Yazım ve Noktalama

1356 soru

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Sınavda sorumlu olduğunuz konular şunlardır: sözcükte anlam, cümlede anlam ve paragraf.

Atatürk, eğitimin önemini şu sözle vurgular: 'Eğitimdir ki bir milleti ya hür, müstakil, şanlı bir toplum yapar ya da esarete terk eder.'

Bu yörenin en meşhur ürünleri şunlardır; incir, zeytin ve üzüm.

Zamir: İsimlerin yerini geçici olarak tutan sözcüklere verilen genel addır.

Kendimi şu şekilde savunuyorum: Ben bu olayda herhangi bir ihmalde bulunmadım.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu yörenin en meşhur ürünleri şunlardır; incir, zeytin ve üzüm.

Cevap

İncir, zeytin ve üzüm örneklerinin sıralandığı cümlede noktalı virgül kullanılması yanlıştır; burada iki nokta kullanılmalıdır.

İncir, zeytin ve üzüm örneklerinin verildiği cümlede, kendisinden sonra örnek verilecek ifadenin sonuna noktalı virgül (;) getirilmiştir. Türk Dil Kurumu kurallarına göre kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konulmalıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki noktalama işaretinin görevini belirle.

Cümlede 'şunlardır' ifadesinden sonra örnekler sıralanmaktadır.

Türkçede kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta konur.

Noktalı virgül ve iki nokta ayrımını kontrol et.

Cümlede örneklerden önce noktalı virgül (;) kullanıldığı görülmektedir.

Noktalı virgül, tür veya takımları ayırmak ya da ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmak için kullanılır; örnek vermeye giriş için kullanılmaz.

Yazım kuralları açısından doğruluğu teyit et.

Örneklerin sıralandığı yerlerde iki nokta (:) kullanımı zorunludur.

Kural ihlali tespit edilmiştir.

Anahtar Kavram

İki Noktanın Kullanım Alanları ve Büyük Harf Kuralı

Soru 682Soru →

Resmi belgelerin ve idari yazışmaların dil bilgisi kurallarına uygunluğu, kamu hizmetindeki ciddiyetin ve profesyonelliğin bir göstergesidir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'de', 'ki' veya 'mi' yapılarının yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Halbuki personelin özlük haklarına dair yapılan bu yeni düzenleme, birçok mağduriyeti giderecek niteliktedir.

İlgili birimler, dilekçedeki eksiklikleri tespit etti mi ki dosyanın henüz tekemmül etmediğini iddia ediyorsunuz?

Kurum amiri de takdir eder ki bu tür stratejik projelerde kolektif bir çalışma disiplini ve eş güdüm esastır.

Mülakat aşamasında başarılı olsa da güvenlik soruşturmasındaki bir pürüz nedeniyle atama süreci durduruldu.

Veri tabanına girilen bilgilerde ki tutarsızlıklar, yıl sonu raporlarının hatalı sonuçlanmasına sebebiyet vermektedir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Veri tabanına girilen bilgilerde ki tutarsızlıklar, yıl sonu raporlarının hatalı sonuçlanmasına sebebiyet vermektedir.

Cevap

Veri tabanına girilen bilgilerdeki tutarsızlıkların belirtildiği cümlede 'ki' yapısı sıfat yapan ek görevinde olmasına rağmen ayrı yazılarak hata yapılmıştır.

Doğru cevap olan seçenekte 'bilgilerde ki' ifadesi yer almaktadır. Buradaki '-ki', bir ismi niteleyerek sıfat türeten bir ektir. Türkçede sıfat yapan '-ki' ve ilgi zamiri olan '-ki' her zaman kelimeye bitişik yazılır. Bu kelimeye '-ler' eki getirildiğinde ('bilgilerdekiler') yapının anlamlı kalması da bunun bir ek olduğunu ve bitişik yazılması gerektiğini kanıtlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki 'de', 'ki' ve 'mi' yapılarının görevlerini analiz etmek.

Seçeneklerdeki yapıların bağlaç mı, edat mı yoksa ek mi olduğu belirlenmiştir.

Yazım kuralının doğruluğunu teyit etmek için öncelikle dil bilgisel görevin belirlenmesi gerekir.

'ki' yapısının yazımını kontrol etmek için '-ler' çoğul eki testini uygulamak.

'bilgilerde-ki-ler' ifadesi anlamlı bir yapı oluşturmaktadır.

Kelimeye '-ler' eki getirildiğinde yapı anlamlı oluyorsa o 'ki' ektir ve bitişik yazılmalıdır.

'de' yapısı için cümleden çıkarma yöntemini kullanmak.

'Kurum amiri takdir eder ki...' cümlesinde anlam bozulmadığı için 'de' bağlaçtır ve ayrı yazılmalıdır.

Bağlaç olan 'de/da' cümleden çıkarıldığında anlamda daralma olsa da temel bozulma meydana gelmez.

Anahtar Kavram

Sıfat Yapan -ki ve Bağlaç Olan de/ki Ayrımı

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 683Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Baharın gelişiyle birlikte bahçedeki hanımelileri özenle budamaya başladı.

Yaşanan bu büyük değişikliği sınıftaki kimsenin farkettiğini sanmıyorum.

Bu iki tarihi tabloyu birbirinden ayırt etmek için uzman olmak gerekiyor.

Cüzdanını kaybettiğini anlayınca hemen en yakın polis merkezine gitti.

Bize gösterdiği bu yakın ilgi ve alaka için kendisine teşekkür ettik.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yaşanan bu büyük değişikliği sınıftaki kimsenin farkettiğini sanmıyorum.

Cevap

Cümledeki 'farkettiğini' sözcüğü yanlış yazılmıştır; doğrusu 'fark ettiğini' olmalıdır.

Türkçe yazım kurallarına göre, 'etmek, edilmek, eylemek, olmak, olunmak' yardımcı fiilleriyle kurulan birleşik fiillerde, birinci kelimede herhangi bir ses düşmesi veya türemesi yoksa bu fiiller ayrı yazılır. 'Fark' kelimesinde herhangi bir ses olayı gerçekleşmediği için 'fark etti' şeklinde ayrı yazılması gerekirken bitişik yazılarak hata yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki birleşik sözcükleri (hanımeli, fark etmek, ayırt etmek, kaybetmek, teşekkür etmek) tespit et.

Birleşik sözcükler belirlendi.

Yazım kuralının hangi sözcük üzerinde uygulanacağını anlamak için.

Yardımcı fiille (etmek, olmak) kurulan birleşik fiillerde ses düşmesi veya türemesi olup olmadığını kontrol et.

'fark + etmek' yapısında herhangi bir ses olayı (ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi) yoktur.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre ses olayı yoksa bu tür birleşik fiiller ayrı yazılır.

Yanlış yazılan kelimeyi belirle.

'farkettiğini' şeklinde bitişik yazılan kelimenin 'fark ettiğini' şeklinde ayrı yazılması gerektiği sonucuna varıldı.

Kural ihlali yapıldığı için.

Anahtar Kavram

Yardımcı Fiillerle Kurulan Birleşik Fiillerin Yazımı

Alternatif Yöntem

Sözcükleri birleştirirken 'fark-ı etmek' veya 'fark-ı-ı etmek' gibi bir zorlama olup olmadığına bakın; ses akışı doğal birleşimi (ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi gibi) gerektirmiyorsa ayrı yazın.

Tahmini Süre:45s

Soru 684Soru →

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımı doğrudur?

Akşam saatlerinde T.H.Y. uçağıyla Ankara'ya gidecek.

Sözcüğün doğru yazımı için TDK'ya bakmalısın.

Pazardan 3 kg.'lık bir çuval patates aldım.

Maçın özeti bu akşam TRT'den yayımlanacak.

Cetvelin boyu tam olarak 30 cm.'dir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Maçın özeti bu akşam TRT'den yayımlanacak.

Cevap

Maçın özeti bu akşam TRT'den yayımlanacak.

Doğru olan cümlede büyük harfle yapılan kısaltma (TRT) noktasız yazılmış ve getirilen ek son harfin okunuşuna (Te-Re-Te-den) tam uyum sağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki kısaltmaları ve getirilen ekleri tespit et.

Tespit edilenler: T.H.Y., TDK'ya, kg.'lık, TRT'den, cm.'dir.

Yazım kurallarına uygunluğu denetlemek için odak noktalarını belirlemek gerekir.

Büyük harfle yapılan kısaltmalarda nokta kullanımını ve ek getirme kuralını kontrol et.

T.H.Y. (nokta yanlış), TDK'ya (ek yanlış), TRT'den (doğru).

Büyük harfli kısaltmalarda nokta kullanılmaz ve ek son harfin okunuşuna göre gelir.

Küçük harfle yapılan ölçü birimi kısaltmalarını kontrol et.

kg.'lık ve cm.'dir kullanımlarında nokta kullanıldığı için hatalıdır.

TDK kurallarına göre ölçü birimlerinde nokta kullanılmaz.

Anahtar Kavram

Kısaltmaların Yazımı ve Eklerin Getirilmesi

Soru 685Soru →

Türkçede kesme işareti, tırnak işareti, yay ayraç ve çizgilerin kullanımıyla ilgili kurallar ve bu kuralların istisnaları oldukça detaylıdır. Bu kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Kuşadamızdaki liman genişletme çalışmaları, Ege Bölgesi'nin turizm potansiyelini artırmak amacıyla titizlikle yürütülüyor.

Avrupa Birliği'ne üyelik süreci, Türkiye'nin dış politikasında son elli yıldır en çok tartışılan konulardan biri olmuştur.

Türk Bayrağı Kanunu (2893 Sayılı Kanun)'nun ilgili maddelerinde, bayrağın kullanımıyla ilgili hukuki yaptırımlar açıkça ifade edilmiştir.

Yakup Kadri'nin 'Yaban'ını okuyan bir genç, Kurtuluş Savaşı Dönemi'ndeki Anadolu'nun durumunu çok daha iyi kavrayacaktır.

Bakanlar Kurulunca kabul edilen yeni yönetmelik, Türk Dil Kurumu Başkanlığının resmi internet sitesinde kamuoyuna duyuruldu.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türk Bayrağı Kanunu (2893 Sayılı Kanun)'nun ilgili maddelerinde, bayrağın kullanımıyla ilgili hukuki yaptırımlar açıkça ifade edilmiştir.

Cevap

Türk Bayrağı Kanunu (2893 Sayılı Kanun)'nun cümlesinde kesme işaretinin yay ayraçtan sonra kullanılması yanlıştır; kesme işareti özel isimden hemen sonra, yay ayraçtan önce kullanılmalıdır.

Doğru cevap olan seçenekteki hata, ekin yay ayraçtan sonra getirilmesidir. Türk Dil Kurumu'nun 'Noktalama İşaretleri' kılavuzuna göre, özel adlara getirilen ekleri ayırmak için kullanılan kesme işareti, yay ayraçtan önce konulmalıdır. Yani doğru kullanım 'Türk Bayrağı Kanunu'nun (2893 Sayılı Kanun)' şeklinde olmalıydı.

Adım Adım Çözüm

Özel isim ve ek ilişkisini incelemek

Cümlede 'Türk Bayrağı Kanunu' özel ismine '-nun' tamlayan eki getirilmiştir.

Türkçede özel isimlere gelen çekim eklerinin nasıl ayrılacağını belirlemek gerekir.

Yay ayraç ve ek kullanım kuralını kontrol etmek

TDK kuralına göre özel adlara ek getirildiğinde kesme işareti yay ayraçtan önce kullanılır.

Ekin ait olduğu sözcüğün netleşmesi ve yay ayracın ekten sonra gelmesi kuralını doğrulamak için.

Diğer seçeneklerdeki çeldiricileri değerlendirmek

Kuşadamız (iyelik eki değişimi), Avrupa Birliği (istisna), Tırnak sonrası ek kullanımı ve kurum adları kurallarının doğru uygulandığı görüldü.

Sorunun diğer unsurlarının doğruluğunu teyit ederek yanlış seçeneği kesinleştirmek için.

Anahtar Kavram

Özel Adlarda Kesme İşareti ve Yay Ayraç İlişkisi

İpuçları

Cümledeki özel isimlerin (kanun, kurum, yer adı) aldığı ekleri ve bu eklerin ayrılma biçimlerini tek tek inceleyin.

Özellikle yay ayraç (parantez) kullanılan bir özel isimde, ekin parantezden önce mi sonra mı ayrıldığını kontrol edin.

TDK'nin 'Özel isimlere ek getirildiğinde kesme işareti yay ayraçtan önce kullanılır' kuralını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Kurum/kuruluş istisnalarını (özellikle Avrupa Birliği ve Başbakanlık gibi örnekleri) ve iyelik eki değişen yer adlarını (Boğaz Köprümüz vb.) tekrar gözden geçirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Noktalama sorularında karmaşık yapılarda (parantezli, tırnaklı) önce 'ek kök' ayrımını yapın. Ekin asıl kelimeye mi yoksa parantez içindeki açıklamaya mı ait olduğunu belirleyin. Ek asıl kelimeye aitse, parantezin araya girmesi ekin yerini değiştirmemelidir.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 686Soru →

İki noktanın (:) kullanımı ve bu işaretten sonra gelen ifadelerin yazımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi'nde şu ilke yer alır: Bütün insanlar özgür, onur ve haklar bakımından eşit doğarlar.

Bu bölgede kış mevsiminde şu meyveler daha çok tüketilir: portakal, mandalina, elma ve ayva.

Kurumun yeni hizmet politikası şu üç temel ilkeye dayanmaktadır; inovasyon, yerlilik ve verimlilik.

Ünlü yazar, sanatın işlevini şu sözlerle ifade etmiştir: 'Sanat, tabiatın içindeki gizli manayı bulup çıkarmaktır.'

Antik kazı alanında şu medeniyetlere ait kalıntılar bulundu: Hitit, Frig, Lidya ve Urartu.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurumun yeni hizmet politikası şu üç temel ilkeye dayanmaktadır; inovasyon, yerlilik ve verimlilik.

Cevap

Kurumun yeni hizmet politikası şu üç temel ilkeye dayanmaktadır; inovasyon, yerlilik ve verimlilik.

Türkçede kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur. Seçeneklerdeki kurum politikasıyla ilgili ilkelerin sıralandığı cümlede ise iki nokta yerine noktalı virgül (;) kullanılmıştır. Bu durum temel bir noktalama hatasıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki iki noktanın (:) kullanım amaçlarını (açıklama, örnekleme, alıntı) belirleyin.

Cümlelerin bir kısmında alıntı, bir kısmında örnekleme ve bir kısmında açıklama yapıldığı görülmektedir.

İki noktanın farklı kullanım işlevlerini ayırt etmek, doğru noktalama işaretini seçmek için gereklidir.

İki noktadan sonra gelen bölümlerin büyük-küçük harf durumunu kontrol edin.

Tam cümlelerin ve özel isimlerin büyük harfle, cins isimlerden oluşan listelerin ise küçük harfle başladığı doğrulanır.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre iki noktadan sonraki yazım düzeni, gelen ifadenin niteliğine bağlıdır.

İki nokta yerine noktalı virgül (;) kullanılan hatalı yapıyı tespit edin.

Kurum politikasıyla ilgili ilkelerin sıralandığı cümlede, örnekleme öncesinde noktalı virgül kullanıldığı görülmüştür.

Açıklama ve örnekleme gerektiren durumlarda noktalı virgül kullanımı Türkçede bir noktalama hatasıdır.

Anahtar Kavram

İki Noktanın Kullanımı ve Büyük Harf Kuralları

Tahmini Süre:50s

Soru 687Soru →

Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan bir kamu ihale tebliğinde ve ek raporlarında geçen aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Hazine ve Maliye Bakanlığının yayımladığı tebliğin 7'nci maddesinde, kamu harcamalarının denetimine ilişkin usuller ayrıntılı olarak belirtilmiştir.

Yapılan incelemelerde, ilgili birimin on beş bin liralık ödeneği usulüne uygun olarak harcadığı ve kayıt altına aldığı tespit edilmiştir.

Banka dekontları ve çeklerdeki tutarların #SekizyüzellibinTL# şeklinde, boşluk bırakılmadan yazılması gerektiği mali birimlere hatırlatılmıştır.

Kurumun iç denetim birimi tarafından hazırlanan faaliyet raporunda, her bir personele 3'er adet performans takip formu doldurtulması öngörülmüştür.

Kurumun 1983'te yürürlüğe giren iç tüzüğü, XX. yüzyılın getirdiği bürokratik ihtiyaçlar doğrultusunda yeniden düzenlenmiştir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurumun iç denetim birimi tarafından hazırlanan faaliyet raporunda, her bir personele 3'er adet performans takip formu doldurtulması öngörülmüştür.

Cevap

İç denetim birimi raporunda geçen '3'er' ifadesi yanlıştır; üleştirme sayıları rakamla değil, yazıyla yazılmalıdır.

Üleştirme sayıları Türkçede her zaman yazıyla yazılmalıdır. '3'er' kullanımı yazım kurallarına aykırıdır; bu ifadenin doğru yazımı 'üçer' şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki sayısal ifadeleri ve bu ifadelere getirilen ekleri tespit et.

7'nci, on beş bin, #SekizyüzellibinTL#, 3'er, 1983'te, XX. yüzyıl.

Yazım kurallarına aykırı bir kullanım olup olmadığını denetlemek için odak noktalarını belirlemek gerekir.

Üleştirme sayıları (paylaştırma bildiren sayılar) için TDK yazım kuralını hatırla.

Üleştirme sayılarının rakamla yazılması yanlıştır; bu sayılar her zaman harflerle (üçer, beşer, onar) ifade edilmelidir.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre üleştirme sayılarında rakam kullanımı bir yazım yanlışı kabul edilir.

Diğer seçeneklerdeki kuralları (mali evrak bitişik yazımı, sıra sayısı ek uyumu, benzeşme, Romen rakamları) kontrol et.

Diğer tüm kullanımların (7'nci, #SekizyüzellibinTL#, 1983'te, XX. yüzyıl) kurallara tam uyumlu olduğu görüldü.

Yanlışlığın tek bir noktada olduğundan emin olmak için tüm seçeneklerin değerlendirilmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Sayıların Yazımı ve Üleştirme Sayıları Kuralı

İpuçları

Cümlelerdeki sayılara gelen eklere ve sayıların harf mi yoksa rakamla mı yazıldığına dikkat edin.

Paylaştırma (üleştirme) anlamı katan sayıların (ikişer, üçer vb.) yazımıyla ilgili özel bir kuralı hatırlayın.

Türk Dil Kurumu'na göre üleştirme sayıları hiçbir zaman rakamla yazılamaz; her zaman harflerle yazılmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Sıra sayılarında eklerin uyumunu (örneğin 2'nci ve 6'ncı kullanımı) tekrar etmeniz faydalı olacaktır.

Tahmini Süre:50s

Soru 688Soru →

Modern Türk edebiyatı üzerine yapılan akademik incelemeler ve eleştiri yazıları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanımı yanlıştır?

Modernist yazarlar, geleneksel anlatı tekniklerini bir kenara bırakarak eserlerinde yeni bir dil inşa etmişlerdir.

Eserin, dil ve üslup özellikleri üzerine yapılan incelemeler akademik çevrelerde büyük yankı uyandırdı.

Bu kitabın her satırında geçmişin özlemini hissettim, diyerek elindeki günlüğü yavaşça masaya bıraktı.

Genç yazar bu eserinde kendi çocukluk anılarını anlatmış, okuru geçmişin hüzünlü atmosferine davet etmiştir.

Genç, eleştirmenin yeni çıkan kitabı hakkında yaptığı yorumları dikkatle okuyup bazı notlar aldı.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Eserin, dil ve üslup özellikleri üzerine yapılan incelemeler akademik çevrelerde büyük yankı uyandırdı.

Cevap

Eserin özelliklerini belirten cümlede virgül, bir isim tamlamasını böldüğü için hatalı kullanılmıştır.

Doğru cevap olan cümlede 'Eserin özellikleri' bir isim tamlamasıdır. Türk dil bilgisi kurallarına göre, tamlamalarda tamlayan (Eserin) ile tamlanan (özellikleri) arasına virgül veya başka bir noktalama işareti konulamaz. Bu nedenle buradaki kullanım bir yazım/noktalama kusurudur.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki tamlama yapılarını kontrol edin.

'Eserin, dil ve üslup özellikleri' ifadesinde 'Eserin' tamlayan, 'özellikleri' ise tamlanandır.

Türkçede tamlayan ile tamlanan arasına virgül konulamaz.

Diğer seçeneklerdeki virgül görevlerini analiz edin.

A'da özne ayrımı, C'de alıntı belirtme, D'de sıralı cümle ayırma, E'de ise anlam karışıklığını önleme görevleri tespit edildi.

Bu görevler TDK noktalama kurallarına uygundur.

Anahtar Kavram

Tamlamalarda tamlayan ile tamlanan arasına virgül konulmaz.

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 689Soru →

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığınca düzenlenen bir sempozyumun açılış metninde şu ifadelere yer verilmiştir:

'Medeniyet dediğimiz olgu, sadece teknik ve maddi ilerlemeden ibaret değildir (I) Siz, ruhu olmayan bir kalkınma hamlesinin kalıcı olabileceğine gerçekten inanıyorsunuz (II) Hiç kuşkusuz ki hayır (III) Köklü bir geçmiş, zengin bir dil, sarsılmaz bir kültürel bilinç ve (IV) İşte bu sacayağı üzerine kurulu bir gelecek, gerçek bir yükselişin habercisi olacaktır (V)'

Bu parçadaki numaralanmış yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

(.) (?) (!) (...) (.)

(.) (.) (!) (...) (.)

(.) (?) (.) (...) (.)

(.) (?) (!) (.) (.)

(;) (?) (!) (...) (.)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (.) (?) (!) (...) (.)

Cevap

Sırasıyla nokta, soru işareti, ünlem, üç nokta ve nokta işaretleri getirilmelidir.

Parçadaki ilk cümle yargıyı tamamladığı için nokta ile bitmelidir. İkinci cümle, 'inanıyor musunuz' anlamını soru eki kullanmadan, vurgu (intonasyon) yoluyla verdiği için soru işareti almalıdır. 'Hiç kuşkusuz ki hayır' ibaresi güçlü bir ret bildirdiği için ünlem; 'zengin bir dil, sarsılmaz bir kültürel bilinç ve' ifadesi ise yüklemi olmadığından üç nokta gerektirir. Son cümle de yargıyı bitirdiği için nokta ile tamamlanmalıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümle yapısını incelemek

Birinci ve beşinci ifadelerin yargı bildiren, tamamlanmış cümleler olduğu görülür.

Tamamlanmış cümlelerin sonuna nokta (.) konur.

İkinci ifadeyi anlam bakımından analiz etmek

Soru eki (mi) veya soru sözcüğü (nasıl, ne zaman vb.) bulunmamasına rağmen cümlenin bir soru sormak amacıyla kurulduğu anlaşılır.

TDK kurallarına göre soru eki veya sözü içermeyen ancak soru anlamı taşıyan cümlelerin sonuna soru işareti (?) konur.

Üçüncü ifadeyi tonlama ve duygu bakımından değerlendirmek

'Hiç kuşkusuz ki hayır' ifadesinin kesin bir ret ve nida anlamı taşıdığı tespit edilir.

Ret, kabul ve teşvik bildiren kelimelerden sonra veya heyecan/duygu belirten ifadelerin sonuna ünlem işareti (!) konur.

Dördüncü ifadeyi dil bilgisi yapısı yönünden incelemek

İfadenin bir listeleme şeklinde başladığı ancak yükleminin söylenmediği (eksiltili yapı) fark edilir.

Anlatım olarak tamamlanmamış cümlelerin sonuna üç nokta (...) konur.

Anahtar Kavram

Cümle sonu işaretlerinin görevleri (vurgu, intonasyon ve yapısal eksiklik durumları).

Daha Fazla Pratik

Soru işareti ve ünlemin parantez içindeki kullanımları (alay, kinaye veya şüphe) ile karıştırılmamalıdır.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 690Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Bahçedeki hanımeli çiçeklerinin kokusu akşamın serinliğiyle birlikte tüm sokağa yayılıyordu.

Yıllardır görmediği arkadaşını karşısında bulunca bir an ne yapacağını bilemedi ve çok şanslı olduğunu hissetti.

Şehrin kuzeydoğusunda yeni inşa edilen toplu konutlar, bölgedeki nüfus yoğunluğunu artırmaya başladı.

Belgesel ekibi, mercan resiflerinde yaşayan deniz yılanı türlerini gözlemlemek için dalış gerçekleştirdi.

Yapılan tüm uyarılara rağmen tehlikeyi farkeden sürücü, son anda frene basarak durabildi.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yapılan tüm uyarılara rağmen tehlikeyi farkeden sürücü, son anda frene basarak durabildi.

Cevap

Birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili yanlışlık 'farkeden' ifadesinin kullanıldığı cümlede yapılmıştır; bu sözcük 'fark eden' şeklinde ayrı yazılmalıdır.

Türkçede 'etmek, olmak' gibi yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiiller, eğer ilk kelimede bir ses düşmesi (ünlü düşmesi) veya ses türemesi (ünsüz ikizleşmesi) meydana gelmiyorsa ayrı yazılır. 'Fark' ve 'etmek' kelimeleri birleşirken herhangi bir ses olayı gerçekleşmediği için bu ifadenin 'fark eden' şeklinde ayrı yazılması gerekir.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerde yer alan birleşik sözcükleri (hanımeli, hissetti, kuzeydoğu, deniz yılanı, farkeden) tespit edin.

Beş farklı türde birleşik yapı belirlendi.

Yazım kuralının hangi sözcük öbeğinde test edildiğini anlamak için ilk adımdır.

Yardımcı fiille kurulan birleşik fiilleri (hissetti, farkeden) ses olayları açısından inceleyin.

'Hissetmek' sözcüğünde 's' ünsüz türemesi olduğu için bitişik yazım doğrudur. 'Fark etmek' sözcüğünde ise hiçbir ses olayı yoktur.

Ses olayı olmayan yardımcı fiil birleşimlerinin ayrı yazılması kuralını uygulamak gerekir.

Diğer birleşik yapıları (bitki adı, ara yön, hayvan adı) TDK kurallarına göre kontrol edin.

Hanımeli (anlam kayması - bitişik), kuzeydoğu (ara yön - bitişik) ve deniz yılanı (anlam korunması - ayrı) kullanımlarının kurallara uygun olduğu görülür.

Farklı birleşik kelime kategorilerindeki kuralların doğru uygulanıp uygulanmadığını teyit etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Ses olayı (düşme/türeme) gerçekleşmeyen yardımcı fiilli birleşiklerin ayrı yazılması.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 691Soru →

Türkçede "de", "ki" ve "mi" yapılarının yazımı; bu ögelerin cümlede üstlendikleri dil bilgisel görevlere (ek, bağlaç, edat) ve bazı kalıplaşmış kullanımlara göre belirlenir. Bu bağlamda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu ögelerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Belki bizim de bu sürece katkı sağlamamız gerektiğini henüz fark etmemişsinizdir, değil mi?

Öyle anlaşılıyor ki dünkü fırtınada bahçedeki ağaçların birçoğu zarar görmüş.

Mademki bu yola baş koydunuz, sizinde üzerinize düşen sorumlulukları yerine getirmeniz gerekir.

Sizinki her zamanki gibi yine vaktinde gelmedi; oysaki toplantının saati kendisine bildirilmişti.

Kitapta yer alan bu bilgileri okudun mu zihnindeki soruların birer birer çözüldüğünü göreceksin.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mademki bu yola baş koydunuz, sizinde üzerinize düşen sorumlulukları yerine getirmeniz gerekir.

Cevap

Sorumlulukların hatırlatıldığı cümlede geçen "sizinde" ifadesindeki "de" bağlaçtır ve ayrı yazılmalıdır.

Doğru cevap olan cümlede geçen "sizinde" sözcüğündeki "de" bağlaç görevindedir. Bağlaç olan "de/da" kendinden önceki sözcükten her zaman ayrı yazılır. Bu cümlede bitişik yazılarak yazım yanlışı yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki "de", "ki" ve "mi" yapılarını tespit et.

"Mademki" (kalıplaşmış bağlaç), "sizinde" (bağlaç olması gereken yapı) tespit edildi.

Yazım kurallarına uygunluğu denetlemek için önce ilgili ögeler belirlenmelidir.

Tespit edilen ögelerin cümledeki görevlerini analiz et.

"Mademki" kalıplaşmış olduğu için bitişik yazımı doğrudur ancak "sizinde" ifadesindeki "de" cümleden çıkarıldığında anlam bozulmadığı için bağlaçtır.

Bağlaç olan "de" her zaman ayrı yazılır; bitişik yazılması yazım yanlışıdır.

Anahtar Kavram

Bağlaç olan "de/da"nın ve kalıplaşmış "ki" bağlaçlarının yazımı.

Tahmini Süre:55s

Soru 692Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Batı Anadolu'nun kıyı kesimlerinde Akdeniz ikliminin etkileri açıkça görülmektedir.

Yeni yönetmelik hükümleri Resmî Gazete'de yayımlanarak bugün itibarıyla yürürlüğe girdi.

Türk Tarih Kurumu tarafından düzenlenen panelde tarihî belgelerin önemi vurgulandı.

Yaz aylarında Boğaz'ın serin sularına karşı akşam yemeği yemek oldukça keyiflidir.

Yapılan arkeolojik kazılarda cilalı taş devrinden kalma çeşitli ev aletlerine rastlanmıştır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yapılan arkeolojik kazılarda cilalı taş devrinden kalma çeşitli ev aletlerine rastlanmıştır.

Cevap

Arkeolojik kazılarda 'cilalı taş devri' ifadesinin geçtiği seçenek yazım yanlışı içermektedir; doğrusu 'Cilalı Taş Devri' olmalıdır.

Tarihî olay, çağ ve dönem adları büyük harfle başlar. 'Cilalı Taş Devri' ifadesi tarihî bir dönem adı olduğu için her bir kelimesi büyük harfle başlatılmalı ve 'Cilalı Taş Devri' şeklinde yazılmalıdır. Cümlede küçük harfle yazılarak kural ihlal edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerde yer alan yer adlarını, kurum adlarını ve dönem isimlerini belirlemek.

Batı Anadolu, Resmî Gazete, Türk Tarih Kurumu, Boğaz ve cilalı taş devri ifadeleri incelenmek üzere seçilir.

Büyük harf kullanım kurallarının hangi kelimeler üzerinden test edildiğini anlamak için gereklidir.

TDK Yazım Kılavuzu'ndaki çağ ve dönem adları kuralını hatırlamak.

Tarihî olay, çağ ve dönem adlarının (Örn: İlk Çağ, Lale Devri, Millî Mücadele) büyük harfle başladığı kuralı teyit edilir.

Hatalı kullanımı tespit edebilmek için temel kuralın uygulanması gerekir.

Diğer seçeneklerdeki özel durumları (kısaltmalı söyleyiş, özel ada dâhil gazete adı) değerlendirmek.

Boğaz ve Resmî Gazete kullanımlarının kurallara uygun olduğu doğrulanır.

Güçlü çeldiricileri eleyerek kesin sonuca ulaşmak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Tarihî Çağ ve Dönem Adlarının Yazımı

Tahmini Süre:50s

Soru 693Soru →

Türkçede virgülün (,) kullanım alanlarından biri de tırnak içine alınmayan alıntı cümlelerini belirtmektir. Bu kullanımda doğrudan aktarılan sözün hemen sonuna virgül yerleştirilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül (,) bu işleviyle kullanılmıştır?

Resmî yazışma kuralları tüm birimler tarafından eksiksiz uygulanmalıdır, talimatını verdi.

Değerli meslektaşlarım, bugün burada kurumumuzun stratejik hedeflerini oylayacağız.

Kurum içi yazışmalarda; netlik, kısalık ve doğruluk ilkeleri her zaman esastır.

Şube müdürümüz, kurumun en deneyimli ismi, bu önemli projenin mimarıdır.

Denetim heyeti, sahadaki tüm verileri titizlikle topladıktan sonra Ankara'ya döndü.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Resmî yazışma kuralları tüm birimler tarafından eksiksiz uygulanmalıdır, talimatını verdi.

Cevap

Doğru cevap, doğrudan aktarılan bir sözden sonra virgül kullanılan seçenektir.

Doğru cevap olan seçenekteki cümlede, başkasına ait olan bir söz ('Resmî yazışma kuralları tüm birimler tarafından eksiksiz uygulanmalıdır') tırnak işareti kullanılmadan aktarılmış ve bu aktarılan sözün bittiği yere kural gereği virgül yerleştirilmiştir. Bu kullanım, soruda belirtilen işleve tam olarak uygundur.

Adım Adım Çözüm

Soru kökünde verilen 'tırnak içine alınmayan alıntı cümlesi' kuralını analiz edin.

Bu kurala göre birinin sözü tırnak içine alınmadan doğrudan aktarılıyorsa, o sözün bittiği yere virgül konulmalıdır.

Kuralın cümledeki yapısal karşılığını (Alıntı + Virgül + Yüklem) belirlemek gerekir.

Seçeneklerdeki virgül kullanımlarının görevlerini tespit edin.

Seçeneklerde sırasıyla; alıntı, hitap, eş görevli sözcük, ara söz ve özne vurgusu görevleri görülmektedir.

Çeldiricilerin hangi kurallara dayandığını anlayarak yanlış olanları elemek gerekir.

Talimat veya bilgi aktaran doğrudan bir sözün ardından gelen virgülü bulun.

Kuralların uygulanmasına dair verilen talimat cümlesinden sonra virgül kullanıldığı tespit edildi.

Doğru seçeneğin soru köküyle tam uyumunu teyit etmek için son kontroldür.

Anahtar Kavram

Tırnak İçine Alınmayan Alıntı Cümleleri

İpuçları

Cümlelerin sonunda yer alan 'dedi', 'belirtti', 'talimatını verdi' gibi ifadelere dikkat edin.

Birinin ağzından çıkan tam bir cümleyi takip eden virgül, o sözün alıntı olduğunu gösterir.

Daha Fazla Pratik

Virgülün anlam karışıklığını önleme (örneğin: 'Denetçi, yardımcısının...') göreviyle ilgili benzer sorular çözebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 694Soru →

Bir devlet üniversitesinin kütüphane ve dokümantasyon daire başkanlığı tarafından hazırlanan yıl sonu faaliyet raporundan alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

1985'te hizmete giren ana kütüphane binasındaki teknik altyapı çalışmaları bu yılın sonunda tamamlanacaktır.

Araştırmacılar, kütüphanenin nadir eserler salonunda bulunan XX. yüzyıla ait dergilere dijital ortamdan erişebilmektedir.

Kütüphane yönetimi tarafından alınan kararla, her öğrenciye bir seferde en fazla 3'er adet ödünç kitap verilmesi kararlaştırılmıştır.

Bina envanter kayıtlarına göre 6'ncı katta bulunan çalışma salonu, aynı anda yüz elli kişiye hizmet verecek kapasitededir.

Mali işler birimince düzenlenen taşınır mal fişinde toplam bedel #12.450,00# (onikibindörtyüzelliTL) şeklinde bitişik yazılmıştır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kütüphane yönetimi tarafından alınan kararla, her öğrenciye bir seferde en fazla 3'er adet ödünç kitap verilmesi kararlaştırılmıştır.

Cevap

Her öğrenciye en fazla '3'er' adet kitap verileceğini belirten cümlede yazım yanlışı yapılmıştır; çünkü üleştirme sayıları rakamla değil yazıyla yazılmalıdır.

Türk Dil Kurumu yazım kurallarına göre üleştirme (paylaştırma) sayıları asla rakamla gösterilmez, her zaman yazıyla belirtilir. Bu nedenle '3'er' şeklinde rakam ve kesme işaretiyle yapılan kullanım yanlıştır; doğrusu 'üçer' şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerde geçen sayıları ve bu sayıların kullanım amaçlarını (sıra, üleştirme, tarih vb.) belirlemek.

Cümlelerde; tarih (1985'te), yüzyıl (XX.), üleştirme (3'er), sıra sayısı (6'ncı) ve mali değerler (onikibindörtyüzelli) tespit edilmiştir.

Sayıların yazımıyla ilgili kurallar, sayının türüne göre (üleştirme, sıra, tarih vb.) farklılık gösterir.

Tespit edilen '3'er' ifadesini Türk Dil Kurumu'nun (TDK) üleştirme sayıları kuralına göre değerlendirmek.

TDK'ye göre üleştirme sayıları rakamla değil, sadece yazıyla yazılır (ikişer, üçer, onar gibi).

Sayıların yazımı konusundaki en temel kurallardan biri üleştirme sayılarının rakamla yazılamayacağıdır.

Diğer seçeneklerdeki sayıların (benzeşme kuralı, ayrı/bitişik yazma, sıra sayısı ekleri) doğruluğunu kontrol etmek.

1985'te (benzeşme doğru), XX. yüzyıl (Romen rakamı doğru), 6'ncı (sıra eki doğru), yüz elli (ayrı yazım doğru) ve mali bitişik yazım (çek/senet kuralı doğru) görülmüştür.

Hatalı seçeneği kesinleştirmek için diğer seçeneklerin kurallara uygunluğunu teyit etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Üleştirme Sayılarının Yazımı

Daha Fazla Pratik

Sıra sayılarına getirilen eklerin (2'nci, 5'inci) sayının okunuşuna göre doğru yazılıp yazılmadığını kontrol ederek pratiğinizi artırabilirsiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 695Soru →

Bir kamu kurumunun mali denetim raporunda ve idari yazışmalarında geçen aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

İlgili kanun maddesinin 2’nci fıkrası uyarınca, personelin özlük haklarında yeni bir düzenleme yapılmıştır.

Denetim raporuna konu olan #beşyüzbin# Türk lirası tutarındaki çek, teminat olarak muhasebe birimine teslim edilmiştir.

Vakıf envanterindeki belgelerin büyük bir kısmı, XIX. yüzyıla ait sivil mimari örneklerinin restorasyonuna ilişkindir.

Paydaş toplantısına davet edilen temsilciler, salon kapasitesi nedeniyle oturumlara 10'ar kişilik gruplar halinde kabul edilmiştir.

Kurumun iç tüzüğünün güncellendiği 2023'te, personel istihdamına yönelik yeni disiplin hükümleri de yürürlüğe girmiştir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Paydaş toplantısına davet edilen temsilciler, salon kapasitesi nedeniyle oturumlara 10'ar kişilik gruplar halinde kabul edilmiştir.

Cevap

Temsilcilerin gruplar halinde kabul edildiğini belirten cümlede geçen '10'ar' ifadesi yanlıştır; üleştirme sayıları her zaman yazıyla belirtilmelidir.

Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım kurallarına göre, paylaştırma veya bölüştürme ifade eden üleştirme sayıları (onar, ellişer vb.) asla rakamla gösterilmez. Dolayısıyla '10'ar' yazımı hatalıdır, doğrusu 'onar' olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki sayı türlerini tespit et.

Cümlelerde sıra sayısı (2’nci), parasal tutar (#beşyüzbin#), yüzyıl (XIX.), üleştirme sayısı (10'ar) ve tarih (2023'te) kullanılmıştır.

Hangi kuralın hangi cümlede sorgulandığını anlamak için gereklidir.

Üleştirme sayılarının yazım kuralını hatırla.

TDK'ye göre üleştirme sayıları rakamla değil, sadece yazıyla yazılır (ikişer, beşer, onar vb.).

Sorudaki hatayı tespit etmek için temel kuraldır.

Diğer seçeneklerdeki ses uyumlarını ve özel yazım kurallarını kontrol et.

2'nci (iki-nci), 2023'te (üç-te) ve çeklerdeki bitişik yazım kurallarının hatasız olduğu görülür.

Yanlış seçeneğin doğruluğunu teyit etmek için eleme yöntemidir.

Anahtar Kavram

Üleştirme Sayılarının Yazımı

İpuçları

Cümlelerdeki sayıların türlerine (üleştirme, sıra, tarih) odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Sıra sayılarının hem nokta (.) hem de kesme işaretiyle (') yazımındaki farkları tekrar edin.

Alternatif Yöntem

Sıra sayılarını kontrol ederken rakamın okunuşunu (yedi, sekiz vb.) yazıp ekin ünlü uyumuna bakmak hatayı azaltır.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 696Soru →

Taşra teşkilatında valiler, kaymakamlar ve emniyet müdürleri (I) merkez teşkilatında ise bakanlar (II) genel müdürler ve daire başkanları (III) kamu düzeninin sağlanmasında (IV) kritik (V) roller üstlenir.

Bu cümlede numaralanmış yerlerin hangisine noktalı virgül (;) getirilmelidir?

III

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I

Cevap

Cümlede farklı idari birimleri (taşra ve merkez) temsil eden grupları birbirinden ayırmak için (I) numaralı yere noktalı virgül getirilmelidir.

Noktalı virgül, cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak amacıyla kullanılır. Verilen cümlede 'taşra teşkilatı' üyeleri (valiler, kaymakamlar, emniyet müdürleri) ile 'merkez teşkilatı' üyeleri (bakanlar, genel müdürler, daire başkanları) iki farklı grubu temsil etmektedir. Bu iki grubun kendi içindeki ögeleri virgüllerle ayrıldığı için, bu iki ana öbek arasındaki sınırı belirlemek ve anlam karışıklığını önlemek için (I) numaralı yere noktalı virgül getirilmesi şarttır.

Adım Adım Çözüm

Cümlenin anlam yapısını ve öge gruplarını inceleyin.

Cümlede 'taşra teşkilatı' ve 'merkez teşkilatı' olmak üzere iki temel idari grup olduğu görülür.

Noktalı virgülün temel görevlerinden biri, virgülle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmaktır.

Grupların kendi içindeki noktalamalarını kontrol edin.

Taşra teşkilatı ögeleri (valiler, kaymakamlar...) ve merkez teşkilatı ögeleri (bakanlar, genel müdürler...) kendi içlerinde zaten virgülle ayrılmıştır.

İçinde virgül bulunan grupları ayırmak için hiyerarşik olarak daha üst bir işaret olan noktalı virgüle ihtiyaç duyulur.

Numaralanmış yerlere uygun işaretleri yerleştirin.

(I) numaralı yere iki ana grubu ayırmak için noktalı virgül, (II) numaralı yere ise eş görevli sözcükleri ayırmak için virgül konmalıdır.

TDK kuralları gereği tür veya takım değişiminde noktalı virgül kullanımı zorunludur.

Anahtar Kavram

Virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır.

Soru 697Soru →

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerle ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmamıştır?

T.H.Y.'nin yeni nesil uçaklarla filosunu güçlendirmesi, havacılık sektöründeki pazar payını artırdı.

İhracat listesinde yer alan ürünlerin her birinin 50 kg.'dan hafif olması standartlara uygunluk için şarttır.

Resmî yazışmalarda tereddüt edilen kelimeler için TDK'dan yayımlanan güncel kılavuzun esas alınması gerekir.

Yeni nesil işlemci mimarisinde kullanılan 15 mm'lik tasarım, cihazın ısınma sorununu büyük oranda çözdü.

TRT'dan naklen yayımlanan kültür programları, geniş bir izleyici kitlesi tarafından takip edilmektedir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yeni nesil işlemci mimarisinde kullanılan 15 mm'lik tasarım, cihazın ısınma sorununu büyük oranda çözdü.

Cevap

Yeni nesil işlemci mimarisinde kullanılan 15 mm'lik tasarımın anlatıldığı seçenek, kısaltmaların yazım kurallarına tamamen uygundur.

Doğru cevap olan cümlede, 'mm' kısaltması ölçü birimi olduğu için noktasız yazılmıştır ve getirilen ek kısaltmanın açılımı olan 'milimetre' kelimesine uygun şekilde (-lik) türetilmiştir. Bu durum TDK Yazım Kılavuzu'ndaki küçük harfli kısaltmalar kuralına tam olarak uygundur.

Adım Adım Çözüm

Kısaltmanın türünü ve noktalama kuralını belirle.

Büyük harfli kısaltmalarda (T.C. ve Türkçe hariç) nokta kullanılmaz. Ölçü birimi kısaltmalarında nokta kullanılmaz.

Noktalama hatalarını elemek için genel kuralı hatırlamak gerekir.

Ekin geliş kuralını kontrol et.

Büyük harfli kısaltmalarda son harfin okunuşu (TDK'den, TRT'den), küçük harfli kısaltmalarda kelimenin okunuşu (milimetrelik, kilogramdan) esas alınır.

Türkçede kısaltmalara ek getirilmesi kuralı kısaltmanın türüne göre değişir.

Seçeneklerdeki kullanımları doğrula.

Milimetre kısaltmasında nokta yoktur ve ek kelime okunuşuna (milimetrelik) göre getirilmiştir.

Doğru seçeneğin tüm kuralları sağladığından emin olunur.

Anahtar Kavram

Kısaltmaların Yazımı ve Ek Getirilmesi Kuralları

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 698Soru →

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde noktalama işaretlerinin işlevlerine uygun kullanılması, metnin anlaşılırlığı açısından kritik bir öneme sahiptir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımı veya bu işaretten sonra başlayan bölümün yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmamıştır?

Başvuru için gerekli evraklar şunlardır; nüfus cüzdanı fotokopisi, ikametgâh belgesi ve sabıka kaydı.

Kütüphanemizde pek çok türde eser mevcuttur: Roman, biyografi, deneme ve şiir.

Toplantıda şu karara varıldı: Yeni binanın inşaatı önümüzdeki ay başlayacak.

Bize verilen ödevin başlığı şuydu, Millî Mücadele ve Anadolu Kadını.

Gezilecek yerlerin listesi hazır: antalya, Muğla, Aydın ve İzmir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Toplantıda şu karara varıldı: Yeni binanın inşaatı önümüzdeki ay başlayacak.

Cevap

İki noktanın doğru kullanıldığı ve yazım hatası içermeyen cümle: 'Toplantıda şu karara varıldı: Yeni binanın inşaatı önümüzdeki ay başlayacak.'

Doğru kabul edilen cümlede iki nokta, bir açıklamayı başlatmak amacıyla işlevine uygun kullanılmıştır. İki noktadan sonra gelen ifade tam bir cümle yapısında olduğu için ('Yeni binanın inşaatı önümüzdeki ay başlayacak') kural gereği büyük harfle başlatılmıştır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki iki noktanın (veya yerine kullanılan işaretlerin) kullanım amacını analiz edin.

C seçeneğinde iki nokta, bir açıklamadan önce kullanılmıştır.

İki nokta; kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerin sonuna konur.

İki noktadan sonra gelen kısmın bir cümle mi yoksa örnekler dizisi mi olduğunu kontrol edin.

C seçeneğinde 'Yeni binanın inşaatı önümüzdeki ay başlayacak' ifadesi tam bir cümledir.

İki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle niteliği taşıyorsa büyük harfle başlar.

Diğer seçeneklerdeki noktalama ve yazım hatalarını değerlendirin.

Noktalı virgül hatası (A), küçük harfle başlama hatası (B), virgül hatası (D) ve özel isim yazımı hatası (E) tespit edilmiştir.

Türk Dil Kurumu'nun güncel noktalama ve yazım kurallarına göre doğru kullanım doğrulanır.

Anahtar Kavram

İki Noktanın Kullanımı ve Sonrasındaki Yazım Kuralları

İpuçları

İki noktadan sonra gelen ifadenin bağımsız bir cümle olup olmadığına bakın.

Cümle niteliği taşımayan örneklerin küçük harfle, cümlelerin ve özel isimlerin ise büyük harfle başladığını hatırlayın.

Açıklama ve örnekleme başlangıcında noktalı virgül kullanımının hatalı olduğunu göz önünde bulundurun.

Daha Fazla Pratik

İki noktanın doğrudan aktarma cümlelerinde (alıntılarda) kullanım kurallarını ve noktalı virgülden ayrılan yönlerini tekrar edebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 699Soru →

İki noktanın (:) kullanımı ve bu işaretten sonra gelen ifadelerin yazımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir noktalama yanlışı yapılmıştır?

Kütüphanemizde şu tür eserler mevcuttur: roman, biyografi ve deneme.

Ünlü yazar, son makalesinde şu görüşü savunur: Sanat, toplumun aynası olabilen yegâne unsurdur.

Belediye başkanının projesi şuydu; 'Tarihi kent meydanını aslına uygun şekilde restore etmek.'

Toplantıda ele alınan maddelerden bazıları şunlardır: personel giderleri, kira artışları ve demirbaş alımı.

Kendimi ifade etmek için tek bir kelime yeterli: dürüstlük.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye başkanının projesi şuydu; 'Tarihi kent meydanını aslına uygun şekilde restore etmek.'

Cevap

Belediye başkanının projesinin anlatıldığı cümlede, açıklama ve alıntı öncesinde noktalı virgül kullanılması hatalıdır; burada iki nokta kullanılmalıdır.

Doğru cevap olan cümlede, belediye başkanının projesine dair bir açıklama ve alıntı yapılmaktadır. Türkçede kendisinden sonra açıklama yapılacak veya alıntı yapılacak sözlerin sonuna noktalı virgül (;) değil, iki nokta (:) konulmalıdır. Bu nedenle noktalama yanlışı yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki iki nokta (:) ve noktalı virgül (;) kullanımlarını tespit et.

Dört cümlede iki nokta kullanılırken bir cümlede açıklama öncesi noktalı virgül kullanıldığı belirlendi.

İki noktanın en temel görevlerinden biri, kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerin sonuna konulmasıdır.

İki noktadan sonra gelen ifadelerin büyük/küçük harf durumunu kontrol et.

Tam cümle niteliğindeki açıklamaların büyük, sadece örnek sıralanan ifadelerin küçük harfle başladığı görüldü.

TDK kurallarına göre iki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle ise büyük harfle, sadece örnekler sıralanıyorsa küçük harfle başlanır.

Yanlış kullanılan noktalama işaretini belirle.

Belediye başkanının projesinin açıklandığı cümlede noktalı virgülün yanlışlıkla iki nokta yerine kullanıldığı tespit edildi.

Noktalı virgül (;) açıklama yapmak için değil, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri veya tür ve takımları ayırmak için kullanılır.

Anahtar Kavram

İki Noktanın Kullanım Alanları ve Yazım Kuralları

Tahmini Süre:50s

Soru 700Soru →

Virgül ( $,$ ), bazı cümlelerde bir kelimenin kendisinden sonra gelen kelimeyle veya kelime grubuyla anlam bakımından bağlantısı olmadığını göstermek ve anlam karışıklığını önlemek amacıyla kullanılır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül bu görevde kullanılmıştır?

Yabancı, kadının söylediklerini anlamakta güçlük çekiyordu.

Toplantı bitti, katılımcılar sessizce salondan ayrılmaya başladı.

Masasının üzerinde dosyalar, raporlar ve sunum notları duruyordu.

Yeni yönetmelik, kamu personelinin çalışma saatlerini yeniden düzenliyor.

Değerli meslektaşlarım, projenin ilk aşamasını başarıyla tamamladık.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yabancı, kadının söylediklerini anlamakta güçlük çekiyordu.

Cevap

Anlam karışıklığını önlemek amacıyla kullanılan virgül, 'Yabancı, kadının söylediklerini anlamakta güçlük çekiyordu.' cümlesinde yer almaktadır.

Doğru seçenekte, virgül kullanılmadığı takdirde 'yabancı' sözcüğü 'kadın' ismini niteleyen bir sıfat durumuna düşer. Virgül, bu sözcüğün bir isim/özne olduğunu belirterek cümlenin iki farklı şekilde anlaşılmasını engeller.

Adım Adım Çözüm

Kökten gelen yönergeyi analiz et.

Virgülün 'anlam karışıklığını önleme' görevi aranmaktadır.

Sorunun doğru çözümü için istenen işlevin netleştirilmesi gerekir.

Seçeneklerdeki virgül kullanımlarını tek tek incele.

Sıralı cümleler, eş görevli sözcükler, özne vurgusu ve hitap görevleri saptandı. Bir seçenekte ise sıfat-isim tamlaması oluşumunu engelleyen bir kullanım görüldü.

Her seçeneğin işlevini belirlemek, doğru cevabı diğerlerinden ayırt etmeyi sağlar.

Belirsizlik yaratan durumu test et.

Virgül kaldırıldığında 'yabancı kadın' tamlaması oluşurken, virgül varken 'yabancı' bir kişinin 'kadını' dinlediği anlaşılmaktadır.

Virgülün yokluğunun anlamı değiştirip değiştirmediği, anlam karışıklığı görevini kesinleştirir.

Anahtar Kavram

Virgülün Anlam Karışıklığını Önleme Görevi

Tahmini Süre:45s

ÖncekiSayfa 35 / 68Sonraki

Yazım ve Noktalama

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm