Examkin

Yazım ve Noktalama

1356 soru

Soru 601Soru →

Resmi belgelerde ve idari raporlarda dil bilgisinin doğru kullanımı, kurumun profesyonelliğini yansıtan en temel unsurlardan biridir. Bu bağlamda, 'de', 'ki' ve 'mi' yapılarının görevlerine uygun yazılması gerekmektedir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu yapıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmamıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Herkes biliyor ki bu sahadaki araştırmalar tamamlanmadıkça sağlıklı bir envanter çalışması yapılması da mümkün değildir.

Cevap

Herkes biliyor ki bu sahadaki araştırmalar tamamlanmadıkça sağlıklı bir envanter çalışması yapılması da mümkün değildir.
Doğru kabul edilen cümlede 'ki' ve 'da' bağlaçları kendinden önceki sözcükten ayrı yazılarak kurala uygun kullanılmıştır. 'Sahadaki' sözcüğündeki '-ki' ise sıfat türeten bir ek olduğu için sözcüğe bitişik yazılmıştır ve bu kullanım da doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki 'de', 'ki' ve 'mi' yapılarını tespit etmek.
'biliyor ki', 'sahadaki', 'yapılması da' yapıları belirlendi.
Yazım kuralları incelemesi için hedef yapıların belirlenmesi gerekir.
2
Yapıların görevlerini analiz etmek.
'biliyor ki' (bağlaç), 'sahadaki' (sıfat yapan ek), 'yapılması da' (bağlaç).
Bağlaç olan 'de' ve 'ki' ayrı, ek olan '-de' ve '-ki' bitişik yazılır.
3
Yazım kuralını uygulamak.
Bağlaçlar ayrı, ek olan '-ki' bitişik yazıldığı için cümledeki tüm kullanımlar doğrudur.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre bağlaç ve ek ayrımı bu şekilde yapılır.

Anahtar Kavram

Bağlaç olan 'de' ve 'ki' her zaman ayrı yazılır; sıfat yapan '-ki' ve ilgi zamiri olan '-ki' ektir, bitişik yazılır.
Tahmini Süre:1m 5s
Soru 602Soru →

Türkçede özel adlara dâhil olan saray, köşk, han, kale, köprü, kule, anıt vb. yapı adlarının bütün kelimeleri büyük harfle başlar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu pazar günü Galata köprüsü üzerinde yürüyüş yaparak fotoğraf çekmeyi planlıyoruz.

Cevap

Cümledeki 'Galata köprüsü' ifadesinde 'köprüsü' kelimesinin baş harfi büyük olmalıdır.
Türkçede saray, köşk, han, kale, köprü, kule, anıt gibi yapı adlarının bütün kelimeleri büyük harfle başlar. 'Galata Köprüsü' bir yapı adı olduğu için 'köprü' kelimesinin 'K' harfi büyük yazılmalıdır. Cümlede küçük yazılarak kural ihlal edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki özel isimleri ve yapı adlarını belirleme.
C şıkkında 'Galata köprüsü' ifadesinin bir yapı adı olduğu tespit edildi.
Yazım kurallarını uygulamak için önce özel adın türünü belirlemek gerekir.
2
Yapı adlarıyla ilgili büyük harf kuralını uygulama.
Kurala göre saray, köşk, kale, köprü gibi yapı adlarının her kelimesi büyük harfle başlamalıdır.
Türk Dil Kurumu kuralları gereği özel ada dâhil olan bu tür kelimeler büyük yazılır.
3
Hatalı yazımı düzeltme.
'Galata köprüsü' yerine 'Galata Köprüsü' yazılmalıdır.
İkinci kelime olan 'Köprüsü' küçük harfle başlatılarak yazım yanlışı yapılmıştır.

Anahtar Kavram

Yapı Adlarının Yazımı
Tahmini Süre:45s
Soru 603Soru →

Türkçede "de", "ki" ve "mi" ögelerinin yazımı; bu yapıların cümlede üstlendiği dil bilgisel görevlere (ek, bağlaç, edat) ve bazı kalıplaşmış kullanımlara göre farklılık gösterir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kurallardan birine uyulmamasından kaynaklanan bir yazım yanlışı vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu kadar yolu gelmişte bizi görmeden dönmüş; buna gerçekten inanmak çok güç.

Cevap

Cümlede geçen 'gelmişte' ifadesindeki 'de' bağlaçtır; bağlaçlar her zaman ayrı yazılır ve hiçbir zaman sertleşerek 'te/ta' formuna girmez.
İlgili cümlede yer alan "gelmişte" sözcüğü aslında bir fiil ve bir bağlaçtan oluşmaktadır. Türkçede bağlaç olan "de" kendinden önceki sözcükten her zaman ayrı yazılır. Ayrıca bağlaç olan "de", bulunma durum eki (-de/-da) gibi ünsüz benzeşmesine uğrayarak "te/ta" biçimine dönüşmez. Bu nedenle doğrusu "gelmiş de" olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki 'de', 'ki' ve 'mi' yapılarını tespit etme
Seçeneklerdeki oysaki (kalıplaşmış ki), bizimki (ilgi zamiri ki), gelip de (bağlaç de), yeşillendi mi (zaman anlamlı mi), güzel mi güzel (pekiştirme mi), gelmişte (bağlaç de) ve çalış ki (bağlaç ki) yapıları belirlenir.
Yazım kurallarını kontrol edebilmek için önce ilgili dil bilgisel ögelerin görevlerini belirlemek gerekir.
2
Bağlaç olan 'de'nin yazım kuralını uygulama
'Gelmiş de' ifadesindeki 'de' bağlaçtır. Bağlaç olan 'de' sözcükten ayrı yazılmalı ve asla 'te' şeklinde sertleşmemelidir.
Türkçede bağlaç olan de/da, bulunma durum eki olan -de/-da ile karıştırılmamalıdır; bağlaç olan her zaman ayrı ve yumuşak yazılır.

Anahtar Kavram

Bağlaç olan 'de/da' ve 'ki'nin yazımı ile 'mi' soru ekinin her durumda ayrı yazılması.

Daha Fazla Pratik

Bağlaç olan 'de' ile ek olan '-de'yi ayırt etmek için cümleden çıkarma yöntemini kullanabilirsiniz. Çıkarıldığında anlam bozulmuyorsa bağlaçtır.
Tahmini Süre:50s
Soru 604Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinin sonuna, anlatım tamamlanmadığı (yüklemi bulunmadığı) için üç nokta ( ... ) getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yemyeşil bir vadinin ortasından usulca akan berrak bir su

Cevap

Yemyeşil bir vadinin ortasından usulca akan berrak bir su ifadesi yüklemi bulunmayan eksiltili bir cümle olduğu için sonuna üç nokta getirilmelidir.
Doğru cevap olan cümlede herhangi bir yüklem (eylem veya ek fiil almış isim) bulunmamaktadır. Anlatım okuyucunun hayal dünyasına bırakıldığı veya tamamlanmadığı için kural gereği sonuna üç nokta getirilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerin yüklemi olup olmadığını kontrol et.
Belirtilen seçenekteki cümlede yargıyı tamamlayan bir fiil veya ek fiil bulunmamaktadır.
Yüklemi bulunmayan cümleler eksiltili cümle olarak kabul edilir.
2
Eksiltili cümleler için uygun olan noktalama işaretini belirle.
Türkçe noktalama kurallarına göre tamamlanmamış cümlelerin sonuna üç nokta ( ... ) konur.
Okuyucunun zihninde anlamın devam ettiğini veya anlatımın kesildiğini belirtmek amaçlanır.

Anahtar Kavram

Eksiltili Cümlelerde Üç Nokta Kullanımı

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde soru eki içermeyen ancak soru anlamı taşıyan diğer cümle örneklerini inceleyerek soru işareti kullanımını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:30s
Soru 605Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uzun yıllar bu kurumda özveriyle görev yapan personele, törenle onur ünvanı takdim edildi.

Cevap

Onur ünvanı ifadesinin geçtiği cümledeki 'ünvan' sözcüğünün 'unvan' şeklinde yazılması gerekmektedir.
Türk Dil Kurumu (TDK) güncel yazım kılavuzuna göre 'unvan' sözcüğü 'u' harfiyle yazılmalıdır. Cümlede 'ünvan' şeklinde kullanılması standart dışıdır ve yazım yanlışı teşkil eder.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki yazımı karıştırılması muhtemel olan 'kılavuz', 'inisiyatif', 'doküman', 'pek çok' ve 'ünvan' sözcüklerini belirle.
Tespit edilen anahtar sözcüklerin TDK Yazım Kılavuzu'ndaki standartları hatırlanır.
Yazım yanlışını bulmak için riskli kelimelerin doğru yazımlarıyla karşılaştırılması gerekir.
2
'Ünvan' sözcüğünün kökenini ve TDK'nin bu kelime için belirlediği güncel yazımı kontrol et.
Kelimenin 'u' harfiyle (unvan) yazılması gerektiği saptanır.
Türkçede bazı Arapça kökenli sözcüklerde 'u-ü' değişimi kurala bağlıdır ve 'unvan' bu gruptaki en tipik örneklerden biridir.

Anahtar Kavram

Yazımı Karıştırılan Sözcükler (TDK Standartları)
Tahmini Süre:45s
Soru 606Soru →

Kamu kurumları tarafından hazırlanan bilgilendirme broşürlerinde ve resmî yazışmalarda kısaltmaların kullanımı belirli kurallara bağlanmıştır. Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerle ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yoktur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yoğunluk nedeniyle THY'nin bazı yurt dışı seferlerinde gecikmeler yaşanabileceği duyuruldu.

Cevap

Yoğunluk nedeniyle THY'nin bazı yurt dışı seferlerinde gecikmeler yaşanabileceği duyuruldu.
Doğru seçenekte yer alan 'THY'nin' ifadesinde; büyük harfle yapılan kısaltmalara getirilen eklerin kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre belirlenmesi kuralı (Te-He-Ye'nin) doğru uygulanmıştır. Ayrıca büyük harfli kısaltmalarda nokta kullanılmaması kuralına da uyulmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Büyük harfli kısaltmaları (TBMM, TDK, THY, TRT) ve küçük harfli kısaltmaları (kg) tespit et.
Cümlelerdeki tüm kısaltmalar belirlendi.
Yazım kurallarını her bir kısaltma türü için ayrı ayrı değerlendirmek gerekir.
2
Büyük harfli kısaltmalarda nokta kullanımını denetle.
T.B.M.M. ve TRT. yazımlarının yanlış olduğu görüldü.
TDK kurallarına göre T.C. ve T. dışındaki büyük harfli kısaltmalarda nokta kullanılmaz.
3
Büyük harfli kısaltmalara gelen eklerin son harfin okunuşuna uygunluğunu kontrol et.
TDK'nın (Te-De-Ka-nın) yazımının yanlış, THY'nin (Te-He-Ye-nin) yazımının doğru olduğu belirlendi.
Büyük harfli kısaltmalarda kelimenin açılımı değil, harflerin okunuşu (özellikle son harf) esas alınır.
4
Küçük harfli kısaltmalarda (ölçü birimleri) ek kuralını uygula.
kg'den (ke-ge-den) yazımının yanlış olduğu saptandı.
Küçük harfli kısaltmalarda ek, kelimenin açılımına (kilogramdan) göre getirilir.

Anahtar Kavram

Kısaltmalarda Ek ve Nokta Kullanımı
Tahmini Süre:50s
Soru 607Soru →

Sayıların yazımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Okul idaresi tarafından yürütülen proje kapsamında her öğrenciye 3'er adet okuma kitabı dağıtıldı.

Cevap

Her öğrenciye 3'er adet okuma kitabı dağıtıldığını belirten cümlede yazım yanlışı yapılmıştır.
Türk Dil Kurumu'nun yazım kurallarına göre üleştirme (paylaştırma) sayıları rakamla değil, sadece yazıyla yazılır. Bu nedenle cümlede geçen '3'er' ifadesi hatalıdır; doğru yazım 'üçer' şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde yer alan sayısal ifadeleri ve bu ifadelere getirilen ekleri belirleyin.
onbeşbinbeşyüzTL, II. Mehmet, 1453'te, yirmi bir, 7'nci ve 3'er ifadeleri tespit edildi.
Yazım yanlışının hangi kural ihlalinden kaynaklandığını bulmak için odak noktalarını belirlemek gerekir.
2
Türk Dil Kurumu'nun (TDK) sayılarla ilgili yazım kurallarını her bir ifadeye uygulayın.
Mali belgelerde bitişik yazım, yüzyıl ve padişah adlarında Romen rakamı kullanımı, metin içinde sayıların ayrı yazılması ve sıra sayılarına getirilen eklerin uyumu kurallarının doğru uygulandığı görüldü.
Her bir kuralın doğru uygulanıp uygulanmadığını analiz etmek hatayı bulmayı sağlar.
3
Üleştirme (paylaştırma) sayılarının yazım kuralını kontrol edin.
TDK'ye göre üleştirme sayıları asla rakamla yazılmaz. '3'er' yerine 'üçer' yazılması gerektiği saptandı.
Üleştirme sayılarının rakamla yazılması en sık yapılan yazım yanlışlarından biridir.

Anahtar Kavram

Üleştirme Sayılarının Yazımı

Daha Fazla Pratik

Sayıların yazımıyla ilgili benzer soruları çözerken özellikle üleştirme sayıları ve sıra sayılarındaki ünlü uyumuna dikkat ediniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 608Soru →

Kısaltmaların yazımı ve kısaltmalara getirilen eklerle ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmamıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Öğrenciler, TRT'nin arşivinden derlenen görüntülerle hazırlanan belgeseli izleyerek Cumhuriyet dönemi hakkında bilgi sahibi oldular.

Cevap

TRT'nin ifadesinin geçtiği cümledeki kullanım doğrudur; çünkü büyük harfli kısaltmalarda ek, son harfin okunuşuna (Te-re-te'nin) göre getirilir.
Doğru olan cümlede yer alan kısaltma büyük harflerle yapılmıştır. Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda ek, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirilir. 'TRT' kısaltması 'Te-re-te' şeklinde okunduğu için getirilen '-nin' eki doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki kısaltmaları ve ekleri belirleyin.
TDK'nın, T.H.Y.'nin, g'den, mm. ve TRT'nin ifadeleri incelenmelidir.
Yazım kurallarına uygunluğu denetlemek için önce ilgili ögelerin tespit edilmesi gerekir.
2
Büyük harfli kısaltmaların (TDK, THY, TRT) ek ve nokta kurallarını kontrol edin.
TDK'nin olması gerektiği (K=ke), THY arasına nokta konmaması gerektiği ve TRT'nin kullanımının doğru olduğu saptandı.
Büyük harfli kısaltmalarda ek son harfe göre gelir ve T.C./T. hariç nokta kullanılmaz.
3
Küçük harfli ve ölçü birimi olan kısaltmaların (g, mm) kurallarını kontrol edin.
Gramdan (g'dan) olması gerektiği ve ölçü birimlerine (mm) nokta konmaması gerektiği saptandı.
Küçük harfli kısaltmalarda ek kelimenin okunuşuna göre gelir ve ölçü birimlerinde nokta bulunmaz.
4
Hata içermeyen tek seçeneği işaretleyin.
Sadece son seçenekteki TRT'nin kullanımı kurallara uygundur.
Analiz sonucunda diğer dört seçenekte farklı kurallara aykırılıklar tespit edilmiştir.

Anahtar Kavram

Kısaltmaların Yazımı ve Ek Getirilmesi Kuralları
Soru 609Soru →

Resmî yazışmalarda ve idari metinlerde dil bilgisi kurallarına, özellikle de yazım kurallarına harfiyen uyulması kurumun profesyonelliği açısından büyük önem taşır.

Bu açıklamadan hareketle, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mevcut raporun detaylı bir analizi yapıldığında görülüyor ki öngörülen maliyet artışı pekte makul değildir.

Cevap

Mevcut raporun detaylı bir analizi yapıldığında görülüyor ki öngörülen maliyet artışı pekte makul değildir.
Doğru cevapta yer alan 'maliyet artışı pekte makul değildir' ifadesindeki 'de' bağlaç görevindedir. Türkçede bağlaç olan 'de/da' her zaman ayrı yazılır ve asla 'te/ta' şeklinde ünsüz benzeşmesine uğramaz. Kelimenin doğru yazımı 'pek de' şeklinde olmalıdır. Aynı cümledeki 'görülüyor ki' ifadesindeki 'ki' bağlaçtır ve ayrı yazılması kurala uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki 'de', 'ki' ve 'mi' yapılarının görevlerini ve türlerini belirleyin.
'görülüyor ki' ifadesindeki 'ki' bağlaçtır; 'pekte' ifadesindeki 'de' ise bağlaçtır.
Bağlaç olan 'ki' fiillerden sonra gelerek cümleleri bağlar, bağlaç olan 'de' ise cümleye 'dahi, bile' anlamı katar.
2
Belirlenen yapıların yazım kurallarına (bitişik/ayrı yazılma ve ses olayı kuralları) uygunluğunu kontrol edin.
Bağlaç olan 'de' daima ayrı yazılır ve kendisinden önceki kelimenin son ünsüzüne bakılmaksızın asla 'te/ta' biçimine dönüşmez.
Türkçede bağlaç olan 'de/da'nın ünsüz benzeşmesine (sertleşme) uğraması dil bilgisel bir hatadır.

Anahtar Kavram

Bağlaç olan 'de/da' ve 'ki'nin yazımı ile ek olan '-de' ve '-ki'nin ayrımı.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 610Soru →

Dilin doğru ve kurallara uygun kullanımı, hem akademik metinlerde hem de resmî yazışmalarda ifadenin gücünü artıran temel bir unsurdur. Türkçede bazı sözcüklerin bitişik veya ayrı yazılması konusunda sıklıkla tereddüt yaşanmaktadır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bireyin bilişsel gelişiminde anadili eğitiminin kalitesi, diğer dillerin öğrenilmesini de kolaylaştırır.

Cevap

Bireyin bilişsel gelişiminden bahsedilen cümlede 'anadili' şeklinde bitişik yazılan ifade yanlıştır; bu sözcüğün 'ana dili' şeklinde ayrı yazılması gerekir.
Türk Dil Kurumu'nun güncel imla kurallarına göre 'ana dili' ifadesi ayrı yazılmalıdır. İlgili seçenekte bu ifade 'anadili' şeklinde bitişik yazılarak yazım yanlışı yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde yer alan ve yazımı sıklıkla karıştırılan (birleşik veya yabancı kökenli) sözcükleri belirleyin.
Özveri, inisiyatif, iş birliği, anadili ve ön yargı sözcükleri tespit edilmiştir.
Yazım kuralları sorularında hata genellikle bu tür hassas sözcük öbeklerinde yapılır.
2
Tespit edilen sözcükleri Türk Dil Kurumu'nun (TDK) güncel yazım kuralları ile karşılaştırın.
Özveri, inisiyatif, iş birliği ve ön yargı kullanımlarının doğru olduğu; 'anadili' kullanımının ise yanlış olduğu saptanmıştır.
Türkçede 'ana' sözcüğüyle oluşturulan ve bir kavramın temelini belirten tamlamaların (ana dili, ana sayfa, ana vatan vb.) ayrı yazılması kuraldır.

Anahtar Kavram

Yazımı Karıştırılan Birleşik Sözcüklerin Yazımı
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 611Soru →

Türkçede "de", "ki" ve "mi"nin yazımı; bu ögelerin cümlede üstlendikleri dil bilgisel görevlere (ek, bağlaç, edat) ve kalıplaşmış kullanımlara göre farklılık gösterir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu ögelerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Öyle anlaşılıyor ki bu projede ki aksaklıklar, zamanında müdahale edilmediği için giderek büyümüş.

Cevap

Cümlede geçen 'projede ki' ifadesindeki 'ki'nin birleşik yazılması gerekirken ayrı yazılması nedeniyle yanlışlık yapılmıştır.
Doğru cevap olan cümlede geçen 'projede ki' ifadesi hatalıdır. Buradaki 'ki' bağlaç değil, 'aksaklıklar' ismini yer yönünden belirten sıfat yapan ektir (ilgi eki). Türkçede ek olan '-ki' her zaman bitişik yazılır. Cümlenin doğrusu 'projedeki' şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki 'ki' ögelerini incele.
'Öyle anlaşılıyor ki' ifadesindeki 'ki' bağlaçtır ve ayrı yazılması doğrudur. Ancak 'projede ki' ifadesindeki 'ki', 'aksaklıklar' ismini niteleyen bir sıfat yapan ektir.
Bağlaç olan 'ki' ayrı, ek olan 'ki' (sıfat yapan veya ilgi zamiri) bitişik yazılır.
2
Yazımı şüpheli olan 'ki'nin sonuna '-ler' eki getirerek test et.
'Projedekiler' şeklinde okunduğunda anlam bozulmadığı için bu bir ektir.
-ler eki getirildiğinde anlam bozulmuyorsa o 'ki' ektir ve bitişik yazılmalıdır.
3
Diğer seçeneklerdeki kalıplaşmış yapıları ve 'de', 'mi' kullanımlarını kontrol et.
'Oysaki' ve 'Mademki' kalıplaşmış olduğu için bitişik yazılmıştır; 'da' ve 'mi' ise bağlaç ve edat görevlerinde ayrı yazılmıştır.
İstisnai durumlar ve temel kurallar diğer seçeneklerde doğru uygulanmıştır.

Anahtar Kavram

Sıfat yapan '-ki' eki ile bağlaç olan 'ki'nin ayırt edilmesi
Soru 612Soru →

İdari süreçlerin şeffaf bir şekilde kayıt altına alınması amacıyla oluşturulan dokümanlarda, imla ve noktalama kurallarına riayet edilmesi kurumsal ciddiyetin bir gereğidir. Özellikle virgülün işlevlerine uygun şekilde yerleştirilmesi, iletilmek istenen mesajın muhatabı tarafından eksiksiz anlaşılmasını sağlar.

Buna göre, aşağıdakilerin hangisinde virgülün (,) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bilgi teknolojileri dairesi tarafından geliştirilen yazılımın, güvenlik duvarı testleri başarıyla tamamlanarak sisteme entegre edilmiştir.

Cevap

İsim tamlamalarının (tamlayan ve tamlanan) arasına hiçbir noktalama işareti giremez kuralını ihlal eden seçenek doğru cevaptır.
Hatalı olan cümlede 'yazılımın güvenlik duvarı testleri' bir isim tamlamasıdır. Türkçede tamlama yapısı bir bütündür ve tamlayan ile tamlanan arasına virgül dahil hiçbir noktalama işareti getirilemez. Bu nedenle 'yazılımın' sözcüğünden sonra kullanılan virgül hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki ögelerin ve tamlamaların yapısını incele.
'Yazılımın güvenlik duvarı testleri' ifadesinin bir zincirleme isim tamlaması olduğu tespit edilir.
Virgülün tamlamaları bölüp bölmediğini anlamak için tamlayan ve tamlanan ekleri kontrol edilmelidir.
2
Virgülün kullanım kurallarını kontrol et.
Tamlayan eki (-ın) ile tamlanan kısmı (testleri) arasına virgül konulduğu görülür.
Türkçede tamlayan ile tamlanan arasına virgül konulması dil bilgisi hatasıdır.

Anahtar Kavram

Tamlamalar Arasında Noktalama İşareti Kullanılamaması

Daha Fazla Pratik

İsim tamlamaları ve zarf-fiil gruplarında virgülün yasak olduğu diğer durumları (şart eki sonrası gibi) gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 613Soru →

Noktalama işaretlerinin kullanımı ve buna bağlı yazım kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımına veya kendisinden sonraki bölümün yazımına ilişkin bir hata yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Başarılı bir mülakat süreci için adaylarda şu temel özellikler aranmalıdır: Öz güven, etkili iletişim becerisi, liyakat ve temsil yeteneği.

Cevap

Başarılı bir mülakat süreci için adaylarda şu temel özellikler aranmalıdır: Öz güven, etkili iletişim becerisi, liyakat ve temsil yeteneği.
İki noktadan sonra gelen bölüm bağımsız bir cümle değil de sadece örneklerden oluşuyorsa, bu örneklerin ilk harfi küçük yazılır. 'Başarılı bir mülakat süreci...' ile başlayan cümlede 'öz güven' kelimesiyle başlayan kısım tam bir cümle değil, adaylarda aranan özelliklerin sıralandığı bir listedir. Bu nedenle 'Öz güven' değil, 'öz güven' şeklinde yazılmalıydı. Diğer seçeneklerde ise cümle niteliğindeki açıklamalar büyük harfle, örnekler ise küçük harfle başlatılarak kurallara tam uyum sağlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki iki noktanın görevini analiz etmek.
Tüm cümlelerde iki nokta, kendisinden sonra açıklama yapılacağını veya örnekler verileceğini belirtmek amacıyla doğru yerde kullanılmıştır.
İki noktanın temel işlevini belirlemek, sonrasındaki yazım kuralını kontrol etmek için ilk adımdır.
2
İki noktadan sonra gelen bölümün yapısını (cümle mi, örnek mi) kontrol etmek.
'Adaylarda şu temel özellikler aranmalıdır' ifadesinden sonra gelen 'Öz güven...' kısmı tam bir cümle değil, bir örnekler dizisidir.
Yazım kuralı (büyük/küçük harf), iki noktadan sonra gelen bölümün cümle olup olmamasına bağlıdır.
3
TDK'nin büyük/küçük harf kuralını uygulamak.
TDK'ye göre iki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle ise büyük harfle, cümle niteliğinde olmayan örnekler ise küçük harfle başlar.
Kuralın uygulanması hatalı olan seçeneği ortaya çıkaracaktır.
4
Hatalı seçeneği belirlemek.
'Öz güven' ifadesi özel isim olmadığı ve tam bir cümle başlatmadığı halde büyük harfle yazılmıştır; bu bir yazım hatasıdır.
Kural ihlali tespit edilerek doğru seçeneğe ulaşılır.

Anahtar Kavram

İki Noktadan Sonra Büyük ve Küçük Harf Kullanımı

Daha Fazla Pratik

İki noktadan sonra gelen özel isimlerin (örneğin şehir adları) her zaman büyük harfle başlayacağını, ancak cins isimlerden oluşan örneklerin kural gereği küçük harfle başlaması gerektiğini unutmayın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 614Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Güncel sözcüklerin yazımını kontrol etmek için TDK'ya başvurmalısınız.

Cevap

Güncel sözcüklerin yazımını kontrol etmek için TDK'ya başvurmalısınız.
Türkçede büyük harflerle yapılan kısaltmalarda ek getirilirken kısaltmanın açılımı değil, son harfinin okunuşu dikkate alınır. TDK kısaltması 'te-de-ke' şeklinde biter. Dolayısıyla yönelme durum eki 'ya' değil, ince ünlü olan 'ye' şeklinde gelmelidir (TDK'ye). 'TDK'ya' yazımı bir yazım yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kısaltmanın türünü ve okunuşunu belirle.
TDK büyük harflerle yapılan bir kısaltmadır ve 'te-de-ke' şeklinde okunur.
Büyük harfli kısaltmalarda ekler son harfin okunuşuna göre getirilir.
2
Kısaltmaya getirilen eki kontrol et.
Seçenekte 'ka' sesine uygun 'ya' eki getirilmiştir (TDK'ya).
Türkçede 'k' harfi 'ka' değil 'ke' şeklinde okunduğu için doğrusu 'TDK'ye' olmalıdır.

Anahtar Kavram

Büyük harfli kısaltmalarda ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirilir.
Soru 615Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Müfettiş, dosyayı incelediğinde gerçeği yansıtmayan beyanları asıl ifadelerden ayırdetmekte zorlanmadı ve raporunu tamamladı.

Cevap

İçinde 'gerçeği yansıtmayan beyanları asıl ifadelerden ayırdetmekte zorlanmadı' ifadesi geçen cümlede 'ayırt etmek' birleşik fiili yanlış yazılmıştır.
Doğru cevap olan seçenekte 'ayırt etmek' ifadesi 'ayırdetmek' şeklinde bitişik yazılarak hata yapılmıştır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre; 'etmek, edilmek, eylemek, olmak, olunmak' yardımcı fiilleriyle kurulan birleşik fiiller, ilk kelimesinde herhangi bir ses düşmesi veya türemesine uğramazsa ayrı yazılır. 'Ayırt' kelimesinde bir ses olayı yaşanmadığı için bu kelimenin ayrı yazılması gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki birleşik sözcükleri tespit et.
Tespit edilen sözcükler: köpek balığı, olağanüstü, reddetmek, ön söz, ayırdetmek.
Yazım kuralı kontrolü için önce hedef kelimelerin belirlenmesi gerekir.
2
Yardımcı fiille kurulan birleşik fiillerin kuralını hatırla.
'Etmek' ve 'olmak' yardımcı fiilleriyle kurulan birleşik fiillerde, eğer bir ses olayı (ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi) varsa bitişik, yoksa ayrı yazılır.
'Ayırt etmek' ve 'reddetmek' kelimelerinin kontrolü için bu kural temeldir.
3
Tespit edilen diğer kelimelerin TDK kurallarını uygula.
'Köpek balığı' (anlam korunduğu için ayrı), 'olağanüstü' (somut yer bildirmediği için bitişik), 'ön söz' (kural gereği ayrı) yazımları doğrudur.
Çeldiricilerin doğruluğunu teyit ederek kesin sonuca ulaşmak hedeflenir.
4
Hatalı olan kelimeyi belirle.
'Ayırt etmek' kelimesinde herhangi bir ses olayı olmadığı halde bitişik yazıldığı için hata yapılmıştır.
Kuralla uygulamanın çeliştiği nokta doğru cevabı verir.

Anahtar Kavram

Yardımcı Fiillerle Kurulan Birleşik Fiillerin Yazımı

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'terk etmek', 'arz etmek' ve 'fark etmek' gibi ses olayı barındırmayan birleşik fiillerin de ayrı yazıldığını hatırlayarak bu kuralı pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 616Soru →

Cümle içerisinde ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül (;) kullanılır.

Buna göre, aşağıdakilerin hangisinde noktalı virgül (;) bu işleviyle kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Proje kapsamında saha çalışmaları, veri toplama süreçleri ve mülakatlar tamamlandı; elde edilen bulgular bir rapor hâline getirilerek yönetime sunuldu.

Cevap

Saha çalışmaları ve raporlama sürecini anlatan seçenekte noktalı virgül, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırma görevini üstlenmiştir.
Doğru seçenekte iki farklı cümle (yargı) mevcuttur. İlk cümle olan 'Proje kapsamında saha çalışmaları, veri toplama süreçleri ve mülakatlar tamamlandı' ifadesi kendi içinde virgüller barındırdığı için, bu cümleyi bir sonraki 'elde edilen bulgular...' cümlesine bağlarken noktalı virgül kullanımı TDK kurallarına tam uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki yargı sayısını belirle.
Cümlede 'tamamlandı' ve 'sunuldu' olmak üzere iki ana yargı (yüklem) bulunmaktadır, yani bu bir sıralı cümledir.
Noktalı virgülün sıralı cümleleri ayırma görevini test etmek için önce cümlenin yapısı çözümlenmelidir.
2
Cümle içindeki diğer noktalama işaretlerini kontrol et.
İlk cümlede (tamamlandı'ya kadar olan kısım) özneleri ayıran virgüller bulunmaktadır.
Sıralı cümleleri ayıran noktalı virgülün temel şartı, cümlelerden en az birinin kendi içinde virgül barındırmasıdır.

Anahtar Kavram

Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmak

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün özneyi belirginleştirme görevi ile ilgili benzer soruları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 617Soru →

Türkçede "de", "ki" ve "mi" yapılarının yazımı; bu yapıların cümlede üstlendikleri görevlere, taşıdıkları anlam ilişkilerine ve kalıplaşma durumlarına göre farklılık göstermektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belki bir gün her şey düzelir de biz de eski mutlu günlerimize döneriz; yeterki sen ümidini yitirme.

Cevap

Cümlelerin hangisinde yazım yanlışı olduğunu soran bu soruda doğru cevap, 'yeterki' ifadesinin ayrı yazılması gereken 'E' seçeneğidir.
Doğru cevap olan cümlede geçen 'yeter ki' ifadesindeki 'ki' bağlaçtır. Türkçede bağlaç olan 'ki' ayrı yazılır. Sadece 'sanki, oysaki, mademki, belki, hâlbuki, çünkü, meğerki, illaki' gibi kalıplaşmış sözcüklerde bitişik yazılır. 'Yeter ki' bu istisnalardan biri olmadığı için bitişik yazılması yazım yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki 'de', 'ki' ve 'mi' yapılarını tespit et.
A'da 'oysaki', 'öyle ki'; B'de 'sokaktaki', 'kesildi mi', 'akşamki', 'bitirmeden de'; C'de 'sen de mi', 'sende mi'; D'de 'meğerki', 'rakibimizmiş de'; E'de 'belki', 'düzelir de', 'biz de', 'yeterki' yapıları vardır.
Yazım kuralını denetlemek için önce ilgili yapıların görevlerini belirlemek gerekir.
2
'Ki' bağlacının kalıplaşmış durumlarını (SOMBAHÇEM) kontrol et.
Sanki, Oysaki, Mademki, Belki, Hâlbuki, Çünkü, Meğerki, İllaki sözcükleri bitişik yazılır.
Bağlaç olan 'ki' normalde ayrı yazılırken bu kelimelerde istisnai olarak bitişik yazılır.
3
Hatalı yapıyı belirle.
E seçeneğindeki 'yeterki' bağlacı SOMBAHÇEM listesinde yer almaz, dolayısıyla 'yeter ki' şeklinde ayrı yazılmalıdır.
Kural dışı bitişik yazım bir yazım yanlışıdır.

Anahtar Kavram

"de", "ki" ve "mi"nin Yazım Kuralları ve İstisnalar

Daha Fazla Pratik

Bağlaç olan 'de' ile ek olan '-de'yi ayırt etmek için cümleden çıkarma yöntemini; 'ki' için ise '-ler' ekini getirme yöntemini tekrar edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 618Soru →

Türkçede virgülün (, , ) kullanımıyla ilgili temel kurallardan biri, bazı ek ve sözcüklerden sonra bu işaretin getirilmemesidir.

**Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (, , ) kullanımı noktalama kurallarına aykırıdır?**

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Düzenli çalışırsan, istediğin üniversiteyi kazanman çok daha kolay olur.

Cevap

Şart ekinden (-sa / -se) sonra virgül kullanımının hatalı olduğu seçenek doğru cevaptır.
Türk Dil Kurumu (TDK) yazım kurallarına göre, metin içinde şart eki (-sa, -se) almış kelimelerden sonra virgül kullanılmaz. 'Düzenli çalışırsan' ifadesinde yer alan şart ekinden sonra getirilen virgül bu kurala aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki virgül kullanımlarını işlevlerine göre analiz et.
Dört cümlede virgül; özne vurgusu, kabul sözcüğü, sıralı cümle ve eş görevli kelime ayırma amacıyla kullanılmıştır.
Virgülün farklı kullanım alanlarını doğru tespit etmek gerekir.
2
Şart ekinden (-sa / -se) sonra virgül gelip gelmeyeceğini kontrol et.
TDK kurallarına göre metin içinde şart ekinden sonra virgül konmaz.
Dil bilgisi kuralları gereği şart eki cümleye zaten bir duraksama ve koşul anlamı katar, ek bir işarete gerek duyulmaz.

Anahtar Kavram

Şart ekinden (-sa / -se) sonra virgül konulmaması kuralı

Daha Fazla Pratik

Zarf-fiil eklerinden (-ınca, -arak, -ıp) sonra da tek başlarına kullanıldıklarında virgül gelmeyeceğini hatırlayarak bu kuralları pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 619Soru →

Ufukta eriyen güneşin kızıllığı, akşam serinliğiyle hafifçe ürperen kadim zeytinlikler ( ) Doğa, bütün ihtişamıyla insanı kendine hayran bırakıyor ( ) Ancak zihnimi kurcalayan tek bir soru var: Nereye böyle ( ) Haydi, vakit kaybetmeden yola koyulalım ( )

Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (...) (.) (?) (!)

Cevap

Üç nokta, nokta, soru işareti ve ünlem işaretinin sırasıyla kullanıldığı seçenek doğrudur.
Parçadaki ilk cümle yüklemi olmadığı için eksiltili bir yapıdır ve sonuna üç nokta konmalıdır. İkinci cümle yargısını tamamladığı için nokta ile bitmelidir. 'Nereye böyle' ifadesi soru eki barındırmasa da anlamca soru sorduğu için soru işareti gerektirir. Son cümle ise bir seslenme ve heyecan ifadesi içerdiğinden ünlem işareti ile tamamlanmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
İlk cümleyi yapı bakımından inceleyin.
Cümlenin yüklemi bulunmamaktadır (eksiltili cümle).
Yüklemi olmayan, tamamlanmamış cümlelerin sonuna üç nokta (...) konur.
2
İkinci cümleyi anlam ve yapı bakımından değerlendirin.
Cümle yargısını tamamlamış bir bildirme cümlesidir.
Anlamca ve yapıca tamamlanmış cümlelerin sonuna nokta (.) konur.
3
Üçüncü ifadeyi vurgu ve tonlama açısından analiz edin.
Soru eki olmamasına rağmen ifade soru anlamı taşımaktadır.
Soru eki veya sözü içermediği hâlde sadece vurgu ve tonlama yoluyla soru anlamı kazanan ifadelerin sonuna soru işareti (?) getirilir.
4
Son cümleyi duygu ve komut açısından inceleyin.
Cümle hem bir seslenme (haydi) hem de bir heyecan/emir anlamı taşımaktadır.
Seslenme, hitap ve heyecan bildiren veya emir kipiyle kurulan coşkulu cümlelerin sonuna ünlem işareti (!) getirilir.

Anahtar Kavram

Cümle Sonu İşaretlerinin Temel Görevleri

Daha Fazla Pratik

Benzer yapıda olan ancak soru ekinin cümleye farklı anlamlar kattığı örnekleri inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 620Soru →

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde büyük harflerin kullanımı, Türk Dil Kurumunun belirlediği güncel kurallara dayanmaktadır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türk Dili Dergisi'nin mart sayısında, dildeki yozlaşmaya karşı alınması gereken önlemler akademik bir bakış açısıyla ele alınmış.

Cevap

Türk Dili dergisinin mart sayısında... (B seçeneği)
Türk Dil Kurumu kurallarına göre; özel ada dâhil olmayan gazete, dergi, tablo, heykel gibi sözler büyük harfle başlamaz. 'Türk Dili' ifadesi derginin özel adıyken 'dergi' sözcüğü bu isme dâhil değildir. Dolayısıyla 'Türk Dili dergisinin' şeklinde, küçük harfle yazılması gerekir. Bu kuralın bilinen tek istisnası 'Resmî Gazete'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki özel ad ve tür adı tamlamalarını tespit et.
İncelenen cümlelerde 'XIX. yüzyıl', 'Batı etkisi', 'Türk Dili Dergisi', 'Ankara’nın batısı', 'Resmî Gazete' ve 'Türk Dili Kurultayı' yapıları öne çıkmaktadır.
Yazım yanlışını bulmak için tamlamanın hangi kısmının özel ada dâhil olduğunu belirlemek gerekir.
2
Gazete, dergi ve tablo gibi sözlerin yazım kuralını uygula.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, özel ada dâhil olmayan gazete ve dergi sözleri küçük harfle başlar. 'Resmî Gazete' bu kuralın tek yaygın istisnasıdır.
Genel kural ve istisna ayrımını yapmak doğru seçeneği belirlemeyi sağlar.
3
Hatalı kullanımı belirle ve doğrula.
'Türk Dili' derginin adıdır; ancak 'dergi' sözcüğü bu isme dâhil değildir. Bu nedenle 'Dergisi'nin' şeklindeki büyük harf kullanımı yanlıştır.
Kuralın ihlal edildiği noktayı kesinleştirmek için.

Anahtar Kavram

Özel ada dâhil olmayan tür isimlerinin (dergi, gazete, tablo vb.) yazımı

Daha Fazla Pratik

Büyük harflerin kullanımıyla ilgili kurum/kuruluş adları ile saray, köşk, kale gibi yapı adlarının yazım farklarını tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 31 / 68Sonraki
Yazım ve Noktalama — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 31 | Examkin