Yazım ve Noktalama

1356 soru

Soru 661Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Bahçedeki hanımeli çiçekleri bu yıl erkenden açtı.

Cüzdanını kaybettiğini anlayınca ne yapacağını şaşırdı.

Pastanın üzerine biraz çörek otu serpip fırına verdi.

Birçok öğrenci sınav sonuçlarını heyecanla bekliyor.

Aradan yıllar geçmesine rağmen bize hiç bir haber vermedi.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Aradan yıllar geçmesine rağmen bize hiç bir haber vermedi.

Cevap

Cümledeki 'hiçbir' sözcüğünün ayrı yazılması bir yazım yanlışıdır; bu sözcük her zaman bitişik yazılmalıdır.

Türkçede belgisiz sıfat ve zamir olarak kullanılan 'hiçbir' sözcüğü her zaman bitişik yazılır. Son cümlede bu sözcüğün ayrı yazılmış olması yazım kurallarına aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki birleşik sözcükleri tespit et.

Tespit edilen sözcükler: hanımeli, kaybettiğini, çörek otu, birçok ve hiç bir.

Yazım kuralını denetlemek için önce ilgili kelimelerin bulunması gerekir.

Belgisizlik bildiren sözcüklerin yazım kuralını hatırla.

'Hiçbir', 'birçok', 'birkaç' gibi belgisizlik bildiren sözcükler Türk Dil Kurumu kurallarına göre bitişik yazılır.

Bu sözcüklerin kalıplaşmış ve bitişik yazılması gerektiği temel bir kuraldır.

Tespit edilen hatayı doğrula.

'Hiç bir' şeklinde ayrı yazılan ifade yanlıştır; doğrusu 'hiçbir' olmalıdır.

Kuralın ihlal edildiği seçeneği belirlemek sorunun çözümünü sağlar.

Anahtar Kavram

Belgisizlik bildiren birleşik sözcüklerin (hiçbir, birçok vb.) yazımı.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'birkaç' ve 'herhangi' sözcüklerinin de her zaman bitişik yazıldığını unutmayın.

Tahmini Süre:30s

Soru 662Soru →

Bir kargo şirketinin gönderi kabul şartlarını ve operasyonel süreçlerini içeren bilgilendirme panosundaki aşağıdaki maddelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmamıştır?

Taşınacak her bir kolinin ağırlığının 30 kg'den fazla olması durumunda ek ücret yansıtılır.

Gönderi formunda T.C. kimlik numarasının belirtilmesi yasal bir zorunluluktur.

Şirketimiz, T.H.Y. ile yapılan anlaşma çerçevesinde hava yolu taşımacılığı hizmeti de sağlamaktadır.

Hassas cihazların paketlenmesinde kullanılan koruyucu köpüklerin kalınlığı 20 mm.'den az olmamalıdır.

Gönderi etiketlerinde yer alan adres bilgilerinin TDK'ya uygun yazım kurallarına göre düzenlenmesi rica olunur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gönderi formunda T.C. kimlik numarasının belirtilmesi yasal bir zorunluluktur.

Cevap

T.C. kimlik numarası ifadesinin geçtiği seçenek doğrudur çünkü Türkçede büyük harfli kısaltmalar arasında sadece T.C. ve T. kısaltmalarında nokta kullanılır.

Türkçede büyük harflerle yapılan kısaltmalarda kural olarak nokta kullanılmasa da 'T.C.' (Türkiye Cumhuriyeti) ve 'T.' (Türkçe) kısaltmaları istisnadır ve gelenekleşmiş olarak noktalı yazılır. Bu nedenle ilgili seçenekteki kullanım tamamen doğrudur.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki kısaltmaları ve türlerini (büyük harf, küçük harf, ölçü birimi) tespit et.

Cümlelerde kg (ölçü), T.C. (özel üst kısaltma), T.H.Y. (kurum), mm. (ölçü) ve TDK (kurum) kısaltmaları saptandı.

Her kısaltma türünün yazım ve ek alma kuralı farklıdır.

Noktalama kurallarını kontrol et.

T.C. noktalı yazılır (doğru), T.H.Y. noktasız yazılmalıdır (hatalı), mm noktasız yazılmalıdır (hatalı).

Ölçü birimlerinde ve genel büyük harf kısaltmalarında nokta kullanılmaz.

Kısaltmalara getirilen eklerin uyumunu denetle.

kg'den değil kg'dan (kilogramdan) olmalı. TDK'ya değil TDK'ye (te-de-ke'ye) olmalı.

Küçük harfli kısaltmalarda kelimenin okunuşu, büyük harfli kısaltmalarda son harfin okunuşu esas alınır.

Anahtar Kavram

Kısaltmaların Yazımı ve Eklerin Getirilmesi

Tahmini Süre:50s

Soru 663Soru →

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmamıştır?

T.R.T.’nin yeni yayın döneminde kültür ve sanat programlarına daha fazla yer verileceği açıklandı.

Sözcüklerin güncel anlamlarını ve kökenlerini öğrenmek için TDK’nın yayımladığı sözlüğe başvurmalısınız.

Proje kapsamında inşa edilen yeni spor salonunun

1.500\text{ m}^2

’lik bir kullanım alanına sahip olduğu belirtildi.

Havalimanındaki No.lu peronda THY’nin uçağının kalkış saatini bekleyen yolcular oldukça heyecanlıydı.

Pazardan aldığı

3\text{ kg}

.’lık elmaların kilosunu oldukça uygun bir fiyata getirdiği için mutluydu.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Havalimanındaki No.lu peronda THY’nin uçağının kalkış saatini bekleyen yolcular oldukça heyecanlıydı.

Cevap

Havalimanındaki No.lu peronda THY’nin uçağının kalkış saatini bekleyen yolcular oldukça heyecanlıydı.

Doğru seçenekte 'No.' (numara) kısaltması, sonunda nokta bulunduğu için ekini kesme işareti almadan (No.lu) doğru bir şekilde almıştır. Ayrıca THY kısaltmasına getirilen ek, son harfin okunuşuna (te-he-ye-nin) tam uyum sağlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

Büyük harfli kısaltmaların nokta kullanımını kontrol et.

T.R.T. ifadesindeki noktalar yanlıştır; TRT olmalıdır.

TDK kurallarına göre T.C. ve T. dışındaki büyük harfli kısaltmalarda nokta kullanılmaz.

Büyük harfli kısaltmalarda ek getirme kuralını hatırla.

TDK'nın değil, TDK'nin (te-de-ke-nin) olmalıdır.

Ekler son harfin okunuşuna göre getirilir ve K harfi her zaman 'ke' diye okunur.

Üst işaretli ve noktalı kısaltmalara gelen ekleri incele.

m^2

’lik ve No.lu ifadelerini karşılaştır.

Üst işaretli kısaltmalarda kesme kullanılmaz (

m^2

lik). Sonunda nokta olan kısaltmalarda da kesme kullanılmaz (No.lu).

Ölçü birimlerinin kısaltma standartlarını kontrol et.

kg. ifadesindeki nokta yanlıştır; kg olmalıdır.

Metre, kilogram, litre gibi uluslararası ölçü birimlerinin kısaltmalarında nokta bulunmaz.

Anahtar Kavram

Kısaltmaların Yazımı ve Ek Getirme Kuralları

Soru 664Soru →

Türkçede sayıların yazımıyla ilgili kurallar (üleştirme, sıra sayıları, mali terimler ve ses olayları) dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Ticari bir belgenin tanziminde, ödeme tutarının 'yüzyirmibeşbinTL' şeklinde bitişik yazılması, herhangi bir tahrifatı önlemek adına zorunludur.

XXI. yüzyılın başından itibaren yürütülen projelerde, 1945'ten günümüze kadar ulaşan tüm verilerin titizlikle incelenmesi kararlaştırıldı.

Kurum envanterine kayıtlı olan on beş bin adet kitabın tasnifi için kütüphane personeline ikişer haftalık ek çalışma süresi tanındı.

Düzenlenen okçuluk turnuvasının final etabında, her bir sporcuya hedefleri tam on ikiden vurmaları için 3'er adet daha atış hakkı verildi.

Resmî gazete ilanının 7'nci maddesinde belirtilen şartları sağlayan 70'inci adayın başvurusu, komisyon tarafından kabul edildi.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Düzenlenen okçuluk turnuvasının final etabında, her bir sporcuya hedefleri tam on ikiden vurmaları için 3'er adet daha atış hakkı verildi.

Cevap

Okçuluk turnuvasına dair cümlede geçen '3'er' ifadesi, üleştirme sayılarının rakamla yazılamayacağı kuralı gereği yanlıştır; doğrusu 'üçer' olmalıdır.

Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım kurallarına göre, üleştirme sayıları (paylaştırma bildiren sayılar) metin içerisinde hiçbir zaman rakamla gösterilmez. Dolayısıyla '3'er' ifadesi yanlış, 'üçer' ifadesi doğru bir kullanımdır.

Adım Adım Çözüm

Üleştirme sayılarını kontrol et

'3'er' ifadesinin rakamla yazıldığı saptandı.

TDK kurallarına göre üleştirme sayıları (ikişer, üçer, onar vb.) asla rakamla gösterilmez.

Sıra sayılarını ve ek uyumlarını incele

'7'nci' ve '70'inci' yazımları doğrudur.

Yedi (i ile biter) -> -nci; Yetmiş (ş ile biter) -> -inci eki gelmelidir.

Mali ve genel sayı yazımlarını kontrol et

'yüzyirmibeşbinTL' ve 'on beş bin' yazımları doğrudur.

Mali evraklarda sayılar bitişik, genel anlatımda ise birden fazla kelimelik sayılar ayrı yazılır.

Ses olaylarını (benzeşme) denetle

'1945'ten' yazımı doğrudur.

1945 (beş) sert sessizle bittiği için ek 'ten' şeklinde sertleşmelidir.

Anahtar Kavram

Sayıların Yazımı Kuralları

Daha Fazla Pratik

Üleştirme sayılarının yanı sıra sıra sayılarında '2'nci' ve '6'ncı' gibi ünlüyle biten sayıların eklerini tekrar ediniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 665Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Yaz aylarında pazar tezgahlarını süsleyen taze semizotu, hafif ve besleyici olması nedeniyle sofralarda sıkça tercih edilir.

Tüm zorluklara rağmen personelin sergilediği özveri, stratejik planda öngörülen hedeflere vaktinden önce ulaşılmasını sağladı.

Kurumsal gelişimin sürekliliği için yöneticilerin belirli aralıklarla öz eleştiri yapması ve eksiklerini gidermesi beklenir.

Fakülte kurulunda alınan yeni kararlar, gereğinin yapılması amacıyla vakit kaybedilmeden ilgili ana bilim dalı başkanlığına iletildi.

Kamu hizmetlerinde vurdum duymaz bir anlayışla hareket edilmesi, vatandaşların devlet kurumlarına olan güvenini ciddi şekilde sarsmaktadır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kamu hizmetlerinde vurdum duymaz bir anlayışla hareket edilmesi, vatandaşların devlet kurumlarına olan güvenini ciddi şekilde sarsmaktadır.

Cevap

Vatandaşların taleplerine karşı vurdum duymaz bir tutum sergilenmesinin eleştirildiği cümlede 'vurdumduymaz' sözcüğü bitişik yazılmalıdır.

Vurdumduymaz sözcüğü, yapıca 'vurdum' (belirli geçmiş zaman) ve 'duymaz' (geniş zamanın olumsuzu) unsurlarından oluşur. TDK kurallarına göre, birinci ögesi -di (-dı, -du, -dü) ekiyle kurulan bu tip birleşik kelimeler her zaman bitişik yazılır. Cümlede 'vurdum duymaz' şeklinde ayrı yazılması kural ihlalidir.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki birleşik kelimeleri tespit etme

Semizotu, özveri, öz eleştiri, ana bilim dalı ve vurdum duymaz sözcükleri belirlenmiştir.

Yazım yanlışının hangi kelimede olduğunu bulmak için önce birleşik yapılar saptanmalıdır.

Kalıplaşmış yapıları ve TDK kurallarını uygulama

Semizotu ve özveri kelimelerinin bitişik; öz eleştiri ve ana bilim dalı kelimelerinin ayrı yazılması gerektiği doğrulanmıştır.

Her bir kelimenin türüne (bitki adı, akademik terim, anlam kayması vb.) göre güncel TDK yazım kuralları kontrol edilir.

Hatalı kelimenin kuralını belirleme

Vurdumduymaz sözcüğünün TDK Yazım Kılavuzu'ndaki 'Birinci ögesi -di'li geçmiş zaman ekiyle kurulan birleşik kelimeler bitişik yazılır' kuralına (Kural 5.13) tabi olduğu saptanmıştır.

Kelimenin neden bitişik yazılması gerektiği bilimsel kurala dayandırılır.

Anahtar Kavram

Fiil çekim ekleri veya anlam kayması yoluyla kalıplaşmış birleşik kelimelerin yazımı

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 666Soru →

Sayıştay denetçisinin, belediye iştiraklerinden birinin muhasebe servisinde karşılaştığı manzara oldukça düşündürücüydü (I) Kasadaki nakit açığı, sahte faturalar, usulsüz ödemeler (II) Denetçi, titreyen elleriyle dosyayı tutan memura sert bir bakış fırlattı: — Sicil numaranız (III) Memur sükût edince denetçi yanındaki yardımcısına döndü (IV) — Hemen ilgili tüm hesapları bloke edin (V)

Bu parçadaki numaralanmış yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

(.) (...) (?) (.) (!)

(.) (.) (?) (.) (.)

(.) (...) (.) (.) (!)

(.) (.) (.) (.) (!)

(.) (...) (?) (.) (.)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (.) (...) (?) (.) (!)

Cevap

Parçadaki boşluklara sırasıyla nokta, üç nokta, soru işareti, nokta ve ünlem getirilmelidir.

Doğru cevap olan diziliş; birinci bölümdeki tamamlanmış yargı için noktayı, ikinci bölümdeki örnekleme dayalı eksiltili yapı için üç noktayı, üçüncü bölümdeki soru anlamı taşıyan hitap için soru işaretini, dördüncü bölümdeki tamamlanmış eylem için noktayı ve son bölümdeki emir kipiyle kurulan heyecan ifadesi için ünlemi doğru sırayla sunmaktadır.

Adım Adım Çözüm

Birinci cümlenin yapısını incele

Cümle yargı bakımından tamamlanmış olduğu için sonuna nokta (.) getirilmelidir.

Anlamca ve yapıca tamamlanmış cümlelerin sonuna nokta konur.

İkinci ifade bloğunu değerlendir

Örneklerin sıralandığı ancak bir yükleme bağlanmadığı (eksiltili) görüldüğü için üç nokta (...) getirilmelidir.

Yüklemi olmayan veya örneklerin devamı olduğunu belirten cümlelerin sonuna üç nokta konur.

Üçüncü ifadedeki anlam özelliğini belirle

Soru eki veya sözcüğü olmasa da tonlama ile soru anlamı sağlandığı için soru işareti (?) getirilmelidir.

Soru sözü veya eki olmadığı hâlde soru anlamı taşıyan ifadelerin sonuna soru işareti konur.

Dördüncü ve beşinci cümleleri analiz et

Dördüncü ifade tamamlanmış bir yargı olduğundan nokta (.), beşinci ifade ise sert bir emir ve heyecan bildirdiği için ünlem (!) almalıdır.

Tamamlanmış yargılar nokta ile, emir ve şiddetli duygular ünlem işareti ile sonlandırılır.

Anahtar Kavram

Cümle sonu işaretlerinin (nokta, üç nokta, soru işareti, ünlem) görevsel ayrımı ve tonlamaya dayalı soru işaretinin kullanımı.

Tahmini Süre:1m 40s

Soru 667Soru →

Kamu kurumları tarafından hazırlanan resmî raporlarda ve akademik metinlerde kısaltmaların yazımı ile bu kısaltmalara getirilen eklerin kullanımı belirli kurallara bağlanmıştır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımı ve eklerin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmamıştır?

Hava yolu ulaşımında sağlanan kolaylıklar sayesinde T.H.Y. dünya çapında bir marka hâline geldi.

Araştırma kapsamında incelenen bölgenin yaklaşık

500

m^2

'lik bir kısmının ağaçlandırılması planlanıyor.

Marketten alınan

2

kg.'lık un paketlerinin son kullanma tarihlerinin geçtiği fark edildi.

Türk dili üzerine yapılan bilimsel çalışmaların birçoğunda TDK'ye ait güncel sözlükler esas alınmaktadır.

Sınav başvurusu için adayların TRT'dan yapılan son açıklamayı dikkatle takip etmeleri gerekiyor.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türk dili üzerine yapılan bilimsel çalışmaların birçoğunda TDK'ye ait güncel sözlükler esas alınmaktadır.

Cevap

Türk dili üzerine yapılan bilimsel çalışmaların birçoğunda TDK'ye ait güncel sözlükler esas alınmaktadır.

Doğru olan seçenekte 'TDK'ye' kullanımı TDK'nin (Türk Dil Kurumu) güncel yazım kurallarına tamamen uygundur. Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda ek, kısaltmanın son harfinin okunuşuna (Te-De-Ke) göre getirilir ve 'k' harfi her zaman 'ke' sesiyle bittiği için getirilen yönelme durum eki de 'ye' şeklinde olur.

Adım Adım Çözüm

Büyük harfli kısaltmalarda nokta kullanımını kontrol et.

T.H.Y. ifadesindeki noktaların hatalı olduğu belirlendi.

Türkçede sadece T.C. (Türkiye Cumhuriyeti) ve T. (Türkçe) kısaltmalarında nokta kullanılır, diğer büyük harfli kısaltmalarda nokta kullanılmaz.

Ölçü birimleri ve üslü ifadelerin yazım kurallarını incele.

kg. ve

m^2

'lik kullanımlarının hatalı olduğu tespit edildi.

Ölçü birimlerine nokta konmaz ve üslü kısaltmalarda kesme işareti kullanılmaz.

Kısaltmalara getirilen eklerin okunuş uyumunu denetle.

TDK'ye kullanımının doğru, TRT'dan kullanımının hatalı olduğu görüldü.

Büyük harfli kısaltmalarda ek son harfe göre getirilir. 'k' harfi 'ke' diye okunduğu için TDK'ye doğrudur; TRT'den olması gerekirken TRT'dan yazılması yanlıştır.

Anahtar Kavram

Kısaltmaların Yazımı ve Eklerin Getirilmesi

Tahmini Süre:50s

Soru 668Soru →

Noktalama işaretlerinin işlevleri ve Türk Dil Kurumu tarafından belirlenen yazım kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımı doğrudur?

Süpermarketten şu malzemeleri almalısın; un, şeker, yağ ve yumurta.

Dolabın içinde sadece şu sebzeler kalmış: Domates, biber, patlıcan ve kabak.

Romanın en etkileyici cümlesi şuydu: 'Hayat, insanın kendi hikâyesini yazma çabasıdır.'

Dışarıda keskin bir ayaz vardı: ancak: biz yolumuza kararlılıkla devam ettik.

Sınavda sorumlu olduğunuz konular şunlardır: zamirler: sıfatlar ve zarflar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Romanın en etkileyici cümlesi şuydu: 'Hayat, insanın kendi hikâyesini yazma çabasıdır.'

Cevap

Romanın en etkileyici cümlesi şuydu: 'Hayat, insanın kendi hikâyesini yazma çabasıdır.' ifadesinin yer aldığı seçenek doğrudur.

Doğru olan seçenekte, iki nokta işareti bir alıntı cümlesinden önce kullanılmıştır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre alıntılardan önce iki nokta konur ve alıntı yapılan cümle tırnak içinde büyük harfle başlatılır. Bu kullanımda herhangi bir hata yoktur.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki iki noktanın kullanım amacını belirle.

İki nokta, kendisinden sonra bir alıntı yapılacağını göstermektedir.

Türkçede aktarma cümlelerinden (alıntılardan) önce iki nokta konulur.

İki noktadan sonraki kısmın yazım kurallarına uygunluğunu denetle.

Tırnak içindeki ifade tam bir cümle olduğu için büyük harfle başlamıştır.

Alıntılar cümle niteliğindeyse büyük harfle başlar; bu kurala uyulmuştur.

Anahtar Kavram

İki noktanın açıklama, örnekleme ve alıntılardaki kullanımı ile büyük harf kuralı.

Tahmini Süre:50s

Soru 669Soru →

Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için noktalı virgül (;) kullanılır. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kurala uygun bir kullanım vardır?

Mutfak için tabak, çatal, kaşık; banyo için ise sabun, şampuan, havlu aldık.

Sana sadece şunu söyleyeceğim; her zaman dürüst olmalısın.

Bahçedeki çiçekler; baharın gelmesiyle birlikte erkenden açtı.

Bugün hava çok güzel; ancak dışarı çıkmak istemiyorum.

Yarın sabah; erkenden yola çıkmak için hazır olacağız.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mutfak için tabak, çatal, kaşık; banyo için ise sabun, şampuan, havlu aldık.

Cevap

Mutfak gereçleri ve banyo malzemelerini gruplandıran seçenekte noktalı virgül kurala uygun kullanılmıştır.

Mutfak için alınan eşyalar (tabak, çatal, kaşık) kendi içinde virgüllerle ayrılmış bir gruptur. Banyo için alınan eşyalar da (sabun, şampuan, havlu) ayrı bir grubu temsil eder. Bu iki farklı kategoriyi birbirinden ayırmak için noktalı virgülün kullanılması kurala tam olarak uygundur.

Adım Adım Çözüm

Soru kökünde belirtilen 'tür veya takımları ayırma' kuralını hatırla.

Noktalı virgülün, virgülle ayrılmış gruplar arasına gelmesi gerektiği belirlendi.

Sorunun odak noktasını anlamak için kuralın netleştirilmesi gerekir.

Cümlelerdeki kelime gruplarını ve virgül kullanımlarını incele.

Mutfak malzemeleri (tabak, çatal, kaşık) ve banyo malzemeleri (sabun, şampuan, havlu) olmak üzere iki grup tespit edildi.

Kuralın uygulanabileceği yapısal bir bölünme aranmaktadır.

Bu iki grup arasındaki noktalama işaretini kontrol et.

İki grubun tam ortasında noktalı virgülün yer aldığı görüldü.

Noktalı virgülün doğru yerde olup olmadığını teyit etmek için son kontrol yapılır.

Anahtar Kavram

Noktalı virgülün tür veya takımları ayırma görevi

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün sıralı cümleleri ayırma görevini içeren benzer bir soruyla pekiştirme yapabilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 670Soru →

Türkçede büyük harflerin kullanımıyla ilgili kurallar; kurum ve kuruluş adları, tarihi dönemler, coğrafi terimler ve özel mülkiyete konu olan bazı yayın isimleri gibi pek çok farklı alanı kapsamaktadır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı vardır?

Avrupa Birliği'ne üyelik süreciyle ilgili yürütülen müzakereler, ülkemizin dış politika gündeminde önemli bir yer tutmaktadır.

Bu yıl kış aylarında Marmara Denizi'nden gelen soğuk hava dalgası, tarımsal faaliyetlerin aksamasına neden oldu.

Resmî Gazete'de yayımlanan son yönetmelik değişikliğiyle beraber kamu personeli alımlarında yeni kriterler belirlendi.

Orta Çağ'ın sonlarına doğru bilimsel çalışmalarda yaşanan artış, modern dünyanın temellerinin atılmasını sağlamıştır.

Ege Üniversitesi'nin düzenlediği uluslararası sempozyumda, sürdürülebilir enerji kaynakları üzerine yeni bildiriler sunuldu.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ege Üniversitesi'nin düzenlediği uluslararası sempozyumda, sürdürülebilir enerji kaynakları üzerine yeni bildiriler sunuldu.

Cevap

Ege Üniversitesi ifadesine gelen ekin kesme işaretiyle ayrılması yanlıştır.

Doğru cevap, içerisinde yazım yanlışı barındıran seçenektir. Türk Dil Kurumu'nun belirlediği kurala göre; kurum, kuruluş, kurul, merkez ve birim adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Üniversiteler de bu kapsamda değerlendirildiği için 'Ege Üniversitesi'nin' kullanımı hatalıdır, doğrusu 'Ege Üniversitesinin' olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki kurum ve kuruluş adlarını tespit et.

Avrupa Birliği ve Ege Üniversitesi isimleri belirlendi.

Kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerin yazım kuralını uygulamak için.

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılıp ayrılmayacağını kontrol et.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre bu tür adlara gelen ekler ayrılmaz (Ege Üniversitesinin), ancak Avrupa Birliği bu kuralın tek istisnasıdır (Avrupa Birliği'ne).

Yazım kılavuzundaki güncel istisnaları ve temel kuralları ayırt etmek için.

Coğrafi terimlerin ve gazete isimlerinin yazımını incele.

Marmara Denizi'nden ve Resmî Gazete'de kullanımlarının kurala uygun olduğu görüldü.

Diğer özel ad kategorilerindeki büyük harf kullanımını doğrulamak için.

Çağ ve dönem adlarının yazım kuralını uygula.

Orta Çağ'ın ifadesinin hem kelime yapısı hem de ek ayrımı açısından doğru olduğu saptandı.

Tarihî dönem isimlerinin büyük harfle başlayıp ek alması durumunu teyit etmek için.

Anahtar Kavram

Kurum ve Kuruluş Adlarına Gelen Eklerin Yazımı

Soru 671Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Bahçedeki bitkilerin üzerine serpiştirdiği çörek otları, toprağın verimini artırmak amacıyla kullanılıyordu.

Saksıların içinde rengarenk açan aslan ağızları, balkonun havasını bir anda değiştirmişti.

Akşamüzeri başlayan hafif rüzgar, kavurucu sıcakların ardından şehre bir nebze serinlik getirdi.

Küçük çocuk, kalabalığın arasında babasının elini bir anlığına bırakınca bir anda gözden kayboldu.

Yeni aldığı elbisenin yavruağzı rengi, onun ten rengiyle mükemmel bir uyum yakalamıştı.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Saksıların içinde rengarenk açan aslan ağızları, balkonun havasını bir anda değiştirmişti.

Cevap

Birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili yanlışlık, 'aslan ağızları' ifadesinin ayrı yazıldığı cümlede yapılmıştır; bu sözcük 'aslanağzı' şeklinde bitişik yazılmalıdır.

Doğru cevap olan cümlede geçen 'aslan ağızları' ifadesi, bir bitki adını temsil etmektedir. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, birleşme sırasında anlam değişikliğine uğrayan bitki adları (aslanağzı, hanımeli, camgüzeli vb.) bitişik yazılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerde yer alan birleşik sözcükleri (çörek otu, aslanağzı, akşamüzeri, kayboldu, yavruağzı) belirleyin.

Birleşik sözcükler tespit edildi.

Yazım kuralının hangi sözcüklerde aranacağını saptamak gerekir.

Her bir sözcüğün yazım kuralını (anlam kaybı, ses olayı, yer bildirme durumu) kontrol edin.

Kurallar uygulandı.

TDK kurallarına göre bitişik veya ayrı yazılma gerekçelerini doğrulamak gerekir.

'Aslanağzı' sözcüğünün bir bitki adı olduğunu ve her iki kelimenin de anlam kaybına uğradığını göz önünde bulundurarak bitişik yazılması gerektiğini saptayın.

'Aslan ağızları' yazımının yanlış olduğu belirlendi.

Anlam kaymasına uğrayan bitki, hayvan ve renk adları bitişik yazılır.

Anahtar Kavram

Birleşik Kelimelerin Yazımı (Anlam Kayması ve Ses Olayları)

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 672Soru →

Büyük harflerin kullanımıyla ilgili TDK kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun Yaban adlı eserinde, Kurtuluş Savaşı yıllarındaki Anadolu'nun durumu başarıyla yansıtılmıştır.

Orta Doğu Teknik Üniversitesi, yayımladığı son raporla bölgedeki çevre kirliliğine ve su kaynaklarının korunmasına dikkat çekti.

Kış turizminin önemli merkezlerinden biri olan Erciyes Dağı'nda, kayak sezonunun açılmasıyla birlikte yoğunluk yaşanmaya başladı.

Doğanın uyanışını temsil eden çiçekler, her yıl Nisan Ayında bozkırları renklendirerek muhteşem bir manzara oluşturur.

Görevine yeni başlayan Kaymakam, ilçe merkezindeki esnafı ziyaret ederek bölgenin ekonomik durumu hakkında bilgi aldı.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Doğanın uyanışını temsil eden çiçekler, her yıl Nisan Ayında bozkırları renklendirerek muhteşem bir manzara oluşturur.

Cevap

Doğanın uyanışıyla ilgili cümlede geçen 'Nisan Ayında' ifadesi hatalıdır; doğrusu 'nisan ayında' olmalıdır.

Baharın gelişiyle ilgili cümlede kullanılan 'Nisan Ayında' ifadesi yanlıştır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, belirli bir tarihi (gün ve yıl) belirtmeyen ay ve gün adları küçük harfle başlar. Cümlede 'her yıl' ifadesi kullanıldığı için belirli bir andan değil, genel bir zamandan söz edilmektedir. Bu nedenle 'nisan ayında' şeklinde yazılmalıydı.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki ay ve gün adlarını tespit et ve belirli bir tarih bildirip bildirmediğini kontrol et.

D seçeneğinde 'Nisan' kelimesi geçmektedir ve 'her yıl' ifadesi kullanıldığı için belirli bir yıla veya güne işaret etmemektedir.

TDK kurallarına göre belirli bir tarih bildirmeyen ay adları küçük harfle başlar.

Diğer seçeneklerdeki kurum, yer, makam ve olay adlarının büyük harf kurallarını denetle.

Kurtuluş Savaşı (Olay), Orta Doğu Teknik Üniversitesi (Kurum), Erciyes Dağı (Yer), Kaymakam (Makam) ifadelerinin tamamı kurallara uygundur.

Özel isimler ve özel ismin yerine geçen makam adları büyük harfle başlamalıdır.

Anahtar Kavram

Ay ve gün adlarının yazımı ile özel isimlerin (kurum, yer, makam, olay) büyük harf kuralları.

Tahmini Süre:45s

Soru 673Soru →

Bir kütüphanede kitapların tasnifi ve ödünç verilmesiyle ilgili hazırlanan bilgilendirme notundaki aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Kütüphanedeki her rafa yirmişer kitap dizilmesi kararlaştırıldı.

Ödünç alınan kitapların 2'nci kattaki danışmaya iade edilmesi gerekmektedir.

Bir üye, kütüphane bünyesinden tek seferde en fazla on beş kitap alabilir.

Kütüphane binasının restorasyon çalışmaları 1995'te tamamlanmıştır.

Okuma salonundaki çalışma masaları 4'er kişilik gruplar için uygundur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Okuma salonundaki çalışma masaları 4'er kişilik gruplar için uygundur.

Cevap

Okuma salonundaki masaların kapasitesini belirten '4'er' ifadesi yanlıştır; üleştirme sayıları daima yazıyla (dörder) yazılmalıdır.

Türkçede üleştirme sayıları (paylaştırma bildiren sayılar) rakamla değil, sadece yazıyla yazılır. Dolayısıyla '4'er' kullanımı yanlıştır, doğrusu 'dörder' olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki sayı ifadelerini tespit et.

yirmişer, 2'nci, on beş, 1995'te, 4'er.

Yazım yanlışı olup olmadığını kontrol etmek için odak noktalarını belirlemek gerekir.

Tespit edilen sayıların TDK kurallarına uygunluğunu kontrol et.

Üleştirme sayıları (paylaştırma bildiren sayılar) Türkçede rakamla yazılamaz.

TDK Yazım Kılavuzu'na göre üleştirme sayıları sadece yazıyla belirtilir.

Anahtar Kavram

Üleştirme Sayılarının Yazımı

Daha Fazla Pratik

Üleştirme sayılarının yazımı ile sıra sayılarının ekle yazımı arasındaki farkları tekrar etmek bu konudaki hataları önleyecektir.

Tahmini Süre:45s

Soru 674Soru →

Noktalama işaretlerinin (kesme, tırnak, yay ayraç, kısa çizgi) kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

Türk Dil Kurumu Başkanlığına sunulan yeni rapor; dilimizin zenginliklerini, imkânlarını ve köklü geçmişini bir kez daha kanıtlıyor.

Tanzimat Dönemi sanatçıları; roman, hikâye ve tiyatro gibi türlerde Batılı tarzda ilk eserleri (örneğin Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat) vermişlerdir.

İtalyan edebiyatının başyapıtı kabul edilen "İlahi Komedya"yı (Dante Alighieri [1265-1321]) her sanatseverin mutlaka okuması gerekir.

Avrupa Birliği'ne üyelik süreci (1963-günümüz); Türkiye'nin dış politikasını, hukuk sistemini ve ekonomik yapısını derinden etkilemiştir.

Yarınki toplantıda, "Ankara-Sivas" hızlı tren hattının açılışına dair -teknik aksaklıklar giderilirse- kesin bir tarih verilmesi bekleniyor.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İtalyan edebiyatının başyapıtı kabul edilen "İlahi Komedya"yı (Dante Alighieri [1265-1321]) her sanatseverin mutlaka okuması gerekir.

Cevap

İtalyan edebiyatının başyapıtı olan eserin yazar ve tarih bilgisinin verildiği seçenekte, ayraçların iç içe kullanım sırası hatalıdır.

Doğru cevap olan seçenekte ayraçların kullanım sırası hatalıdır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, ayraç içinde ayraç kullanılması gereken durumlarda en dışta köşeli ayraç [ ], onun içinde ise yay ayraç ( ) kullanılır. Cümlede ise tam tersi bir uygulama yapılmıştır. Doğru kullanım şu şekilde olmalıydı: [Dante Alighieri (1265-1321)].

Adım Adım Çözüm

Tırnak işareti ve kesme işareti ilişkisini kontrol et.

"İlahi Komedya"yı ifadesinde tırnaktan sonra ek geldiği için kesme işareti kullanılmamıştır.

TDK kurallarına göre tırnak içine alınan sözlerden sonra gelen ekleri ayırmak için kesme işareti kullanılmaz.

Ayraçların (yay ayraç ve köşeli ayraç) iç içe kullanım sırasını incele.

Cümlede ( [ ] ) şeklinde bir sıralama yapılmıştır.

TDK kuralına göre ayraç içinde ayraç kullanılması gereken durumlarda yay ayraçtan ( ) önce köşeli ayraç [ ] kullanılır. Yani doğru sıralama [ ( ) ] olmalıdır.

Hatalı kullanımı tespit et.

(Dante Alighieri [1265-1321]) kullanımı yanlıştır.

Dışarıdaki yay ayraç yerine köşeli ayraç, içerideki köşeli ayraç yerine yay ayraç gelmeliydi.

Anahtar Kavram

Ayraçların (Yay ve Köşeli Ayraç) İç İçe Kullanım Kuralı

Daha Fazla Pratik

Kurum adlarına gelen eklerin kesme ile ayrılmaması kuralı ile 'Avrupa Birliği' istisnasını tekrar gözden geçirin.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 675Soru →

Türkçede kesme işareti, tırnak işareti, yay ayraç ve kısa çizgi gibi noktalama işaretlerinin kullanımı belirli kurallara ve istisnalara tabidir. Bu kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Türk Dil Kurumunun son yayımladığı Güncel Türkçe Sözlük'te, dilimize yeni giren pek çok terimin tanımı güncellenmiştir.

Bu tarihî şehir; mimarisi, doğal güzellikleri ve mutfak kültürüyle -ki bunlar turizmin can damarıdır- her yıl binlerce ziyaretçiyi ağırlıyor.

Avukatlar, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun ilgili maddelerini dayanak göstererek davanın seyrini değiştirecek bir savunma yaptılar.

Boğaz Köprümüz'ün ışıklandırması, her akşam İstanbul Boğazı'nın eşsiz manzarasını seyredenleri büyülemeye devam ediyor.

Servetifünun döneminin önde gelen isimlerinden Halit Ziya'nın (Uşaklıgil) 'Aşk-ı Memnu' romanı, Türk edebiyatında realizmin zirvesidir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Boğaz Köprümüz'ün ışıklandırması, her akşam İstanbul Boğazı'nın eşsiz manzarasını seyredenleri büyülemeye devam ediyor.

Cevap

Dördüncü seçenekte yer alan 'Boğaz Köprümüz'ün' ifadesinde kesme işaretinin kullanımı yanlıştır; doğrusu 'Boğaz Köprümüzün' şeklinde olmalıdır.

Kesme işaretinin kullanım kurallarına göre; sonunda üçüncü kişi iyelik eki (-ı, -i, -u, -ü) bulunan özel adlara, bu ek dışında başka bir iyelik eki (benim, senin, bizim, sizin gibi) getirildiğinde kesme işareti kullanılmaz. 'Boğaz Köprüsü' özel adı 'bizim' anlamı katan '-ümüz' ekini aldığında 'Boğaz Köprümüz' olur ve buna eklenen yönelme, tamlayan gibi ekler (Boğaz Köprümüzün) kesme işaretiyle ayrılmaz.

Adım Adım Çözüm

Seçenekteki özel adın yapısını ve ekini inceleyin.

Özel ad 'Boğaz Köprüsü'dür ve sonunda 3. kişi iyelik eki (-ü) bulunmaktadır.

Türkçede iyelik eki değişimiyle ilgili özel bir kesme işareti kuralı bulunmaktadır.

İyelik eki değişimi kuralını uygulayın.

Sonunda 3. kişi iyelik eki olan özel adlara, bu ek dışında başka bir iyelik eki (burada 1. çoğul kişi -ümüz) getirildiğinde kesme işareti kullanılmaz.

TDK kurallarına göre bu tür durumlarda kesme işareti kullanımı noktalama yanlışıdır.

Diğer seçeneklerdeki kritik kuralları (kurum, kanun, yay ayraç) kontrol ederek karşılaştırın.

Kurum adlarına eklerin ayrılmaması, kanun adlarına ise ayrılması gibi kurallar diğer şıklarda doğru uygulanmıştır.

Seçeneklerin çeldirici gücünü ve doğruluğunu teyit etmek için kapsamlı analiz gereklidir.

Anahtar Kavram

İyelik eki değişen özel adlarda ve kurum/kanun isimlerinde kesme işareti kullanımı.

Alternatif Yöntem

Soruyu çözerken kurum (TDK, TBMM) ve kanun (Medeni Kanun) ayrımını yapmak, ayrıca 'Kuşadası'ndaki' yerine 'Kuşadamızdaki' örneğinde olduğu gibi iyelik değişimini kontrol etmek en hızlı yoldur.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 676Soru →

Türkçede noktalı virgülün (;) temel görevlerinden biri, cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmaktır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) bu işleviyle kullanılmıştır?

Kütüphanede edebiyat bölümünde roman, öykü; fen bölümünde ise fizik, kimya kitapları yer almaktadır.

Size şunu söylemeliyim; çalışmadan gerçek bir başarı elde edilemez.

Pazar sepetinin içinde şunlar vardı; elmalar, armutlar ve portakallar.

Akşam eve çok geç geldim; yorgun olduğum için hemen uyudum.

Sayın Başkan; konuşmanıza başlamadan önce dosyaları incelemeniz gerekiyor.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kütüphanede edebiyat bölümünde roman, öykü; fen bölümünde ise fizik, kimya kitapları yer almaktadır.

Cevap

Kütüphanede edebiyat bölümünde roman, öykü; fen bölümünde ise fizik, kimya kitapları yer almaktadır.

Doğru seçenekte, edebiyat kitapları (roman, öykü) ve fen kitapları (fizik, kimya) olmak üzere iki ayrı kategori oluşturulmuştur. Bu kategorilerin her biri kendi içinde virgülle ayrıldığı için, iki kategoriyi birbirinden ayırmak amacıyla noktalı virgül kullanılması Türk Dil Kurumu'nun 'tür veya takımları birbirinden ayırmak' kuralına tam olarak uygundur.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki gruplandırmaları analiz edin.

Cümlede 'roman, öykü' (edebiyat grubu) ve 'fizik, kimya' (fen grubu) şeklinde iki farklı küme bulunmaktadır.

Noktalı virgülün tür veya takımları ayırma görevini test etmek.

Noktalama işaretinin gruplar arasındaki konumunu kontrol edin.

İki farklı grubun tam ortasında noktalı virgül kullanılmıştır.

Türleri birbirinden ayırmak için doğru işaretin seçildiğini doğrulamak.

Anahtar Kavram

Noktalı Virgülün Tür ve Takımları Ayırma Görevi

Soru 677Soru →

Bir kamu kurumunda hazırlanan resmî yazışma metinlerinde kelimelerin Türk Dil Kurumu (TDK) güncel yazım kılavuzuna uygun kullanımı, ifadenin resmîyeti ve doğruluğu açısından kritiktir. Hatalı yazılan bir sözcük, belgenin kurumsal ciddiyetine zarar verebilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazımı karıştırılan bir sözcüğün kullanımıyla ilgili yazım yanlışı yapılmıştır?

Vatandaşların dilekçe ile yaptığı müracaatların sonuçları, ilgili birim tarafından posta yoluyla iletilecektir.

İhaleye katılan müteahhit firmanın teknik yeterlilik belgeleri, komisyon tarafından titizlikle incelenmiştir.

Emniyet teşkilatında görevli komiser, asayiş denetimlerine yönelik yeni çalışma planını şubeye sundu.

Belediye tarafından yürütülen altyapı çalışmaları, çevre yollarında yarın sabah itibariyle başlayacaktır.

Personelin sağlık beyanlarında yer alan alerji durumları, kurum tabipliği tarafından sisteme kaydedildi.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye tarafından yürütülen altyapı çalışmaları, çevre yollarında yarın sabah itibariyle başlayacaktır.

Cevap

Çevre yollarındaki çalışmaların başlama zamanını belirten cümlede geçen 'itibariyle' sözcüğü yanlış yazılmış olup doğrusu 'itibarıyla' olmalıdır.

Belediye çalışmalarının vaktini belirten cümlede geçen

itibariyle

ifadesi bir yazım yanlışıdır. Türk Dil Kurumu (TDK) güncel yazım kılavuzuna göre bu zarfın doğru yazımı

itibarıyla

şeklindedir. Günlük konuşma dilindeki söyleyiş alışkanlığı bu hatanın en yaygın nedenidir.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki yazımı karıştırılmaya müsait temel sözcükleri (müracaat, müteahhit, komiser, itibariyle, alerji) tespit et.

Sözcüklerin TDK yazım kurallarına göre mevcut durumları belirlendi.

Yazım yanlışını bulmak için riskli sözcüklere odaklanmak gerekir.

Tespit edilen sözcükleri TDK güncel yazım kılavuzu verileriyle karşılaştır.

A, B, C ve E seçeneklerindeki sözcüklerin doğru yazıldığı görüldü.

Doğru seçenekleri eleyerek hata yapılan noktayı netleştirmek amaçlanır.

D seçeneğinde kullanılan 'itibariyle' sözcüğünün ek alımındaki ses özelliklerini incele.

TDK'ye göre bu sözcüğün 'itibarıyla' şeklinde yazılması gerektiği belirlendi.

Sözcüğün kalıplaşmış doğru yazımını tespit ederek sonuca ulaşılır.

Anahtar Kavram

Yazımı Karıştırılan Sözcüklerin TDK Kurallarına Göre Yazımı

Alternatif Yöntem

Şüpheli sözcüklerde TDK sözlük uygulaması üzerinden kontrol yapmak veya sözcüğün kökenindeki ses değişimlerini gözden geçirmek hataları önleyebilir.

Tahmini Süre:45s

Soru 678Soru →

Kamu personelinin görev ve sorumlulukları üzerine hazırlanan aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) yanlış kullanılmıştır?

Liyakatli bir yönetici; tarafsız, dürüst ve vizyon sahibi bir profil çizerek çalışanlarına örnek olmalıdır.

Kurumun stratejik hedefleri şunlardır; verimliliği artırmak, dijital dönüşümü tamamlamak ve hizmet kalitesini standardize etmek.

Sayısal branşlardan matematik, fizik, kimya; sözel branşlardan ise Türkçe, tarih ve coğrafya öğretmenleri seminere katıldı.

Evraklar incelendi, dosyalar arşivlendi; eksik görülen belgeler için ilgili birimlere resmi yazı yazıldı.

Ankara, İstanbul, İzmir büyükşehir belediyeleridir; Çankırı, Kırşehir, Yozgat ise il belediyeleridir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurumun stratejik hedefleri şunlardır; verimliliği artırmak, dijital dönüşümü tamamlamak ve hizmet kalitesini standardize etmek.

Cevap

Kurumun stratejik hedefleriyle ilgili maddelerin sıralandığı seçenekte noktalı virgülün kullanımı yanlıştır; çünkü açıklama ve örnekleme yapılacak yerlerde iki nokta kullanılır.

Stratejik hedeflerin açıklandığı cümlede 'şunlardır' ifadesi bir listenin başlayacağını bildirmektedir. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, kendisiyle ilgili açıklama verilecek veya örnek sıralanacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur. Bu nedenle noktalı virgül kullanımı hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki noktalı virgülün kullanım amacını belirle.

'Şunlardır' ifadesinden sonra bir liste geldiği görülmektedir.

TDK kurallarına göre açıklama yapılacak veya örnek verilecek ifadelerden sonra hangi noktalama işaretinin geleceğini tespit etmek gerekir.

Noktalı virgül ile iki noktanın görevlerini karşılaştır.

Noktalı virgülün açıklama yapma görevi yoktur; bu görev iki noktaya (:) aittir.

Kavramsal karışıklığı gidermek ve doğru kuralı uygulamak için gereklidir.

Hatalı kullanımı tespit et.

'şunlardır;' kullanımı yerine 'şunlardır:' kullanımı gelmelidir.

Cümle yapısı bir açıklamaya işaret ettiği için noktalı virgül kullanımı yazım yanlışına yol açmıştır.

Anahtar Kavram

Noktalı virgül, kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerde kullanılmaz; bu görev iki noktaya aittir.

Tahmini Süre:50s

Soru 679Soru →

Türkçede noktalı virgül (;); cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri bağlamak veya ikiden fazla eş değer öge arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra kullanılabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgülün (;) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Pazardan elma, armut, şeftali; ıspanak, pırasa, lahana aldım.

Genç ressam; renkleri, fırça darbelerini ve ışığı ustalıkla kullanarak herkesi şaşırttı.

İşlerini vaktinde bitirmiş, raporlarını hazırlamıştı; ancak sunum için hâlâ biraz heyecanlıydı.

Sanatçının en önemli ilkesi şudur; her zaman özgün kalarak yeniliğin peşinden koşmak.

Türkiye, Azerbaycan, Türkmenistan; Almanya, Fransa, İngiltere dış politikada farklı yaklaşımlara sahiptir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sanatçının en önemli ilkesi şudur; her zaman özgün kalarak yeniliğin peşinden koşmak.

Cevap

Sanatçının en önemli ilkesi şudur; her zaman özgün kalarak yeniliğin peşinden koşmak.

Doğru yanıt olan cümlede, 'şudur' kelimesinden sonra sanatçının ilkesine dair bir açıklama yapılmaktadır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre kendisiyle ilgili açıklama verilecek cümlenin sonuna noktalı virgül (;) değil, iki nokta (:) konulmalıdır. Bu nedenle noktalı virgül kullanımı hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki noktalı virgülün kullanım amaçlarını belirleme

A, B, C ve E seçeneklerindeki kullanımların TDK'nin gruplandırma, sıralı cümle ve özne belirginleştirme kurallarına uygun olduğu görüldü.

Hatalı kullanımı bulmak için her seçeneğin bir kurala dayanıp dayanmadığı kontrol edilmelidir.

Hatalı seçeneği tespit etme

'Sanatçının en önemli ilkesi şudur' ifadesinden sonra bir açıklama gelmektedir.

Türkçe dil bilgisinde kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur.

Anahtar Kavram

Noktalı Virgül ve İki Nokta Ayrımı

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 680Soru →

İki noktanın (:) kullanımı ve bu işaretten sonra gelen ifadenin büyük ya da küçük harfle başlamasıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmamıştır?

Gelecek kuşaklara bırakacağımız en değerli miras şudur: doğayı koruma bilinci.

Haftalık çalışma planımda şu dersler yer alıyor; Türkçe, Matematik ve Tarih.

Bahçedeki meyve ağaçlarının çoğu çiçek açmıştı: Kayısı, erik ve şeftali.

Bilim insanları şu gerçeği her fırsatta vurguluyor, iklim krizi artık kapımızda.

Size tek bir tavsiyem var: her başarılı insanın arkasında büyük bir sabır vardır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gelecek kuşaklara bırakacağımız en değerli miras şudur: doğayı koruma bilinci.

Cevap

Doğayı koruma bilinci ifadesinin küçük harfle başladığı ve öncesinde iki noktanın kullanıldığı seçenek doğrudur.

Gelecek kuşaklara bırakılacak mirasın açıklandığı cümlede, 'şudur' ifadesinden sonra yapılan açıklama bir tam cümle olmadığı için küçük harfle (doğayı...) başlatılmıştır ve işaret olarak iki nokta seçilmiştir. Bu kullanım TDK kurallarına tamamen uygundur.

Adım Adım Çözüm

Noktalama işareti kontrolü

Cümlede bir açıklama veya örnekleme yapılacağı için iki nokta (:) kullanımı tespit edilmiştir.

Türkçede kendisiyle ilgili açıklama verilecek veya örnek sıralanacak cümlelerin sonuna iki nokta konur.

Yazım kuralı (büyük/küçük harf) kontrolü

İki noktadan sonra gelen ifade bir cümle niteliği taşımadığı ve özel isim olmadığı için küçük harfle başlamıştır.

TDK kurallarına göre iki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle değilse küçük harfle başlar.

Anahtar Kavram

İki Noktadan Sonra Gelen İfadelerin Yazımı

Alternatif Yöntem

İki noktadan sonra gelen kısmın bir 'cümle' olup olmadığını anlamak için yüklemi olup olmadığına bakabilirsiniz. Yüklem varsa büyük harf, sadece örnek sıralanıyorsa küçük harf (özel isim hariç) kullanılır.

Tahmini Süre:45s

ÖncekiSayfa 34 / 68Sonraki

Yazım ve Noktalama

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar