Yazım ve Noktalama

1356 soru

Türkçede virgülün ( $,$ ) kullanımıyla ilgili pek çok kural ve bu kuralların uygulanmasında dikkat edilmesi gereken istisnalar bulunmaktadır. Özellikle bazı ek ve sözcük gruplarından sonra virgülün getirilmesi, dil bilgisi kuralları uyarınca yazım yanlışı kabul edilmektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün ( $,$ ) kullanımı yanlıştır?

Kütüphanedeki nadir eserleri büyük bir titizlikle inceleyen araştırmacı, çalışmasının sonuçlarını uluslararası bir sempozyumda sunmaya hazırlanıyor.

Raporun taslağını hazırlayıp, verileri kontrol ederek üst yönetime sunulacak hâle getirmek oldukça vaktimizi aldı.

Kurum içi yazışmalarda dilin doğru ve etkili kullanımına gereken özeni göstermezseniz, kurumsal imajın zedelenmesine yol açabilirsiniz.

Hayır, bugün yapılması planlanan stratejik değerlendirme toplantısının içeriği hakkında henüz tarafımıza bir bilgi ulaşmadı.

Roman; kurgusu, dilindeki akıcılık ve karakter analizlerindeki derinlik sayesinde kısa sürede geniş bir okur kitlesine ulaştı.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurum içi yazışmalarda dilin doğru ve etkili kullanımına gereken özeni göstermezseniz, kurumsal imajın zedelenmesine yol açabilirsiniz.

Cevap

Kurumsal yazışmalardaki dil kullanımına dair cümlede geçen 'göstermezseniz' sözcüğünden sonra virgül getirilmesi hatalıdır.

Kurum içi yazışmalarla ilgili cümlede kullanılan 'göstermezseniz' kelimesi

-se

şart ekini almıştır. Türk Dil Kurumu'nun 'Noktalama İşaretleri' kılavuzuna göre, metin içinde

-sa / -se

şart ekinden sonra virgül kullanılması kural dışıdır. Bu nedenle bu cümledeki virgül kullanımı hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki ekleri ve sözcük türlerini incelemek.

Hatalı olduğu düşünülen cümlede 'göstermezseniz' sözcüğünün

-sa / -se

şart ekini aldığı görülmektedir.

Virgülün kullanımının yasak olduğu durumları tespit etmek için ek analizi gereklidir.

TDK'nin virgül kullanımıyla ilgili özel kurallarını uygulamak.

Metin içinde şart ekinden sonra virgül konulmayacağı kuralı tespit edilmiştir.

Şart eki cümleye zaten bir duraksama ve koşul anlamı kattığı için noktalama işaretine ihtiyaç duyulmaz.

Anahtar Kavram

Şart ekinden (-sa / -se) sonra virgül kullanımı

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 322Soru →

Türkçede özel adlara dâhil olmayan tür adları, para birimleri ve makam unvanlarının kullanımına ilişkin belirli kurallar bulunmaktadır. Bu kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Merkez Bankası tarafından paylaşılan verilerde Türk Lirası'nın son çeyrekteki performansına dair analizlere yer verildi.

Vali, il genelindeki eğitim yatırımlarını değerlendirmek üzere ilgili birim müdürleriyle bir araya geldi.

Batı medeniyetinin kültürel değerlerini inceleyen bu makale, Doğu toplumlarındaki değişimlere de ışık tutuyor.

Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatında roman ve hikâye türlerinde teknik açıdan büyük bir gelişim yaşanmıştır.

İlgili yönetmelik değişikliği, Resmî Gazete’de yayımlanarak bugün itibarıyla yürürlüğe girdi.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Merkez Bankası tarafından paylaşılan verilerde Türk Lirası'nın son çeyrekteki performansına dair analizlere yer verildi.

Cevap

Türk Lirası ifadesinde 'lira' sözcüğünün büyük harfle başlatılması ve kesme işaretiyle ayrılması yanlıştır; doğru yazımı 'Türk lirası' şeklinde olmalıdır.

TDK Yazım Kılavuzu'na göre para birimleri (lira, kuruş, dolar, avro vb.) büyük harfle başlamaz. 'Türk lirası' ifadesinde 'Türk' özel isim olduğu için büyük, 'lirası' ise tür adı olduğu için küçük harfle yazılmalıdır. Dolayısıyla 'Türk Lirası'nın' şeklindeki kullanım hem büyük harf kullanımı hem de tür adına getirilen ekin kesme işaretiyle ayrılması bakımından hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki makam, mevki ve unvan bildiren sözcükleri kontrol edin.

İkinci seçenekteki 'Vali' sözcüğü belirli bir makamı temsil ettiği için büyük harfle yazılmıştır ve bu kullanım doğrudur.

TDK'ye göre makam ve unvan adları, özel isim yerine kullanıldığında büyük harfle başlatılır.

Dönem, medeniyet ve gazete isimlerinin yazımını inceleyin.

Cumhuriyet Dönemi, Batı medeniyeti ve Resmî Gazete kullanımlarının kurallara uygun olduğu görülür.

Tarihî dönemler, medeniyet bildiren yön adları ve kendi adında 'Gazete' ibaresi bulunan Resmî Gazete büyük harfle yazılır.

Para birimlerinin yazım kuralını uygulayın.

Birinci seçenekte geçen 'Türk Lirası' ifadesindeki 'lira' sözcüğünün küçük harfle başlaması gerektiği tespit edilir.

Türk Dil Kurumu'na göre avro, dinar, dolar, lira, kuruş gibi para birimleri büyük harfle başlamaz.

Anahtar Kavram

Para Birimleri ve Makam Unvanlarının Yazımı

Daha Fazla Pratik

Yer adlarına dâhil olmayan 'il, ilçe, belde, köy' sözcüklerinin de küçük harfle başladığını hatırlayarak benzer soruları çözebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 40s

Soru 323Soru →

Bir üniversite kütüphanesinin internet sitesinde yayımlanan çalışma esasları ve hizmet bilgilendirme metni aşağıdadır. Buna göre, numaralanmış bilgilendirme maddelerinin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir hata bulunmaktadır?

Kütüphanemiz, genel temizlik ve dezenfeksiyon çalışmaları nedeniyle hafta içi her sabah saat 08.45'da kısa bir süreliğine ziyarete kapatılacaktır.

Bağışçıların kütüphane fonuna yaptığı nakdi yardımlar için düzenlenen banka çeklerinin üzerine 'YalnızElliBinTL' ibaresi eklenmektedir.

Kütüphanenin 5'inci katında bulunan bireysel çalışma odaları, yalnızca doktora öğrencilerinin kullanımına tahsis edilmiştir.

Nadir eserler salonundaki XVI. yüzyıl el yazmalarını incelemek isteyen araştırmacılar, kütüphaneye ikişer kişilik gruplar halinde kabul edilmektedir.

Kütüphanemiz, dijitalleşme projesi kapsamında son bir yıl içerisinde yaklaşık üç yüz elli bin eseri elektronik ortama aktarmıştır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kütüphanemiz, genel temizlik ve dezenfeksiyon çalışmaları nedeniyle hafta içi her sabah saat 08.45'da kısa bir süreliğine ziyarete kapatılacaktır.

Cevap

Saat bildiren '08.45'da' ifadesinin yer aldığı seçenek hatalıdır; doğrusu '08.45'te' olmalıdır.

Türkçede saat ve dakikadan oluşan ifadelerde ek, dakikanın okunuşuna göre getirilir. '08.45' ifadesi 'sekiz kırk beş' şeklinde okunur. 'Beş' kelimesi 'ş' sert ünsüzü ile bittiği için, bu ifadeye gelen '-da' bulunma durumu eki ünsüz benzeşmesi (sertleşmesi) kuralı gereği '-ta' şeklinde yazılmalıdır. Dolayısıyla '08.45'da' kullanımı yazım kurallarına aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki sayısal ifadeleri ve ekleri tespit et.

Seçeneklerde '08.45'da', 'YalnızElliBinTL', '5'inci', 'XVI. yüzyıl', 'ikişer' ve 'üç yüz elli bin' ifadeleri bulunmaktadır.

Yazım yanlışı olan ifadeyi bulmak için her kuralı ayrı ayrı kontrol etmek gerekir.

Saatlere getirilen eklerin kuralını hatırla.

Saat ve dakikadan oluşan ifadelerde ek, dakika kısmına göre getirilir. Dakika '00' ise saate göre getirilir.

Saatlerin yazımı ve ek alması özel bir kurala tabidir.

Tespit edilen '08.45'da' ifadesini ses bilgisi açısından analiz et.

'08.45' sayısı 'sekiz kırk beş' şeklinde okunur. Son kelime olan 'beş', sert bir ünsüz olan 'ş' ile bitmektedir.

Ünsüz benzeşmesi (sertleşmesi) kuralının uygulanıp uygulanmadığını belirlemek gerekir.

Benzeşme kuralına göre doğru eki belirle.

'f, s, t, k, ç, ş, h, p' ünsüzlerinden biriyle biten kelimelere gelen ekler sertleşmelidir. 'Beş' kelimesinden sonra gelen '-da' eki '-ta' şeklinde yazılmalıdır.

Sayıların yazımında ses olaylarına uyulmaması bir yazım yanlışıdır.

Anahtar Kavram

Sayıların Yazımı ve Eklerin Getirilmesi

Tahmini Süre:55s

Soru 324Soru →

Noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

Cahit Sıtkı Tarancı'nın "Otuz Beş Yaş" şiiri, edebiyatımızda çok meşhurdur.

19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkan Mustafa Kemal, bağımsızlık meşalesini yaktı.

Arkadaşım bana dönerek: "Bu akşamki konsere sen de gelecek misin"? diye sordu.

Ankara-İstanbul arası yolculuk süresi, hızlı trenle birlikte oldukça kısaldı.

Bazı sanatçılar; resim, müzik ve heykel gibi farklı dallarda eserler verirler.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Arkadaşım bana dönerek: "Bu akşamki konsere sen de gelecek misin"? diye sordu.

Cevap

Arkadaşım bana dönerek: "Bu akşamki konsere sen de gelecek misin"? diye sordu.

Tırnak içindeki alıntıların sonuna gelen noktalama işaretleri (nokta, soru işareti, ünlem vb.) mutlaka tırnak içinde kalmalıdır. İncelenen cümlede soru işareti tırnağın dışına konularak bir noktalama hatası yapılmıştır. Doğru yazım "...gelecek misin?" şeklinde olmalıydı.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki tırnak işaretinin kullanımını incelemek.

Alıntı bir cümle olan 'Bu akşamki konsere sen de gelecek misin?' ifadesinin tırnak içinde verildiği görülmektedir.

Tırnak işaretinin temel görevlerinden biri doğrudan alıntıları belirtmektir.

Alıntı cümlenin sonundaki noktalama işaretinin yerini kontrol etmek.

Soru işaretinin tırnak işaretinden sonra (dışarıda) kullanıldığı tespit edilmiştir.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre alıntının sonundaki işaret tırnak içinde kalmalıdır.

Anahtar Kavram

Tırnak işareti içindeki alıntıların sonuna gelen noktalama işaretleri tırnak içinde bırakılır.

Tahmini Süre:45s

Soru 325Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül ( $,$ ), bir anlam karışıklığını önlemek amacıyla kullanılmıştır?

Genç, doktorun yanına giderek şikâyetlerini anlatmaya başladı.

Marketten süt; peynir ve yoğurt almayı unutmamalısın.

İşlerini zamanında bitirip, erkenden eve gitmek için sabırsızlanıyordu.

Işıl, ışıl gözlerle etrafına bakıyor, herkesle selamlaşıyordu.

Bu sınav; senin geleceğin için çok büyük bir önem taşıyor.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Genç, doktorun yanına giderek şikâyetlerini anlatmaya başladı.

Cevap

Genç, doktorun yanına giderek şikâyetlerini anlatmaya başladı.

Doğru seçenekte, virgül kaldırıldığında "genç" sözcüğü "doktor" isminin sıfatı haline gelir. Bu durum, eylemi kimin yaptığı konusunda belirsizliğe yol açar. Virgülün kullanımı bu anlam belirsizliğini ortadan kaldırarak "genç" sözcüğünün özne olduğunu netleştirir.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki virgülün yerini ve çevresindeki sözcüklerle ilişkisini analiz et.

Virgül, "genç" sözcüğünden sonra gelmiştir.

Virgülün kaldırılması durumunda ortaya çıkacak anlamı test etmek için gereklidir.

Virgülü cümleden çıkararak anlamda bir değişiklik olup olmadığını kontrol et.

Virgül çıkarsa "genç doktor" (sıfat tamlaması) anlamı oluşur; virgül varken "genç" bir kişi "doktorun" yanına gitmektedir.

Türkçede adlaşmış sıfatlardan sonra gelen ismin sıfatı gibi algılanmasını önlemek için virgül kullanılır.

Anahtar Kavram

Virgülün Anlam Karışıklığını Önleme Görevi

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'İhtiyar adamın yanına gitti' cümlesindeki anlam belirsizliğini virgül kullanarak nasıl giderebileceğinizi düşünün.

Tahmini Süre:45s

Soru 326Soru →

Türkçede bazı sözcükler, özellikle yabancı dillerden dilimize geçtiğinde veya birleşme sırasında ses değişikliğine uğradığında yazımı en çok karıştırılan kelimeler arasına girer.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazımı karıştırılan sözcüklerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Sınavda başarılı olabilmek için her şeyden önce sabırlı ve düzenli bir çalışma disiplini gerekir.

Yönetim kurulunun aldığı son kararlara göre, bölüm müdürlerinin kritik durumlarda insiyatif alması bekleniyor.

Yeni projenin uygulama aşamasında karşılaşılan teknik sorunlar için hazırlanan dokümanlar incelendi.

Bugünkü toplantıda Batı Anadolu bölgesindeki tarımsal kalkınma projeleri detaylıca ele alındı.

Hayatın karmaşası içinde bazen yalnız kalmak, insanın kendi iç dünyasını keşfetmesine yardımcı olur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yönetim kurulunun aldığı son kararlara göre, bölüm müdürlerinin kritik durumlarda insiyatif alması bekleniyor.

Cevap

Bölüm müdürlerinin inisiyatif alması gerektiğini belirten cümledeki kelime kullanımı hatalıdır.

Cümledeki 'insiyatif' kelimesi yanlış yazılmıştır. Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım kılavuzuna göre bu kelimenin doğru biçimi 'inisiyatif' şeklindedir. Kelime Fransızca kökenli olup dilimizde 'i' harfi korunarak yazılmaktadır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki yazımı karıştırılması muhtemel olan 'her şey', 'insiyatif', 'doküman', 'Batı Anadolu' ve 'yalnız' sözcüklerini tespit edin.

Sözcüklerin TDK yazım kurallarına göre kontrolleri için temel odak noktaları belirlenmiş olur.

Yazım kuralları sorularında kritik kelimelerin doğru belirlenmesi çözüm için ilk adımdır.

'insiyatif' sözcüğünün yazımını TDK güncel kılavuzuna göre kontrol edin.

Kelimenin doğru yazımının 'inisiyatif' olduğu, 'n' harfinden sonra 'i' harfinin gelmesi gerektiği saptanır.

Yabancı kökenli kelimelerin dilimizdeki standart yazım biçimini doğrulamak için gereklidir.

Diğer seçeneklerde yer alan kritik sözcüklerin yazım kurallarına uygunluğunu teyit edin.

Diğer tüm seçeneklerdeki yazımı karıştırılan sözcüklerin kurallara uygun olduğu görülür.

Çelişkili durumları elemek ve cevabın kesinliğini sağlamak için kapsamlı kontrol yapılır.

Anahtar Kavram

Yabancı kökenli ve ses değişimine uğrayan sözcüklerin TDK standartlarına göre yazımı.

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 327Soru →

Geleneksel bürokrasinin o kadim çarkları arasında kaybolan sönük umutlar, mesai mefhumu gözetmeksizin sürdürülen bitmek bilmeyen toplantılar, masaların üzerinde sahipsiz birer abide gibi yükselen evrak dağları ( ) Kurul üyesi, elindeki kapsamlı mütalaayı masaya bırakıp asistanına döndü ( ) Dosyanın girişindeki notu aynen okudu: (...) kamu yararının gözetilmediği her karar ( ) Ardından kapıdaki görevli memura vakur bir edayla seslendi: Soyadınız ( ) Memur bir an duraksadı ve tüm salonda yankılanan gür bir sesle haykırdı: Bizler, liyakatin çiğnenmesine asla göz yummayacağız ( )

Bu parçada yay ayraçla ( ) belirtilen yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

(...) – (.) – (...) – (?) – (!)

(.) – (.) – (.) – (?) – (!)

(...) – (.) – (.) – (?) – (!)

(...) – (.) – (...) – (.) – (!)

(...) – (.) – (...) – (?) – (.)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (...) – (.) – (...) – (?) – (!)

Cevap

Üç nokta, nokta, üç nokta, soru işareti ve ünlem işareti sıralaması doğrudur.

Parçanın başında yüklemi olmayan bir eksiltili cümle yapısı mevcuttur. Ardından gelen tamamlanmış cümleyi nokta izlemelidir. Alıntı içerisindeki fragman yapı, metnin devam ettiğini göstermek için üç nokta gerektirir. Soru sözcüğü barındırmayan ancak bilgi isteme amacıyla kurulan 'Soyadınız' ifadesi tonlama gereği soru işareti almalıdır. Son olarak, haykırma ve kararlılık bildiren ifade ünlemle tamamlanmalıdır.

Adım Adım Çözüm

İlk cümlenin yüklemini kontrol etme

Cümlenin yüklemi bulunmamaktadır.

Yüklemi bulunmayan eksiltili cümlelerin sonuna üç nokta (...) getirilir.

İkinci cümlenin yargı bütünlüğünü inceleme

Cümle anlamca ve yapıca tamamlanmıştır.

Tamamlanmış cümlelerin sonuna nokta (.) getirilir.

Alıntı metindeki eksik kısımları belirleme

Alıntılanan bölümün devamının olduğu anlaşılmaktadır.

Alıntıların başında, ortasında veya sonunda alınmayan kısımları belirtmek için üç nokta (...) kullanılır.

Hitap ve soru anlamını değerlendirme

İfade soru sözcüğü içermese de bir yanıt beklemektedir.

Soru eki veya sözü içermeyen ancak tonlama ile soru anlamı kazanan ifadelerin sonuna soru işareti (?) konur.

Cümlenin duygu tonunu analiz etme

Cümle bir haykırma ve güçlü bir kararlılık içermektedir.

Sevinç, korku, şaşma, heyecan ve seslenme bildiren ifadelerin sonuna ünlem işareti (!) getirilir.

Anahtar Kavram

Cümle Sonu İşaretlerinin İşlevsel Kullanımı

Soru 328Soru →

Birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili kurallar; kelimelerin anlam kaybına uğrayıp uğramamasına, ses olaylarının gerçekleşmesine veya belirli eklerin kullanımına göre değişiklik göstermektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Bahçenin güneş alan kısımlarına ektiği çörek otları bu yıl oldukça verimliydi.

Yıllardır emek verdiği bu kurumdan ayrılmak ve her şeyi bir anda terketmek ona çok zor geldi.

Yaşadığı talihsiz olaylar karşısında adeta kahrolan genç adam, teselliyi kitaplarda aradı.

Mağazanın vitrininde gördüğü vişneçürüğü rengindeki elbiseyi almak için sabırsızlanıyordu.

Akşamüzeri deniz kenarında yapılan yürüyüşler, günün yorgunluğunu atmak için birebirdi.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yıllardır emek verdiği bu kurumdan ayrılmak ve her şeyi bir anda terketmek ona çok zor geldi.

Cevap

Yardımcı fiille kurulan ve herhangi bir ses olayına uğramayan 'terk etmek' sözcüğünün ayrı yazılması gerekirken bitişik yazıldığı seçenek yanlıştır.

Türkçede 'etmek, edilmek, eylemek, olmak, olunmak' yardımcı fiilleriyle kurulan birleşik fiiller, ilk kelimesinde herhangi bir ses düşmesi veya türemesine uğramazsa ayrı yazılır. 'Terk' kelimesi 'etmek' fiiliyle birleşirken hiçbir ses değişikliğine uğramadığı için 'terk etmek' şeklinde ayrı yazılmalıdır. Bu nedenle bitişik yazıldığı seçenek hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

Seçeneklerdeki birleşik kelimeleri (çörek otu, terketmek, kahrolmak, vişneçürüğü, akşamüzeri) belirle.

Odaklanılacak sözcükler tespit edildi.

Yazım kuralı incelemesi yapabilmek için önce ilgili sözcüklerin bulunması gerekir.

Yardımcı fiillerle kurulan 'kahrolan' ve 'terketmek' sözcüklerini ses olayı yönünden incele.

'Kahrolan' sözcüğünde ünlü düşmesi olduğu için bitişik yazım doğru; 'terketmek' sözcüğünde ses olayı olmadığı için bitişik yazım yanlıştır.

TDK kurallarına göre etmek/olmak fiilleri ses olayı varsa bitişik, yoksa ayrı yazılır.

Diğer birleşik kelimeleri (bitki adı, renk adı, zaman kavramı) ilgili kurallara göre kontrol et.

'Çörek otu' (anlam korunumu), 'vişneçürüğü' (renk adı) ve 'akşamüzeri' (soyut yer/zaman) yazımlarının kurallara uygun olduğu görüldü.

Çeldiricilerin doğruluğundan emin olmak için her bir kuralın sağlaması yapılmalıdır.

Anahtar Kavram

Yardımcı Fiillerle Kurulan Birleşik Fiillerin Yazımı

Alternatif Yöntem

Yardımcı fiil sorularında kelimeyi heceleyerek veya köküne ayırarak bir ses olayı olup olmadığını kontrol edebilirsiniz. 'Te-rek' veya 'ter-re-ket-mek' gibi bir ses türemesi veya 'terk' kelimesinde bir düşme yoktur, bu yüzden ayrı yazılmalıdır.

Tahmini Süre:50s

Soru 329Soru →

Türkçede virgülün ( $,$ ) kullanımı sadece kelime gruplarını ayırmakla sınırlı değildir; o, aynı zamanda cümlenin öge dizilişini belirler ve anlam karışıklıklarının önüne geçer. Ancak bazı gramatik yapıların arasına virgülün girmesi, dil bilgisi kuralları gereği hatalı kabul edilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün ( $,$ ) kullanımı yanlıştır?

Her sanatçı, başlangıçta ustalarını taklit ederek kendi özgün yolunu bulmaya çalışır.

Dilin, yüzyıllar boyunca süzülerek gelen zenginliği her kuşakta yeniden hayat bulur.

İhtiyar, ağacın gölgesinde oturup uzaklara dalarak eski günlerini yad ediyordu.

Düşünmek; sorgulamayı, araştırmayı ve doğruyu bulma arzusunu da beraberinde getirir.

Hayır, yapılan bu haksızlığa karşı sessiz kalmamız kesinlikle mümkün değildir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dilin, yüzyıllar boyunca süzülerek gelen zenginliği her kuşakta yeniden hayat bulur.

Cevap

Dilin zenginliği ifadesi bir isim tamlaması olduğu için tamlayan ile tamlanan arasına virgül konulması hatalıdır.

İsim tamlamaları (belirtili veya belirtisiz) bir bütündür ve aralarına virgül giremez. 'Dilin zenginliği' ifadesinde 'Dilin' tamlayan, 'zenginliği' ise tamlanandır; aradaki sıfat grubu bu bütünlüğü bozmaz ve tamlayandan sonra virgül getirilmesi kural ihlalidir.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki virgüllerin görevlerini tek tek incele.

Dört seçenekte virgülün özne vurgusu, anlam karışıklığı önleme veya ret kelimesinden sonra kullanımı gibi kurallara uyduğu görülür.

Virgülün farklı kullanım alanlarını ayırt etmek gerekir.

İsim tamlaması yapısını kontrol et.

'Dilin zenginliği' bir belirtili isim tamlamasıdır.

Tamlamaların arasına noktalama işareti girip girmeyeceği kuralını test etmek gerekir.

Hatalı kullanımı tespit et.

Tamlayan olan 'Dilin' sözcüğünden hemen sonra virgül getirilmesi TDK kurallarına aykırıdır.

Dil bilgisi kuralları tamlayan ve tamlanan arasının bölünemeyeceğini söyler.

Anahtar Kavram

İsim tamlamalarında tamlayan ile tamlanan arasına virgül konulamaz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 330Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Kitabın önsöz kısmında yazarın hayatına dair ilginç detaylar yer alıyor.

Akşamüstü limana yanaşan gemiler, şehre taze balık getirdi.

Baharın gelmesiyle birlikte bahçemizi mis kokulu kuşburnu çiçekleri süsledi.

Sorunun çözümü için her iki tarafın da özveride bulunması bekleniyor.

Toplantıda sunulan teklifleri dikkatle analiz edip hepsini tek tek kaydetti.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kitabın önsöz kısmında yazarın hayatına dair ilginç detaylar yer alıyor.

Cevap

Kitabın önsöz kısmında yazarın hayatına dair ilginç detaylar yer alıyor.

Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım kurallarına göre; 'dış, iç, öte, ön, yan' gibi belirleyici sözlerle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılmalıdır. Bu kural gereği 'ön söz' ifadesinin ayrı yazılması gerekirken, seçenek içerisinde 'önsöz' şeklinde bitişik yazılarak yazım yanlışı yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerde geçen birleşik kelimeler belirlenir.

Belirlenen kelimeler: önsöz, akşamüstü, kuşburnu, özveri, kaydetti.

Yazım yanlışı taraması yapabilmek için önce aday kelimeler tespit edilmelidir.

Belirlenen kelimelerin TDK yazım kurallarına uygunluğu kontrol edilir.

'Ön' sözcüğüyle kurulan 'ön söz' ifadesinin bitişik yazıldığı (önsöz) tespit edilir.

TDK'ye göre 'dış, iç, öte, ön, yan' gibi sözlerle oluşturulan birleşik kelimeler ayrı yazılmalıdır.

Diğer seçeneklerdeki kelimelerin kuralları teyit edilir.

Akşamüstü (zaman bildirdiği için), kuşburnu (anlam kayması), özveri (kalıplaşmış) ve kaydetti (ses olayı) sözcüklerinin bitişik yazılmasının doğru olduğu onaylanır.

Çeldiricilerin doğruluğundan emin olunarak kesin cevaba ulaşılır.

Anahtar Kavram

Birleşik Kelimelerin Yazımı

Tahmini Süre:50s

Soru 331Soru →

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yoktur?

Pazardan alınan meyvelerin yaklaşık

3\text{ kg'den}

ağır olduğu tartı sonucunda görüldü.

Yeni yayımlanan kılavuza göre TDK'ye yapılan başvuruların değerlendirme süreci güncellendi.

Havacılık sektöründeki son gelişmeleri takip etmek amacıyla T.H.Y. genel müdürlüğü bir heyet görevlendirdi.

İnşaat projesinde kullanılacak boruların çapının

50\text{ mm.}

olması gerektiği teknik şartnamede belirtildi.

Resmî evrakların onayı için TRT'dan gelecek olan teknik raporun bir nüshası ilgili birime iletildi.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yeni yayımlanan kılavuza göre TDK'ye yapılan başvuruların değerlendirme süreci güncellendi.

Cevap

Türk Dil Kurumu'nun kısaltması olan 'TDK'ye' ifadesinin yer aldığı cümle yazım bakımından doğrudur.

TDK'ye ifadesi, büyük harfle yapılan kısaltmaların son harfinin okunuşuna (Te-De-Ke) göre ek alması kuralına tam olarak uymaktadır ve arada nokta kullanılmaması doğrudur.

Adım Adım Çözüm

Kısaltmaların türünü belirleyin.

Cümlelerde TDK, kg, T.H.Y., mm ve TRT kısaltmaları bulunmaktadır.

Yazım kuralları kısaltmanın büyük harf, küçük harf veya ölçü birimi olmasına göre değişir.

Büyük harfli kısaltmalara getirilen ekleri ve nokta kullanımını kontrol edin.

TDK'ye (doğru), T.H.Y. (nokta kullanımı hatalı), TRT'dan (ek hatalı, 'den' olmalı).

Büyük harfli kısaltmalarda son harfin okunuşu esas alınır ve T.C. ile T. dışında nokta kullanılmaz.

Küçük harfli ve ölçü birimi kısaltmalarını analiz edin.

kg'den (ek hatalı, 'dan' olmalı), mm. (nokta kullanımı hatalı).

Küçük harfli kısaltmalarda kelimenin okunuşu (kilogramdan) esas alınır; ölçü birimlerinde nokta kullanılmaz.

Anahtar Kavram

Kısaltmalara getirilen eklerin ve nokta kullanımının kuralları

İpuçları

Büyük harfle yapılan kısaltmalarda eklerin son harfe göre, küçük harflerde ise kelimenin okunuşuna göre geldiğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Benzer kuralları pekiştirmek için 'T.C.' ve 'T.' istisnalarını içeren diğer kurum kısaltmalarını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 332Soru →

Türkçede noktalama işaretlerinin işlevlerine uygun kullanılması, ifade edilmek istenen düşüncenin doğruluğu ve akıcılığı açısından esastır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün ( $,$ ) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Bireylerin toplumsal sorumluluk bilinci kazanması için hem eğitim sisteminde düzenlemeler yapılmalı, hem de aile içinde bu farkındalık aşılanmalıdır.

Modern şehir hayatının getirdiği stres ve yoğunluk, insanları doğaya daha yakın olma arayışına itiyor.

Yazar, son romanında Anadolu'nun ücra bir köyünde geçen etkileyici bir yaşam mücadelesini ustalıkla betimliyor.

Dürüst, çalışkan ve ilkeli insanlar; toplumun her kademesinde güvenin tesis edilmesini sağlayan temel taşlarıdır.

Bilimsel araştırmalar titizlikle yürütülmeli, elde edilen veriler nesnel bir bakış açısıyla analiz edilmelidir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bireylerin toplumsal sorumluluk bilinci kazanması için hem eğitim sisteminde düzenlemeler yapılmalı, hem de aile içinde bu farkındalık aşılanmalıdır.

Cevap

Toplumsal sorumluluk bilinciyle ilgili cümlede 'hem... hem...' tekrarlı bağlacı arasında virgül kullanılması hatalıdır.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre, 'hem... hem...', 'ne... ne...', 'ya... ya...' gibi tekrarlı bağlaçların kullanıldığı cümlelerde, bağlaçlardan önce veya sonra virgül kullanılmaz. 'Bireylerin toplumsal sorumluluk...' ile başlayan cümlede 'yapılmalı' kelimesinden sonra gelen virgül, bu kuralı ihlal ettiği için yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki virgüllerin hangi görevle kullanıldığını analiz edin.

B, C seçeneklerinde özne vurgusu; D seçeneğinde eş görevli kelime ayrımı; E seçeneğinde ise sıralı cümle ayrımı yapıldığı görülür.

Virgülün farklı kullanım kurallarını hatırlamak yanlışlığı tespit etmeyi sağlar.

Tekrarlı bağlaçların (hem... hem..., ne... ne..., ya... ya...) noktalama kurallarını inceleyin.

TDK kurallarına göre bu bağlaçların arasına hiçbir noktalama işareti konmaz.

Tekrarlı bağlaçlar zaten bağlama görevini üstlendiği için ek bir işarete ihtiyaç duyulmaz.

Hatalı cümleyi kurala göre düzeltin.

'...yapılmalı hem de...' şeklinde virgülün kaldırılması gerekir.

Dil bilgisi kuralı ihlali giderilmiş olur.

Anahtar Kavram

Tekrarlı Bağlaçlarda Noktalama

Daha Fazla Pratik

Zarf-fiil eklerinden (-ınca, -arak, -ıp vb.) sonra virgül gelip gelmeyeceği ile ilgili kuralları tekrar edin.

Tahmini Süre:55s

Soru 333Soru →

Bir kalkınma ajansı tarafından hazırlanan proje uygulama ve mali yönetim rehberinden alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Proje ortağı tarafından sunulan 450.600,00 (DörtyüzellibinaltıyüzTürkLirası) tutarındaki kesin teminat mektubu ajans muhasebe birimine teslim edilmiştir.

Teknik destek programı kapsamında istihdam edilecek olan on beş uzman için kapsamlı bir oryantasyon programı düzenlenecektir.

Saha araştırmaları sırasında, belirlenen pilot bölgelerdeki hanelere ikişer defa ziyaret yapılarak veriler toplanacaktır.

Bölgesel kalkınma planı çerçevesinde yürütülen II. dönem çalışmalarının 2'nci aşaması 2023'te başarıyla tamamlanmıştır.

Değerlendirme sonucunda başarılı olan projelere, uygulama süreci için 8'er adet izleme göstergesi tanımlanmıştır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Değerlendirme sonucunda başarılı olan projelere, uygulama süreci için 8'er adet izleme göstergesi tanımlanmıştır.

Cevap

İzleme göstergelerinin sayısını belirten '8'er' ifadesi yanlıştır; üleştirme sayıları her zaman yazıyla (sekizer) yazılmalıdır.

Sayıların yazımıyla ilgili temel hata '8'er adet' ifadesindedir. Türk Dil Kurumu kurallarına göre üleştirme sayıları (ikişer, beşer, sekizer, yüzer vb.) rakamla yazılmaz, her zaman yazıyla yazılmalıdır. Dolayısıyla bu ifade 'sekizer' şeklinde yazılmalıydı.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerde geçen sayıları ve eklerini tespit et.

Seçeneklerde 'on beş', '450.600,00', 'ikişer', 'II.', '2'nci', '2023'te' ve '8'er' ifadeleri bulunmaktadır.

Sayıların yazım kurallarına aykırılık olup olmadığını kontrol etmek için odak noktalarını belirlemek gerekir.

Üleştirme sayıları kuralını (ikişer, sekizer vb.) uygula.

Üleştirme sayıları asla rakamla yazılmaz. '8'er' kullanımı yanlıştır.

TDK Yazım Kılavuzu'na göre üleştirme sayıları (paylaştırma bildiren sayılar) her zaman yazıyla belirtilir.

Diğer sayı yazım kurallarını (sıra sayıları, ticari belgeler, ses olayları) doğrula.

'Dörtyüzellibin...' (ticari bitişik), 'on beş' (metin ayrı), '2'nci' (iki-nci uyumu), '2023'te' (ünsüz benzeşmesi) kullanımları doğrudur.

Seçeneklerdeki diğer kuralların doğruluğunu teyit ederek yanlış olanı kesinleştirmiş oluruz.

Anahtar Kavram

Üleştirme Sayılarının Yazımı

Tahmini Süre:55s

Soru 334Soru →

İki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle niteliği taşıyorsa büyük harfle, sadece örnekler sıralanıyorsa küçük harfle başlanır. Ancak bu örnekler özel isim ise her durumda büyük harfle başlatılır.

Bu kurala göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Atmosferin katmanlarından bazıları şunlardır: troposfer, stratosfer ve mezosfer.

Bilim insanlarının üzerinde uzlaştığı gerçek şudur: Küresel ısınma, canlı hayatını ciddi şekilde tehdit etmektedir.

Laboratuvarda kullanılacak malzemeleri masaya dizdi: Deney tüpü, beherglas, mezür ve ispirto ocağı.

Millî Edebiyat akımının en önemli temsilcileri şunlardır: Ömer Seyfettin, Ziya Gökalp ve Ali Canip Yöntem.

Şu sözü asla aklından çıkarmamalısın: 'Başarı, her gün tekrarlanan küçük çabaların toplamıdır.'

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Laboratuvarda kullanılacak malzemeleri masaya dizdi: Deney tüpü, beherglas, mezür ve ispirto ocağı.

Cevap

İki noktadan sonra gelen ve cümle niteliği taşımayan örneklerin küçük harfle başlaması kuralına uyulmayan seçenek doğru cevaptır.

İki noktadan sonra gelen ifadeler eğer bir cümle kurmuyorsa ve özel isim içermiyorsa küçük harfle başlatılmalıdır. 'Deney tüpü, beherglas...' şeklinde devam eden sıralama bir cümle niteliği taşımadığı için 'deney tüpü' ifadesi küçük 'd' ile yazılmalıydı.

Adım Adım Çözüm

İki noktanın kullanım amacını belirle

Cümlelerin tamamında iki nokta, kendisinden sonra açıklama yapılacağını veya örnek verileceğini bildirmektedir.

İki noktanın temel işlevi açıklama ve örneklendirme başlatmaktır.

İki noktadan sonra gelen ifadenin türünü (cümle/örnek) ve yapısını (özel isim/cins isim) kontrol et

Laboratuvar malzemelerinin sıralandığı cümlede, 'Deney tüpü' ifadesi bir cümle değildir ve özel isim içermez.

Yazım kurallarına göre cümle niteliğinde olmayan cins isimlerin küçük harfle başlaması gerekir.

Kural hatasını tespit et

'Deney tüpü' ifadesinin 'D' harfiyle büyük başlatılması kurala aykırıdır.

Örnekler cümle kurmuyorsa küçük harfle başlamalıdır.

Anahtar Kavram

İki Noktadan Sonra Büyük/Küçük Harf Kullanımı

İpuçları

İki noktadan sonra gelen kısmın bir cümle mi yoksa sadece kelime listesi mi olduğuna bakın.

Daha Fazla Pratik

İki noktanın matematiksel bölme işareti ve edebi eserlerdeki konuşma bölümlerindeki kullanımını tekrar edebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 335Soru →

İki nokta (:) işareti; kendisiyle ilgili açıklama verilecek veya örnek sıralanacak cümlelerin sonuna konur. Türk Dil Kurumu kurallarına göre iki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle niteliği taşıyorsa büyük harfle, sadece örnekler sıralanıyorsa (özel isimler hariç) küçük harfle başlar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımı veya sonrasındaki büyük-küçük harf düzeniyle ilgili bir yazım veya noktalama yanlışı yapılmıştır?

Dil bilgisi çalışmalarında şu kural asla göz ardı edilmemelidir: İki noktadan sonra gelen tam cümleler mutlaka büyük harfle başlar.

Resmî kurumlar tarafından yayımlanan personel ilanlarında şu şartlar aranmaktadır: En az lisans mezunu olmak, otuz beş yaşını doldurmamış olmak ve askerlikle ilişiği bulunmamak.

Anadolu'da yetişen ve ihracat potansiyeli yüksek olan ürünlerden bazılarını şöyle sıralayabiliriz: elma, üzüm, incir ve kayısı.

Eserlerini kaleme alırken temel felsefesini şu sözle özetlemişti: Sanat, toplumun dertlerine tercüman olduğu sürece değer kazanır.

Bu tarihî kütüphanede birçok dilde yazılmış nadide eserler mevcuttur: Türkçe, Arapça, Farsça ve Osmanlı Türkçesi.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Resmî kurumlar tarafından yayımlanan personel ilanlarında şu şartlar aranmaktadır: En az lisans mezunu olmak, otuz beş yaşını doldurmamış olmak ve askerlikle ilişiği bulunmamak.

Cevap

Personel ilanındaki şartların sıralandığı seçenek, bir cümle niteliği taşımayıp örnekleme yaptığı için 'en' sözcüğü küçük harfle başlatılmalıydı.

İlgili seçenekte iki noktadan sonra gelen 'En az lisans mezunu olmak...' bölümü bağımsız bir cümle değildir. İsim-fiil (mastar) ekleriyle oluşturulan bir madde/örnek listesidir. TDK kurallarına göre, bu tür örnek sıralamalarında ilk kelimenin baş harfi küçük olmalıdır. 'En' kelimesi özel bir isim olmadığı için küçük harfle (en) başlatılmalıydı.

Adım Adım Çözüm

İki noktanın işlevini kontrol et.

Tüm seçeneklerde iki nokta, açıklama veya örnekleme amacıyla doğru yerlerde kullanılmıştır.

İki noktanın kullanım yerini belirlemek, sonraki yazım kuralını uygulamak için ön şarttır.

İki noktadan sonra gelen kısmın yapısını incele.

'En az lisans mezunu olmak...' ifadesi bir yargı bildirmeyen, isim-fiil grubuyla kurulmuş bir örnek listesidir.

Büyük veya küçük harf ayrımı, gelen kısmın cümle olup olmamasına bağlıdır.

Büyük-küçük harf kuralını uygula.

Tam bir cümle olmayan örnek listeleri küçük harfle başlamalıdır (özel isim değilse). 'En' kelimesi 'en' şeklinde yazılmalıdır.

TDK'nin 'İki noktadan sonra örnekler sıralanıyorsa küçük harfle başlar' kuralı ihlal edilmiştir.

Anahtar Kavram

İki Noktadan Sonra Büyük-Küçük Harf Kullanımı

Daha Fazla Pratik

İki noktadan sonra gelen kısmın sonuna 'yüklem' ekleyerek cümle olup olmadığını test edebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 336Soru →

Türkçede virgül (,) kullanımı; eş görevli kelime gruplarını ayırmak, sıralı cümleleri birbirinden bölmek ve yüklemden uzak düşmüş özneyi belirtmek gibi pek çok işleve sahiptir. Ancak Türk Dil Kurumu kurallarına göre, metin içinde şart ekinden (-se / -sa) sonra virgül kullanılması noktalama yanlışı kabul edilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül (,) yanlış kullanılmıştır?

Edebiyat, insan ruhunun derinliklerine ayna tutan ve toplumsal dönüşümü hızlandıran en güçlü araçlardan biridir.

Genç, doktorun odasından gelen sesleri duyunca merakla kapıya doğru yöneldi.

Eğer hazırladığınız projeyi vaktinde teslim ederseniz, gelecek ayki değerlendirme toplantısına katılmaya hak kazanırsınız.

Bahçedeki ağaçların arasından süzülen güneş ışığı; masaya, sandalyelere ve yerdeki kilime vuruyordu.

Fırtına dindi, gökyüzündeki kara bulutlar dağıldı ve uzun bir aradan sonra güneş yüzünü gösterdi.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Eğer hazırladığınız projeyi vaktinde teslim ederseniz, gelecek ayki değerlendirme toplantısına katılmaya hak kazanırsınız.

Cevap

Şart ekinden (-sa/-se) sonra virgülün kullanıldığı cümle olan 'Eğer hazırladığınız projeyi vaktinde teslim ederseniz, gelecek ayki değerlendirme toplantısına katılmaya hak kazanırsınız.' seçeneği hatalıdır.

Doğru cevap olan cümlede, 'ederseniz' sözcüğündeki '-seniz' şart ekinden hemen sonra virgül (,) kullanılmıştır. Türkçede şart eklerinden sonra virgül kullanılması kurallara aykırıdır ve bir noktalama hatasıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki virgüllerin kullanım amaçlarını belirlemek

A'da özne belirtme, B'de anlam karışıklığını önleme, C'de şart ekinden sonra kullanım, D'de eş görevli sözcükleri ayırma, E'de sıralı cümleyi ayırma tespit edildi.

Her bir virgülün işlevini netleştirmek, hatanın kaynağını bulmayı sağlar.

Şart eki (-sa/-se) kuralını uygulamak

C seçeneğindeki 'ederseniz' kelimesindeki şart ekinden sonra virgülün gelmemesi gerektiği sonucuna ulaşıldı.

Türk Dil Kurumu yazım ve noktalama kuralları uyarınca şart ekinden sonra virgül kullanımı yasaktır.

Anahtar Kavram

Şart ekinden (-sa/-se) sonra virgül kullanılamaz.

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 337Soru →

Türkçede noktalı virgülün (;) temel görevlerinden biri, cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmaktır. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül bu işleviyle kullanılmıştır?

Pazardan elma, armut, şeftali; bakkaldan ekmek, süt ve yumurta aldık.

Sana tek bir tavsiyem var; her zaman dürüst olmalısın.

Marketten şunları almalısın; peynir, zeytin ve reçel.

Genç adam; yavaş adımlarla parkın içinden geçti.

Okula gittim; ancak dersin iptal olduğunu öğrendim.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Pazardan elma, armut, şeftali; bakkaldan ekmek, süt ve yumurta aldık.

Cevap

Pazardan ve bakkaldan alınan ürünlerin gruplandırılarak ayrıldığı cümle doğru cevaptır.

Doğru seçenekte, pazar alışverişi (meyveler) ile bakkal alışverişi (kahvaltılıklar) iki ayrı tür olarak belirlenmiş ve kendi içlerinde virgül barındırdıkları için bu iki ana grubu ayırmak amacıyla noktalı virgül kullanılmıştır.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki noktalı virgülün sağında ve solunda yer alan kelime gruplarını gruplandırın.

Sol tarafta meyveler (elma, armut, şeftali), sağ tarafta ise market ürünleri (ekmek, süt, yumurta) yer almaktadır.

Noktalı virgülün temel görevlerinden biri, virgüllerle kendi içinde ayrılmış türleri birbirinden net bir şekilde ayırmaktır.

Diğer seçeneklerdeki noktalama işaretlerini kurallarla karşılaştırın.

B ve C seçeneklerinde açıklama/örnekleme yapıldığı için iki nokta; D ve E seçeneklerinde ise gereksiz veya hatalı bir kullanım olduğu tespit edilir.

Noktalı virgül, iki noktanın görevini (açıklama/örnekleme) asla üstlenemez.

Anahtar Kavram

Noktalı Virgülün Tür ve Takımları Ayırma Görevi

Tahmini Süre:50s

Soru 338Soru →

Bir kamu kurumunun hazırladığı taşınır mal muayene ve kabul tutanağında ve ilgili idari yazışmalarda yer alan aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

İhale şartnamesinde belirtilen standartlara uygun olarak teslim alınan bin beş yüz adet ofis koltuğunun, ambar kayıtlarına giriş işlemleri tamamlanmıştır.

Denetim raporunun

III.

ekinde belirtildiği üzere,

1985

'ten bu yana muhafaza edilen belgelerin tasnif işlemleri uzman personelce yürütülmektedir.

Söz konusu alım için düzenlenen ödeme emri belgesinde, toplam tutar olan yetmişbeşbinsekizyüzelli Türk lirası herhangi bir boşluk bırakılmadan yazılmıştır.

Komisyon üyeleri tarafından yapılan incelemede, her bir pakette

2

'şer adet yedek parça bulunduğu ve toplamda

20

'nci kolinin eksik olduğu tespit edilmiştir.

Yapılan son sayımlarda, kurumun teknolojik envanterine kayıtlı cihaz sayısının son beş yılda yaklaşık

\%30

'luk bir artış gösterdiği görülmüştür.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Komisyon üyeleri tarafından yapılan incelemede, her bir pakette $2$ 'şer adet yedek parça bulunduğu ve toplamda $20$ 'nci kolinin eksik olduğu tespit edilmiştir.

Cevap

Seçeneklerde yer alan '

2

'şer' ifadesi yanlıştır; çünkü Türk Dil Kurumu kurallarına göre üleştirme (paylaştırma) sayıları rakamla değil, sadece yazıyla (ikişer) yazılmalıdır.

Seçenekte geçen '

2

'şer' ifadesi yanlıştır. Türk Dil Kurumunun güncel yazım kurallarına göre üleştirme sayıları asla rakamla gösterilmez; her zaman 'ikişer', 'üçer', 'yedişer' örneklerinde olduğu gibi yazıyla yazılmalıdır. Diğer taraftan aynı cümledeki '

20

'nci' ifadesi ise 'yirmi' kelimesi ünlüyle bittiği için sadece '-nci' eki alarak doğru yazılmıştır.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki üleştirme sayısını tespit et.

İncelemede '

2

'şer' ifadesi bulunmuştur.

Üleştirme sayıları Türkçede özel bir yazım kuralına tabidir.

TDK'nin üleştirme sayıları kuralını hatırla.

Üleştirme sayıları rakamla (2'şer) değil, yazıyla (ikişer) yazılır.

Bu kural, sayıların yazımında karışıklığı önlemek ve dil birliğini sağlamak için esastır.

Diğer seçeneklerdeki sayı yazımlarını kontrol et.

Bin beş yüz (ayrı),

1985

'ten (benzeşme), yetmişbeşbin... (mali belge istisnası) ve

20

'nci (vokal uyumu) kullanımlarının doğru olduğu teyit edildi.

Yanlış olan seçeneği kesinleştirmek için diğer kuralların doğruluğu onaylanmalıdır.

Anahtar Kavram

Sayıların Yazımı ve Üleştirme Sayıları Kuralı

Daha Fazla Pratik

Sıra sayılarına getirilen eklerin, sayının sonundaki harfe (ünlü/ünsüz) göre nasıl değiştiğini pekiştirmek için 7'nci ve 6'ncı gibi örnekleri inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 339Soru →

Dilimize yabancı dillerden geçen bazı sözcüklerin yazımı, telaffuzdaki söyleyiş farklılıkları nedeniyle sıklıkla karıştırılmaktadır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Her yıl düzenlenen bu festivale pek çok yerli ve yabancı turist katılım sağlıyor.

Şehir merkezindeki o görkemli katedralin silüeti, akşam ışıklarıyla harika görünüyordu.

Restoranda ana yemekten önce sunulan aperitifler, konukların iştahını kabarttı.

Bilim kurgu filmlerindeki dinozor tasvirleri, teknoloji ilerledikçe daha gerçekçi hale geliyor.

Modern dans topluluğunun son gösterisindeki koreografi, izleyiciler tarafından ayakta alkışlandı.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şehir merkezindeki o görkemli katedralin silüeti, akşam ışıklarıyla harika görünüyordu.

Cevap

Şehir merkezindeki o görkemli katedralin silüeti, akşam ışıklarıyla harika görünüyordu.

Türkçede 'siluet' sözcüğü 'u' harfiyle yazılır. Cümle içerisinde 'silüeti' şeklinde 'ü' harfiyle kullanımı yazım hatası oluşturmaktadır. Bu kelime, Fransızca 'silhouette' kökeninden dilimize girdiği haliyle muhafaza edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki yabancı kökenli ve yazımı karıştırılan sözcükleri tespit et.

'pek çok', 'silüeti', 'aperitifler', 'dinozor' ve 'koreografi' sözcükleri incelenmelidir.

Yazım yanlışları genellikle bu tür ödünç alınmış veya karmaşık yapılı sözcüklerde meydana gelir.

Tespit edilen sözcüklerin TDK güncel yazım kılavuzundaki karşılıklarını kontrol et.

'silüet' biçimindeki yazımın TDK standartlarına uymadığı, doğru formun 'siluet' olduğu görülür.

Fransızca kökenli 'silhouette' sözcüğü Türkçeye 'siluet' olarak geçmiştir; 'ü' harfiyle kullanımı bir ses bilgisi hatasıdır.

Anahtar Kavram

Yazımı Karıştırılan Yabancı Kökenli Sözcükler

Alternatif Yöntem

Sözcüklerin köken dillerindeki (Fransızca, İngilizce vb.) yazımlarını anımsamak, özellikle 'siluet' (silhouette) ve 'dinozor' (dinosaur) gibi kelimelerin Türkçedeki 'u/o' tercihlerini doğrulamada yardımcı olabilir.

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 340Soru →

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara eklerin getirilmesi belli kurallara tabidir. Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda kısaltmanın son harfinin okunuşu, küçük harflerle yapılanlarda ise kelimenin uzun okunuşu esas alınır. Ayrıca ölçü birimleri, üst işaretli kısaltmalar ve sonunda nokta bulunan kısaltmaların ek almasında farklı kurallar geçerlidir.

Bu bilgilere göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmamıştır?

Yeni yapılan binanın her bir dairesi için

m^2

'ye düşen maliyet kalemleri tek tek hesaplandı.

TDK'nın son yayımladığı yazım kılavuzu, kütüphanemizdeki başvuru kaynakları arasındaki yerini aldı.

Yapılan son teknik incelemelerde, parçalar arasında 1,5 mm.'lik bir boşluk olduğu saptandı.

Dilekçenizi hazırlarken T.C.'nin resmî yazışma kurallarına uygun bir dil kullanmaya özen göstermelisiniz.

Üniversite senatosunda alınan yeni kararlar, bugün Prof. Dr.'un onayına sunulacak.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dilekçenizi hazırlarken T.C.'nin resmî yazışma kurallarına uygun bir dil kullanmaya özen göstermelisiniz.

Cevap

Dilekçenizi hazırlarken T.C.'nin resmî yazışma kurallarına uygun bir dil kullanmaya özen göstermelisiniz.

D seçeneğinde geçen 'T.C.'nin' ifadesi tamamen doğrudur. Türk Dil Kurumu kurallarına göre büyük harfle yapılan kısaltmalarda normalde nokta kullanılmaz; ancak 'T.C.' (Türkiye Cumhuriyeti) ve 'T.' (Türkçe) kısaltmaları bu kuralın istisnasıdır. Ayrıca, sonunda nokta bulunan diğer kısaltmalarda kesme işareti kullanılmazken, 'T.C.' ve 'T.' kısaltmalarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılır.

Adım Adım Çözüm

Seçeneklerdeki kısaltmaları ve ekleri belirle.

m^2

'ye, TDK'nın, mm.'lik, T.C.'nin, Prof. Dr.'un

Yazım kurallarına uygunluğu denetlemek için odak noktalarını belirlemek gerekir.

Üst işaretli ve noktalı kısaltmaların ek alma kuralını kontrol et.

m^2

ye ve Prof. Dr.un şeklinde olmalıdır.

Üst işareti veya nokta içeren kısaltmalarda kesme işareti kullanılmaz.

Ölçü birimi yazım kuralını uygula.

mm'lik şeklinde olmalıdır.

Uluslararası ölçü birimlerinin sonunda nokta kullanılmaz.

Büyük harfli kısaltmaların fonetik kuralını denetle.

TDK'nin (Te-De-Ke-nin) şeklinde olmalıdır.

Ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirilir.

Gelenekleşmiş kısaltma istisnasını doğrula.

T.C.'nin kullanımı doğrudur.

T.C. ve T. kısaltmaları hem nokta hem de kesme işareti alan tek istisnalardır.

Anahtar Kavram

Kısaltmaların Yazımı ve İstisnai Durumlar

Alternatif Yöntem

Kısaltmalarda 'nokta varsa kesme yoktur' kuralını genel bir şablon olarak aklınızda tutun ve sadece T.C. ile T. kısaltmalarını bu şablonun dışındaki 'yıldız istisnalar' olarak kodlayın.

Tahmini Süre:2m 0s

ÖncekiSayfa 17 / 68Sonraki

Yazım ve Noktalama

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm