Yazım ve Noktalama

1356 soru

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen ekler belirli kurallara tabidir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımı doğrudur?

T.H.Y.'nin uçuşları hava muhalefeti nedeniyle bir saat rötar yaptı.

Sözcüklerin güncel anlamlarını TDK'ya ait internet sitesinden öğrenebilirsiniz.

Marketten aldığımız elmaların ağırlığı tam 5 kg'den fazlaydı.

TRT'nin yeni yayın döneminde hazırladığı belgeseller büyük ilgi gördü.

Mimarın çizdiği projeye göre duvarın yüksekliği 250 cm.'dir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: TRT'nin yeni yayın döneminde hazırladığı belgeseller büyük ilgi gördü.

Cevap

Doğru cevap, büyük harfli kısaltma kurallarına tam uygun olan 'TRT'nin' ifadesinin kullanıldığı cümledir.

Doğru seçenekte yer alan 'TRT'nin' ifadesi, hem büyük harfli kısaltmaların arasına nokta konulmaması kuralına hem de ekin son harfin okunuşuna göre getirilmesi (Te-Re-Te'nin) kuralına tam olarak uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

Büyük harfli kısaltmaların (TRT, THY, TDK) yazımını kontrol et.

Gelenekleşmiş olan T.C. ve T. dışındaki büyük harfli kısaltmalarda nokta kullanılmaz.

TDK kurallarına göre kurum ve kuruluş kısaltmaları arasına nokta konulmaz.

Kısaltmalara getirilen eklerin kuralını uygula.

Büyük harfli kısaltmalarda son harfin okunuşu (Te-Re-Te'nin), küçük harfli kısaltmalarda ise kelimenin açılışı (kilogram-dan) esas alınır.

Eklerin uyumu, kısaltmanın türüne göre (büyük/küçük harf) değişiklik gösterir.

Anahtar Kavram

Kısaltmaların Yazımı ve Eklerin Getirilmesi

Tahmini Süre:45s

Soru 302Soru →

Bir kamu kurumunun yürüttüğü hizmet içi eğitim programı sonuç raporundan alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Arşiv dairesinde yürütülen çalışmalarda

XVIII

. yüzyıla ait belgelerin

1923

'te tasnif edildiği anlaşılmıştır.

Kurumun yıllık faaliyet raporunda belirtilen yedi yüz elli bin Türk lirası tutarındaki ödenek, ilgili projeye aktarılmıştır.

Yönetmeliğin

2

'nci maddesinde belirtilen esaslar çerçevesinde mülakat süreci başarıyla tamamlanmıştır.

Mali hizmetler birimi tarafından düzenlenen ödeme belgesinde toplam tutar #

DoksanBinTL

# olarak kaydedilmiştir.

Eğitim çalışmaları kapsamında her bir katılımcıya

3

'er adet uygulama kılavuzu ve çalışma kitabı dağıtılmıştır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Eğitim çalışmaları kapsamında her bir katılımcıya $3$ 'er adet uygulama kılavuzu ve çalışma kitabı dağıtılmıştır.

Cevap

Hazırlanan proje dosyasından veya katılımcılara dağıtılan materyallerden bahseden cümlede geçen '3'er' ifadesi yanlış yazılmıştır; üleştirme sayıları her zaman yazıyla (üçer) belirtilmelidir.

Türk Dil Kurumu yazım kurallarına göre üleştirme sayıları rakamla değil, her zaman yazıyla belirtilir. Bu nedenle '3'er' ifadesi hatalıdır, doğrusu 'üçer' olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki sayıları ve aldıkları ekleri belirle.

XVIII

. yüzyıl,

1923

'te, yedi yüz elli bin,

2

'nci, #

DoksanBinTL

3

'er.

Yazım kuralları açısından riskli bölgeleri tespit etmek için.

TDK'nin üleştirme sayıları ile ilgili kuralını hatırla.

Üleştirme sayıları (ikişer, üçer, onar vb.) rakamla değil, sadece yazıyla yazılabilir.

Türkçedeki temel sayı yazım kurallarından biridir.

Hatalı kullanımı tespit et ve doğrusuyla karşılaştır.

3

'er kullanımı yanlıştır, 'üçer' şeklinde yazılmalıdır.

Kuralın somut örnek üzerinde uygulanması.

Anahtar Kavram

Üleştirme Sayılarının Yazımı

Soru 303Soru →

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde noktalama işaretlerinin kurallara uygun kullanımı, ifadenin netliği ve resmîyetin korunması açısından kritik öneme sahiptir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanımıyla ilgili bir noktalama yanlışı yapılmıştır?

Yeni yönetmelik; eğitim, sağlık ve güvenlik hizmetlerinde yürütülecek faaliyetlerde köklü değişiklikler öngörüyor.

Personel, kendisine tebliğ edilen görevleri eksiksiz bir şekilde yerine getirirse, terfi sürecinde herhangi bir sorunla karşılaşmayacaktır.

Genç, müdürün odasına girmeden önce yanındaki dosyaları son bir kez gözden geçirerek derin bir nefes aldı.

Kurum kültürü, çalışanların aidiyet duygusunu güçlendiren ve motivasyonu artıran en temel yapı taşlarından biridir.

Valilik makamı, kamu düzenini ve huzurunu tesis etmek amacıyla, il genelinde uygulanacak yeni tedbirleri kamuoyuna duyurdu.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Personel, kendisine tebliğ edilen görevleri eksiksiz bir şekilde yerine getirirse, terfi sürecinde herhangi bir sorunla karşılaşmayacaktır.

Cevap

Şart ekinden (-se/-sa) sonra virgülün kullanıldığı cümle hatalıdır.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre metin içinde şart ekinden (-se, -sa) sonra virgül konmaz. 'Personel... yerine getirirse, terfi...' cümlesinde 'getirirse' sözcüğünden sonra virgül kullanılması bir noktalama yanlışıdır. Ancak metin içinde art arda gelen şart eki almış kelimeler olsaydı virgül kullanılabilirdi; burada tek bir şart eki olduğu için kural ihlal edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki virgül kullanımlarını görevlerine göre analiz et.

Cümlelerde özne belirginleştirme, anlam karışıklığını önleme, ara sözleri ayırma ve eş görevli sözcükleri sıralama görevleri görülmektedir.

Virgülün farklı kullanım alanlarını doğru tespit etmek, hatayı bulmak için gereklidir.

Noktalama kuralları gereği virgülün kullanılmayacağı özel durumları hatırla.

Şart eki (-se/-sa), zarf-fiil ekleri (metinde tekse) ve tekrarlı bağlaçlardan sonra virgül konmaz kuralı hatırlanır.

KPSS formatında en sık sorulan istisna kurallardan biri şart ekinden sonra virgül kullanımıdır.

Seçeneklerdeki 'yerine getirirse' ifadesindeki şart ekini kontrol et.

Cümlede yer alan 'getirirse' sözcüğündeki şart ekinden sonra virgül kullanıldığı tespit edilir.

Metin içinde art arda gelen birden fazla şart eki yoksa, şart ekinden sonra virgül konulması kural hatasıdır.

Anahtar Kavram

Şart Eklerinden Sonra Virgül Kullanımı

Alternatif Yöntem

Virgülün yasak olduğu yerleri 'Şart eki, Zarf-fiil (tek ise), Bağlaçlar (ve, veya, ya da, hem hem...) ve Tamlamalar' şeklinde kodlayarak seçenekleri bu filtrelerden geçirebilirsiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 304Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı vardır?

Her yıl 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı tüm yurtta törenlerle kutlanır.

Gelecek yılın nisan ayında yapılacak olan festivale katılımın yüksek olması bekleniyor.

Yarınki toplantının önümüzdeki hafta Salı günü yapılması kararlaştırıldı.

Sınav 15 Haziran Pazar günü saat 10.15'te tüm merkezlerde başlayacak.

Halide Edib Adıvar'ın Sinekli Bakkal romanı dönemin toplumsal yapısını yansıtır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yarınki toplantının önümüzdeki hafta Salı günü yapılması kararlaştırıldı.

Cevap

Toplantı gününün belirtildiği cümlede 'Salı' sözcüğünün büyük harfle yazılması yanlıştır; çünkü belirli bir tarih bildirmeyen gün adları küçük harfle yazılmalıdır.

Doğru cevap, gün adının yanlış yazıldığı seçenektir. Türk Dil Kurumu kurallarına göre; belirli bir tarih (gün ve sayı) bildirmeyen ay ve gün adları küçük harfle başlar. 'Önümüzdeki hafta Salı' ifadesinde kesin bir tarih bulunmadığı için gün adı küçük yazılmalıydı.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerde geçen ay ve gün adlarını tespit et.

Seçeneklerde 'Cumhuriyet Bayramı', 'nisan ayı', 'Salı günü', '15 Haziran Pazar' ve 'Sinekli Bakkal romanı' ifadeleri yer almaktadır.

Yazım kurallarını uygulamak için ilgili sözcüklerin belirlenmesi gerekir.

Ay ve gün adlarının belirli bir tarihle (sayısal verilerle) birlikte kullanılıp kullanılmadığını kontrol et.

İçinde 'Salı' geçen cümlede herhangi bir sayısal tarih (12 Mayıs gibi) bulunmamaktadır.

TDK kurallarına göre gün adlarının büyük harfle başlaması için belirli bir tarihi işaret etmesi şarttır.

Kuralı hatalı seçeneğe uygula.

'Önümüzdeki hafta Salı' ifadesindeki gün adı, bir tarih bildirmediği için 'salı' şeklinde küçük harfle yazılmalıdır.

Belirli bir tarihi belirtmeyen gün adları cins isim kabul edilir ve küçük harfle başlatılır.

Anahtar Kavram

Belirli bir tarih bildirmeyen ay ve gün adlarının yazımı

Tahmini Süre:45s

Soru 305Soru →

Resmî yazışma süreçlerinde ve teknik raporlarda kısaltmaların kullanımı ile bu kısaltmalara getirilen eklerin yazımı, Türk Dil Kurumu (TDK) yazım kılavuzundaki kurallara göre düzenlenmelidir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Stratejik planlama toplantısında, lojistik operasyonların THY'nın mevcut uçuş ağıyla entegre edilmesi kararlaştırıldı.

Kurumun yayımladığı teknik şartnamede, kullanılacak boruların çapının en az 50 mm'lik bir genişliğe sahip olması gerektiği belirtiliyor.

Projeye dahil edilen tüm teknik terimlerin doğruluğu, TDK'nin güncel yazım kılavuzu üzerinden titizlikle kontrol edildi.

İnşaat sahasına teslim edilen demirlerin toplam ağırlığının 2.500 kg'dan fazla olduğu kantar fişiyle belgelendi.

T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından koordine edilen proje, planlanan takvimden önce tamamlanarak hizmete girdi.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Stratejik planlama toplantısında, lojistik operasyonların THY'nın mevcut uçuş ağıyla entegre edilmesi kararlaştırıldı.

Cevap

Lojistik operasyonların THY'nın mevcut uçuş ağıyla entegre edilmesini ifade eden cümlede yazım yanlışı yapılmıştır.

Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır. 'THY' kısaltması 'Te-He-Ye' şeklinde okunduğu için getirilecek ek '-nin' olmalıdır. 'THY'nın' kullanımı, kısaltmanın 'Türk Hava Yolları'nın' şeklindeki açılımı düşünülerek yapılmış bir hatadır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki büyük ve küçük harfli kısaltmaları tespit edin.

Cümlelerde THY, mm, TDK, kg ve T.C. kısaltmaları bulunmaktadır.

Kısaltmanın türü (büyük/küçük harf), uygulanacak ek kuralını belirler.

Büyük harfli kısaltmalarda son harfin okunuşunu kontrol edin.

THY (Te-He-Ye) ve TDK (Te-De-Ke) şeklinde okunur.

Büyük harfli kısaltmalarda ek, kelimenin açılımına değil, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirilir.

Küçük harfli ve ölçü birimi kısaltmalarında kelime okunuşunu kontrol edin.

mm (milimetre) ve kg (kilogram) olarak okunur.

Ölçü birimi kısaltmalarında ek, kelimenin tam okunuşu esas alınarak getirilir.

THY kısaltmasına getirilen eki inceleyin.

THY'nın (Yanlış) -> THY'nin (Doğru).

Son harf 'Ye' olduğu için gelmesi gereken ek ince ünlü barındıran '-nin' ekidir.

Anahtar Kavram

Kısaltmalara Getirilen Eklerin Kuralları

Daha Fazla Pratik

Büyük harfli kısaltmalarda son harfi 'K' olanlara (SGK, TDK, MEK) getirilen eklerin okunuşuna ve ölçü birimi olan 'no.lu' (numaralı) gibi istisnai kısaltmalara göz atabilirsiniz.

Tahmini Süre:55s

Soru 306Soru →

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde dilin kurallarına uygun kullanımı, iletilen mesajın ciddiyetini ve doğruluğunu pekiştiren temel unsurlardan biridir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazımı karıştırılan bir sözcüğün kullanımıyla ilgili yazım yanlışı vardır?

Diplomatik metinlerde kullanılan üslup ve zerafet, ülkeler arasındaki ilişkilerin nezaket çerçevesinde yürütülmesini sağlar.

Şehrin ana arterlerinde yürütülen asfalt yenileme çalışmaları, trafik akışını aksatmayacak şekilde planlanmıştır.

Personelin nakil işlemlerinin tamamlanabilmesi için ilgili birimden alınan muvafakat belgesi sisteme yüklenmelidir.

Konferans salonundaki hoparlör sisteminde meydana gelen teknik arıza, sunumun kısa süreliğine durmasına neden oldu.

Bölgedeki stratejik tesislerin çevresine yerleştirilen kamuflaj ağları, tesislerin havadan fark edilmesini zorlaştırmaktadır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Diplomatik metinlerde kullanılan üslup ve zerafet, ülkeler arasındaki ilişkilerin nezaket çerçevesinde yürütülmesini sağlar.

Cevap

Diplomatik metinlerdeki üslup ve nezaketten bahseden cümlede geçen 'zerafet' sözcüğü yanlıştır; sözcüğün doğru yazımı 'zarafet' olmalıdır.

İncelik ve naziklik anlamına gelen sözcüğün doğru yazımı, kökeni itibarıyla 'zarafet' şeklindedir. Halk arasında ve bazı yazışmalarda 'zarif' kelimesinden yola çıkılarak hatalı bir şekilde 'zerafet' olarak kullanılsa da TDK bu kullanımı yanlış kabul eder.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki yazımı karıştırılmaya müsait sözcükleri tespit et.

Tespit edilen sözcükler: zerafet, asfalt, muvafakat, hoparlör, kamuflaj.

Sorunun odağı olan yazımı karıştırılan sözcüklerin hangi seçeneklerde yer aldığını belirlemek gerekir.

Türk Dil Kurumu (TDK) Yazım Kılavuzu standartlarını kontrol et.

'Zarif' kökünden türetilen sözcüğün 'zarafet' olduğu görüldü.

Türkçedeki bazı sözcükler, kökenleri veya söyleyiş benzerlikleri nedeniyle yanlış türetilmektedir; bu durumu teyit etmek gerekir.

Diğer seçeneklerdeki teknik ve idari terimlerin yazımını doğrula.

'Asfalt', 'muvafakat', 'hoparlör' ve 'kamuflaj' sözcüklerinin yazımlarının hatasız olduğu belirlendi.

Çeldiricilerin doğruluğundan emin olunarak kesin sonuca ulaşılır.

Anahtar Kavram

Sözcüklerin TDK Yazım Kılavuzu'na uygun standart yazımları

Alternatif Yöntem

Sözcüklerin kökenlerini veya 'zarif-zarafet' gibi türetme mantıklarını hatırlamak, ezber yükünü azaltarak doğru seçeneğe ulaşmayı kolaylaştırır.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 307Soru →

Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğünde yürütülen dijitalleştirme projesi kapsamında tasnif edilen belgeler, tarihçiler için bulunmaz bir hazine niteliğindedir ( ) Yıllardır gün ışığına çıkmayı bekleyen tozlu dosyalar, mühürlü zarflar ve ucu yanmış fermanlar ( ) Proje koordinatörü, elindeki son tahrir defterini masaya bırakıp asistanına sordu: "Sistemdeki veri girişlerinin tamamı bugün sisteme aktarılacak ( )" Bu kadar kısa sürede böylesine büyük bir veritabanı oluşturmak ne muazzam bir başarı ( )

Bu parçada parantezle belirtilen yerlere sırasıyla getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerden hangisidir?

(.) / (...) / (?) / (!)

(.) / (.) / (?) / (!)

(.) / (...) / (.) / (!)

(.) / (...) / (?) / (.)

(...) / (.) / (?) / (!)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (.) / (...) / (?) / (!)

Cevap

Sıralama nokta, üç nokta, soru işareti ve ünlem şeklinde olmalıdır.

Parçadaki ilk cümle tamamlanmış bir yargı bildirdiği için nokta ile bitmelidir. İkinci cümle yüklemi olmayan, benzerlerinin devam edebileceğini gösteren bir eksiltili cümle olduğu için üç nokta gerektirir. Tırnak içindeki ifade, soru eki barındırmasa da bir cevap bekleyen soru cümlesi niteliğindedir, bu yüzden soru işareti konmalıdır. Son cümle ise bir takdir ve hayranlık duygusu barındırdığı için ünlem işaretiyle tamamlanmalıdır.

Adım Adım Çözüm

Birinci cümlenin yüklemi ve anlamı incelenir.

Nokta (.)

"Niteliğindedir" yüklemiyle yargı tamamlandığı için sonuna nokta konur.

İkinci cümlenin yapısı kontrol edilir.

Üç nokta (...)

"Fermanlar..." şeklinde biten cümlede yüklem bulunmadığı (eksiltili cümle) ve benzer örneklerin devam edebileceği sezdirildiği için üç nokta kullanılır.

Tırnak içindeki ifadenin anlamı analiz edilir.

Soru işareti (?)

Soru eki veya sözü içermese de intonasyon (vurgu ve tonlama) yoluyla soru anlamı sağlandığı için sonuna soru işareti konur.

Son cümlenin duygu değeri belirlenir.

Ünlem işareti (!)

"Ne muazzam bir başarı" ifadesi hayranlık ve coşku bildirdiği için ünlem işareti ile bitirilmelidir.

Anahtar Kavram

Cümle sonu işaretlerinin temel görevleri ve intonasyonla soru oluşturma.

Daha Fazla Pratik

İntonasyonla sağlanan soru cümlelerinde soru işaretinin kullanımına dair benzer örnekleri inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 308Soru →

Bir araştırmacı, hazırladığı tez çalışmasında kısaltmaların yazımı konusunda Türk Dil Kurumu'nun (TDK) güncel yazım kılavuzunu esas almıştır.

Buna göre, araştırmacının metninde geçen aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımı veya eklerin getirilişiyle ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Kaynak taraması sırasında Alm.dan Türkçeye çevrilmiş metinlerin aslına sadık kalınmasına özen gösterilmiştir.

Araştırmada incelenen bölgenin yaklaşık 500

m^2

lik bir alanı kapladığı ve bitki örtüsünün çeşitlilik gösterdiği tespit edilmiştir.

TDK’nin son yıllarda yayımladığı terim sözlükleri, çalışmanın kavramsal çerçevesinin oluşturulmasında temel kaynak olmuştur.

Laboratuvarda yapılan hassas tartımlarda, incelenen numunelerin ağırlığının 10 kg’nin üzerinde olduğu görülmüştür.

Türkiye Cumhuriyeti'nin kurumsal yapısını inceleyen bölümde T.C.nin idari yetkileri ve sorumlulukları ele alınmıştır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Laboratuvarda yapılan hassas tartımlarda, incelenen numunelerin ağırlığının 10 kg’nin üzerinde olduğu görülmüştür.

Cevap

İncelenen numunelerin ağırlığının '10 kg’nin' üzerinde olduğunu belirten ifade hatalıdır; doğrusu '10 kg'ın' (kilogramın) olmalıdır.

Küçük harflerle yapılan kısaltmalarda (ölçü birimleri dahil), getirilen ek kısaltmanın harflerine göre değil, kısaltılan kelimenin tam okunuşuna göre belirlenir. 'kg' kısaltması 'kilogram' olarak okunduğu için getirilmesi gereken ek '-ın' olmalıdır (kilogramın). Bu nedenle 'kg’nin' ifadesi yazım bakımından yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

Kısaltmaların türlerini belirleyin.

Alm. (noktalı/küçük),

m^2

(üslü), TDK (büyük), kg (küçük/ölçü), T.C. (noktalı/büyük/istisna).

Her kısaltma türü için farklı ek getirme kuralları geçerlidir.

Küçük harfli kısaltmalara ek getirme kuralını uygulayın.

kg -> kilogram. 'kilogram' kelimesine gelen tamlayan eki '-ın' olmalıdır.

Küçük harfli kısaltmalarda harflerin okunuşu değil, kelimenin tam okunuşu esas alınır.

Kesme işareti ve nokta kurallarını kontrol edin.

Nokta (Alm.) ve üs (

m^2

) varsa kesme işareti kullanılmaz. Ölçü birimlerinde (kg) nokta kullanılmaz, kesme kullanılır.

TDK yazım kurallarına göre noktalı ve üslü kısaltmalarda çift işaretleme (nokta+kesme) yapılmaz.

Büyük harfli kısaltmaları kontrol edin.

TDK (Te-De-Ke) -> TDK'nin doğrudur. 'T-D-Ka' şeklinde okunmamalıdır.

Türkçede 'ka' sesi yoktur, 'ke' sesi vardır.

Anahtar Kavram

Kısaltmalarda Ek Getirme ve İşaret Kullanımı Kuralları

Daha Fazla Pratik

Kısaltmalarda 'no.lu', 'vb.leri' gibi özel kullanımları ve ölçü birimlerine gelen eklerin (cm'yi, mm'den) okunuşlarını tekrar ediniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 309Soru →

Resmî belgelerde ve akademik çalışmalarda kısaltmaların standartlara uygun yazımı, metnin profesyonelliği açısından temel bir gerekliliktir. Bu açıklamaya göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmamıştır?

Proje raporları incelenmek üzere T.H.Y. Genel Müdürlüğüne teslim edildi.

Sözcüklerin güncel kullanımıyla ilgili en doğru bilgiye TDK'ya başvurarak ulaşabilirsiniz.

Yardım tırlarına yüklenen 20 kg.'lık gıda paketleri ihtiyaç sahiplerine ulaştırıldı.

Yapılan son açıklamaya göre TRT'nin yayın saatlerinde önemli değişiklikler yapıldı.

Bu yıl düzenlenen kültürel etkinlikler UNESCO'nin dünya mirası listesine girmeyi başardı.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yapılan son açıklamaya göre TRT'nin yayın saatlerinde önemli değişiklikler yapıldı.

Cevap

Doğru yazılan ifade, TRT kısaltmasına getirilen ekin son harfin okunuşuna uygun olduğu ve nokta kullanılmadığı 'TRT'nin' seçeneğidir.

Doğru olan ifadede, TRT kısaltması büyük harflerle ve noktasız yazılmış, getirilen ek ise 'Te-Re-Te'nin' şeklinde son harfin okunuşuna tam uyum sağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

Kısaltmaların türünü ve nokta kullanım kuralını belirleyin.

Büyük harf kısaltmalarında (T.C. ve T. hariç) ve ölçü birimlerinde nokta kullanılmayacağı hatırlanmalıdır.

Yazım kuralları gereği standart büyük harf kısaltmaları ve ölçü birimleri noktasız yazılır.

Eklerin getiriliş kuralını kontrol edin.

Büyük harf kısaltmalarında son harfin okunuşu (TDK'ye), kelime gibi okunanlarda ise okunuşun bütünü (UNESCO'nun) esas alınır.

Türkçede kısaltmalara getirilen ekler, kısaltmanın türüne ve telaffuzuna göre şekillenir.

Seçeneklerdeki hataları ve doğru kullanımı karşılaştırın.

TRT'nin kullanımı hem nokta kuralına hem de ses uyumuna tam olarak uymaktadır.

Diğer seçeneklerde ya gereksiz nokta kullanımı ya da hatalı ek uyumu bulunmaktadır.

Anahtar Kavram

Büyük harf kısaltmalarının ve ölçü birimlerinin yazımı ile eklerin getiriliş kuralları.

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 310Soru →

Türkçede noktalama işaretlerinin işlevlerine uygun kullanılması, ifadenin netliği ve kurallara uygunluğu açısından büyük önem taşır. Yanlış yerde kullanılan bir virgül, cümlenin anlamını tamamen değiştirebileceği gibi dil bilgisi kurallarına aykırı bir yapı da oluşturabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün ( $,$ ) kullanımıyla ilgili bir noktalama yanlışı yapılmıştır?

Kamu kurumlarının yürüttüğü projeler; sürdürülebilirlik, verimlilik ve inovasyon odaklı bir yaklaşımla ele alınmaktadır.

Genç, mühendisin hazırladığı raporu titizlikle inceledikten sonra onaylanması için üst makama sundu.

Denetim süreci tamamlanıp, eksikliklerin giderildiğine dair resmî yazı sunulduğunda ödemeler gerçekleştirilecektir.

Sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin, gelecek nesillerin ihtiyaçlarını karşılama yeteneğinden ödün vermeden gerçekleştirilmesi esastır.

Yeni mevzuat hükümleri kurumda açıkça uygulandı mı, işleyişteki belirsizliklerin ortadan kalkacağı öngörülmektedir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin, gelecek nesillerin ihtiyaçlarını karşılama yeteneğinden ödün vermeden gerçekleştirilmesi esastır.

Cevap

İsim tamlamasını bölecek şekilde kullanılan virgül hatalıdır.

Sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin gerçekleştirilmesi ifadesi bir isim tamlamasıdır. 'Hedeflerinin' sözcüğü tamlayan, 'gerçekleştirilmesi' sözcüğü ise tamlanandır. Türkçede tamlayan ile tamlanan arasına hiçbir noktalama işareti girmez. Cümlenin uzun olması bu kuralın ihlal edilmesine gerekçe oluşturmaz.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki tamlama yapılarını analiz edin.

'Sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin gerçekleştirilmesi' bir isim tamlamasıdır.

Tamlamanın unsurlarını belirlemek noktalama kuralını uygulamak için gereklidir.

Tamlamanın arasına herhangi bir noktalama işareti girip girmediğini kontrol edin.

'hedeflerinin' (tamlayan) sözcüğünden sonra virgül kullanıldığı görülmektedir.

Türkçe yazım kurallarına göre tamlayan ile tamlanan arasına virgül konulamaz.

Diğer seçeneklerdeki özel durumları değerlendirin.

Zarf-fiil dizisi, anlam karışıklığı ve noktalı virgül kuralları incelenmiş, hatalı bir durum saptanmamıştır.

Seçenekler arası karşılaştırma yaparak hatanın kesinliğini doğrulamak gerekir.

Anahtar Kavram

Tamlamalar arasına virgül konulamaz kuralı

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 311Soru →

Noktalı virgül (;); cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirine bağlamak veya ikiden fazla eş değer öge arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra karışıklığı önlemek amacıyla kullanılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgülün (;) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Müdürlük bünyesinde teknik personel, idari personel ve yardımcı personel; şeflik bünyesinde ise memurlar görev yapar.

Yeni atanan vali; mütevazı, çalışkan ve halkla iç içe tavırlarıyla kısa sürede halkın takdirini kazandı.

Dosyalar, klasörler ve evraklar raflara dizildi; bilgisayarlar ve yazıcılar masalara yerleştirildi.

Vatandaşların dilekçelerindeki temel talepler şunlardır; yol yapımı, park temizliği ve çevre aydınlatması.

Pazartesi, salı ve çarşamba günleri eğitim; perşembe ve cuma günleri ise uygulama çalışmaları yapılacaktır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vatandaşların dilekçelerindeki temel talepler şunlardır; yol yapımı, park temizliği ve çevre aydınlatması.

Cevap

Vatandaşların dilekçelerindeki temel taleplerin sıralandığı cümlede noktalı virgül kullanımı yanlıştır; burada iki nokta (:) kullanılmalıdır.

Taleplerin sıralandığı cümlede 'şunlardır' ifadesinden sonra bir açıklama ve örnekleme yapılmaktadır. Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre, kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna noktalı virgül (;) değil, iki nokta (:) getirilmelidir. Bu nedenle bu cümledeki kullanım hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki anlam ilişkisini inceleyiniz.

İlgili cümlede 'şunlardır' ifadesiyle bir açıklama ve örnekleme yapılacağı belirtilmiştir.

Noktalama işaretinin görevini belirlemek için cümlenin devamındaki işlevi anlamak gerekir.

TDK kurallarına göre açıklama ve örnekleme işaretini hatırlayınız.

Kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur.

Noktalı virgül ayırıcı bir işarettir, açıklama işareti değildir.

Hatalı kullanımı tespit ediniz.

Taleplerin sıralandığı bölümde noktalı virgül kullanılması kural ihlalidir.

Söz konusu cümlede örnekler sıralandığı için iki nokta (:) kullanımı zorunludur.

Anahtar Kavram

Noktalı Virgül ve İki Nokta Ayrımı

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 312Soru →

Türkçede bazı sözcüklerin yazımı, telaffuzlarındaki benzerlikler veya yerleşmiş yanlış alışkanlıklar nedeniyle hatalı yapılabilmektedir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Her aşamada kendisine rehberlik edecek bir kılavuz arıyordu.

Bölgede bulunan devasa dinazor fosilleri bilim dünyasında heyecan yarattı.

Gerekli evrakları tamamladıktan sonra ilgili birime müracaat edebilirsiniz.

Tablonun orijinal olup olmadığını anlamak için uzmanlar inceleme yaptı.

O, sanat dünyasında oldukça saygın ve entelektüel bir kişiliktir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bölgede bulunan devasa dinazor fosilleri bilim dünyasında heyecan yarattı.

Cevap

Bölgede bulunan devasa dinazor fosilleri bilim dünyasında heyecan yarattı.

Cümlede geçen 'dinazor' sözcüğünün yazımı yanlıştır. Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım kılavuzuna göre bu sözcük 'dinozor' şeklinde yazılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki yazımı karıştırılmaya müsait sözcükleri (kılavuz, dinazor, müracaat, orijinal, entelektüel) tespit et.

Sözcükler belirlendi.

Yazım yanlışının hangi kelimede olabileceğine dair odak noktası oluşturmak için.

Belirlenen sözcüklerin TDK (Türk Dil Kurumu) standartlarına göre doğru yazılışlarını hatırla veya kontrol et.

Dinozor sözcüğünün 'o' ile yazılması gerektiği, diğerlerinin doğru olduğu anlaşıldı.

Resmî imla kurallarına göre hatalı kullanımı belirlemek için.

Anahtar Kavram

Yazımı Karıştırılan Sözcüklerin Doğru Yazılışlarını Ayırt Etme

Tahmini Süre:45s

Soru 313Soru →

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

TRT'nin yeni yayın döneminde hazırladığı belgeseller izleyicilerden büyük ilgi gördü.

Hazırlanan teknik şartnamede malzemelerin ağırlığının en az 25 kg'dan başlaması gerektiği belirtildi.

Yapılan son incelemelerde, başvuruların TDK'ya göre belirlenen güncel yazım kurallarına uygun olduğu görüldü.

THY'nin yurt dışı uçuşlarında uyguladığı yeni bagaj politikası yolculara kolaylık sağlıyor.

Laboratuvar ortamında yapılan ölçümlerde, metal levhanın kalınlığı 5 mm'lik hassasiyetle hesaplandı.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yapılan son incelemelerde, başvuruların TDK'ya göre belirlenen güncel yazım kurallarına uygun olduğu görüldü.

Cevap

İçinde 'TDK'ya' ifadesi geçen cümle yazım yanlışı içermektedir; doğrusu 'TDK'ye' olmalıdır.

Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda getirilen ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre belirlenir. Türkçede 'K' harfi 'ke' şeklinde telaffuz edildiği için 'Türk Dil Kurumu'nun kısaltması olan 'TDK'ye getirilecek ek 'TDK'ye' şeklinde olmalıdır. Cümlede 'TDK'ya' şeklinde yazılması bir yazım yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

Kısaltmanın türünü belirleyin.

Cümlelerde hem büyük harfli (TRT, TDK, THY) hem de küçük harfli ölçü birimi (kg, mm) kısaltmaları kullanılmıştır.

Yazım kuralı kısaltmanın türüne göre değişiklik gösterir.

Büyük harfli kısaltmalara getirilen ekleri kontrol edin.

TRT'nin ve THY'nin yazımları doğrudur ancak TDK'ya yazımı yanlıştır.

Büyük harfli kısaltmalarda ek son harfin okunuşuna göre gelir. Türkçede 'K' harfi her zaman 'ke' diye okunduğundan 'TDK'ye' yazılmalıdır.

Küçük harfli ve ölçü birimi kısaltmalarını kontrol edin.

kg'dan (kilogramdan) ve mm'lik (milimetrelik) yazımları doğrudur.

Küçük harfli kısaltmalarda ek, kısaltmanın değil kelimenin tam okunuşuna göre getirilir.

Anahtar Kavram

Kısaltmalara Getirilen Eklerin Yazımı

İpuçları

Büyük harfli kısaltmalarda kısaltmanın açılımını değil, harflerin okunuşunu düşünün.

Daha Fazla Pratik

Nokta kullanılan istisnai kısaltmaları (T.C. ve T.) tekrar gözden geçirin.

Alternatif Yöntem

Kısaltmaları kontrol ederken 'K' harfiyle bitenlere (TDK, SGK, SSK) özellikle dikkat edin; bu harf her zaman 'ke' olarak okunur ve ince ünlüyle başlayan ek alır.

Tahmini Süre:50s

Soru 314Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Peyami Safa'nın "Fatih-Harbiye" romanında, Doğu ile Batı kültürleri arasındaki çatışma mekânlar üzerinden sembolize edilir.

Millî Eğitim Bakanlığınca (MEB) hazırlanan yeni müfredat, öğrencilerin analitik düşünme becerilerini geliştirmeyi amaçlıyor.

Tanzimat Dönemi’nde —ki bu dönem Türk düşünce hayatı için bir dönüm noktasıdır— sanatçılar halkı eğitme görevini üstlenmişlerdir.

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanlığı’na gönderilen dilekçelerin bir hafta içinde yanıtlanması gerekmektedir.

19. yüzyılın sonlarından itibaren Türkçeye giren yabancı sözcüklerin büyük bir kısmının kökeni Fransızcadır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanlığı’na gönderilen dilekçelerin bir hafta içinde yanıtlanması gerekmektedir.

Cevap

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanlığı’na ifadesinde kesme işaretinin kullanılması yanlıştır.

Türkçede kurum, kuruluş, kurul, merkez, birim, rektörlük ve dekanlık adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu nedenle 'Dekanlığı’na' değil, 'Dekanlığına' şeklinde yazılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki özel isimleri ve onlara gelen ekleri tespit et.

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanlığı özel bir birim adıdır.

Noktalama kuralları, özel ismin türüne göre (kurum, kişi, kanun vb.) farklılık gösterir.

Kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerin yazım kuralını hatırla.

TDK'ye göre kurum, kuruluş, kurul, merkez, birim ve oturum adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.

Dekanlık bir birim/kurum adıdır, dolayısıyla ek doğrudan kelimeye bitişik yazılmalıdır.

Diğer şıklardaki kritik noktaları (kısa çizgi, tırnak, uzun çizgi) kontrol et.

Diğer şıklarda bu işaretlerin kullanımı güncel kurallara uygundur.

Hatalı olan tek kullanım kurum ekindeki kesme işaretidir.

Anahtar Kavram

Kurum ve Kuruluş Adlarına Gelen Eklerin Yazımı

Alternatif Yöntem

Cümledeki özel ismin bir 'kurum' mu yoksa bir 'kanun/yönetmelik' mi olduğuna bakın; kurumsa kesme kullanmayın, kanunsa kullanın.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 315Soru →

Türkçede "de", "ki" ve "mi"nin yazımı; bu ögelerin cümlede üstlendikleri dil bilgisel görevlere (ek, bağlaç, edat) ve kalıplaşmış bazı istisnai kullanımlara göre belirlenir. Kamu yönetimi ve resmi yazışmalarda bu kuralların doğru uygulanması, metnin niteliği açısından kritik önem taşır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Siz de takdir edersiniz ki sunulan projelerin bütçe planlamasında bazı teknik eksiklikler bulunmaktadır.

Mademki bu teklifi kabul ettiniz, o hâlde yönetmelikte ki maddeleri de dikkatlice incelemelisiniz.

Anladım ki bu süreçte personelin moralini yüksek tutmak, teknik destek sağlamak kadar öncelikli bir konudur.

Hazırlanan raporlar bir kez daha incelendi mi varsa gözden kaçan hatalar da kısa sürede düzeltilecektir.

Halbuki biz o günkü sunumda bu stratejilerin uygulanabilirliğini de detaylarıyla tartışmıştık.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mademki bu teklifi kabul ettiniz, o hâlde yönetmelikte ki maddeleri de dikkatlice incelemelisiniz.

Cevap

Yönetmelikteki maddeleri ifadesindeki "-ki" eki sıfat yapan ek olduğu için bitişik yazılmalıdır.

Cümle içerisinde geçen "yönetmelikteki maddeler" tamlamasında yer alan "-ki", bir ismi (maddeler) yer yönünden niteleyen sıfat yapan ektir. Türkçede sıfat yapan "-ki" ve ilgi zamiri olan "-ki" ekleri bitişik yazılır. Bu cümlede ayrı yazılarak kural ihlal edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki "de", "ki" ve "mi" yapılarını tespit et.

"Mademki", "yönetmelikte ki" ve "maddeleri de" ifadeleri incelenmelidir.

Yazım kuralları bu üç yapı üzerinde odaklanmaktadır.

"ki" yapılarının görevlerini analiz et.

"Mademki" kalıplaşmış (bitişik), "yönetmelikteki" ise sıfat yapan ektir (bitişik).

Sıfat yapan "-ki" eki eklendiği sözcüğe her zaman bitişik yazılır.

Hatalı kullanımı belirle.

"Yönetmelikte ki" ifadesinde "ki" ayrı yazılarak yazım yanlışı yapılmıştır.

İsimlere gelerek yer bildiren ve sıfat türeten "-ki" bir ek olduğu için ayrı yazılamaz.

Anahtar Kavram

Ek olan -ki ve -de ile bağlaç olan ki ve de'nin ayrımı

Alternatif Yöntem

"ki" ekini/bağlacını ayırt etmek için kelimeye "-ler" eki getirebilirsiniz. Eğer kelime anlamlı oluyorsa (yönetmelikteki-ler) o bir ektir ve bitişik yazılır. Anlamsız oluyorsa (takdir edersiniz ki-ler) o bir bağlaçtır ve ayrı yazılır.

Tahmini Süre:50s

Soru 316Soru →

Türkçede bazı sözcükler, günlük dildeki telaffuzları nedeniyle yazıda yanlış kâğıda dökülebilmektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yapılmıştır?

Her sabah düzenli olarak tıraş olması gerektiğini biliyordu.

Şirkete girmek için gerekli olan müracaat belgelerini hazırladı.

Maçtan önce yapılan yoğun antreman futbolcuları oldukça yordu.

Akşam yemeğinde taze fasulye ve pilav vardı.

Arkadaşları ona unutamayacağı bir sürpriz hazırlamışlar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Maçtan önce yapılan yoğun antreman futbolcuları oldukça yordu.

Cevap

Yoğun antreman futbolcuları oldukça yordu cümlesinde geçen 'antreman' sözcüğünün yazımı yanlıştır; sözcüğün doğru yazımı 'antrenman' şeklinde olmalıdır.

Türkçede Fransızca kökenli olan 'antrenman' sözcüğü yazılırken içindeki 'n' harfi mutlaka korunmalıdır. 'Antreman' şeklindeki yazım, kelimenin yanlış telaffuzunun yazıya aktarılması sonucunda oluşan bir hatadır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerde yer alan ve yazımı sıkça karıştırılan sözcükleri (tıraş, müracaat, antreman, fasulye, sürpriz) tespit edin.

İnceleme noktaları belirlendi.

Yazım yanlışını saptamak için bu kelimelerin standart imla kurallarına uygunluğu kontrol edilmelidir.

Tespit edilen sözcüklerin Türk Dil Kurumu (TDK) güncel yazım kılavuzundaki doğru halleriyle karşılaştırın.

Antrenman sözcüğünde 'n' harfinin eksik kullanıldığı fark edildi.

Kelimenin aslı 'antrenman' olduğu için 'antreman' yazımı bir yazım kusurudur.

Anahtar Kavram

Yazımı Karıştırılan Sözcükler

Tahmini Süre:45s

Soru 317Soru →

Vakıflar Genel Müdürlüğü arşivindeki nadir yazmalar, her bir satırı sabırla işlenmiş o kadim metinler (I) Günümüz insanı, bu eşsiz mirasın ruhuna nüfuz edebilecek derinliğe sahip mi (II) Yazık, paha biçilemez bu hazine her geçen gün biraz daha sessizliğe gömülüyor (III) Uzman, elindeki eski beratı göstererek yanındakine sordu: — Bu mühürdeki isim (IV) Elbette tarihimize sahip çıkmak, medeni bir toplum olmanın temel şartıdır (V)

Yukarıdaki parçada numaralanmış yerlere sırasıyla hangi noktalama işaretleri getirilmelidir?

(...) (?) (!) (?) (.)

(.) (?) (!) (?) (.)

(...) (?) (.) (?) (.)

(...) (.) (!) (.) (.)

(...) (?) (!) (.) (.)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (...) (?) (!) (?) (.)

Cevap

Numaralanmış yerlere sırasıyla üç nokta, soru işareti, ünlem işareti, soru işareti ve nokta getirilmelidir.

Doğru sıralama olan seçenek, metindeki her bir boşluğun dil bilgisi ve anlam özelliklerini tam olarak karşılamaktadır. İlk ifade yüklemi olmayan bir eksiltili cümle olduğu için üç noktayla bitmelidir. İkinci ifade 'mi' edatı içeren net bir soru cümlesidir. Üçüncü ifade yoğun bir duygu (esef/üzüntü) bildirdiği için ünlem gerektirir. Dördüncü ifade, bir diyalog içinde soru sözcüğü kullanılmadan sadece tonlama ile oluşturulan bir sorudur. Beşinci ifade ise yargısı tamamlanmış standart bir cümledir.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerin yargı durumunu analiz etmek

Birinci cümlenin yüklemi yoktur (eksiltili), beşinci cümle ise tamamlanmıştır.

Yüklemi olmayan cümlelerin sonuna üç nokta (...), tamamlanmış cümlelerin sonuna nokta (.) konur.

Soru anlamını değerlendirmek

İkinci cümlede 'mi' edatı, dördüncü cümlede ise tonlama yoluyla soru anlamı kurulmuştur.

Soru eki/sözcüğü olsun ya da olmasın, soru anlamı taşıyan ifadelerin sonuna soru işareti (?) getirilir.

Duygu ve coşku bildiren ifadeleri saptamak

Üçüncü cümlede 'Yazık' sözcüğüyle başlayan bir duygu aktarımı vardır.

Sevinç, korku, acı, şaşma gibi duyguları anlatan cümlelerin sonuna ünlem işareti (!) konur.

Anahtar Kavram

Cümle sonu işaretlerinin (nokta, soru, ünlem, üç nokta) işlevsel kullanımı ve tonlamaya dayalı soru işaretleri.

Daha Fazla Pratik

Benzer yapıda ancak doğrudan hitap içeren ünlem cümleleri ile 'mi' edatı içermeyen sözde soru cümlelerinin ayrımını test eden sorular çözülebilir.

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 318Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Oysaki bu işin böyle sonuçlanacağını kimse tahmin etmemişti.

Siz de bizimle beraber akşam yemeğine gelecek misiniz?

Bahçede ki kurumuş yaprakları sabah erkenden süpürdüler.

Evde kalan kitaplarımı yarın kütüphaneye teslim etmeliyim.

Öyle bir bağırdı ki mahalledeki herkes sokağa döküldü.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bahçede ki kurumuş yaprakları sabah erkenden süpürdüler.

Cevap

Bahçede ki kurumuş yaprakları sabah erkenden süpürdüler.

Doğru cevap olan seçenekte geçen 'Bahçede ki' ifadesinde hata yapılmıştır. Buradaki '-ki' eki, bir ismi işaret eden ve sıfat görevinde kullanılan bir ektir (sıfat yapan -ki). Türkçede ek olan '-ki' her zaman kendinden önceki sözcüğe bitişik yazılır. Cümlenin doğru yazımı 'Bahçedeki kurumuş yaprakları...' şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki 'ki' yapısının görevini belirle.

'Bahçede ki' ifadesindeki '-ki', bir ismi niteleyerek sıfat (hangi yapraklar? bahçedeki yapraklar) kurmaktadır.

Sıfat yapan '-ki' eki her zaman eklendiği sözcüğe bitişik yazılır.

Hatalı kullanımı tespit et.

Sıfat yapan ek olan '-ki', cümlede bağlaç gibi ayrı yazılmıştır.

Yazım kurallarına göre bu kullanım bir yazım yanlışıdır.

Anahtar Kavram

Sıfat yapan '-ki' eki ile bağlaç olan 'ki'nin ayrımı

Daha Fazla Pratik

Bağlaç olan 'de' ile ek olan '-de'yi ayırt etmek için cümleden çıkarma yöntemini, 'ki' için ise kelimeye '-ler' eki getirme yöntemini (bahçedekiler - uygun, öyle kiler - uygunsuz) pratik yapabilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 319Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Bu yılki festivalde, vişneçürüğü rengindeki kostümleriyle sıra dışı bir performans sergileyen ekip, sanatseverlerden tam not aldı.

Bakanlığın yayımladığı son genelgede, yurt içi piyasalardaki hareketliliğin takibi için herhangi bir kısıtlamaya gidilmeyeceği belirtildi.

Kurumlar arasındaki işbirliğinin artırılması amacıyla düzenlenen toplantıya, sektörün önde gelen temsilcileri katılım sağladı.

Polis ekiplerinin yürüttüğü titiz çalışma sonucunda, yasa dışı faaliyetlerde bulunan suç örgütü üyeleri suçüstü yakalanarak gözaltına alındı.

Pazar tezgahlarında taze taze satılan dereotu ve maydanozları gören ev hanımı, akşam yemeği için alışveriş yapmaktan vazgeçemedi.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurumlar arasındaki işbirliğinin artırılması amacıyla düzenlenen toplantıya, sektörün önde gelen temsilcileri katılım sağladı.

Cevap

Kurumlar arasındaki 'iş birliği' ifadesi, TDK kuralları gereği ayrı yazılmalıdır.

Ortak bir hedef için birlikte çalışma anlamına gelen 'iş birliği' ifadesinde, kelimelerin her ikisi de gerçek anlamını korumaktadır ve kelimeler arasında herhangi bir ses olayı (ünlü düşmesi, ünsüz türemesi vb.) gerçekleşmemiştir. TDK kurallarına göre bu tür birleşik yapılar ayrı yazılır. Bu nedenle 'işbirliği' şeklindeki yazım yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki birleşik sözcükleri tespit et.

İşbirliği, vişneçürüğü, sıra dışı, yurt içi, suçüstü, dereotu.

Yazım yanlışı analizi için temel birimleri belirlemek gerekir.

TDK'nin 'Dış, iç, sıra' sözleriyle oluşturulan birleşik kelime kurallarını uygula.

Sıra dışı, yurt içi, yasa dışı ifadeleri ayrı yazılmalıdır (Doğru uygulanmış).

Bu sözcükler kural gereği her zaman ayrı yazılır.

Anlam kaybı ve kalıplaşma durumlarını kontrol et.

Vişneçürüğü (renk adı), suçüstü (soyut anlam), dereotu (istisna) bitişik yazılırken; iş birliği ayrı yazılmalıdır.

İş birliği ifadesinde her iki kelime de anlamını korumakta ve bir ses olayı bulunmamaktadır.

Anahtar Kavram

Birleşik Kelimelerin Ayrı ve Bitişik Yazılma Esasları

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 320Soru →

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerle ilgili kurallar; kısaltmanın büyük harf veya küçük harfle yapılmasına, bir ölçü birimi olup olmamasına göre değişiklik gösterir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımı doğrudur?

Ülkemizde sivil havacılığın öncü kurumu olan T.H.Y.’nin filosuna bu yıl yeni nesil uçaklar eklendi.

Araştırmacılar, terimlerin doğru kullanımı için TDK’nın yayımladığı son güncel sözlüğe başvurdular.

Fabrikadaki paketleme hattında ürünlerin her birinin

10

kg.’dan ağır olmaması için titizlikle çalışılıyor.

Terzinin verdiği ölçülere göre ceketin kol boyu

65

cm.’den daha uzun olacak şekilde tasarlandı.

TRT’nin hazırladığı yeni belgesel serisi, Anadolu’nun saklı kalmış kültürel değerlerini izleyiciyle buluşturuyor.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: TRT’nin hazırladığı yeni belgesel serisi, Anadolu’nun saklı kalmış kültürel değerlerini izleyiciyle buluşturuyor.

Cevap

TRT’nin hazırladığı belgesel serisiyle ilgili olan cümledeki kısaltma ve ek kullanımı doğrudur.

Doğru olan cümlede, büyük harflerle yapılan 'TRT' kısaltması noktasız yazılmış ve son harfin okunuşuna (te-re-te) uygun olan '-nin' eki getirilmiştir. Bu kullanım TDK yazım kurallarına tamamen uygundur.

Adım Adım Çözüm

Büyük harfli kısaltmaları kontrol et

T.H.Y. ve TRT ifadeleri incelendiğinde; T.C. ve T. istisnaları dışında büyük harfli kısaltmalarda nokta kullanılmadığı görülür.

Büyük harfli kısaltmaların standart yazım kuralını uygulamak için.

Büyük harfli kısaltmalara getirilen ekleri analiz et

TDK kısaltmasında 'K' harfi 'ke' olarak okunduğu için ekin 'ye/ne' şeklinde gelmesi gerektiği (TDK'ye) saptandı.

Büyük harfli kısaltmalarda ekin son harfin telaffuzuna göre getirildiğini doğrulamak için.

Ölçü birimi kısaltmalarını kontrol et

kg ve cm kısaltmalarında nokta kullanılmaması gerektiği ve ekin kelimenin tam okunuşuna (kilogramdan, santimetreden) göre getirilmesi gerektiği belirlendi.

Küçük harfli ölçü birimi kısaltmalarının özel kurallarını kontrol etmek için.

Anahtar Kavram

Kısaltmaların Yazımı ve Ek Getirme Kuralları

Tahmini Süre:1m 30s

ÖncekiSayfa 16 / 68Sonraki

Yazım ve Noktalama

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik