virgül yanlış kullanılmıştır.
Doğru cevap olan cümlede, 'iki ana başlıkta incelenmektedir' ifadesinden sonra bu başlıkların neler olduğu açıklandığı için noktalı virgül (;) değil, iki nokta (:) kullanılmalıdır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre kendisinden sonra açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta konur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlenin yapısını ve noktalama işaretinin işlevini analiz et.
Cümlede 'iki ana başlık' ifadesiyle bir açıklama yapılacağı belirtilmektedir.
Noktalama işaretinin görevini belirlemek için cümlenin anlam akışını anlamak gerekir.
2
TDK'nin açıklama ve örnekleme kurallarını hatırla.
Kendisiyle ilgili açıklama verilecek veya örnek sıralanacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur.
Noktalı virgül ile iki noktanın görevlerini karıştırmamak kural bilgisini gerektirir.
3
Hatalı kullanımı tespit et.
İncelenen cümlede açıklama yapıldığı için noktalı virgül (;) yerine iki nokta (:) kullanılmalıdır.
Yanlış işaret kullanımı cümlenin noktalama mantığına aykırıdır.

Anahtar Kavram

Açıklama veya örnekleme yapılacak durumlarda noktalı virgül değil, iki nokta kullanılır.
Soru 243Soru →

Türkçede özellikle yabancı dillerden geçen bazı sözcükler, günlük dildeki yanlış telaffuz edilme sıklığına bağlı olarak yazım hatalarına konu olabilmektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Müzede sergilenen tablonun orjinal hali, özel bir havalandırma sistemine sahip odada korunuyor.

Cevap

Müzede sergilenen tablonun orjinal hali ifadesindeki sözcüğün yazımı hatalıdır; doğrusu 'orijinal' olmalıdır.
Türk Dil Kurumu'na göre Fransızca kökenli olan bu sözcüğün doğru yazımı 'orijinal' şeklindedir. 'Orjinal' kullanımı günlük dildeki telaffuzdan kaynaklanan yaygın bir hatadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki yazımı karıştırılması muhtemel (kılavuz, antrenman, egzoz, şoför, orijinal) sözcükleri tespit etmek.
Tespit edilen sözcüklerin TDK kurallarına göre incelenmesi gerektiği anlaşıldı.
Yazım yanlışı sorulan sorularda odak noktasını belirlemek çözüm sürecini hızlandırır.
2
Sözcüklerin güncel imla kurallarına göre doğruluğunu kontrol etmek.
Kılavuz (doğru), antrenman (doğru), egzoz (doğru) ve şoför (doğru) olarak belirlendi; 'orjinal' ise hatalı bulundu.
Yabancı kökenli sözcüklerdeki orta hece ünlüleri genellikle yanlış yazılmaktadır.
3
Hatalı olan sözcüğün doğru yazımını belirtmek.
Sözcüğün doğru biçimi 'orijinal' şeklindedir.
Fransızca 'original' kelimesinden dilimize geçen bu sözcükte aradaki 'i' harfinin kullanılması zorunludur.

Anahtar Kavram

Yabancı Kökenli Sözcüklerin İmlası ve Ses Uyumu
Tahmini Süre:45s
Soru 244Soru →

Bir belediyenin yayımladığı "Kentsel Dönüşüm Bilgilendirme Rehberi"nde yer alan aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Başvuru sürecindeki teknik terimlerin doğru kullanımı için TDK'nın güncel yazım kılavuzu temel alınacaktır.

Cevap

Türk Dil Kurumu'nun kısaltması olan TDK'nin yazımı hatalıdır çünkü büyük harf kısaltmalarında son harfin okunuşu (ke) esas alınmalıdır.
Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda getirilen ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre belirlenir. Türkçede 'K' harfi 'ke' şeklinde okunduğu için TDK kısaltmasına gelecek ek '-nin' olmalıdır. 'TDK'nın' yazımı, kısaltmanın 'Türk Dil Kurumu' şeklinde açılımına veya hatalı bir 'ka' okunuşuna dayandığı için yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki kısaltmaları ve türlerini (büyük harf/küçük harf) belirle.
TDK ve THY büyük harfli; m, m2m^2 ve mg küçük harfli kısaltmalardır.
Yazım kuralları kısaltmanın türüne göre değişiklik gösterir.
2
Küçük harfli kısaltmalara getirilen eklerin kelime okunuşuna uygunluğunu kontrol et.
Metreden (mm'den), miligramdan (mgmg'dan) ve metrekareye (m2m^2 ye) kullanımları kurallara uygundur.
Ölçü birimi kısaltmalarında ek, kısaltmanın değil kelimenin tam okunuşuna göre gelir.
3
Büyük harfli kısaltmalarda son harfin okunuşunu esas alarak ekleri incele.
Türkçede 'K' harfi 'ke' olarak okunur; bu yüzden kısaltma 'Te-De-Ke' şeklinde okunmalı ve ek '-nin' olmalıdır.
Büyük harfli kısaltmalarda kelimenin açılımı değil, kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır.

Anahtar Kavram

Kısaltmalara Getirilen Eklerin Yazımı
Soru 245Soru →

Noktalama işaretleri, metindeki anlam karışıklıklarını önlemek ve ifadeleri daha belirgin hale getirmek için kullanılır. Bu kuralların dışına çıkılması, anlatımın doğruluğunu zedeler ve akademik/resmî yazışma standartlarına aykırılık teşkil eder.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yakup Kadri (1889-1974)'nin romanlarında, Anadolu'nun toplumsal yapısı ve köylü-aydın çatışması çarpıcı bir dille anlatılır.

Cevap

Yakup Kadri isminden sonra gelen ekin yay ayraçtan önce yazılması gerekirken ayraçtan sonraya bırakılması bir noktalama hatasıdır.
Türk Dil Kurumu'nun belirlediği kurallara göre, özel bir ada getirilen ek yay ayraçtan önce yazılmalıdır. Dolayısıyla 'Yakup Kadri (1889-1974)'nin' ifadesi hatalıdır; doğrusu 'Yakup Kadri'nin (1889-1974)' şeklinde olmalıdır. Bu kural, metnin akışında ekin asıl sözcüğe ait olduğunu vurgular.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki kesme işareti ('), yay ayraç ( ) ve tırnak işareti (" ") kullanımlarını TDK kuralları çerçevesinde inceleyiniz.
Kurum adlarına (Türk Dil Kurumunun) ve iyelik eki değişen özel isimlere (Boğaz Köprümüzün) ek getirilirken kesme kullanılmadığı görülür.
İstisnai kesme işareti kurallarının doğru uygulanıp uygulanmadığını belirlemek için.
2
Özel isimlere getirilen eklerin ek bilgi (tarih, açıklama vb.) içeren yay ayraçlarla olan dizilimini kontrol ediniz.
Yakup Kadri ismine getirilen '-nin' ekinin, doğum-ölüm tarihlerini belirten yay ayraçtan sonra kullanıldığı tespit edilir.
TDK kuralına göre ek, yay ayraçtan önce isme bitişik şekilde yazılmalı ve gerekirse kesme ile ayrılmalıdır.
3
Sıralı cümlelerdeki ve vurgulanan öznelerdeki noktalı virgül kullanımını değerlendiriniz.
Sanatçı ile başlayan cümlede noktalı virgülün grupları ve sıralı cümleleri ayırma görevinin doğru olduğu anlaşılır.
Cümle yapısındaki karmaşıklığın noktalama ile doğru yönetilip yönetilmediğini doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Özel adlara getirilen eklerin yay ayraç (parantez) ile kullanımı
Soru 246Soru →

Kamu yönetiminde hazırlanan denetim raporlarında dil bilgisi ve noktalama kurallarına uyulması, bürokratik iletişimin netliği açısından kritik bir öneme sahiptir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (, , ) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Denetim süreci başarıyla tamamlanacak da, kurumun genel başarı puanı buna göre belirlenecektir.

Cevap

Hizmet içi eğitimlerin tamamlanacağını belirten cümlede 'da' bağlacından sonra virgül kullanılması hatalıdır.
Türk Dil Kurumu'nun güncel noktalama kılavuzuna göre, metin içinde 'de / da' bağlacından sonra virgül konulmaz. Başarı puanının belirlenmesine yönelik cümlede bu kural ihlal edilerek bağlaçtan hemen sonra virgül yerleştirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki virgülün ve diğer noktalama işaretlerinin hangi görevle kullanıldığını analiz edin.
Cümlelerde özneleri ayırma, anlam karışıklığını giderme ve hitap gibi görevler tespit edildi.
Yanlış kullanımı bulmak için öncelikle doğru işlevleri ayırt etmek gerekir.
2
Bağlaçlarla ilgili noktalama kurallarını (ve, veya, da/de, hem... hem... vb.) gözden geçirin.
'de / da' bağlacından sonra virgül gelmeyeceği kuralı hatırlandı.
Türkçede bağlaçlardan önce veya sonra virgül kullanılmaması temel bir kuraldır.
3
Seçenekler arasında bu kuralı ihlal eden ifadeyi işaretleyin.
Belirlenecek olan başarı puanıyla ilgili cümlede 'da' bağlacından sonra virgül kullanıldığı görüldü.
Kural ihlali doğrudan noktalama yanlışına yol açar.

Anahtar Kavram

Bağlaçlardan (özellikle de/da) sonra virgül kullanılmaz.

Daha Fazla Pratik

Zarf-fiil eklerinden sonra hangi durumlarda virgül gelip gelmeyeceğini (tekil vs. sıralı kullanım) tekrar ederek bu konudaki bilginizi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:55s
Soru 247Soru →

Türkçede yer adlarında ilk isimden sonra gelen ve deniz, nehir, göl, dağ, boğaz vb. tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tatilde Ağrı dağı'na tırmanmak için gerekli tüm hazırlıkları tamamladık.

Cevap

Ağrı Dağı ifadesinde yer alan 'dağ' sözcüğü özel isme dâhil olduğu için büyük harfle yazılmalıdır.
Ağrı Dağı, özel bir yer adıdır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, yer adlarında ilk isimden sonra gelen deniz, nehir, göl, dağ, boğaz gibi tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar. Bu nedenle 'dağ' sözcüğünün ilk harfi büyük olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki yer adlarını, unvanları ve özel günleri tespit edin.
Seçeneklerde 'Anneler Günü', 'Türk Dil Kurumu', 'Ağrı dağı', 'İç Anadolu'nun güneyi' ve 'Vali Erol Bey' ifadeleri incelenmelidir.
Yazım yanlışını bulmak için büyük harf kullanım kurallarını bu kelimeler üzerinde test etmemiz gerekir.
2
Coğrafi yer adlarıyla ilgili TDK kuralını uygulayın.
TDK'ye göre deniz, nehir, göl, dağ, boğaz gibi tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar.
Ağrı Dağı ifadesi bu kural kapsamına girmektedir.
3
Hatalı kullanımı belirleyin.
Ağrı dağı ifadesindeki 'dağ' sözcüğünün küçük harfle başlatılması kurala aykırıdır.
Özel ada dâhil olan tür isimleri büyük harfle yazılmalıdır.

Anahtar Kavram

Yer adlarında tür bildiren (dağ, göl, nehir vb.) ikinci isimlerin yazımı
Tahmini Süre:45s
Soru 248Soru →

Dilin yapısal özellikleri ve ödünçleme sözcüklerin fonetik yapısı, bazı kelimelerin yazımında tereddüt yaşanmasına ve sıklıkla hata yapılmasına neden olabilmektedir. Özellikle yabancı kökenli sözcüklerin imlasında TDK (Türk Dil Kurumu) güncel yazım kılavuzuna uyulması akademik ve resmî dil açısından zorunluluktur.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazımı karıştırılan sözcüklerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bölgedeki mimari yapıları inceleyen sanat tarihçileri, Hıristiyan teolojisinin estetik üzerindeki etkilerini detaylıca raporlamıştır.

Cevap

İçinde 'Hıristiyan' sözcüğü geçen cümle yazım açısından yanlıştır; doğrusu 'Hristiyan' olmalıdır.
Batı dillerinden Türkçeye geçen ve içinde çift ünsüz barındıran bazı sözcüklerin yazımında, konuşma dilindeki telaffuzun aksine ünlü harf kullanılmaz. TDK standartlarına göre 'Hristiyan' sözcüğü 'ı' harfi olmadan yazılmalıdır. Dolayısıyla 'Hıristiyan' kullanımı bir yazım yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki yabancı kökenli ve yazımı karıştırılmaya müsait sözcükleri (silahşor, Hıristiyan, mütevazı, eşkıya, iddia) tespit et.
Tespit edilen sözcüklerin köken ve TDK standartlarına göre yazım kuralları incelenmelidir.
Yazım yanlışı sorularında odaklanılması gereken kritik sözcükleri belirlemek çözümün ilk adımıdır.
2
'Hıristiyan' sözcüğünün TDK Güncel Türkçe Sözlük ve Yazım Kılavuzu'ndaki karşılığını kontrol et.
Sözcüğün doğru yazımının 'ı' harfi olmadan 'Hristiyan' olduğu görülür.
Batı kökenli bazı sözcüklerin başında veya içinde yer alan iki ünsüz arasına Türkçedeki söyleyiş kolaylığı nedeniyle ünlü harf (ı, i) eklenmesi yaygın bir yazım yanlışıdır.
3
Diğer seçeneklerde yer alan 'silahşor', 'mütevazı', 'eşkıya' ve 'iddia' sözcüklerini analiz et.
Tüm bu sözcüklerin TDK kurallarına tam uyum sağladığı doğrulanır.
Çeldiricilerin doğruluğundan emin olmak, yanlış seçeneği kesinleştirmeyi sağlar.

Anahtar Kavram

Yabancı Kökenli Sözcüklerin İmlası ve Ünlü Türemesi Hatası
Soru 249Soru →

Eleştirmenin şu sözleri, sanatın toplumsal işlevini yeniden tartışmaya açar: '... eser, sadece yaratıcısının değil, içinde yeşerdiği iklimin de izlerini taşır (I)' Tarihin tozlu sayfalarında gizli kalan o büyük sırlar, henüz keşfedilmemiş hikâyeler (II) Okuyucu, metnin derinliklerine daldıkça şu temel meseleyle yüzleşir: Hakikat, kurgunun neresinde başlar (III) Bir ses, zihnin kuytularından fısıldar: 'Yazmaya devam et, asla durma (IV)' O an kendi kendime şunu sordum: 'Sen, bu gerçeği kabullenmek (V)'

Bu metinde yay ayraçla belirtilen yerlere sırasıyla getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (...) (...) (?) (!) (?)

Cevap

Metindeki boşluklara sırasıyla; alıntının devam ettiğini belirten üç nokta, tamamlanmamış (eksiltili) cümle için üç nokta, standart soru cümlesi için soru işareti, kuvvetli emir bildiren ifade için ünlem işareti ve soru sözcüğü içermeyen ancak soru anlamı taşıyan ifade için soru işareti getirilmelidir.
Doğru seçenek metindeki tüm noktalama gerekliliklerini karşılar: Alıntının devamını gösteren üç nokta, eksiltili yapıdaki üç nokta, soru sözcüğü içeren soru işareti, emir bildiren ünlem ve soru sözcüğü içermeyen ancak soru anlamı taşıyan ifade için kullanılan soru işareti sırasıyla doğru dizilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Alıntının bağlamını analiz etme
(I) numaralı boşlukta alıntının sonunda henüz bitmemiş bir bölüm olduğu iması vardır; TDK kurallarına göre alıntılarda sonda alınmayan kısımlar için üç nokta kullanılır.
Alıntının eksik kısımlarını belirtmek için.
2
Cümle yapısını inceleme
(II) numaralı cümle yüklemi bulunmayan bir eksiltili cümledir ('...hikâyeler vardır' denmemiş), bu yüzden üç nokta getirilmelidir.
Yüklemi söylenmemiş, okuyucunun zihnine bırakılmış ifadeleri tamamlamak için.
3
Soru anlamını tespit etme
(III) numaralı cümle 'neresinde' soru sözcüğünü içerdiği için standart bir soru cümlesidir ve soru işareti alır.
Doğrudan soru yönelten yapıları işaretlemek için.
4
Duygu ve tonlamayı belirleme
(IV) numaralı cümle 'asla durma' şeklinde kuvvetli bir emir ve nida içerir, bu nedenle ünlem işareti gereklidir.
Hitap, emir ve heyecan bildiren ifadeleri vurgulamak için.
5
İntonasyon temelli soruyu fark etme
(V) numaralı cümle soru eki veya kelimesi içermez; ancak 'Sen, bu gerçeği kabullenmek?' yapısı anlamca bir soru teşkil eder, TDK gereği soru işareti alır.
Soru sözcüğü olmasa da soru anlamı taşıyan cümlelerin sonuna soru işareti konur.

Anahtar Kavram

Cümle sonu işaretlerinin (Nokta, Üç Nokta, Soru İşareti, Ünlem) özel kullanım durumları ve intonasyon ilişkisi.
Soru 250Soru →

Virgül (,), bir kelimenin kendisinden sonra gelen kelime veya kelime gruplarıyla yapı ve anlam bakımından bağlantısı olmadığını göstermek ve anlam karışıklığını önlemek için kullanılır. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül (,) bu işleviyle kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hastanede görev yapan genç, doktorun odasından gelen sesler üzerine oraya yöneldi.

Cevap

Hastanede görev yapan genç, doktorun odasından gelen sesler üzerine oraya yöneldi.
Cümlede virgül, 'genç' sözcüğünden sonra kullanılarak bu sözcüğün 'doktor' ismini niteleyen bir sıfat (genç doktor) olmadığını, aksine cümlenin bağımsız bir ögesi (öznesi) olduğunu göstermektedir. Virgülün kaldırılması durumunda 'genç doktor' şeklinde bir isim tamlaması oluşacak ve cümlenin anlamı kökten değişecektir. Bu durum TDK'nin 'anlam karışıklığını önlemek' kuralına tam olarak uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki virgülün yerini ve çevresindeki kelime gruplarını analiz etmek.
Virgülün 'genç' sözcüğünden sonra, 'doktorun odası' tamlamasından önce geldiği görülür.
Sözcükler arasındaki yapısal bağı anlamak için ilk adımdır.
2
Virgülü cümleden çıkararak cümleyi tekrar okumak ve anlam değişimini gözlemlemek.
Virgül kalktığında cümle 'Hastanede görev yapan genç doktorun odasından...' şeklinde okunur ve 'genç' sözcüğü 'doktor' isminin sıfatı haline gelir.
Virgülün anlam karışıklığını önleyip önlemediğini saptamanın en kesin yolu budur.
3
Virgüllü ve virgülsüz anlamları karşılaştırarak işlevi belirlemek.
Virgül varken 'genç' bir kişidir ve 'doktorun odasına' yönelmektedir; virgül yokken ise oda 'genç bir doktora' aittir. Virgül anlam karışıklığını gidermiştir.
Seçilen şıkkın sorudaki tanıma uygunluğunu teyit etmek için yapılır.

Anahtar Kavram

Virgülün Anlam Karışıklığını Önleme Görevi
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 251Soru →

Türkçede noktalama işaretleri, cümlenin hem yapısal bütünlüğünü hem de anlamsal tonlamasını belirlemek amacıyla kullanılır. Kimi durumlarda soru sözcüğü veya eki kullanılmasa da tonlama yoluyla soru anlamı sağlanabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinin sonuna soru işareti (?) getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Resmî görevli, pasaportun sayfalarını hızlıca çevirdikten sonra gözlerini yolcunun gözlerine dikip tok bir sesle sordu: Doğum yeriniz

Cevap

Resmî görevlinin yolcuya hitaben kullandığı 'Doğum yeriniz' ifadesi tonlama yoluyla soru anlamı taşıdığı için doğru cevaptır.
Doğru kabul edilen cümlede, resmî görevli herhangi bir soru edatı (mı/mi) veya soru sözcüğü (neresi, kim vb.) kullanmamıştır. Ancak 'Doğum yeriniz' ifadesi, konuşma akışı ve bağlam içerisinde bir soru vurgusuyla (intonation) söylendiği için Türkçedeki imla kuralları gereği sonuna soru işareti almalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerin yüklem yapılarını ve anlamlarını analiz etme
Cümlelerin bir kısmının durum bildirdiği, bir kısmının eksiltili olduğu görülür.
Noktalama işaretini belirlemek için öncelikle cümlenin tamamlanıp tamamlanmadığına bakılmalıdır.
2
Soru anlamının nasıl kurulduğunu inceleme
Soru sözcüğü içeren ama soru sormayan yapılar ile sözcük içermediği halde soru soran yapı ayırt edilir.
KPSS formatında sıkça sorulan 'tonlama yoluyla soru' kuralını uygulamak gerekir.
3
Tonlama kuralını 'Doğum yeriniz' ifadesine uygulama
İfadenin bilgi talep eden bir vurgu taşıdığı ve soru işareti gerektirdiği tespit edilir.
TDK kurallarına göre soru eki veya sözü kullanılmadan soru vurgusuyla yapılan cümlelerin sonuna soru işareti konur.

Anahtar Kavram

Tonlama Yoluyla Soru İşareti Kullanımı
Tahmini Süre:55s
Soru 252Soru →

Noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ülkemizin saklı cennetlerinden biri olan Kuşadamız'daki turistik tesisler, bu yıl beklenen doluluk oranının çok üzerine çıktı.

Cevap

Ülkemizin saklı cennetlerinden biri olan Kuşadamız'daki turistik tesisler... şeklinde başlayan cümlede kesme işareti yanlış kullanılmıştır.
Kuşadası özel adı, yapısı gereği sonunda 3. teklik kişi iyelik eki (-ı) taşır. Bu tür adlara, mevcut iyelik eki yerine başka bir iyelik eki (burada 1. çoğul şahıs eki olan -mız) getirildiğinde, getirilen ek ve sonrasındaki ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Doğru yazım 'Kuşadamızdaki' şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki özel adlara ve eser adlarına getirilen eklerin (kesme işareti) kullanımını kontrol etmek.
C seçeneğinde 'Kuşadamız'daki' ifadesinin kesme işaretiyle ayrıldığı görülmektedir.
Kesme işaretinin özel durumlarda (iyelik eki değişimi) nasıl kullanılacağını belirlemek gerekir.
2
TDK'nin iyelik eki değişimiyle ilgili kuralını uygulamak.
Sonunda 3. teklik kişi iyelik eki (-ı, -i, -u, -ü) olan özel adlara (Kuşadası, Boğaz Köprüsü, Amik Ovası vb.), bu ek dışında başka bir iyelik eki getirildiğinde kesme işareti konmaz.
Kuşadası ismindeki '-sı' iyelik eki düşmüş ve yerine '-mız' eki gelmiştir. Bu durumda kural gereği kesme işareti kullanılmamalıdır.
3
Diğer seçeneklerdeki çeldirici kuralları (AB istisnası, tırnak sonrası ek) doğrulamak.
Avrupa Birliği'ne (istisna), 'Dokuzuncu Hariciye Koğuşu'nu (doğru kullanım) ifadelerinin kurallara uygun olduğu görülür.
C seçeneğindeki kural ihlali sorunun doğru cevabını oluşturmaktadır.

Anahtar Kavram

İyelik Eki Değişen Özel Adlarda Kesme İşareti Kullanımı
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 253Soru →

Türkçede "de", "ki" ve "mi" yapılarının yazımı; bu yapıların cümlede üstlendikleri görevlere, anlam ilişkilerine ve kalıplaşma durumlarına göre farklılık gösterir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu yapıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üniversite senatosunun son toplantısın da alınan kararlar, resmî internet sitesi üzerinden kamuoyuna duyuruldu.

Cevap

Toplantı isminin sonuna gelen ve bulunma anlamı katan yapının bitişik yazıldığı seçenek hatalıdır.
Toplantı sözcüğünün sonuna getirilen yapı, cümlenin anlamından da anlaşılacağı üzere bulunma (hâl) ekidir. "Toplantısında" şeklinde bitişik yazılması gerekirken, bağlaç gibi ayrı yazılarak yazım yanlışı yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki "de", "ki" ve "mi" yapılarının görevlerini analiz et.
"toplantısın da" ifadesindeki "de" yapısının bir ismin yerini/konumunu belirttiği (bulunma hâli) görülür.
Yazım kuralını belirlemek için ekin mi yoksa bağlacın mı kullanıldığını anlamak gerekir.
2
"de" yapısının cümleden çıkarılma testini uygula.
"Toplantısın alınan kararlar" şeklinde bir kullanım anlamı bozmaktadır.
Cümleden çıkarıldığında anlamın bozulması, o yapının bir ek (bulunma hâli) olduğunu kanıtlar.
3
Diğer seçeneklerdeki kalıplaşmış ve özel kullanımları kontrol et.
"Mademki" (kalıplaşmış), "Kaldı ki" (bağlaç), "hiç de" (bağlaç), "ulaşıldı mı" (zaman anlamlı edat) kullanımlarının kurallara uygun olduğu teyit edilir.
Yanlış seçeneğin kesinliğinden emin olmak için tüm çeldiriciler elenmelidir.

Anahtar Kavram

Ek olan -de/-da ve -ki ile bağlaç olan de/da ve ki'nin ayırt edilmesi.

Daha Fazla Pratik

Bağlaç olan 'de'nin asla 'te/ta' olmayacağını ve 'ki' bağlacının 'SOMBAHÇEM' kodlamasındaki istisnalarını tekrar edin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 254Soru →

Noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türk Dil Kurumu'nun yayımladığı son Yazım Kılavuzu'nda, dijitalleşmenin dile etkileri üzerine oldukça önemli tespitler yer alıyor.

Cevap

Türk Dil Kurumu ifadesinden sonra kesme işareti kullanılan cümle hatalıdır.
Türk Dil Kurumu bir kurum adıdır ve Türk Dil Kurumu kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu nedenle 'Türk Dil Kurumu'nun' yazımı yanlıştır; doğrusu 'Türk Dil Kurumunun' olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki özel adlara getirilen ekleri ve noktalama işaretlerinin işlevlerini incelemek.
Özel adlara gelen iyelik ve hal ekleri ile ara sözlerin, alıntıların ve noktalı virgülün kullanımı belirlenir.
Hatalı kullanımı tespit edebilmek için her bir işaretin kuralına uygunluğunu denetlemek gerekir.
2
Kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerin kesme işaretiyle ayrılıp ayrılmayacağını kontrol etmek.
Türk Dil Kurumu gibi kurum adlarına gelen eklerin kesmeyle ayrılmayacağı (Türk Dil Kurumunun) saptanır.
TDK kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
3
Diğer seçeneklerdeki çeldirici kuralları (iyelik eki değişikliği, tırnak içinde tırnak vb.) değerlendirmek.
'Boğaz Köprümüzün' ve tek tırnak kullanımlarının doğru olduğu teyit edilir.
Özel isimlerdeki yapısal değişikliklerin ve hiyerarşik noktalama kurallarının doğruluğundan emin olunur.

Anahtar Kavram

Kurum ve Kuruluş Adlarına Gelen Eklerin Yazımı
Soru 255Soru →

Türkçede "de" ve "ki" yapıları hem ek hem de bağlaç görevinde kullanılabilirken "mi" her zaman ayrı yazılan bir edattır. Bu yapıların yazımı; cümledeki görevlerine, anlam ilişkilerine ve kalıplaşma durumlarına göre farklılık gösterir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Biliyorum ki bu sınavda başarılı olmak için sende elinden geleni yapıyorsun.

Cevap

Biliyorum ki bu sınavda başarılı olmak için sen de elinden geleni yapıyorsun cümlesinde 'sen de' ifadesindeki 'de' bağlaç olduğu halde bitişik yazılarak hata yapılmıştır.
Seçenekte geçen "Biliyorum ki bu sınavda başarılı olmak için sende elinden geleni yapıyorsun" cümlesinde yer alan "sende" sözcüğündeki "-de" bulunma durum eki değil, cümleye "dahi/bile" anlamı katan ve kendinden önceki kelimeden ayrı yazılması gereken bir bağlaçtır. Cümleden çıkarıldığında anlamın bozulmaması da bağlaç olduğunun kanıtıdır. Doğru yazım "sen de" şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
"de" bağlacı ve ekinin ayrımını yap.
"sen de" cümlesinde 'de' cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz ve 'dahi' anlamı katar, dolayısıyla bağlaçtır ve ayrı yazılmalıdır.
Bağlaç olan de/da her zaman ayrı yazılır.
2
"ki" bağlacı ve eklerinin yazımını kontrol et.
"Biliyorum ki" ifadesindeki 'ki' bağlaçtır ve ayrı yazılması doğrudur. Seçeneklerdeki "seninki", "akşamki", "mutfaktaki" gibi ek olan -ki'ler bitişik, "Halbuki", "Mademki" gibi kalıplaşmış olanlar da bitişik yazılmıştır.
Ek olan -ki bitişik, bağlaç olan ki ayrı yazılır; ancak bazı bağlaçlar kalıplaşarak bitişik yazılır (SOMBAHÇEM).
3
"mi" edatının yazımını incele.
"beni de mi", "şirin mi şirin", "bitirdi mi" örneklerinde görüldüğü üzere soru, pekiştirme veya zaman anlamı katsa da 'mi' daima ayrı yazılmıştır.
"mi" edatı cümleye kattığı anlamdan bağımsız olarak her zaman kendinden önceki sözcükten ayrı yazılır.

Anahtar Kavram

"de", "ki" ve "mi"nin Yazım Kuralları
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 256Soru →

Türkçede 'ön' sözcüğüyle kurulan birleşik kelimeler genellikle ayrı yazılırken, bazı sözcükler anlamca kalıplaştığı için bitişik yazılmaktadır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ülkemizde sanayileşme hamlesinin başlamasına ön ayak olan isimlerin hayat hikâyeleri, gelecek kuşaklar için ilham verici birer örnektir.

Cevap

D seçeneğinde yer alan 'ön ayak' ifadesi, 'öncülük eden, yol açan' anlamında kullanıldığı için 'önayak' şeklinde bitişik yazılmalıdır.
Türkçede 'ön' sözcüğünün başa getirilmesiyle oluşturulan birleşik kelimeler genellikle ayrı yazılır (ön söz, ön yargı, ön ad vb.). Ancak 'önsezi', 'öngörü' ve 'önayak' (öncülük etmek anlamında) sözcükleri bu kuralın istisnasıdır ve bitişik yazılmaları gerekir. Doğru cevabın bulunduğu cümlede 'öncülük eden' anlamındaki sözcüğün ayrı yazılması bir yazım hatasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde geçen 'ön' sözcüğüyle kurulmuş birleşik yapıları tespit etmek.
'ön söz', 'ön yargı', 'önsezi', 'ön ayak' ve 'öngörü' ifadeleri belirlenmiştir.
Sorunun odaklandığı birleşik kelime grubunu analiz etmek için gereklidir.
2
TDK'nin 'ön' sözcüğüyle ilgili genel kuralını ve istisnalarını hatırlamak.
Genel kural 'ön' ile kurulanların ayrı yazılmasıdır (ön söz, ön yargı gibi). Ancak 'önsezi', 'öngörü' ve 'önayak' kalıplaşmış istisnalardır.
Kural ve istisna ayrımını yaparak hatalı kullanımı bulmak için gereklidir.
3
Hatalı seçenekteki sözcüğün anlamını ve yazımını kontrol etmek.
'Önayak' sözcüğü mecaz anlamda (öncü) kullanıldığında bitişik; gerçek anlamda (hayvan ayağı) kullanıldığında ayrı yazılır. Cümlede mecaz anlamda kullanılmıştır.
Bağlam üzerinden doğru yazım biçimine karar vermek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Ön sözcüğü ile kurulan kalıplaşmış birleşik kelimelerin (önsezi, öngörü, önayak) yazımı.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'iç', 'dış' ve 'sıra' sözcükleriyle kurulan (yasa dışı, hafta içi, yanı sıra) birleşik kelimelerin yazım kurallarını gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 257Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dekanlığı'ndan yapılan açıklamada, bahar dönemi sınav takviminin güncellendiği duyuruldu.

Cevap

Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dekanlığı'ndan yapılan açıklamada ifadesinde 'Dekanlığı'ndan' sözcüğünün yazımı yanlıştır; kurum ve birim adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmamalıdır.
Seçenekler incelendiğinde 'Fakültesi Dekanlığı' ifadesinin bir birim/makam adı olduğu görülür. Türk Dil Kurumu'nun kurallarına göre kurum, kuruluş ve birim adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Dolayısıyla ifadenin 'Dekanlığından' şeklinde yazılması gerekirken kesme işareti kullanılması büyük harflerin yazımı ve eklerin getirilişiyle ilgili bir yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki büyük harfle yazılmış tüm özel adları ve kurum/kuruluş yapılarını belirleyin.
Cümlede 'Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dekanlığı' bir birim/kuruluş adı olarak tespit edilmiştir.
Yazım kurallarını uygulamak için kelimenin türünü (yer adı, kurum adı, kanun adı vb.) belirlemek gerekir.
2
Türk Dil Kurumu'nun (TDK) kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerle ilgili güncel kuralını kontrol edin.
TDK'ye göre kurum, kuruluş, kurul, merkez, birim, iş yeri, aile ve topluluk adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
Kurum adları ile kanun veya eser adları arasındaki yazım farkını (kesme işareti kullanımı) ayırt etmek akademik düzeyde bir zorunluluktur.
3
Tespit edilen kuralı seçeneklerdeki yapılarla karşılaştırın.
Fakültesi Dekanlığı bir birim adı olduğundan 'Dekanlığından' şeklinde bitişik yazılmalıdır; ancak seçenekte kesme işaretiyle ayrılarak hata yapılmıştır.
Yanlış kullanımın gerekçesini somut kurala dayandırarak doğrulamak.

Anahtar Kavram

Kurum, Kuruluş ve Birim Adlarına Getirilen Eklerin Yazımı
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 258Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sınavı kazandıda bize haber vermeyi mi unuttu acaba?

Cevap

Sınavı kazandıda bize haber vermeyi mi unuttu acaba? cümlesinde 'da' bağlacı yanlış yazılmıştır.
Cümledeki 'kazandıda' sözcüğünde yer alan 'da', bağlaç görevindedir. Türkçede bağlaç olan 'de/da' her zaman ayrı bir kelime olarak yazılır. Bu nedenle doğru yazım 'kazandı da' şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki 'de', 'ki' ve 'mi' yapılarını tespit et.
'kazandıda' kelimesindeki 'da' ve ayrı yazılan 'mi' yapıları bulunur.
Yazım kuralı sorgulanan yapıların görevlerini belirlemek için ilk adım tespittir.
2
'da' yapısının cümleyi anlamca nasıl etkilediğini kontrol et.
'da' cümleden çıkarıldığında anlam bozulmamakta, sadece daralmaktadır; bu da onun bir bağlaç olduğunu gösterir.
Bağlaç olan 'de/da' her zaman ayrı yazılır ve asla 'te/ta' şekline dönüşmez.
3
Yanlış olan yapıyı düzelt.
'kazandıda' yerine 'kazandı da' yazılmalıdır.
Bağlaç olan 'de'nin yazım kuralı ayrı yazılmasını gerektirir.

Anahtar Kavram

Bağlaç olan 'de'nin yazımı
Tahmini Süre:45s
Soru 259Soru →

Türkçede özellikle yabancı dillerden ödünçlenen veya söyleyiş özelliği bakımından karmaşık olan sözcüklerin yazımında, sözcüğün özgün yapısının korunamaması veya halk ağzındaki yanlış telaffuzun yazıya aktarılması nedeniyle çeşitli hatalar yapılabilmektedir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl Tarım Müdürlüğü, hava sıcaklıklarının mevsim normallerinde seyretmesiyle karnıbahar hasadının erken başlayacağını duyurdu.

Cevap

İl Tarım Müdürlüğü ile başlayan cümlede geçen 'karnıbahar' sözcüğü yanlıştır; bu sözcüğün doğru yazımı 'karnabahar' olmalıdır.
Türk Dil Kurumu'na göre sebze adı olan bu sözcüğün doğru yazımı 'karnabahar' şeklindedir. Birçok kişi bu kelimeyi 'karın' ve 'bahar' kelimelerinin birleşimi gibi algılayıp 'karnıbahar' şeklinde yazsa da bu kullanım hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki yabancı kökenli ve yazımı karıştırılması muhtemel sözcükleri (fasulye, orijinal, karnıbahar, kılavuz, müşahede) tespit et.
Sözcükler belirlendi.
Yazım yanlışını bulmak için kritik sözcüklere odaklanmak gerekir.
2
Belirlenen sözcükleri TDK Yazım Kılavuzu standartlarına göre kontrol et.
Fasulye, orijinal, kılavuz ve müşahede yazımlarının doğru; karnıbahar yazımının ise yanlış olduğu görüldü.
Türkçede bu sözcüklerin yazımı belirli kurallara ve köken özelliklerine dayanır.
3
Yanlış olan sözcüğün doğru biçimini teyit et.
Sözcüğün doğrusu 'karnabahar'dır.
Yanlışın nedenini açıklamak için doğru formun bilinmesi şarttır.

Anahtar Kavram

Yazımı Karıştırılan Sözcükler

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde yabancı kökenli olup yazımı sıklıkla karıştırılan 'inisiyatif', 'kolektif' ve 'zarafet' gibi sözcüklerin TDK yazımlarını gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 260Soru →

Noktalama işaretleri, metindeki anlam karışıklıklarını önlemek ve ifadeleri daha belirgin hale getirmek için kullanılır. Özellikle özel adlara getirilen eklerin kullanımı, Türk Dil Kurumu (TDK) tarafından belirlenen istisnalara göre şekillenmektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türk Dil Kurumu'nun yeni yayımladığı Yazım Kılavuzu'na göre bazı birleşik kelimelerin yazımı değişmiştir.

Cevap

Türk Dil Kurumu'nun ifadesindeki kesme işareti kullanımı yanlıştır; çünkü kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması gerekir.
Türk Dil Kurumu bir kurum adı olduğu için, getirilen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması gerekir. Doğru yazım 'Türk Dil Kurumunun' şeklinde olmalıdır. Bu kural, sınavda en sık sorulan noktalama istisnalarından biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Özel adlara getirilen eklerin ayrılma kurallarını gözden geçirin.
TDK kurallarına göre kurum ve kuruluş adları birer istisnadır.
Genel kuralın aksine bu tür adlara gelen eklerin bitişik yazılması gerekir.
2
Cümledeki 'Türk Dil Kurumu' ifadesini analiz edin.
Bu ifade resmi bir kurum adıdır.
Resmi kurum adlarına getirilen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılmaz.
3
Diğer seçeneklerdeki yapı ve yayın adlarını karşılaştırın.
Kale, köprü gibi yapı adları ile gazete adları kesme işaretiyle ayrılır.
Kurum adları ile yapı/eser adları arasındaki noktalama farkını ayırt etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Kurum ve Kuruluş Adlarında Kesme İşareti Kullanımı

Alternatif Yöntem

Kurum adları ile yapı adlarını karıştırmamak için şu yöntemi kullanabilirsiniz: Eğer isim bir binayı veya somut bir yapıyı (köprü, kule, kale) temsil ediyorsa kesme işareti kullanılır; ancak bir tüzel kişiliği veya idari birimi (kurum, kurul, iş yeri) temsil ediyorsa kullanılmaz.
Tahmini Süre:55s
ÖncekiSayfa 13 / 68Sonraki