Examkin

Diğer Noktalama İşaretleri (Kesme, Tırnak, Yay Ayraç, Çizgiler)

116 soru

Soru 21Soru →

Noktalama işaretlerinin (kesme, tırnak, yay ayraç, çizgiler) kullanımı, metnin akademik standartlara uygunluğu ve anlamın netliği açısından kritik bir öneme sahiptir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Modernleşme sürecinde Türkçe'nin korunması ve geliştirilmesi amacıyla yürütülen dil çalışmaları büyük bir titizlikle sürdürülmektedir.

Cevap

Modernleşme sürecinde Türkçe'nin korunması... ile başlayan cümlede kesme işaretinin kullanımı yanlıştır.
Doğru cevap olan cümlede 'Türkçe' kelimesine getirilen ilgi eki kesme işaretiyle ayrılmıştır. Ancak Türk Dil Kurumu kurallarına göre, özel adlara getirilen yapım ekleri, çokluk eki ve bunlardan sonra gelen diğer ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. 'Türkçe' kelimesi, 'Türk' özel adına getirilen '-ce' yapım ekiyle türetildiği için bu kelimeye gelen hiçbir ek kesme işaretiyle ayrılmamalı, kelime 'Türkçenin' şeklinde yazılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kesme işaretinin özel adlardaki kullanım kuralını hatırla.
Özel adlara getirilen yapım ekleri (türetme ekleri) kesme işaretiyle ayrılmaz.
TDK kurallarına göre bir özel ad yapım eki aldığında artık o kelimeye gelen hiçbir ek kesme ile ayrılmaz.
2
'Türkçe' kelimesinin yapısını incele.
Türk (Özel Ad) + -ce (Yapım Eki) = Türkçe
Kelime yapım eki aldığı için gövde halindedir ve eklerin bitişik yazılması gerekir.
3
Cümledeki kullanımın doğruluğunu denetle.
'Türkçe'den sonra gelen '-nin' ilgi eki bitişik yazılmalıdır: 'Türkçenin'.
Kural gereği yapım ekinden sonra gelen çekim ekleri de kesme ile ayrılmaz.

Anahtar Kavram

Özel Adlara Getirilen Yapım Eklerinden Sonra Kesme İşareti Kullanılmaması
Tahmini Süre:55s
Soru 22Soru →

Türkçede kesme işareti, tırnak işareti, yay ayraç ve kısa çizginin kullanımıyla ilgili pek çok teknik kural ve bu kuralların istisnaları bulunmaktadır.

Noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yargıtay'ın bu son kararı, mülkiyet haklarının korunması noktasında alt mahkemeler için emsal teşkil edecek niteliktedir.

Cevap

Yargıtay kelimesi bir kurum adı olduğu için getirilen ekin kesme işaretiyle ayrılmaması gerekir.
Türk Dil Kurumu'nun güncel kurallarına göre; kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. 'Yargıtay' bir kurum adı olduğu için getirilen tamlayan ekinin 'Yargıtayın' şeklinde, kesme işareti kullanılmadan yazılması gerekirdi. Bu nedenle ifade hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerin yazım kuralını incele.
TDK kurallarına göre kurum ve kuruluş adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
Genel kuralın tespiti.
2
Cümledeki 'Yargıtay'ın' ifadesini kurala göre değerlendir.
Yargıtay bir yüksek yargı kurumu olduğu için ekin bitişik yazılması gerekir (Yargıtayın).
Hatalı kullanımın belirlenmesi.
3
Diğer seçeneklerdeki istisna ve kuralları (Kanun adları, iyelik eki değişimi, tırnak kullanımı) kontrol et.
Diğer seçeneklerdeki kullanımların TDK'nin özel durum ve istisna kurallarına uygun olduğu görülür.
Çeldiricilerin elenmesi.

Anahtar Kavram

Kurum, Kuruluş ve Kanun Adlarında Kesme İşareti Kullanımı

Daha Fazla Pratik

Kurum/kuruluş isimleri ile kanun/yönetmelik isimleri arasındaki kesme işareti farkını pekiştirmek için TDK Yazım Kılavuzu'ndaki 'Kesme İşareti' başlığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 23Soru →

Noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yakup Kadri Karaosmanoğlu (1889-1974)'nun romanlarında, Tanzimat'tan Cumhuriyet'e uzanan bir toplumun panoraması çizilir.

Cevap

Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun (1889-1974) şeklinde düzeltilmesi gereken cümle, noktalama hatası içermektedir.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, özel adlar için yay ayraç içinde bir açıklama yapıldığında, isme getirilen ekler yay ayraçtan önce kesme işaretiyle ayrılır. Yakup Kadri Karaosmanoğlu (1889-1974)'nun ifadesinde ek parantezden sonra getirilerek hata yapılmıştır; doğrusu Karaosmanoğlu'nun (1889-1974) olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki kesme işareti, yay ayraç ve kısa çizgi gibi işaretlerin özel isimlerle ve eklerle olan ilişkisini inceleyin.
Özel isimlerden sonra gelen açıklayıcı parantezlerin ekin yerini değiştirip değiştirmediği kontrol edilmelidir.
KPSS ve TDK kuralları, eklerin parantezden önce mi sonra mı geleceğini net bir şekilde belirlemiştir.
2
TDK'nin 'Yay ayraç içinde bir açıklama yapıldığında kesme işareti yay ayraçtan önce kullanılır' kuralını hatırlayın.
Hatalı kullanımda ekin parantezden sonra (1914-1918)'nun şeklinde geldiği görülür.
Ek, parantez içindeki yıla değil, doğrudan özel isme (Karaosmanoğlu) aittir; bu yüzden isme bitişik ve parantezden önce ayrılmalıdır.
3
Yanlış olan ifadenin doğrusunu belirleyin.
Doğru yazım: Karaosmanoğlu'nun (1889-1974) şeklinde olmalıdır.
Noktalama bütünlüğü ve dil kuralları gereği ek ile kelime arasındaki bağ, ek açıklama ile kesilmemelidir.

Anahtar Kavram

Özel Adlar ve Yay Ayraç ile Kesme İşareti Kullanımı

Daha Fazla Pratik

Kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerin kesme işaretiyle ayrılmadığı istisnai durumları tekrar etmeniz faydalı olacaktır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 24Soru →

Noktalama işaretlerinin kullanımı, metindeki anlamın doğru iletilmesi ve yapısal düzenin sağlanması açısından büyük önem taşır. Özellikle kesme, tırnak, yay ayraç ve çizgilerin kullanım kurallarına uyulmaması anlam karışıklıklarına yol açabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yahya Kemal Beyatlı'nın "Kendi Gök Kubbemiz"'i şiir kütüphanemizin baş köşesinde yer alan nadide eserlerden biridir.

Cevap

Yahya Kemal Beyatlı'nın eserinin belirtildiği cümlede, tırnak işaretinden sonra gelen eki ayırmak için kullanılan kesme işareti yanlıştır.
Yahya Kemal Beyatlı'nın eserinin isminin geçtiği ifadede, "Kendi Gök Kubbemiz" eser adı tırnak içine alınmıştır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, tırnak içine alınan sözlerden sonra gelen ekleri ayırmak için ayrıca kesme işareti kullanılmaz. Dolayısıyla ifadenin "Kendi Gök Kubbemiz"i şeklinde yazılması gerekirken, kesme işareti kullanılarak hata yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki özel isim, eser adı ve eklerin yazımını incele.
Eser adının tırnak içerisinde verildiği tespit edildi.
Vurgulanmak istenen eser adları genellikle tırnak içine alınır.
2
Tırnak işaretinden sonra gelen eklerin yazım kuralını hatırla.
Tırnak işareti ile kapatılan sözlerden sonra gelen ekleri ayırmak için kesme işareti kullanılmayacağı kuralına ulaşıldı.
TDK kurallarına göre tırnak işareti kesme işaretinin görevini de üstlendiği için ek bir işaret gereksizdir.
3
Hatalı cümleyi düzelt.
"Kendi Gök Kubbemiz"i şeklinde yazılmalıdır.
Fazladan kullanılan kesme işareti noktalama hatasına yol açmıştır.

Anahtar Kavram

Tırnak İşaretinden Sonra Gelen Eklerin Yazımı

Daha Fazla Pratik

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması kuralını tekrar edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 25Soru →

Noktalama işaretleri, metindeki anlam karışıklıklarını önlemek ve ifadeleri daha belirgin hale getirmek için kullanılır. Bu kuralların dışına çıkılması, anlatımın doğruluğunu zedeler ve akademik/resmî yazışma standartlarına aykırılık teşkil eder.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yakup Kadri (1889-1974)'nin romanlarında, Anadolu'nun toplumsal yapısı ve köylü-aydın çatışması çarpıcı bir dille anlatılır.

Cevap

Yakup Kadri isminden sonra gelen ekin yay ayraçtan önce yazılması gerekirken ayraçtan sonraya bırakılması bir noktalama hatasıdır.
Türk Dil Kurumu'nun belirlediği kurallara göre, özel bir ada getirilen ek yay ayraçtan önce yazılmalıdır. Dolayısıyla 'Yakup Kadri (1889-1974)'nin' ifadesi hatalıdır; doğrusu 'Yakup Kadri'nin (1889-1974)' şeklinde olmalıdır. Bu kural, metnin akışında ekin asıl sözcüğe ait olduğunu vurgular.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki kesme işareti ('), yay ayraç ( ) ve tırnak işareti (" ") kullanımlarını TDK kuralları çerçevesinde inceleyiniz.
Kurum adlarına (Türk Dil Kurumunun) ve iyelik eki değişen özel isimlere (Boğaz Köprümüzün) ek getirilirken kesme kullanılmadığı görülür.
İstisnai kesme işareti kurallarının doğru uygulanıp uygulanmadığını belirlemek için.
2
Özel isimlere getirilen eklerin ek bilgi (tarih, açıklama vb.) içeren yay ayraçlarla olan dizilimini kontrol ediniz.
Yakup Kadri ismine getirilen '-nin' ekinin, doğum-ölüm tarihlerini belirten yay ayraçtan sonra kullanıldığı tespit edilir.
TDK kuralına göre ek, yay ayraçtan önce isme bitişik şekilde yazılmalı ve gerekirse kesme ile ayrılmalıdır.
3
Sıralı cümlelerdeki ve vurgulanan öznelerdeki noktalı virgül kullanımını değerlendiriniz.
Sanatçı ile başlayan cümlede noktalı virgülün grupları ve sıralı cümleleri ayırma görevinin doğru olduğu anlaşılır.
Cümle yapısındaki karmaşıklığın noktalama ile doğru yönetilip yönetilmediğini doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Özel adlara getirilen eklerin yay ayraç (parantez) ile kullanımı
Soru 26Soru →

Noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ülkemizin saklı cennetlerinden biri olan Kuşadamız'daki turistik tesisler, bu yıl beklenen doluluk oranının çok üzerine çıktı.

Cevap

Ülkemizin saklı cennetlerinden biri olan Kuşadamız'daki turistik tesisler... şeklinde başlayan cümlede kesme işareti yanlış kullanılmıştır.
Kuşadası özel adı, yapısı gereği sonunda 3. teklik kişi iyelik eki (-ı) taşır. Bu tür adlara, mevcut iyelik eki yerine başka bir iyelik eki (burada 1. çoğul şahıs eki olan -mız) getirildiğinde, getirilen ek ve sonrasındaki ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Doğru yazım 'Kuşadamızdaki' şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki özel adlara ve eser adlarına getirilen eklerin (kesme işareti) kullanımını kontrol etmek.
C seçeneğinde 'Kuşadamız'daki' ifadesinin kesme işaretiyle ayrıldığı görülmektedir.
Kesme işaretinin özel durumlarda (iyelik eki değişimi) nasıl kullanılacağını belirlemek gerekir.
2
TDK'nin iyelik eki değişimiyle ilgili kuralını uygulamak.
Sonunda 3. teklik kişi iyelik eki (-ı, -i, -u, -ü) olan özel adlara (Kuşadası, Boğaz Köprüsü, Amik Ovası vb.), bu ek dışında başka bir iyelik eki getirildiğinde kesme işareti konmaz.
Kuşadası ismindeki '-sı' iyelik eki düşmüş ve yerine '-mız' eki gelmiştir. Bu durumda kural gereği kesme işareti kullanılmamalıdır.
3
Diğer seçeneklerdeki çeldirici kuralları (AB istisnası, tırnak sonrası ek) doğrulamak.
Avrupa Birliği'ne (istisna), 'Dokuzuncu Hariciye Koğuşu'nu (doğru kullanım) ifadelerinin kurallara uygun olduğu görülür.
C seçeneğindeki kural ihlali sorunun doğru cevabını oluşturmaktadır.

Anahtar Kavram

İyelik Eki Değişen Özel Adlarda Kesme İşareti Kullanımı
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 27Soru →

Noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türk Dil Kurumu'nun yayımladığı son Yazım Kılavuzu'nda, dijitalleşmenin dile etkileri üzerine oldukça önemli tespitler yer alıyor.

Cevap

Türk Dil Kurumu ifadesinden sonra kesme işareti kullanılan cümle hatalıdır.
Türk Dil Kurumu bir kurum adıdır ve Türk Dil Kurumu kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu nedenle 'Türk Dil Kurumu'nun' yazımı yanlıştır; doğrusu 'Türk Dil Kurumunun' olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki özel adlara getirilen ekleri ve noktalama işaretlerinin işlevlerini incelemek.
Özel adlara gelen iyelik ve hal ekleri ile ara sözlerin, alıntıların ve noktalı virgülün kullanımı belirlenir.
Hatalı kullanımı tespit edebilmek için her bir işaretin kuralına uygunluğunu denetlemek gerekir.
2
Kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerin kesme işaretiyle ayrılıp ayrılmayacağını kontrol etmek.
Türk Dil Kurumu gibi kurum adlarına gelen eklerin kesmeyle ayrılmayacağı (Türk Dil Kurumunun) saptanır.
TDK kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
3
Diğer seçeneklerdeki çeldirici kuralları (iyelik eki değişikliği, tırnak içinde tırnak vb.) değerlendirmek.
'Boğaz Köprümüzün' ve tek tırnak kullanımlarının doğru olduğu teyit edilir.
Özel isimlerdeki yapısal değişikliklerin ve hiyerarşik noktalama kurallarının doğruluğundan emin olunur.

Anahtar Kavram

Kurum ve Kuruluş Adlarına Gelen Eklerin Yazımı
Soru 28Soru →

Noktalama işaretleri, metindeki anlam karışıklıklarını önlemek ve ifadeleri daha belirgin hale getirmek için kullanılır. Özellikle özel adlara getirilen eklerin kullanımı, Türk Dil Kurumu (TDK) tarafından belirlenen istisnalara göre şekillenmektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türk Dil Kurumu'nun yeni yayımladığı Yazım Kılavuzu'na göre bazı birleşik kelimelerin yazımı değişmiştir.

Cevap

Türk Dil Kurumu'nun ifadesindeki kesme işareti kullanımı yanlıştır; çünkü kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması gerekir.
Türk Dil Kurumu bir kurum adı olduğu için, getirilen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması gerekir. Doğru yazım 'Türk Dil Kurumunun' şeklinde olmalıdır. Bu kural, sınavda en sık sorulan noktalama istisnalarından biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Özel adlara getirilen eklerin ayrılma kurallarını gözden geçirin.
TDK kurallarına göre kurum ve kuruluş adları birer istisnadır.
Genel kuralın aksine bu tür adlara gelen eklerin bitişik yazılması gerekir.
2
Cümledeki 'Türk Dil Kurumu' ifadesini analiz edin.
Bu ifade resmi bir kurum adıdır.
Resmi kurum adlarına getirilen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılmaz.
3
Diğer seçeneklerdeki yapı ve yayın adlarını karşılaştırın.
Kale, köprü gibi yapı adları ile gazete adları kesme işaretiyle ayrılır.
Kurum adları ile yapı/eser adları arasındaki noktalama farkını ayırt etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Kurum ve Kuruluş Adlarında Kesme İşareti Kullanımı

Alternatif Yöntem

Kurum adları ile yapı adlarını karıştırmamak için şu yöntemi kullanabilirsiniz: Eğer isim bir binayı veya somut bir yapıyı (köprü, kule, kale) temsil ediyorsa kesme işareti kullanılır; ancak bir tüzel kişiliği veya idari birimi (kurum, kurul, iş yeri) temsil ediyorsa kullanılmaz.
Tahmini Süre:55s
Soru 29Soru →

Akademik bir metinden alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir kural ihlali yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 52375237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 141.141. maddesi, hırsızlık suçunun temel şeklini ve bu suça öngörülen yaptırımları düzenlemektedir.

Cevap

Türk Ceza Kanunu ibaresinden sonra gelen ekin kesme işaretiyle ayrıldığı seçenek hatalıdır.
Türk Ceza Kanunu bir kanun adı olduğu için TDK kuralları gereği getirilen ek kesme işaretiyle ayrılmamalıdır. Doğru kullanım 'Türk Ceza Kanununun' şeklinde olmalıdır. Bu kural sıklıkla gözden kaçan, yüksek zorluk seviyesindeki bir istisnadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki özel adların ve yapıların türünü belirlemek.
Cümlede geçen 'Türk Ceza Kanunu' bir kanun adıdır.
TDK Yazım Kılavuzu'nda kanun, tüzük ve yönetmelik adlarına dair özel bir kısıtlama mevcuttur.
2
Kanun adlarına getirilen eklerin yazım kuralını hatırlamak.
TDK'nin 'Kesme İşareti' başlığı altındaki 6. kuralına göre: 'Kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge, genelge adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.'
Bu kural, yaygın yanlış kullanımın aksine kanun adlarını kesme işareti kullanımından muaf tutar.
3
Cümledeki kullanımı kural ile karşılaştırmak.
'Türk Ceza Kanunu'nun' yerine 'Türk Ceza Kanununun' yazılmalıydı.
Kesme işareti kullanımı kural ihlali teşkil etmektedir.

Anahtar Kavram

Kanun, Tüzük ve Yönetmelik Adlarında Kesme İşareti İstisnası

Alternatif Yöntem

Noktalama sorularında karmaşık cümlelerde önce en bildiğiniz kuralları eleyin; 'Kanun, Tüzük, Yönetmelik' gibi istisnaları içeren şıkları en sona bırakarak detaylı inceleyin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 30Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanlığı’na gönderilen dilekçelerin bir hafta içinde yanıtlanması gerekmektedir.

Cevap

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanlığı’na ifadesinde kesme işaretinin kullanılması yanlıştır.
Türkçede kurum, kuruluş, kurul, merkez, birim, rektörlük ve dekanlık adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu nedenle 'Dekanlığı’na' değil, 'Dekanlığına' şeklinde yazılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki özel isimleri ve onlara gelen ekleri tespit et.
Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanlığı özel bir birim adıdır.
Noktalama kuralları, özel ismin türüne göre (kurum, kişi, kanun vb.) farklılık gösterir.
2
Kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerin yazım kuralını hatırla.
TDK'ye göre kurum, kuruluş, kurul, merkez, birim ve oturum adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
Dekanlık bir birim/kurum adıdır, dolayısıyla ek doğrudan kelimeye bitişik yazılmalıdır.
3
Diğer şıklardaki kritik noktaları (kısa çizgi, tırnak, uzun çizgi) kontrol et.
Diğer şıklarda bu işaretlerin kullanımı güncel kurallara uygundur.
Hatalı olan tek kullanım kurum ekindeki kesme işaretidir.

Anahtar Kavram

Kurum ve Kuruluş Adlarına Gelen Eklerin Yazımı

Alternatif Yöntem

Cümledeki özel ismin bir 'kurum' mu yoksa bir 'kanun/yönetmelik' mi olduğuna bakın; kurumsa kesme kullanmayın, kanunsa kullanın.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 31Soru →

Noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Arkadaşım bana dönerek: "Bu akşamki konsere sen de gelecek misin"? diye sordu.

Cevap

Arkadaşım bana dönerek: "Bu akşamki konsere sen de gelecek misin"? diye sordu.
Tırnak içindeki alıntıların sonuna gelen noktalama işaretleri (nokta, soru işareti, ünlem vb.) mutlaka tırnak içinde kalmalıdır. İncelenen cümlede soru işareti tırnağın dışına konularak bir noktalama hatası yapılmıştır. Doğru yazım "...gelecek misin?" şeklinde olmalıydı.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki tırnak işaretinin kullanımını incelemek.
Alıntı bir cümle olan 'Bu akşamki konsere sen de gelecek misin?' ifadesinin tırnak içinde verildiği görülmektedir.
Tırnak işaretinin temel görevlerinden biri doğrudan alıntıları belirtmektir.
2
Alıntı cümlenin sonundaki noktalama işaretinin yerini kontrol etmek.
Soru işaretinin tırnak işaretinden sonra (dışarıda) kullanıldığı tespit edilmiştir.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre alıntının sonundaki işaret tırnak içinde kalmalıdır.

Anahtar Kavram

Tırnak işareti içindeki alıntıların sonuna gelen noktalama işaretleri tırnak içinde bırakılır.
Tahmini Süre:45s
Soru 32Soru →

Aşağıdaki cümlelerden hangisi noktalama işaretlerinin kullanımı bakımından yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türk Dil Kurumu'nun 90. kuruluş yıl dönümü, dilimizin tarihî gelişimini ve zenginliğini vurgulayan çeşitli etkinliklerle kutlandı.

Cevap

Kurum adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılması kuralına aykırı olan seçenek doğru cevaptır.
Türk Dil Kurumu (TDK) tarafından belirlenen kurallara göre; kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu kural gereği 'Türk Dil Kurumu'nun' ifadesi hatalıdır; doğrusu 'Türk Dil Kurumunun' şeklinde olmalıdır. Bu kural, sınavda en sık karşılaşılan ve en çok karıştırılan noktalama kurallarından biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki kurum ve kuruluş adlarını tespit edin.
'Türk Dil Kurumu' bir kurum adıdır.
Punctuation kurallarının uygulanacağı özel ismi belirlemek için.
2
TDK'nin kurum adlarına gelen eklerle ilgili güncel kuralını hatırlayın.
Kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
Hatalı kullanımı tespit etmek için temel kuralın bilinmesi gerekir.
3
Diğer seçeneklerdeki istisnai durumları ve çeldiricileri kontrol edin.
Avrupa Birliği istisnası, yapım eki sonrası kuralı ve dönem adları kuralları hatasızdır.
Sorunun tek bir net cevabı olduğundan emin olmak için.

Anahtar Kavram

Kurum ve Kuruluş Adlarına Gelen Eklerin Kesme İşaretiyle Ayrılmaması Kuralı
Soru 33Soru →

Türkçede noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türk Dil Kurumu'nun yayımladığı son kılavuz kütüphanemizde bulunuyor.

Cevap

Türk Dil Kurumu'nun ifadesinin geçtiği cümle, kurum adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması kuralına aykırı olduğu için yanlıştır.
Türk Dil Kurumu'nun geçtiği cümlede noktalama yanlışı yapılmıştır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre; kurum, kuruluş, kurul, merkez, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu yüzden 'Türk Dil Kurumu'nun' yazımı hatalıdır; doğrusu 'Türk Dil Kurumunun' olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki özel isimleri ve onlara gelen ekleri incele.
Seçeneklerde 'Yahya Kemal', 'Türk Dil Kurumu', 'Karadeniz' ve 'Trabzon' gibi özel isimler bulunmaktadır.
Kesme işaretinin en yaygın hata alanı özel isimlere gelen eklerdir.
2
Kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerin yazım kuralını hatırla.
TDK kurallarına göre; kurum, kuruluş, kurul, merkez, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
Bu kural, Türkçedeki noktalama düzeninin temel taşlarından biridir.
3
Hatalı kullanımı tespit et.
Türk Dil Kurumu bir kurum adıdır ve ona gelen '-nun' ekinin kesme işaretiyle ayrılması yanlıştır. Doğru yazım 'Türk Dil Kurumunun' şeklinde olmalıdır.
Kuralın doğrudan ihlal edildiği seçeneği belirlemek cevaba ulaştırır.

Anahtar Kavram

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması kuralı.
Tahmini Süre:45s
Soru 34Soru →

Türkçede kesme işareti, tırnak işareti ve kısa çizgi gibi işaretlerin kullanımında bazı istisnai durumlar ve birbiriyle etkileşim kuralları mevcuttur. Bu kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir noktalama hatası yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Reşat Nuri Güntekin’in "Çalıkuşu"’nu okurken Anadolu insanının iç dünyasını derinden kavrama fırsatı bulursunuz.

Cevap

Reşat Nuri Güntekin’in "Çalıkuşu"’nu okurken Anadolu insanının iç dünyasını derinden kavrama fırsatı bulursunuz.
Doğru cevap olan cümlede, "Çalıkuşu" eseri tırnak içine alınmıştır. Türk Dil Kurumu'nun 'Noktalama İşaretleri' kılavuzuna göre, tırnak içine alınan sözlerden sonra gelen ekleri ayırmak için ayrıca kesme işareti kullanılmaz. Cümlede tırnaktan sonra kesme işareti getirilerek bu kural ihlal edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde yer alan özel adlara, kurum adlarına ve tırnak içindeki ifadelere getirilen eklerin yazımını kontrol etmek.
Eser ismi tırnak içine alındığı halde kesme işaretiyle ek ayrılan cümlede kural ihlali tespit edildi.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre tırnak içine alınan sözlerden sonra gelen ekleri ayırmak için kesme işareti kullanılmaz.
2
Diğer seçeneklerdeki istisnai kuralları (iyelik eki değişimi, kurum adları, noktalı virgülün özneyi ayırma görevi) değerlendirmek.
Amik Ovamızın, Türk Dil Kurumunun ve müdür kelimesinden sonraki noktalı virgül kullanımlarının kurallara uygun olduğu görüldü.
Özel adlarda iyelik eki değiştiğinde kesme düşer; kurum adlarına ek gelince kesme konmaz; özne ile sıralı ögeler karışmasın diye noktalı virgül kullanılır.

Anahtar Kavram

Tırnak işareti ve kesme işaretinin etkileşimi; özel adlara getirilen iyelik eklerinin istisnaları.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 35Soru →

Noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu yıl üniversite sınavını kazanan İzmir'li öğrencileri tebrik ederiz.

Cevap

Bu yıl üniversite sınavını kazanan İzmir'li öğrencileri tebrik ederiz.
Doğru cevap olan cümlede 'İzmir'li' sözcüğündeki kesme işaretinin kullanımı yanlıştır. Türk Dil Kurumu'nun kurallarına göre özel adlara getirilen yapım ekleri (bu örnekte -li yapım eki), çokluk eki ve bunlardan sonra gelen diğer ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Sözcüğün 'İzmirli' şeklinde bitişik yazılması gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki özel adları ve bu adlara getirilen ekleri kontrol edin.
İzmirli sözcüğünde yapım eki (-li) kullanıldığını tespit edin.
Kesme işaretinin yapım eklerini ayırıp ayırmayacağını belirlemek için.
2
Türk Dil Kurumu'nun kesme işaretiyle ilgili temel kuralını hatırlayın.
Özel adlara getirilen yapım ekleri, çokluk eki ve bunlardan sonra gelen diğer eklerin kesmeyle ayrılmayacağını teyit edin.
Yanlış kullanımı netleştirmek için.
3
Diğer seçeneklerdeki noktalama işaretlerinin (kısa çizgi, noktalı virgül, yay ayraç) görevlerini inceleyin.
Hepsinde kurallara uygun kullanım olduğunu görün.
Hatalı olanın sadece bir seçenek olduğunu doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Özel adlara getirilen yapım eklerinin ve çokluk eklerinin kesme işaretiyle ayrılmaması.
Tahmini Süre:45s
Soru 36Soru →

Türkçede kesme işareti, tırnak işareti, yay ayraç ve kısa çizgi gibi noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir noktalama yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bakanlar Kurulu'nun dün akşam geç saatlere kadar süren toplantısından, ekonomi yönetimine dair kritik kararlar çıktı.

Cevap

Bakanlar Kurulu'nun ifadesinin yer aldığı cümlede kesme işareti yanlış kullanılmıştır; çünkü kurul adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.
Türk Dil Kurumunun güncel kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Bakanlar Kurulu bir kurul adı olduğu için 'Bakanlar Kurulunun' şeklinde yazılmalıdır. Bu yüzden Bakanlar Kurulu'nun ifadesinin geçtiği seçenek hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Özel adlara ve kurumlara gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılma kuralını hatırla.
TDK'ye göre kurum, kuruluş ve kurul adlarına gelen ekler (Avrupa Birliği hariç) kesme işaretiyle ayrılmaz.
Resmi kurum ve kurulların kurumsal bütünlüğünü korumak için getirilen bir kuraldır.
2
Cümledeki 'Bakanlar Kurulu' ifadesini bu kurala göre incele.
Bakanlar Kurulu bir 'kurul' adıdır. Dolayısıyla getirilen tamlayan ekinin kesme işaretiyle ayrılması bir noktalama hatasıdır.
Kurul adlarına getirilen eklerin bitişik yazılması gerektiği kuralına aykırıdır.
3
Diğer seçeneklerdeki çeldirici kuralları (iyelik eki değişimi, kısaltmalı söyleyiş, tırnak işareti) kontrol et.
'Boğaz Köprümüzün' ve 'Hisar'a' gibi ifadelerin özel kurallar çerçevesinde doğru yazıldığını teyit et.
Hatanın sadece kurul adındaki kesme işareti kullanımında olduğundan emin olmak için.

Anahtar Kavram

Kurum ve Kurul Adlarında Kesme İşareti Kullanımı
Soru 37Soru →

Noktalama işaretlerinin kullanımı, metindeki düşüncelerin doğru aktarılmasını sağlar ve okuma sırasında oluşabilecek anlam karışıklıklarını önler.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türk Tarih Kurumu'nun son yayımladığı çalışmalarda, Anadolu'daki eski yerleşim yerlerinin tarihî gelişimine dair önemli veriler bulunmaktadır.

Cevap

Türk Tarih Kurumu bir kurum adı olduğu için kendisine getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmamalıdır; dolayısıyla 'Türk Tarih Kurumu'nun' yazımı hatalıdır.
Türk Tarih Kurumu bir kurum adıdır. Türk Dil Kurumu tarafından belirlenen kurallara göre kurum, kuruluş, kurul ve iş yeri adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Doğru yazımı 'Türk Tarih Kurumunun' şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki özel adlara ve kurumlara getirilen çekim eklerinin yazımını incele.
Seçeneklerde 'Tanzimat Dönemi', 'Türk Tarih Kurumu' ve 'Batı Karadeniz' gibi özel adlar tespit edilmiştir.
Kesme işaretinin en sık test edildiği alan özel adlar ve kurumsal isimlerdir.
2
Kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerle ilgili güncel TDK kuralını hatırla.
TDK'ye göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz (Avrupa Birliği istisnası hariç).
Sınavda en çok karıştırılan ve sorulan temel kurallardan biridir.
3
Hatalı olan seçeneği belirle ve diğer işaretlerin kullanımını teyit et.
Türk Tarih Kurumu bir kurum olduğu için gelen ekin kesmeyle ayrılması yanlıştır. Diğer şıklardaki kısa çizgi, yay ayraç ve noktalı virgül kullanımları ise doğrudur.
Tüm seçeneklerin analizi, cevabın kesinleşmesini sağlar.

Anahtar Kavram

Kurum, Kuruluş ve İş Yeri Adlarına Gelen Eklerin Yazımı
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 38Soru →

Noktalama işaretlerinin (kesme, tırnak, yay ayraç, çizgiler) kullanımı, metindeki anlamın netleşmesi ve yapısal düzenin sağlanması açısından belirli kurallara bağlanmıştır. Bu kurallar doğrultusunda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Falih Rıfkı Atay (1894-1971)'ın "Zeytindağı" adlı eseri, Birinci Dünya Savaşı'ndaki Osmanlı coğrafyasını çarpıcı bir şekilde anlatır.

Cevap

Falih Rıfkı Atay isminin ve tarihlerinin belirtildiği cümlede, ek yay ayraçtan sonra getirildiği için noktalama hatası yapılmıştır.
Falih Rıfkı Atay isminin geçtiği cümlede bir noktalama hatası vardır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, özel adlara getirilen ekler yay ayraçtan önce kullanılmalı ve kesme işaretiyle ayrılmalıdır. Cümlede ise ek, yay ayraçtan sonra getirilerek 'Atay (1894-1971)'ın' şeklinde hatalı yazılmıştır. Doğru kullanım 'Atay'ın (1894-1971)' şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki noktalama işaretlerinin (kesme, tırnak, yay ayraç, kısa çizgi) işlevlerini kontrol et.
Falih Rıfkı Atay özel ismine bir ek getirildiğini ve hemen ardından yay ayraç içinde tarih verildiğini tespit et.
Özel isimlerden sonra açıklama yapıldığında eklerin nereye geleceği kuralını doğrulamak gerekir.
2
TDK'nin yay ayraç ve kesme işaretiyle ilgili özel kuralını hatırla.
Özel adlar için yay ayraç içinde bir açıklama yapıldığında, kesme işaretinin yay ayraçtan önce kullanılması gerektiğini belirle.
Ekin doğrudan özel isme ait olduğu ve açıklamanın bir ekleme olduğu kuralı temel alınmalıdır.
3
Hatalı kullanımı düzelt ve kurala uygun hâle getir.
Doğru yazımın 'Falih Rıfkı Atay'ın (1894-1971)' şeklinde olması gerektiğini doğrula.
Yay ayraçtan sonra ek getirilmesi, ekin tarihle ilişkilendirilmesi gibi yanlış bir algı yaratır.

Anahtar Kavram

Yay Ayraç ile Kesme İşaretinin Birlikte Kullanımı

Daha Fazla Pratik

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmadığını, ancak Avrupa Birliği'nin bu kuralın istisnası olduğunu unutmayın.
Tahmini Süre:50s
Soru 39Soru →

Noktalama işaretlerinin işlevleri ve Türk Dil Kurumu Yazım Kılavuzu'ndaki güncel kullanım kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir noktalama yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İstanbul'un en zarif simgelerinden biri olan Boğaz Köprümüz'ün ışıklandırma sistemi, Cumhuriyet'in yüzüncü yılı kutlamaları için tamamen yenilendi.

Cevap

İstanbul'un simgelerinden biri olan 'Boğaz Köprümüz'ün' ifadesinde kesme işareti kullanılmamalıdır; doğrusu 'Boğaz Köprümüzün' şeklindedir.
Doğru yanıt olan cümlede 'Boğaz Köprümüz'ün' ifadesi hatalıdır. Türk Dil Kurumu Yazım Kılavuzu'nda yer alan özel bir uyarıya göre; sonunda 3. tekil kişi iyelik eki bulunan özel adlara (Boğaz Köprüsü, Amik Ovası, Kuşadası vb.), bu ek dışında başka bir iyelik eki getirildiğinde kesme işareti kullanılmaz. Bu nedenle 'Boğaz Köprümüzün', 'Amik Ovamızın', 'Kuşadamızdaki' gibi kullanımlar kesmesiz olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Özel isimlerin iyelik eklerini analiz etme.
Boğaz Köprüsü ismi 3. tekil kişi iyelik eki (-ı/-u) ile bitmektedir.
Kuralın uygulanabilirliğini kontrol etmek için kök ve ekin durumunu bilmek gerekir.
2
İyelik eki değişikliğini kontrol etme.
İsim, 1. çoğul kişi iyelik eki (-müz) alarak 'Boğaz Köprümüz' halini almıştır.
TDK'ye göre 3. tekil iyelik ekiyle biten bir özel ada başka bir iyelik eki gelirse kesme işareti düşer.
3
Diğer seçeneklerdeki kurum ve kuruluş kuralını denetleme.
'Türk Dil Kurumunun' ifadesinde kesme kullanılmaması doğrudur.
Kurum ve kuruluş adlarına gelen ekler istisnalar (Avrupa Birliği) dışında kesmeyle ayrılmaz.
4
Yapım ekinden sonra gelen çekim eklerini kontrol etme.
'Türkçenin' sözcüğünde yapım ekinden (-çe) sonra gelen ilgi ekinin ayrılmaması doğrudur.
Özel adlara getirilen yapım ekleri ve bunlardan sonra gelen hiçbir ek kesmeyle ayrılmaz.

Anahtar Kavram

Özel İsimlerde İyelik Eki Değişimi ve Kesme İşareti Kuralı
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 40Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin (kesme, tırnak, yay ayraç, kısa çizgi) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sokaktaki İstanbullu'ların telaşlı adımları, bu kadim şehrin bitmek bilmeyen enerjisini ve karmaşasını yansıtıyordu.

Cevap

İstanbullu'ların ifadesinde kesme işaretinin kullanılması yanlıştır çünkü özel adlara getirilen yapım ve çokluk eklerinden sonra gelen hiçbir ek kesme işaretiyle ayrılmaz.
Cümledeki 'İstanbullu'ların' kelimesi yanlış yazılmıştır. Türk Dil Kurumu'nun yazım kurallarına göre; özel adlara getirilen yapım ekleri (-lı, -sız, -cı vb.), çokluk eki (-lar, -ler) ve bunlardan sonra gelen diğer ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu kelimenin doğru yazımı 'İstanbulluların' şeklinde, hiçbir kesme işareti kullanılmadan olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Özel adlara getirilen eklerin türünü belirle
İstanbullu kelimesindeki '-lu' eki bir yapım ekidir; '-lar' ise çokluk ekidir.
Kesme işaretinin kullanım kuralı eklerin türüne (yapım/çekim) göre değişir.
2
TDK'nin kesme işaretiyle ilgili istisna kuralını uygula
Özel adlara getirilen yapım ekleri, çokluk ekleri ve bunlardan sonra gelen diğer ekler kesme işaretiyle ayrılmaz kuralı gereği 'İstanbulluların' yazılmalıdır.
Yapım ekinden sonra gelen çekim eklerinin de ayrılmaması kuralın devamıdır.
3
Diğer seçeneklerdeki kurum, dönem ve ilişki bildiren işaretleri denetle
Rönesans Dönemi'nde (Dönem adı), Türkiye-Gürcistan (İlişki) ve Milli Eğitim Bakanlığına (Kurum adı istisnası) kullanımlarının doğru olduğu teyit edilir.
Çeldiricilerin doğruluğundan emin olunarak yanlış seçenek elenir.

Anahtar Kavram

Özel Adlara Getirilen Yapım ve Çokluk Eklerinde Kesme İşareti İstisnası
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 2 / 6Sonraki