Examkin

Diğer Noktalama İşaretleri (Kesme, Tırnak, Yay Ayraç, Çizgiler)

116 soru

Soru 41Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yeni yapılan laboratuvarın çatısına kurulan güneş panelleri, yaklaşık 150 m²'lik bir alan kaplayarak yüksek enerji tasarrufu sağlıyor.

Cevap

Güneş panellerinin kapladığı alanı ifade eden seçenekteki "m²'lik" ifadesinde kesme işareti gereksiz kullanılmıştır; doğru yazım "m²lik" şeklinde olmalıdır.
Türk Dil Kurumu'nun belirlediği kurallara göre, üst işareti bulunan kısaltmalara getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu ekler, üst işaretinin okunuşu esas alınarak doğrudan yazılır. Dolayısıyla "m²'lik" yazımı hatalıdır, doğrusu "m²lik" olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki kısaltma ve ek ilişkisini inceleyin.
Cümlede "m²" (metrekare) kısaltmasına "-lik" eki getirilmiştir.
Üst işaretli kısaltmalarda eklerin nasıl bağlandığını kontrol etmek gerekir.
2
TDK'nin üst işaretli kısaltmalarla ilgili kuralını uygulayın.
TDK kurallarına göre üst işareti bulunan kısaltmalara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
Üst işaret zaten bir ayrım noktası oluşturduğu için ayrıca kesme işareti kullanılması noktalama kalabalığına ve hataya yol açar.
3
Ekin okunuşa uygunluğunu kontrol edin.
Ek, üst işaretinin okunuşuna göre (metrekarelik) getirilmiş ancak araya konulan kesme işareti kural ihlali oluşturmuştur.
Noktalama yanlışını netleştirmek için yazım kuralını kesinleştirmek gerekir.

Anahtar Kavram

Üst İşaretli Kısaltmalarda Ek Yazımı

Daha Fazla Pratik

Kurum adları ile istisna olan 'Avrupa Birliği' kullanımı arasındaki farkı ve üst işaretli kısaltmalardaki ek yazımını tekrar etmeniz konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 42Soru →

Millî Mücadele’den günümüze kadar geçen süreçte Türk edebiyatı; hem teknik hem de içerik bakımından büyük bir değişim ve gelişim göstermiştir. Bu süreçte pek çok sanatçı, toplumsal meseleleri eserlerine taşımıştır.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Millî Mücadele yıllarında Türkler'in gösterdiği fedakârlıklar, edebiyatımızda destansı bir dille anlatılır.

Cevap

Cümledeki 'Türkler' sözcüğüne getirilen çekim ekinin kesme işaretiyle ayrılması yanlıştır çünkü çokluk ekinden sonra gelen ekler kesme ile ayrılmaz.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre özel adlara getirilen çokluk ekleri (-ler, -lar) ve bu eklerden sonra gelen diğer ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. 'Türkler' sözcüğü çokluk eki aldığı için getirilen ilgi ekinin 'Türklerin' şeklinde, bitişik olarak yazılması gerekmektedir. Bu nedenle cümlede noktalama yanlışı yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki noktalama işaretlerini (kesme, tırnak, yay ayraç, çizgi, noktalı virgül) tek tek inceleyin.
D seçeneğindeki 'Türkler'in' ifadesinde kesme işaretinin kullanıldığı görülmektedir.
Yanlışlığın kaynağını tespit etmek için özel isimlere getirilen eklerin kurallarını kontrol etmek gerekir.
2
Özel isimlere getirilen çokluk ekleri (-ler/-lar) ve sonrasındaki eklerin ayrılıp ayrılmayacağına dair TDK kuralını hatırlayın.
TDK'ye göre özel adlara getirilen çokluk eki ve bunlardan sonra gelen diğer ekler kesmeyle ayrılmaz.
Özel isimler yapım eki veya çokluk eki aldığında, bu eklerden sonra gelen hiçbir ek kesme işaretiyle ayrılmaz.
3
Tespit edilen kuralı 'Türkler'in' kelimesine uygulayarak doğru yazımı belirleyin.
Doğru yazım 'Türklerin' şeklinde olmalıdır.
Kelime çokluk eki aldığı için sonrasındaki iyelik veya hal ekleri kesme gerektirmez.

Anahtar Kavram

Özel Adlarda Kesme İşareti Kullanımı (Çokluk Eki Kuralı)
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 43Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yarışmanın 2'inci turunda sporcuların dayanıklılıkları oldukça zorlandı.

Cevap

Yarışmanın 2'inci turunda sporcuların dayanıklılıkları oldukça zorlandı.
Cümlede geçen '2'inci' ifadesi hatalıdır. Türkçede sıra sayıları rakamla yazıldığında getirilen ek, sayının okunuşundaki son sese göre belirlenir. 'İki' kelimesi ünlü (i) ile bittiği için getirilen ek '-inci' değil, sadece '-nci' olmalıdır. Dolayısıyla ifadenin '2'nci' şeklinde yazılması gerekirdi.

Adım Adım Çözüm

1
Sayının okunuşunu ve son sesini kontrol etme
2 sayısı 'iki' olarak okunur ve 'i' ünlü harfi ile biter.
Sıra sayı ekleri getirilmeden önce sayının okunuşundaki son harf, ekin uygunluğunu belirler.
2
Sıra sayı ekinin (-ıncı, -inci, -nci) uygunluğunu denetleme
Ünlü ile biten 'iki' kelimesine '-inci' eki getirildiğinde iki ünlü yan yana geleceği için hata oluşur; bu nedenle sadece '-nci' eki getirilmelidir.
Türkçede ünlü ile biten sayılara sıra sayı eki getirilirken ekin başındaki ünlü düşer ve sadece ünsüzle başlayan kısım eklenir.
3
Kesme işaretinin kullanımını onaylama
Ek doğru seçilseydi (2'nci) kesme işareti kullanımı doğru olurdu, ancak ek yanlış seçildiği için ifade hatalıdır.
Sayılara getirilen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılır fakat ekin kendisi dil bilgisi kurallarına uygun olmalıdır.

Anahtar Kavram

Sıra sayılarına getirilen eklerin kesme işareti ile ayrılması ve ses uyumu

Daha Fazla Pratik

7'nci, 6'ncı ve 50'nci gibi farklı sayı sonlarına göre eklerin nasıl değiştiğini inceleyerek bu konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 44Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu kanun teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulduktan sonra genel kurulda görüşülmeye başlanacak.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi ifadesinden sonra gelen ekin kesme işaretiyle ayrıldığı seçenek hatalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. "Türkiye Büyük Millet Meclisi" bir kurum/kurul adı olduğundan, gelen yönelme ekinin "Meclisine" şeklinde kesmesiz yazılması gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki özel isimler ve bunlara bağlı noktalama işaretleri tespit edilir.
İkinci cümlede yer alan "Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne" ifadesinin bir kurum adı olduğu görülür.
Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin yazım kuralını denetlemek için.
2
Türk Dil Kurumu'nun (TDK) kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerle ilgili kuralı hatırlanır.
Kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmayacağı bilgisine ulaşılır.
Yazım yanlışının nedenini bilimsel kurala dayandırmak için.
3
Diğer seçeneklerdeki noktalama işaretlerinin (tırnak, yay ayraç, kısa çizgi, noktalı virgül) görevleri kontrol edilir.
Tüm işaretlerin kendi işlevlerine uygun ve hatasız kullanıldığı onaylanır.
Diğer seçeneklerin doğruluğundan emin olarak hatalı seçeneği kesinleştirmek için.

Anahtar Kavram

Kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması kuralı.

Daha Fazla Pratik

Kurum adları ile kanun/yönetmelik adları arasındaki kesme işareti farkını pekiştirmek için '657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda' gibi örnekleri inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 45Soru →

Noktalama işaretlerinin (kesme, tırnak, yay ayraç, çizgiler) kullanımı, metnin anlamını netleştirmek ve yapısal düzeni sağlamak adına belirli kurallara bağlanmıştır. Bu kuralların ihlali, özellikle profesyonel ve akademik yazışmalarda anlatım kusuru olarak değerlendirilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Reşat Nuri Güntekin'in "Çalıkuşu"'nu defalarca okumama rağmen her seferinde aynı tadı alırım.

Cevap

Reşat Nuri Güntekin'in eserinden bahsedilen cümlede, tırnak işaretinden sonra kesme işareti kullanılması bir noktalama hatasıdır.
Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım ve noktalama kılavuzuna göre; tırnak içine alınan sözlerden sonra gelen ekleri ayırmak için kesme işareti kullanılmaz. Hatalı olan seçenekte 'Çalıkuşu' ifadesi tırnak içine alınmış, ancak sonrasında gelen '-nu' ekini ayırmak için gereksiz yere kesme işareti (') kullanılmıştır. Doğru yazım '"Çalıkuşu"nu' şeklinde olmalıydı.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki tırnak ve kesme işareti etkileşimini inceleyin.
Tırnak içine alınan eser adından sonra bir ek getirildiği görülmektedir.
TDK kurallarına göre tırnak içine alınan sözlerden sonra ek gelirse, bu eki ayırmak için ayrıca kesme işareti kullanılmaz.
2
Diğer seçeneklerdeki 'diğer' noktalama işaretlerini (yay ayraç, kısa çizgi, kesme) kontrol edin.
Karac'oğlan (ses düşmesi), 1945-1950 (kısa çizgi), (Batı'dan gelen) (yay ayraç) kullanımlarının tamamı kurallara uygundur.
Bu kullanımlar kendi özel kuralları dahilinde hatasızdır.

Anahtar Kavram

Tırnak ve Kesme İşareti Etkileşimi

Daha Fazla Pratik

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin kesmeyle ayrılmadığı kuralını tekrar etmek, bu soru tipindeki bir diğer önemli çeldiriciyi öğrenmenizi sağlar.
Tahmini Süre:55s
Soru 46Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 19. yüzyılın sonlarına doğru —1896 yılında— kurulan Servetifünun topluluğu, Türk şiirine yeni bir soluk getirmiştir.

Cevap

Ara sözün başında ve sonunda uzun çizgi kullanılan cümle hatalıdır.
Cümle içerisinde ara sözleri veya ara cümleleri belirtmek amacıyla kullanılan işaretlerin başında ve sonunda ya virgül (,) ya da kısa çizgi (-) bulunmalıdır. Söz konusu seçenekte kullanılan em-dash yani uzun çizgi (—), Türkçede sadece konuşma çizgisi olarak satır başlarında kullanılır, ara sözleri belirtmek için kullanılması noktalama hatasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki ara sözü (1896 yılında) tespit et.
Ara sözün başında ve sonunda uzun çizgi (—) kullanıldığı görülmektedir.
Noktalama kurallarına göre ara sözlerin kullanımı belirli işaretlerle sınırlandırılmıştır.
2
TDK'nin kısa çizgi ve uzun çizgi kurallarını karşılaştır.
Cümle içinde ara sözleri veya ara cümleleri ayırmak için kısa çizgi (-) kullanılır; uzun çizgi (—) ise sadece konuşma metinlerinde satır başında kullanılır.
Benzer görünümlü işaretlerin işlevsel farklarını ayırt etmek doğru sonuca ulaşmayı sağlar.

Anahtar Kavram

Kısa Çizgi ve Uzun Çizgi Ayrımı
Soru 47Öğrencilerin %0'i bunu doğru yanıtladıSoru →

Türkçede kesme işareti, tırnak işareti ve kısa çizgi gibi noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Oğuz Atay'ın "Tutunamayanlar" 'ı, Türk edebiyatında postmodernizmin en önemli köşe taşlarından biri olarak kabul edilir.

Cevap

Eser adının tırnak içinde belirtildiği cümlede, tırnaktan sonra ek getirmek için kesme işareti kullanılması kural ihlalidir.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, bir ifade tırnak içine alındığında o ifadeden sonra getirilen çekim eklerini ayırmak için kesme işareti kullanılmaz. Eser adının tırnak içinde verildiği seçenekte ise ekten önce gereksiz bir kesme işareti kullanılarak bu kural çiğnenmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki özel adların, kısaltmaların ve alıntıların ek alma durumlarını incele.
Seçeneklerde kurum adları, kısaltmalar, eser adları ve yer adları üzerinde farklı kurallar uygulanmıştır.
Noktalama hatalarının hangi spesifik kuraldan kaynaklandığını tespit etmek.
2
Tırnak işareti ve kesme işaretinin birlikte kullanım kuralını hatırla.
TDK'ye göre: 'Tırnak içine alınan sözlerden sonra gelen ekleri ayırmak için kesme işareti kullanılmaz.'
Hatalı kullanımı teknik olarak doğrulamak.
3
Yanlış olan seçeneği kurala göre değerlendir.
Tutunamayanlar eser adı tırnak içine alınmış, ancak ardından gelen belirtme durumu eki kesme işaretiyle ayrılmıştır. Bu durum hatadır.
Sorunun cevabına ulaşmak.

Anahtar Kavram

Tırnak İşareti ve Kesme İşareti Etkileşimi

Daha Fazla Pratik

Kurum ve kuruluş adları ile tırnak işareti sonrası eklerin yazımını TDK Yazım Kılavuzu'ndan tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 48Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin aldığı son kararlar, kamuoyunda büyük bir merakla beklendi.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi ifadesinden sonra gelen iyelik ekinin kesme işaretiyle ayrılması yanlıştır çünkü kurum ve kurul adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
Türkiye Büyük Millet Meclisi bir kurum adıdır. Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım ve noktalama kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu nedenle ifadenin 'Türkiye Büyük Millet Meclisinin' şeklinde yazılması gerekirdi.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki özel adları ve kurum adlarını tespit et.
Cümlede 'Türkiye Büyük Millet Meclisi' bir kurum adıdır.
Noktalama kuralları özel adların türüne göre (kişi adı, kurum adı vb.) değişiklik gösterir.
2
Kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerin yazım kuralını hatırla.
TDK kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.
Resmî kurum isimlerinde eklerin bitişik yazılması standart bir kuraldır (Avrupa Birliği hariç).
3
Tespit edilen kuralı cümleye uygula.
Cümlenin 'Türkiye Büyük Millet Meclisinin' şeklinde yazılması gerekmektedir.
Kesme işaretinin kurum adından sonra kullanılması noktalama hatasıdır.

Anahtar Kavram

Kurum ve Kurul Adlarında Kesme İşareti Kullanımı

Daha Fazla Pratik

Avrupa Birliği kurum adı olmasına rağmen eklerin kesme işaretiyle ayrıldığı tek istisnadır; bu detayı unutmamak sınavda avantaj sağlar.
Tahmini Süre:45s
Soru 49Soru →

Türkçede kesme işareti, tırnak işareti, yay ayraç ve kısa çizgi gibi noktalama işaretlerinin kullanımı belirli kurallara ve istisnalara tabidir. Bu kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Zengin ve köklü bir geçmişe sahip olan güzel Türkçe'mizin korunması ve gelecek nesillere aktarılması, hepimizin ortak sorumluluğudur.

Cevap

Güzel Türkçe'mizin ifadesinde kesme işareti kullanımı yanlıştır; doğrusu 'Türkçemizin' olmalıdır.
Türkçede özel adlara getirilen yapım ekleri, çokluk eki ve bunlardan sonra gelen diğer ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. 'Türkçe' kelimesi de 'Türk' özel ismine getirilen '-çe' yapım ekiyle türetildiği için üzerine gelen iyelik ve tamlayan ekleri (miz-in) kesme işaretiyle ayrılmamalıdır. Kelimenin doğru yazımı 'Türkçemizin' şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Özel adlara getirilen eklerin yazım kuralını gözden geçirmek.
Özel adlara getirilen yapım ekleri ve bu eklerden sonra gelen diğer eklerin kesmeyle ayrılmadığı kuralı hatırlanır.
TDK'nin 'Kesme İşareti' başlığı altındaki temel kuralı uygulamak için.
2
'Türkçe' sözcüğünün yapısını analiz etmek.
Türk (özel ad) + -çe (yapım eki) şeklinde bir yapı olduğu görülür.
Yapım eki alan özel adlarda kesme işareti kullanılmayacağını doğrulamak için.
3
Diger seçeneklerdeki işaretleri (kısa çizgi, yay ayraç, noktalı virgül) kontrol etmek.
Diğer seçeneklerdeki işaretlerin kullanım amaçlarına (ara söz, tarih aralığı, açıklama, özne vurgusu) uygun olduğu görülür.
Çeldiricilerin doğruluğundan emin olmak için.

Anahtar Kavram

Özel adlara getirilen yapım ekleri, çokluk eki ve bunlardan sonra gelen diğer ekler kesmeyle ayrılmaz.

Daha Fazla Pratik

Kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerin kesme işaretiyle ayrılmayacağı kuralını (örneğin: Türk Dil Kurumuna) mutlaka tekrar edin.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 50Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin (kesme işareti, tırnak işareti, yay ayraç, kısa çizgi) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu önemli projeyi vaktinde tamamlamak için gece-gündüz demeden büyük bir özveriyle çalıştılar.

Cevap

İkilemelerin arasına herhangi bir noktalama işareti konulmayacağı kuralı ihlal edildiği için "gece-gündüz" ifadesinin kullanıldığı seçenek hatalıdır.
Türkçede 'gece gündüz', 'aşağı yukarı', 'enine boyuna' gibi ikilemelerin arasına kısa çizgi (-) veya başka bir noktalama işareti konulması kural dışıdır. Bu nedenle 'gece-gündüz' yazımı bir noktalama hatasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki noktalama işaretlerini (kısa çizgi, tırnak, yay ayraç) tespit et.
Cümlede ikileme arasında kısa çizgi (-) kullanıldığı görüldü.
Soruda istenen 'diğer noktalama işaretleri' kapsamındaki hata türlerini belirlemek.
2
İkilemelerin yazım ve noktalama kuralını hatırla.
TDK kurallarına göre ikilemelerin arasına (virgül, kısa çizgi vb.) hiçbir işaret girmez.
Dil bilgisindeki temel yazım ve noktalama standartlarını uygulamak.
3
Diğer seçeneklerdeki sınır durumları kontrol et.
Tırnaktan sonra ek ayrımı ve noktalı virgül ile grup ayırma kurallarının doğru uygulandığı teyit edildi.
Çeldiricilerin doğruluğundan emin olmak ve hatayı netleştirmek.

Anahtar Kavram

İkilemelerin Noktalanması ve Kısa Çizgi Kullanımı
Tahmini Süre:55s
Soru 51Soru →

Türkçede kesme işareti, tırnak işareti, yay ayraç ve çizgilerin kullanımıyla ilgili pek çok kural ve bu kuralların istisnaları bulunmaktadır. Bu bilgiler ışığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bakanlar Kurulu'nun bugün aldığı yeni karar, Resmî Gazete'de yayımlanarak resmen yürürlüğe girmiş oldu.

Cevap

Bakanlar Kurulu'nun ifadesinde kesme işaretinin kullanılması yanlıştır çünkü kurum ve kurul adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.
Bakanlar Kurulu bir kurul adıdır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu nedenle 'Bakanlar Kurulu'nun' kullanımı hatalıdır; doğrusu 'Bakanlar Kurulunun' şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki özel adları ve bunlara getirilen ekleri incele.
Bakanlar Kurulu ifadesinin bir kurul adı olduğu tespit edildi.
Kurum, kuruluş ve kurul adlarına getirilen eklerin yazım kuralını kontrol etmek için.
2
İlgili noktalama kuralını (TDK) hatırla.
TDK'ye göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.
Yazım ve noktalama bütünlüğünü sağlamak ve istisnaları belirlemek için.
3
Diğer seçeneklerdeki karmaşık kuralları (istisnaları) değerlendir.
Resmî Gazete'nin bir yayın adı olduğu için kesmeyle ayrıldığı, Avrupa Birliği'nin ise kural dışı bir istisna olarak ayrıldığı görüldü.
Çeldiricilerin doğruluğundan emin olmak ve hatayı netleştirmek için.

Anahtar Kavram

Kurum ve Kurul Adlarına Gelen Eklerin Yazımı

Daha Fazla Pratik

Kurum ve kuruluş adları ile yayın adları (gazete, kitap) arasındaki kesme işareti ayrımını pekiştirmek için farklı örnekler çözünüz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 52Soru →

Ahmet Hamdi Tanpınar ( ) 1901 ( ) 1962 ( ) ( ) Huzur ( ) adlı romanında Mümtaz ( )ın iç dünyası üzerinden bir dönemin ruhunu yansıtır.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ( ( ) ( - ) ( ) ( " ) ( " ) ( ' )

Cevap

Doğru noktalama dizisi ( ( ) ( - ) ( ) ( " ) ( " ) ( ' ) şeklindedir.
Cümlede Tanpınar'ın yaşam yılları ek bilgi olduğu için yay ayraç içinde gösterilmiş, bu yıllar arasındaki ilişki kısa çizgiyle kurulmuştur. Roman adı olan 'Huzur' tırnak içine alınarak vurgulanmış ve özel isim olan 'Mümtaz'a gelen çekim eki kesme işaretiyle ayrılarak TDK kurallarına tam uyum sağlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Tarih bilgilerini değerlendiriniz.
Sanatçının doğum ve ölüm yılları (1901-1962) ek bilgi niteliğindedir. Bu tür bilgiler yay ayraç ( ) içine alınır.
Yay ayraç, cümlenin yapısı dışında kalan ek bilgileri göstermek için kullanılır.
2
Sayılar arasındaki çizgiyi belirleyiniz.
1901 ile 1962 yılları arasındaki ilişki kısa çizgi (-) ile kurulmalıdır.
Kısa çizgi, sayılar arasında 've, ile, ila' anlamlarını vermek için kullanılır.
3
Eser adının vurgulanmasını inceleyiniz.
Huzur bir roman adıdır ve cümle içinde tırnak işareti (" ") içine alınmalıdır.
Cümle içerisindeki eser adları ve başlıklar tırnak içine alınarak vurgulanır.
4
Özel isme gelen eki kontrol ediniz.
Mümtaz özel bir isimdir ve ona gelen '-ın' iyelik eki kesme işareti (') ile ayrılmalıdır.
Özel adlara getirilen iyelik, durum ve bildirme ekleri kesme işaretiyle ayrılır.

Anahtar Kavram

Kesme, Tırnak, Yay Ayraç ve Kısa Çizginin İşlevleri
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 53Soru →

Noktalama işaretlerinin (kesme, tırnak, yay ayraç, çizgiler) görevleri üzerine çalışan bir araştırmacı, güncel metinleri incelemektedir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türk Dil Kurumu'nun son yayımladığı güncel sözlükte, teknolojiyle birlikte dilimize giren yeni kelimeler de yer alıyor.

Cevap

Türk Dil Kurumu'nun ifadesinde kesme işaretinin kullanılması hatalıdır.
Türkçede kurum, kuruluş, kurul ve iş yeri adlarına getirilen çekim ekleri kesme işareti ile ayrılmaz. Türk Dil Kurumu bir kurum adı olduğu için getirilen ekin 'Türk Dil Kurumunun' şeklinde bitişik yazılması gerekmektedir. Bu nedenle ilk seçenekte noktalama yanlışı yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki özel isimleri ve bu isimlere getirilen ekleri tespit edin.
"Türk Dil Kurumu" bir kurum adıdır ve ona getirilen ekin kesme işaretiyle ayrıldığı görülmektedir.
Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin yazım kuralını hatırlamak gerekir.
2
Türk Dil Kurumu (TDK) tarafından belirlenen güncel noktalama kurallarını uygulayın.
TDK'ye göre "Kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz."
Hatalı kullanımın nedenini bilimsel kurala dayandırmak gerekir.
3
Diğer seçeneklerdeki noktalama işaretlerini (yay ayraç, kısa çizgi, tırnak) kontrol edin.
Tarihlerin ayraçla gösterilmesi, ara sözlerin kısa çizgiyle belirtilmesi ve eser adlarının tırnak içine alınması kurallara uygundur.
Diğer seçeneklerin neden doğru olduğunu teyit ederek kesin sonuca ulaşılır.

Anahtar Kavram

Kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması kuralı.

Daha Fazla Pratik

Kurum adlarına getirilen eklerin yazımı kuralını, 'Avrupa Birliği' istisnasını hatırlayarak tekrar edin.
Tahmini Süre:55s
Soru 54Soru →

Noktalama işaretlerinin (kesme, tırnak, yay ayraç, kısa çizgi) kullanımı dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türk Dil Kurumu'nun yayımladığı son kılavuzda, bazı sözcüklerin yazımında ve telaffuzunda değişikliğe gidildiği görülmektedir.

Cevap

Türk Dil Kurumu'nun ifadesindeki kesme işareti kullanımı yanlıştır; kurum ve kuruluş adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.
Türk Dil Kurumu ifadesi bir kurum adıdır. Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım kurallarına göre, kurum ve kuruluş adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu nedenle ifadenin 'Türk Dil Kurumunun' şeklinde bitişik yazılması gerekmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki özel adlara ve kurumsal ifadelere getirilen ekleri incele.
İlk seçenekteki 'Türk Dil Kurumu' ifadesinin bir kurum adı olduğu tespit edildi.
Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin yazımıyla ilgili temel kuralı hatırlamak gerekir.
2
Kesme işaretinin kullanım kurallarını kontrol et.
TDK kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmadığı doğrulandı.
Yanlış kullanımın kaynağını kural uyarınca belirlemek için bu adım gereklidir.
3
Diğer seçeneklerdeki kısa çizgi, yay ayraç ve tırnak işaretlerinin görevlerini değerlendir.
Eser adlarının tırnakla, tarih aralıklarının kısa çizgi ve yay ayraçla, şehir bağlantılarının kısa çizgiyle gösterildiği ve bu kullanımların doğru olduğu görüldü.
Çeldiricilerin doğruluğundan emin olmak ve hatanın sadece bir cümlede olduğunu teyit etmek amaçlanır.

Anahtar Kavram

Kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.

Daha Fazla Pratik

Kurum ve kuruluş adları istisnasını hatırlamak için Avrupa Birliği ifadesinin bu kuralın tek istisnası (Avrupa Birliği'ne) olduğunu not edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 55Soru →

Noktalama işaretlerinin doğru kullanımı, metnin akademik ve profesyonel dil standartlarına uygunluğu açısından kritik bir öneme sahiptir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üniversitemizin Hukuk Fakültesi'nden mezun olan genç hukukçular, adalet sisteminde önemli görevler üstlenmeye hazırlanıyor.

Cevap

Üniversitemizin Hukuk Fakültesi'nden mezun olan genç hukukçular... cümlesinde 'Hukuk Fakültesi'nden' ifadesindeki kesme işareti hatalıdır.
B seçeneğinde yer alan 'Hukuk Fakültesi' ifadesi bir kuruluş adıdır. Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu nedenle 'Hukuk Fakültesi'nden' değil, 'Hukuk Fakültesinden' şeklinde yazılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki özel adlara ve kurumlara getirilen ekleri kontrol et.
B seçeneğinde bir üniversite birimi olan 'Hukuk Fakültesi' ifadesine ek getirildiği görülmektedir.
TDK kuralları gereği kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin yazımı özel bir kurala tabidir.
2
TDK'nin kurum, kuruluş ve iş yeri adlarına getirilen eklerle ilgili kuralını hatırla.
Kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
Bu kural, resmiyet bildiren bu tür yapıların bütünlüğünü korumak ve yazım birliğini sağlamak için konulmuştur.
3
B seçeneğindeki kullanımı kurala göre değerlendir.
'Hukuk Fakültesi' bir kuruluş adıdır, dolayısıyla gelen '-nden' eki kesmeyle ayrılmamalıdır.
Hatalı kullanımın tespit edilmesi doğru cevaba ulaşmamızı sağlar.

Anahtar Kavram

Kurum ve Kuruluş Adlarına Gelen Eklerin Yazımı

Alternatif Yöntem

Cümlelerdeki özel isimlerin niteliğini (kişi adı mı, kurum adı mı) belirlemek, hangi kuralın uygulanacağını hızlıca görmenizi sağlar.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 56Soru →

Kesme işareti, kısa çizgi ve yay ayracın işlevleri dikkate alındığında aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir noktalama yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Osmanlı'lar, fethettikleri topraklarda hoşgörü politikasını esas almışlardır.

Cevap

Osmanlı'lar sözcüğünün geçtiği cümlede noktalama yanlışı yapılmıştır.
Türkçede özel adlara getirilen yapım ekleri, çokluk eki (-lar / -ler) ve bunlardan sonra gelen diğer ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. 'Osmanlılar' kelimesinde çokluk eki kullanıldığı için kesme işaretinin kullanılması bir noktalama hatasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki noktalama işaretlerini (yay ayraç, kısa çizgi, tırnak işareti, kesme işareti) tespit et.
Cümlede 'Osmanlı'lar' ifadesinde kesme işaretinin kullanıldığı görülmektedir.
Soruda istenen hatalı kullanımı bulmak için her bir işaretin işlevini kontrol etmek gerekir.
2
Kesme işaretinin özel isimlere gelen ekleri ayırma kuralını hatırla.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre özel adlara getirilen yapım ekleri, çokluk eki ve bunlardan sonra gelen diğer ekler kesmeyle ayrılmaz.
Çoğul eklerinin kesme işaretiyle ayrılıp ayrılmayacağı temel bir noktalama kuralıdır.
3
Tespit edilen kuralı seçeneklere uygula.
'Osmanlılar' kelimesindeki '-lar' eki çoğul eki olduğu için kesme işaretiyle ayrılmamalıdır.
Hatalı kullanımı belirleyerek doğru cevaba ulaşılır.

Anahtar Kavram

Özel adlara getirilen çoğul eklerinin kesme işaretiyle ayrılmaması kuralı.

Daha Fazla Pratik

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin de (Avrupa Birliği hariç) kesme işaretiyle ayrılmadığını hatırlayarak benzer sorular çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 57Soru →

Türkçede kesme işareti, tırnak işareti, yay ayraç ve kısa çizgi gibi noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 19. yy.'da sanayileşmenin etkisiyle birlikte Avrupa'da büyük bir toplumsal dönüşüm ve kentleşme süreci yaşanmıştır.

Cevap

19. yy.'da sanayileşmenin etkisiyle birlikte Avrupa'da büyük bir toplumsal dönüşüm ve kentleşme süreci yaşanmıştır.
Cümledeki '19. yy.' ifadesi sonunda nokta bulunan bir kısaltmadır. Yazım kuralları gereği, sonunda nokta bulunan kısaltmalara getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz; ek noktadan hemen sonra kelimenin okunuşu esas alınarak yazılır. Dolayısıyla ifadenin '19. yy.da' şeklinde yazılması gerekirdi.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki kısaltmanın ve ek alım biçiminin incelenmesi
Cümlede geçen '19. yy.' ifadesinin yüzyıl anlamındaki noktalı bir kısaltma olduğu tespit edilmiştir.
Noktalama kuralları kısaltmanın türüne göre (noktalı veya noktasız) değişiklik gösterir.
2
Sonunda nokta bulunan kısaltmalara ek getirilme kuralının uygulanması
Türk Dil Kurumu kurallarına göre sonunda nokta bulunan kısaltmalara getirilen ekler kesme işareti (') ile ayrılmaz.
Nokta işareti zaten bir sınır belirlediği için kesme işaretinin kullanımı yazım yanlışına yol açar.
3
Hatalı yazımın düzeltilmesi
İfadenin doğru yazımı '19. yy.da' şeklinde olmalıdır.
Ek, noktadan sonra kelimenin okunuşuna uygun olarak (yüzyılda) getirilmelidir.

Anahtar Kavram

Noktalı kısaltmalarda kesme işareti kullanımı
Tahmini Süre:55s
Soru 58Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin (tırnak, kesme, yay ayraç, kısa çizgi) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Arkadaşım yanıma gelerek: "Bugün kütüphaneye gidecek miyiz"? diye sordu.

Cevap

Arkadaşım yanıma gelerek: 'Bugün kütüphaneye gidecek miyiz'? diye sordu.
TDK kurallarına göre, tırnak içindeki alıntının sonunda bulunan nokta, soru işareti veya ünlem gibi işaretler tırnak içinde kalmalıdır. Arkadaşın sorusunu içeren cümlede soru işareti tırnağın dışına konularak bir noktalama hatası yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki tırnak işareti (alıntı) kullanımını tespit etme.
Cümlede bir kişinin doğrudan sözü tırnak içinde verilmiştir.
Alıntı cümlelerin yazım kurallarını kontrol etmek gerekir.
2
Alıntı içindeki soru işaretinin yerini kontrol etme.
Soru işaretinin tırnak kapatıldıktan sonra konulduğu görülmektedir.
TDK kurallarına göre alıntı yapılan cümlenin kendi noktalama işareti tırnak içinde kalmalıdır.
3
Hatalı kullanımı saptama.
Doğru kullanım 'Bugün kütüphaneye gidecek miyiz?' şeklinde olmalıdır.
Tırnak dışına konulan soru işareti noktalama hatasına yol açmıştır.

Anahtar Kavram

Tırnak içindeki alıntıların sonuna gelen noktalama işaretleri tırnak içinde kalmalıdır.
Tahmini Süre:45s
Soru 59Soru →

Noktalama işaretlerinin (kesme, tırnak, yay ayraç, kısa çizgi) kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İtalyan edebiyatının başyapıtı kabul edilen "İlahi Komedya"yı (Dante Alighieri [1265-1321]) her sanatseverin mutlaka okuması gerekir.

Cevap

İtalyan edebiyatının başyapıtı olan eserin yazar ve tarih bilgisinin verildiği seçenekte, ayraçların iç içe kullanım sırası hatalıdır.
Doğru cevap olan seçenekte ayraçların kullanım sırası hatalıdır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, ayraç içinde ayraç kullanılması gereken durumlarda en dışta köşeli ayraç [ ], onun içinde ise yay ayraç ( ) kullanılır. Cümlede ise tam tersi bir uygulama yapılmıştır. Doğru kullanım şu şekilde olmalıydı: [Dante Alighieri (1265-1321)].

Adım Adım Çözüm

1
Tırnak işareti ve kesme işareti ilişkisini kontrol et.
"İlahi Komedya"yı ifadesinde tırnaktan sonra ek geldiği için kesme işareti kullanılmamıştır.
TDK kurallarına göre tırnak içine alınan sözlerden sonra gelen ekleri ayırmak için kesme işareti kullanılmaz.
2
Ayraçların (yay ayraç ve köşeli ayraç) iç içe kullanım sırasını incele.
Cümlede ( [ ] ) şeklinde bir sıralama yapılmıştır.
TDK kuralına göre ayraç içinde ayraç kullanılması gereken durumlarda yay ayraçtan ( ) önce köşeli ayraç [ ] kullanılır. Yani doğru sıralama [ ( ) ] olmalıdır.
3
Hatalı kullanımı tespit et.
(Dante Alighieri [1265-1321]) kullanımı yanlıştır.
Dışarıdaki yay ayraç yerine köşeli ayraç, içerideki köşeli ayraç yerine yay ayraç gelmeliydi.

Anahtar Kavram

Ayraçların (Yay ve Köşeli Ayraç) İç İçe Kullanım Kuralı

Daha Fazla Pratik

Kurum adlarına gelen eklerin kesme ile ayrılmaması kuralı ile 'Avrupa Birliği' istisnasını tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 60Soru →

Türkçede kesme işareti, tırnak işareti, yay ayraç ve kısa çizgi gibi noktalama işaretlerinin kullanımı belirli kurallara ve istisnalara tabidir. Bu kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Boğaz Köprümüz'ün ışıklandırması, her akşam İstanbul Boğazı'nın eşsiz manzarasını seyredenleri büyülemeye devam ediyor.

Cevap

Dördüncü seçenekte yer alan 'Boğaz Köprümüz'ün' ifadesinde kesme işaretinin kullanımı yanlıştır; doğrusu 'Boğaz Köprümüzün' şeklinde olmalıdır.
Kesme işaretinin kullanım kurallarına göre; sonunda üçüncü kişi iyelik eki (-ı, -i, -u, -ü) bulunan özel adlara, bu ek dışında başka bir iyelik eki (benim, senin, bizim, sizin gibi) getirildiğinde kesme işareti kullanılmaz. 'Boğaz Köprüsü' özel adı 'bizim' anlamı katan '-ümüz' ekini aldığında 'Boğaz Köprümüz' olur ve buna eklenen yönelme, tamlayan gibi ekler (Boğaz Köprümüzün) kesme işaretiyle ayrılmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Seçenekteki özel adın yapısını ve ekini inceleyin.
Özel ad 'Boğaz Köprüsü'dür ve sonunda 3. kişi iyelik eki (-ü) bulunmaktadır.
Türkçede iyelik eki değişimiyle ilgili özel bir kesme işareti kuralı bulunmaktadır.
2
İyelik eki değişimi kuralını uygulayın.
Sonunda 3. kişi iyelik eki olan özel adlara, bu ek dışında başka bir iyelik eki (burada 1. çoğul kişi -ümüz) getirildiğinde kesme işareti kullanılmaz.
TDK kurallarına göre bu tür durumlarda kesme işareti kullanımı noktalama yanlışıdır.
3
Diğer seçeneklerdeki kritik kuralları (kurum, kanun, yay ayraç) kontrol ederek karşılaştırın.
Kurum adlarına eklerin ayrılmaması, kanun adlarına ise ayrılması gibi kurallar diğer şıklarda doğru uygulanmıştır.
Seçeneklerin çeldirici gücünü ve doğruluğunu teyit etmek için kapsamlı analiz gereklidir.

Anahtar Kavram

İyelik eki değişen özel adlarda ve kurum/kanun isimlerinde kesme işareti kullanımı.

Alternatif Yöntem

Soruyu çözerken kurum (TDK, TBMM) ve kanun (Medeni Kanun) ayrımını yapmak, ayrıca 'Kuşadası'ndaki' yerine 'Kuşadamızdaki' örneğinde olduğu gibi iyelik değişimini kontrol etmek en hızlı yoldur.
Tahmini Süre:1m 15s
ÖncekiSayfa 3 / 6Sonraki