Kısaltmaların Yazımı

124 soru

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

T.C. Millî Eğitim Bakanlığı ile TRT'nin ortaklaşa yürüttüğü proje, kırsal bölgelerdeki öğrencilerin dijital içeriklere erişimini kolaylaştırmayı hedefliyor.

Gümrük muhafaza memurları, yurt dışından getirilen ve ağırlığı

150

kg'den fazla olan sanayi numunelerinin TDK'nin teknik terimler kılavuzuna göre tasnif edileceğini belirtti.

Havacılık sektöründeki yeni düzenlemeler kapsamında THY'ye tanınan ek sefer haklarının, bölgedeki turizm faaliyetlerini canlandırması bekleniyor.

UNESCO'nun dünya mirası listesinde bulunan tarihî alandaki restorasyon çalışmalarında,

0,2

mm'lik dikey kaymalar dahi lazer tarayıcılarla takip edilmektedir.

Arşivdeki

42

no.lu dosyada yer alan belgeler, AB'ye sunulan kalkınma programı çerçevesinde yürütülen çalışmaların temel dayanağını oluşturmaktadır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gümrük muhafaza memurları, yurt dışından getirilen ve ağırlığı $150$ kg'den fazla olan sanayi numunelerinin TDK'nin teknik terimler kılavuzuna göre tasnif edileceğini belirtti.

Cevap

Gümrük muhafaza memurları ile ilgili cümlede geçen 'kg'den' ifadesi yazım bakımından yanlıştır; doğrusu 'kg'dan' olmalıdır.

Türk Dil Kurumu'nun belirlediği kurallara göre, küçük harflerle yapılan kısaltmalara ve ölçü birimlerine getirilen eklerde kelimenin tam okunuşu esas alınır. 'kg' kısaltması 'kilogram' şeklinde okunduğu için, kalın ünlüyle biten bu kelimeye gelecek ek de kalın ünlüyle başlamalıdır. Bu nedenle 'kg'den' (ke-ge-den) kullanımı yanlıştır, doğrusu 'kg'dan' (kilogramdan) olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki kısaltmaları ve ekleri tespit etmek

T.C., TRT'nin, kg'den, TDK'nin, THY'ye, UNESCO'nun, mm'lik, no.lu, AB'ye ifadeleri belirlendi.

Yazım kuralları açısından her bir kısaltma türünün farklı kurallara tabi olduğunu analiz etmek gerekir.

Büyük harfli kısaltmaların kurallarını kontrol etmek

TRT'nin (te-re-te-nin), TDK'nin (te-de-ke-nin), AB'ye (a-be-ye) ve THY'ye (te-he-ye-ye) kullanımlarının son harfe göre doğru yapıldığı görüldü.

Büyük harfli kısaltmalarda ek, son harfin okunuşuna göre getirilir.

Ölçü birimi ve küçük harfli kısaltma kuralını uygulamak

'kg' kısaltmasının 'kilogram' olarak okunması gerektiği ve getirilecek ekin 'kg'dan' olması gerektiği saptandı.

Küçük harfli kısaltmalarda ve ölçü birimlerinde ek, kısaltmanın harflerine göre değil, kelimenin tam okunuşuna göre getirilir.

Özel durumları değerlendirmek

'T.C.' (noktalı istisna), 'no.lu' (kelime okunuşu) ve 'UNESCO'nun' (kelime okunuşu) kullanımlarının doğru olduğu onaylandı.

Bazı kısaltmalar gelenekleşmiş veya kelimeleşmiş oldukları için genel kuralın dışındaki özel kurallara tabidir.

Anahtar Kavram

Kısaltmaların Yazımı ve Eklerin Getirilmesi Kuralları

İpuçları

Cümlelerdeki ölçü birimi kısaltmalarının (kg, mm) nasıl okunduğuna dikkat edin.

Büyük harfli kısaltmalarda son harfe bakılırken, ölçü birimlerinde kelimenin tamamı okunur.

'kg' kısaltmasını 'ke-ge' olarak değil, 'kilogram' olarak okuyup ek getirmeyi deneyin.

Daha Fazla Pratik

Ölçü birimleri ve kurum kısaltmaları arasındaki ek getirme farklarını pekiştirmek için TDK Yazım Kılavuzu'ndaki 'Kısaltmalar' bölümünü inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 22Soru →

Türkçede kısaltmaların yazımı ve kısaltmalara getirilen eklerle ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Yeni yayımlanan yönetmelik çerçevesinde, başvuruların TDK'nin resmî internet sitesi üzerinden yapılması gerekmektedir.

Laboratuvarda yapılan analizler sonucunda, numunelerdeki sıvı miktarının

50

ml'den az olduğu tespit edildi.

T.H.Y.’nin yurt dışı uçuşlarında sunduğu yeni ikram menüsü, yolcular tarafından büyük bir ilgiyle karşılandı.

Lojistik raporuna göre, bu ayki sevkiyatlarda toplamda

4.500

kg'lık bir kapasite artışı yaşandığı görüldü.

Belediyenin kentsel dönüşüm projesinde, hak sahiplerine en az

95

m^2

lik daireler verileceği açıklandı.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: T.H.Y.’nin yurt dışı uçuşlarında sunduğu yeni ikram menüsü, yolcular tarafından büyük bir ilgiyle karşılandı.

Cevap

Cümlelerin hangisinde yazım yanlışı olduğu sorulmuş olup, 'T.H.Y.' kısaltmasında nokta kullanılması kural ihlalidir.

Türkçede büyük harflerle yapılan kısaltmalarda, Türkiye Cumhuriyeti (T.C.) ve Türkçe (T.) kısaltmaları dışında nokta kullanılmaz. Bu nedenle 'T.H.Y.' yazımı yanlıştır, 'THY' şeklinde yazılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

Büyük harfle yapılan kısaltmaların yazım kuralını hatırla.

T.C. (Türkiye Cumhuriyeti) ve T. (Türkçe) dışında büyük harfli kısaltmalarda nokta kullanılmaz.

Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım kuralları bu istisnalar dışındaki kullanımları yasaklar.

C seçeneğindeki kısaltmayı incele.

Kısaltma 'T.H.Y.' şeklinde yazılarak aralara nokta konulmuştur.

Kural gereği 'THY' şeklinde noktasız yazılması gerekmektedir.

Anahtar Kavram

Büyük Harfli Kısaltmalarda Noktalama İstisnaları

Soru 23Soru →

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde kısaltmaların kullanımı, TDK Yazım Kılavuzu'nda belirtilen standartlara tabidir. Kısaltmanın büyük veya küçük harfle yapılması, ölçü birimi olup olmaması veya üst işareti içermesi getirilecek eklerin ve noktalama işaretlerinin kullanımını doğrudan etkilemektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmamıştır?

Yapılan son düzenlemelerle birlikte T.H.Y. personelinin uçuş saatlerinde yeni bir çizelge oluşturuldu.

Laboratuvar ortamında hazırlanan karışımların 15 kg.'dan fazla olması, deneyin sonucunu olumsuz etkileyebilir.

Türkçenin güncel sorunları üzerine hazırlanan rapor, TDK'ya sunulmak üzere ilgili kurula iletildi.

Bölgedeki ağaçlandırma çalışmaları kapsamında yaklaşık 250

m^2

'lik bir alan koruma altına alındı.

Vatandaşların kamu hizmetlerine erişiminde T.C. kimlik numarasının ibraz edilmesi zorunlu bir uygulamadır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vatandaşların kamu hizmetlerine erişiminde T.C. kimlik numarasının ibraz edilmesi zorunlu bir uygulamadır.

Cevap

Türkiye Cumhuriyeti'nin kısaltması olan 'T.C.' ifadesi, gelenekleşmiş bir istisna olarak büyük harfli kısaltmalar arasında nokta barındıran doğru kullanımdır.

Doğru seçenekte yer alan 'T.C.' kısaltması, TDK kurallarına göre büyük harfli kısaltmalar içinde nokta kullanımının zorunlu olduğu iki istisnadan biridir. Bu nedenle yazımı tamamen doğrudur.

Adım Adım Çözüm

Büyük harfli kısaltmaların genel kuralını hatırla.

Büyük harfle yapılan kısaltmalarda (THY, TRT, ÖSYM gibi) harfler arasına nokta konulmaz.

TDK kurallarına göre bu kısaltmalar harf harf okunur ve noktasız yazılır.

İstisnai durumları (T.C. ve T.) kontrol et.

Sadece Türkiye Cumhuriyeti (T.C.) ve Türkçe (T.) kısaltmalarında nokta kullanılır.

Bu iki kullanım gelenekleşmiş yapıları nedeniyle kural dışı kabul edilir.

Ölçü birimleri ve küçük harfli kısaltmaların kurallarını incele.

Ölçü birimlerinde (kg, m, cm) nokta kullanılmaz; ek, kelimenin tam okunuşuna göre gelir.

Uluslararası standartlar ve TDK kuralları ölçü birimlerinde nokta kullanımını yasaklar.

Üst işaretli kısaltmaların ek kuralını uygula.

m^2

veya

cm^3

gibi üst işaretli kısaltmalarda ek gelirken kesme işareti kullanılmaz.

Üst işareti zaten bir ayrım sağladığı için ek doğrudan üst işaretinin yanına yazılır.

Anahtar Kavram

Kısaltmalarda Nokta ve Ek Kullanımı

Soru 24Soru →

Kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerin kullanımıyla ilgili olarak aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmamıştır?

Kurumun yeni stratejik planı, T.H.Y.'nin uçuş ağını genişletme hedefleriyle tam bir uyum içerisindedir.

Manavdan aldığımız 2 kg.'lık elmaların bir kısmının ezilmiş olduğunu eve gelince fark ettik.

Ünlü yazar, son kitabının tanıtımı için TRT'nın hazırladığı kültür sanat programına konuk oldu.

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde TDK'nin belirlediği güncel imla kurallarına uyulması zorunludur.

Yeni üretilen hassas cihazın mekanizmasında sadece 1 mm.'lik bir sapma payı olduğu saptandı.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde TDK'nin belirlediği güncel imla kurallarına uyulması zorunludur.

Cevap

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde TDK'nin belirlediği güncel imla kurallarına uyulması zorunludur.

Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda harfler arasına nokta konulmaz ve getirilen ekler kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre belirlenir. 'TDK' kısaltması 'Te-De-Ke' şeklinde okunduğu için getirilen '-nin' eki hem ses uyumuna hem de yazım kurallarına tam olarak uygundur.

Adım Adım Çözüm

Kısaltma türlerini sınıflandırın.

TDK, THY ve TRT büyük harfle yapılan kısaltmalardır; kg ve mm ise ölçü birimi kısaltmalarıdır.

Farklı kısaltma türleri farklı yazım ve ek kurallarına tabidir.

Büyük harf kısaltmalarının nokta ve ek kurallarını kontrol edin.

Büyük harf kısaltmalarında nokta kullanılmaz (T.C. ve T. hariç) ve ekler son harfin okunuşuna göre gelir.

T.H.Y. (nokta hatası) ve TRT'nın (ek hatası) kullanımlarının yanlış olduğu bu adımda belirlenir.

Ölçü birimi kısaltmalarının kurallarını kontrol edin.

Ölçü birimlerinin sonunda nokta kullanılmaz; ekler ise kelimenin tam okunuşuna göre getirilir.

kg. ve mm. kullanımlarında nokta bulunması yazım yanlışına yol açar.

Tüm kurallara uyan seçeneği doğrulayın.

TDK'nin kullanımı hem nokta içermemesi hem de Te-De-Ke-nin okunuşuna uyumlu olması nedeniyle doğrudur.

Türk Dil Kurumu'nun resmî kurallarına göre büyük harf kısaltmalarında son harf esastır.

Anahtar Kavram

Kısaltmalarda Nokta ve Ek Kuralları

İpuçları

Büyük harfle yapılan kısaltmalarda ekin hangi kurala göre (açılım mı yoksa harf okunuşu mu) getirildiğine dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Büyük harf kısaltmalarında 'T.C.' ve 'T.' istisnalarını hatırlayarak benzer soruları çözebilirsiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 25Soru →

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen ekler belirli kurallara tabidir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımı doğrudur?

T.H.Y.'nin uçuşları hava muhalefeti nedeniyle bir saat rötar yaptı.

Sözcüklerin güncel anlamlarını TDK'ya ait internet sitesinden öğrenebilirsiniz.

Marketten aldığımız elmaların ağırlığı tam 5 kg'den fazlaydı.

TRT'nin yeni yayın döneminde hazırladığı belgeseller büyük ilgi gördü.

Mimarın çizdiği projeye göre duvarın yüksekliği 250 cm.'dir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: TRT'nin yeni yayın döneminde hazırladığı belgeseller büyük ilgi gördü.

Cevap

Doğru cevap, büyük harfli kısaltma kurallarına tam uygun olan 'TRT'nin' ifadesinin kullanıldığı cümledir.

Doğru seçenekte yer alan 'TRT'nin' ifadesi, hem büyük harfli kısaltmaların arasına nokta konulmaması kuralına hem de ekin son harfin okunuşuna göre getirilmesi (Te-Re-Te'nin) kuralına tam olarak uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

Büyük harfli kısaltmaların (TRT, THY, TDK) yazımını kontrol et.

Gelenekleşmiş olan T.C. ve T. dışındaki büyük harfli kısaltmalarda nokta kullanılmaz.

TDK kurallarına göre kurum ve kuruluş kısaltmaları arasına nokta konulmaz.

Kısaltmalara getirilen eklerin kuralını uygula.

Büyük harfli kısaltmalarda son harfin okunuşu (Te-Re-Te'nin), küçük harfli kısaltmalarda ise kelimenin açılışı (kilogram-dan) esas alınır.

Eklerin uyumu, kısaltmanın türüne göre (büyük/küçük harf) değişiklik gösterir.

Anahtar Kavram

Kısaltmaların Yazımı ve Eklerin Getirilmesi

Tahmini Süre:45s

Soru 26Soru →

Resmî yazışma süreçlerinde ve teknik raporlarda kısaltmaların kullanımı ile bu kısaltmalara getirilen eklerin yazımı, Türk Dil Kurumu (TDK) yazım kılavuzundaki kurallara göre düzenlenmelidir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Stratejik planlama toplantısında, lojistik operasyonların THY'nın mevcut uçuş ağıyla entegre edilmesi kararlaştırıldı.

Kurumun yayımladığı teknik şartnamede, kullanılacak boruların çapının en az 50 mm'lik bir genişliğe sahip olması gerektiği belirtiliyor.

Projeye dahil edilen tüm teknik terimlerin doğruluğu, TDK'nin güncel yazım kılavuzu üzerinden titizlikle kontrol edildi.

İnşaat sahasına teslim edilen demirlerin toplam ağırlığının 2.500 kg'dan fazla olduğu kantar fişiyle belgelendi.

T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından koordine edilen proje, planlanan takvimden önce tamamlanarak hizmete girdi.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Stratejik planlama toplantısında, lojistik operasyonların THY'nın mevcut uçuş ağıyla entegre edilmesi kararlaştırıldı.

Cevap

Lojistik operasyonların THY'nın mevcut uçuş ağıyla entegre edilmesini ifade eden cümlede yazım yanlışı yapılmıştır.

Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır. 'THY' kısaltması 'Te-He-Ye' şeklinde okunduğu için getirilecek ek '-nin' olmalıdır. 'THY'nın' kullanımı, kısaltmanın 'Türk Hava Yolları'nın' şeklindeki açılımı düşünülerek yapılmış bir hatadır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki büyük ve küçük harfli kısaltmaları tespit edin.

Cümlelerde THY, mm, TDK, kg ve T.C. kısaltmaları bulunmaktadır.

Kısaltmanın türü (büyük/küçük harf), uygulanacak ek kuralını belirler.

Büyük harfli kısaltmalarda son harfin okunuşunu kontrol edin.

THY (Te-He-Ye) ve TDK (Te-De-Ke) şeklinde okunur.

Büyük harfli kısaltmalarda ek, kelimenin açılımına değil, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirilir.

Küçük harfli ve ölçü birimi kısaltmalarında kelime okunuşunu kontrol edin.

mm (milimetre) ve kg (kilogram) olarak okunur.

Ölçü birimi kısaltmalarında ek, kelimenin tam okunuşu esas alınarak getirilir.

THY kısaltmasına getirilen eki inceleyin.

THY'nın (Yanlış) -> THY'nin (Doğru).

Son harf 'Ye' olduğu için gelmesi gereken ek ince ünlü barındıran '-nin' ekidir.

Anahtar Kavram

Kısaltmalara Getirilen Eklerin Kuralları

Daha Fazla Pratik

Büyük harfli kısaltmalarda son harfi 'K' olanlara (SGK, TDK, MEK) getirilen eklerin okunuşuna ve ölçü birimi olan 'no.lu' (numaralı) gibi istisnai kısaltmalara göz atabilirsiniz.

Tahmini Süre:55s

Soru 27Soru →

Bir araştırmacı, hazırladığı tez çalışmasında kısaltmaların yazımı konusunda Türk Dil Kurumu'nun (TDK) güncel yazım kılavuzunu esas almıştır.

Buna göre, araştırmacının metninde geçen aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımı veya eklerin getirilişiyle ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Kaynak taraması sırasında Alm.dan Türkçeye çevrilmiş metinlerin aslına sadık kalınmasına özen gösterilmiştir.

Araştırmada incelenen bölgenin yaklaşık 500

m^2

lik bir alanı kapladığı ve bitki örtüsünün çeşitlilik gösterdiği tespit edilmiştir.

TDK’nin son yıllarda yayımladığı terim sözlükleri, çalışmanın kavramsal çerçevesinin oluşturulmasında temel kaynak olmuştur.

Laboratuvarda yapılan hassas tartımlarda, incelenen numunelerin ağırlığının 10 kg’nin üzerinde olduğu görülmüştür.

Türkiye Cumhuriyeti'nin kurumsal yapısını inceleyen bölümde T.C.nin idari yetkileri ve sorumlulukları ele alınmıştır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Laboratuvarda yapılan hassas tartımlarda, incelenen numunelerin ağırlığının 10 kg’nin üzerinde olduğu görülmüştür.

Cevap

İncelenen numunelerin ağırlığının '10 kg’nin' üzerinde olduğunu belirten ifade hatalıdır; doğrusu '10 kg'ın' (kilogramın) olmalıdır.

Küçük harflerle yapılan kısaltmalarda (ölçü birimleri dahil), getirilen ek kısaltmanın harflerine göre değil, kısaltılan kelimenin tam okunuşuna göre belirlenir. 'kg' kısaltması 'kilogram' olarak okunduğu için getirilmesi gereken ek '-ın' olmalıdır (kilogramın). Bu nedenle 'kg’nin' ifadesi yazım bakımından yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

Kısaltmaların türlerini belirleyin.

Alm. (noktalı/küçük),

m^2

(üslü), TDK (büyük), kg (küçük/ölçü), T.C. (noktalı/büyük/istisna).

Her kısaltma türü için farklı ek getirme kuralları geçerlidir.

Küçük harfli kısaltmalara ek getirme kuralını uygulayın.

kg -> kilogram. 'kilogram' kelimesine gelen tamlayan eki '-ın' olmalıdır.

Küçük harfli kısaltmalarda harflerin okunuşu değil, kelimenin tam okunuşu esas alınır.

Kesme işareti ve nokta kurallarını kontrol edin.

Nokta (Alm.) ve üs (

m^2

) varsa kesme işareti kullanılmaz. Ölçü birimlerinde (kg) nokta kullanılmaz, kesme kullanılır.

TDK yazım kurallarına göre noktalı ve üslü kısaltmalarda çift işaretleme (nokta+kesme) yapılmaz.

Büyük harfli kısaltmaları kontrol edin.

TDK (Te-De-Ke) -> TDK'nin doğrudur. 'T-D-Ka' şeklinde okunmamalıdır.

Türkçede 'ka' sesi yoktur, 'ke' sesi vardır.

Anahtar Kavram

Kısaltmalarda Ek Getirme ve İşaret Kullanımı Kuralları

Daha Fazla Pratik

Kısaltmalarda 'no.lu', 'vb.leri' gibi özel kullanımları ve ölçü birimlerine gelen eklerin (cm'yi, mm'den) okunuşlarını tekrar ediniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 28Soru →

Resmî belgelerde ve akademik çalışmalarda kısaltmaların standartlara uygun yazımı, metnin profesyonelliği açısından temel bir gerekliliktir. Bu açıklamaya göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmamıştır?

Proje raporları incelenmek üzere T.H.Y. Genel Müdürlüğüne teslim edildi.

Sözcüklerin güncel kullanımıyla ilgili en doğru bilgiye TDK'ya başvurarak ulaşabilirsiniz.

Yardım tırlarına yüklenen 20 kg.'lık gıda paketleri ihtiyaç sahiplerine ulaştırıldı.

Yapılan son açıklamaya göre TRT'nin yayın saatlerinde önemli değişiklikler yapıldı.

Bu yıl düzenlenen kültürel etkinlikler UNESCO'nin dünya mirası listesine girmeyi başardı.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yapılan son açıklamaya göre TRT'nin yayın saatlerinde önemli değişiklikler yapıldı.

Cevap

Doğru yazılan ifade, TRT kısaltmasına getirilen ekin son harfin okunuşuna uygun olduğu ve nokta kullanılmadığı 'TRT'nin' seçeneğidir.

Doğru olan ifadede, TRT kısaltması büyük harflerle ve noktasız yazılmış, getirilen ek ise 'Te-Re-Te'nin' şeklinde son harfin okunuşuna tam uyum sağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

Kısaltmaların türünü ve nokta kullanım kuralını belirleyin.

Büyük harf kısaltmalarında (T.C. ve T. hariç) ve ölçü birimlerinde nokta kullanılmayacağı hatırlanmalıdır.

Yazım kuralları gereği standart büyük harf kısaltmaları ve ölçü birimleri noktasız yazılır.

Eklerin getiriliş kuralını kontrol edin.

Büyük harf kısaltmalarında son harfin okunuşu (TDK'ye), kelime gibi okunanlarda ise okunuşun bütünü (UNESCO'nun) esas alınır.

Türkçede kısaltmalara getirilen ekler, kısaltmanın türüne ve telaffuzuna göre şekillenir.

Seçeneklerdeki hataları ve doğru kullanımı karşılaştırın.

TRT'nin kullanımı hem nokta kuralına hem de ses uyumuna tam olarak uymaktadır.

Diğer seçeneklerde ya gereksiz nokta kullanımı ya da hatalı ek uyumu bulunmaktadır.

Anahtar Kavram

Büyük harf kısaltmalarının ve ölçü birimlerinin yazımı ile eklerin getiriliş kuralları.

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 29Soru →

TRT'nin yeni yayın döneminde hazırladığı belgeseller izleyicilerden büyük ilgi gördü.

Hazırlanan teknik şartnamede malzemelerin ağırlığının en az 25 kg'dan başlaması gerektiği belirtildi.

Yapılan son incelemelerde, başvuruların TDK'ya göre belirlenen güncel yazım kurallarına uygun olduğu görüldü.

THY'nin yurt dışı uçuşlarında uyguladığı yeni bagaj politikası yolculara kolaylık sağlıyor.

Laboratuvar ortamında yapılan ölçümlerde, metal levhanın kalınlığı 5 mm'lik hassasiyetle hesaplandı.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yapılan son incelemelerde, başvuruların TDK'ya göre belirlenen güncel yazım kurallarına uygun olduğu görüldü.

Cevap

İçinde 'TDK'ya' ifadesi geçen cümle yazım yanlışı içermektedir; doğrusu 'TDK'ye' olmalıdır.

Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda getirilen ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre belirlenir. Türkçede 'K' harfi 'ke' şeklinde telaffuz edildiği için 'Türk Dil Kurumu'nun kısaltması olan 'TDK'ye getirilecek ek 'TDK'ye' şeklinde olmalıdır. Cümlede 'TDK'ya' şeklinde yazılması bir yazım yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

Kısaltmanın türünü belirleyin.

Cümlelerde hem büyük harfli (TRT, TDK, THY) hem de küçük harfli ölçü birimi (kg, mm) kısaltmaları kullanılmıştır.

Yazım kuralı kısaltmanın türüne göre değişiklik gösterir.

Büyük harfli kısaltmalara getirilen ekleri kontrol edin.

TRT'nin ve THY'nin yazımları doğrudur ancak TDK'ya yazımı yanlıştır.

Büyük harfli kısaltmalarda ek son harfin okunuşuna göre gelir. Türkçede 'K' harfi her zaman 'ke' diye okunduğundan 'TDK'ye' yazılmalıdır.

Küçük harfli ve ölçü birimi kısaltmalarını kontrol edin.

kg'dan (kilogramdan) ve mm'lik (milimetrelik) yazımları doğrudur.

Küçük harfli kısaltmalarda ek, kısaltmanın değil kelimenin tam okunuşuna göre getirilir.

Anahtar Kavram

Kısaltmalara Getirilen Eklerin Yazımı

İpuçları

Büyük harfli kısaltmalarda kısaltmanın açılımını değil, harflerin okunuşunu düşünün.

Daha Fazla Pratik

Nokta kullanılan istisnai kısaltmaları (T.C. ve T.) tekrar gözden geçirin.

Alternatif Yöntem

Kısaltmaları kontrol ederken 'K' harfiyle bitenlere (TDK, SGK, SSK) özellikle dikkat edin; bu harf her zaman 'ke' olarak okunur ve ince ünlüyle başlayan ek alır.

Tahmini Süre:50s

Soru 30Soru →

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerle ilgili kurallar; kısaltmanın büyük harf veya küçük harfle yapılmasına, bir ölçü birimi olup olmamasına göre değişiklik gösterir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımı doğrudur?

Ülkemizde sivil havacılığın öncü kurumu olan T.H.Y.’nin filosuna bu yıl yeni nesil uçaklar eklendi.

Araştırmacılar, terimlerin doğru kullanımı için TDK’nın yayımladığı son güncel sözlüğe başvurdular.

Fabrikadaki paketleme hattında ürünlerin her birinin

10

kg.’dan ağır olmaması için titizlikle çalışılıyor.

Terzinin verdiği ölçülere göre ceketin kol boyu

65

cm.’den daha uzun olacak şekilde tasarlandı.

TRT’nin hazırladığı yeni belgesel serisi, Anadolu’nun saklı kalmış kültürel değerlerini izleyiciyle buluşturuyor.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: TRT’nin hazırladığı yeni belgesel serisi, Anadolu’nun saklı kalmış kültürel değerlerini izleyiciyle buluşturuyor.

Cevap

TRT’nin hazırladığı belgesel serisiyle ilgili olan cümledeki kısaltma ve ek kullanımı doğrudur.

Doğru olan cümlede, büyük harflerle yapılan 'TRT' kısaltması noktasız yazılmış ve son harfin okunuşuna (te-re-te) uygun olan '-nin' eki getirilmiştir. Bu kullanım TDK yazım kurallarına tamamen uygundur.

Adım Adım Çözüm

Büyük harfli kısaltmaları kontrol et

T.H.Y. ve TRT ifadeleri incelendiğinde; T.C. ve T. istisnaları dışında büyük harfli kısaltmalarda nokta kullanılmadığı görülür.

Büyük harfli kısaltmaların standart yazım kuralını uygulamak için.

Büyük harfli kısaltmalara getirilen ekleri analiz et

TDK kısaltmasında 'K' harfi 'ke' olarak okunduğu için ekin 'ye/ne' şeklinde gelmesi gerektiği (TDK'ye) saptandı.

Büyük harfli kısaltmalarda ekin son harfin telaffuzuna göre getirildiğini doğrulamak için.

Ölçü birimi kısaltmalarını kontrol et

kg ve cm kısaltmalarında nokta kullanılmaması gerektiği ve ekin kelimenin tam okunuşuna (kilogramdan, santimetreden) göre getirilmesi gerektiği belirlendi.

Küçük harfli ölçü birimi kısaltmalarının özel kurallarını kontrol etmek için.

Anahtar Kavram

Kısaltmaların Yazımı ve Ek Getirme Kuralları

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 31Soru →

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yoktur?

Pazardan alınan meyvelerin yaklaşık

3\text{ kg'den}

ağır olduğu tartı sonucunda görüldü.

Yeni yayımlanan kılavuza göre TDK'ye yapılan başvuruların değerlendirme süreci güncellendi.

Havacılık sektöründeki son gelişmeleri takip etmek amacıyla T.H.Y. genel müdürlüğü bir heyet görevlendirdi.

İnşaat projesinde kullanılacak boruların çapının

50\text{ mm.}

olması gerektiği teknik şartnamede belirtildi.

Resmî evrakların onayı için TRT'dan gelecek olan teknik raporun bir nüshası ilgili birime iletildi.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yeni yayımlanan kılavuza göre TDK'ye yapılan başvuruların değerlendirme süreci güncellendi.

Cevap

Türk Dil Kurumu'nun kısaltması olan 'TDK'ye' ifadesinin yer aldığı cümle yazım bakımından doğrudur.

TDK'ye ifadesi, büyük harfle yapılan kısaltmaların son harfinin okunuşuna (Te-De-Ke) göre ek alması kuralına tam olarak uymaktadır ve arada nokta kullanılmaması doğrudur.

Adım Adım Çözüm

Kısaltmaların türünü belirleyin.

Cümlelerde TDK, kg, T.H.Y., mm ve TRT kısaltmaları bulunmaktadır.

Yazım kuralları kısaltmanın büyük harf, küçük harf veya ölçü birimi olmasına göre değişir.

Büyük harfli kısaltmalara getirilen ekleri ve nokta kullanımını kontrol edin.

TDK'ye (doğru), T.H.Y. (nokta kullanımı hatalı), TRT'dan (ek hatalı, 'den' olmalı).

Büyük harfli kısaltmalarda son harfin okunuşu esas alınır ve T.C. ile T. dışında nokta kullanılmaz.

Küçük harfli ve ölçü birimi kısaltmalarını analiz edin.

kg'den (ek hatalı, 'dan' olmalı), mm. (nokta kullanımı hatalı).

Küçük harfli kısaltmalarda kelimenin okunuşu (kilogramdan) esas alınır; ölçü birimlerinde nokta kullanılmaz.

Anahtar Kavram

Kısaltmalara getirilen eklerin ve nokta kullanımının kuralları

İpuçları

Büyük harfle yapılan kısaltmalarda eklerin son harfe göre, küçük harflerde ise kelimenin okunuşuna göre geldiğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Benzer kuralları pekiştirmek için 'T.C.' ve 'T.' istisnalarını içeren diğer kurum kısaltmalarını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 32Soru →

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara eklerin getirilmesi belli kurallara tabidir. Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda kısaltmanın son harfinin okunuşu, küçük harflerle yapılanlarda ise kelimenin uzun okunuşu esas alınır. Ayrıca ölçü birimleri, üst işaretli kısaltmalar ve sonunda nokta bulunan kısaltmaların ek almasında farklı kurallar geçerlidir.

Bu bilgilere göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmamıştır?

Yeni yapılan binanın her bir dairesi için

m^2

'ye düşen maliyet kalemleri tek tek hesaplandı.

TDK'nın son yayımladığı yazım kılavuzu, kütüphanemizdeki başvuru kaynakları arasındaki yerini aldı.

Yapılan son teknik incelemelerde, parçalar arasında 1,5 mm.'lik bir boşluk olduğu saptandı.

Dilekçenizi hazırlarken T.C.'nin resmî yazışma kurallarına uygun bir dil kullanmaya özen göstermelisiniz.

Üniversite senatosunda alınan yeni kararlar, bugün Prof. Dr.'un onayına sunulacak.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dilekçenizi hazırlarken T.C.'nin resmî yazışma kurallarına uygun bir dil kullanmaya özen göstermelisiniz.

Cevap

Dilekçenizi hazırlarken T.C.'nin resmî yazışma kurallarına uygun bir dil kullanmaya özen göstermelisiniz.

D seçeneğinde geçen 'T.C.'nin' ifadesi tamamen doğrudur. Türk Dil Kurumu kurallarına göre büyük harfle yapılan kısaltmalarda normalde nokta kullanılmaz; ancak 'T.C.' (Türkiye Cumhuriyeti) ve 'T.' (Türkçe) kısaltmaları bu kuralın istisnasıdır. Ayrıca, sonunda nokta bulunan diğer kısaltmalarda kesme işareti kullanılmazken, 'T.C.' ve 'T.' kısaltmalarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılır.

Adım Adım Çözüm

Seçeneklerdeki kısaltmaları ve ekleri belirle.

m^2

'ye, TDK'nın, mm.'lik, T.C.'nin, Prof. Dr.'un

Yazım kurallarına uygunluğu denetlemek için odak noktalarını belirlemek gerekir.

Üst işaretli ve noktalı kısaltmaların ek alma kuralını kontrol et.

m^2

ye ve Prof. Dr.un şeklinde olmalıdır.

Üst işareti veya nokta içeren kısaltmalarda kesme işareti kullanılmaz.

Ölçü birimi yazım kuralını uygula.

mm'lik şeklinde olmalıdır.

Uluslararası ölçü birimlerinin sonunda nokta kullanılmaz.

Büyük harfli kısaltmaların fonetik kuralını denetle.

TDK'nin (Te-De-Ke-nin) şeklinde olmalıdır.

Ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirilir.

Gelenekleşmiş kısaltma istisnasını doğrula.

T.C.'nin kullanımı doğrudur.

T.C. ve T. kısaltmaları hem nokta hem de kesme işareti alan tek istisnalardır.

Anahtar Kavram

Kısaltmaların Yazımı ve İstisnai Durumlar

Alternatif Yöntem

Kısaltmalarda 'nokta varsa kesme yoktur' kuralını genel bir şablon olarak aklınızda tutun ve sadece T.C. ile T. kısaltmalarını bu şablonun dışındaki 'yıldız istisnalar' olarak kodlayın.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 33Soru →

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerin kullanımıyla ilgili kurallar Türk Dil Kurumu (TDK) tarafından belirlenmiştir. Bu kurallara göre; büyük harflerle yapılan kısaltmalarda ek son harfin okunuşuna, kısaltma bir kelime gibi okunuyorsa kelimenin okunuşuna, küçük harflerle yapılan kısaltmalarda ise kelimenin tam okunuşuna göre getirilir. Ayrıca bazı özel işaretleme ve noktalama kuralları da mevcuttur.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmamıştır?

Kurum tarafından hazırlanan son raporun, dil bilgisi kuralları yönünden incelenmesi için TDK'ya gönderilmesi kararlaştırıldı.

Bu yıl onuncusu düzenlenecek olan TÜBİTAK'ın bilim ve teknoloji şenliğine rekor düzeyde başvuru yapılması bekleniyor.

Yapılan hassas ölçümler sonucunda, cihazın yaklaşık

15

cm^2

'lik bir alan üzerinde sapma payı olduğu tespit edildi.

Pazardan uygun fiyata alınan

5

kg'lik meyvelerin bir kısmı, kışlık hazırlıklar kapsamında reçel yapılmak üzere ayrıldı.

THY'nın yeni başlattığı promosyonlu bilet kampanyası, yurt içi uçuşlarda yolcu sayısının ciddi oranda artmasını sağladı.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu yıl onuncusu düzenlenecek olan TÜBİTAK'ın bilim ve teknoloji şenliğine rekor düzeyde başvuru yapılması bekleniyor.

Cevap

TÜBİTAK'ın bilim ve teknoloji şenliğiyle ilgili cümlede herhangi bir yazım yanlışı yoktur.

TÜBİTAK gibi bir kelime gibi telaffuz edilen büyük harfli kısaltmalarda, ek getirilirken kısaltmanın kelime olarak okunuşu esas alınır. 'TÜBİTAK' kelimesi sert bir ünsüzle ve kalın bir ünlüyle bittiği için 'ın' eki doğru bir kullanımdır.

Adım Adım Çözüm

Kısaltmanın türünü ve okunuşunu belirle.

TÜBİTAK bir kelime gibi okunan (akronim) büyük harfli bir kısaltmadır.

Büyük harfli kısaltmalarda ek kuralı, kısaltmanın bir kelime gibi mi yoksa harf harf mi okunduğuna göre değişir.

Kısaltmaya uygun eki seç.

TÜ-Bİ-TAK kelimesinin sonundaki 'k' sesi ve 'a' ünlüsü nedeniyle ek '-ın' olmalıdır.

Kelime gibi okunan kısaltmalarda ek, o kelimenin okunuşuna ve büyük ünlü uyumuna göre getirilir.

Diğer seçeneklerdeki kural ihlallerini tespit et.

TDK'ya (ka hatası),

cm^2

'lik (kesme işareti hatası), kg'lik (kelime okunuşu hatası) ve THY'nın (kalınlık-incelik uyumu hatası) ifadelerinde yanlışlıklar vardır.

TDK kuralları gereği üst işaretli kısaltmalarda kesme kullanılmaz, küçük harflilerde kelime aslına bakılır ve 'K' harfi 'ke' diye okunur.

Anahtar Kavram

Kısaltmaların Yazımı ve Eklerin Getirilmesi

Soru 34Soru →

Türkçede kısaltmaların yazımı; kısaltmanın büyük harflerle yapılmasına, küçük harflerle yapılmasına veya bir ölçü birimi olmasına göre farklı kurallara tabidir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımı ve eklerin getirilişiyle ilgili bir yazım yanlışı yapılmamıştır?

Sözcüklerin güncel anlamlarını kontrol etmek için TDK'ya başvurmalısınız.

Marketten aldığımız 5 kg.'lık elmalar oldukça taze görünüyordu.

THY'nin yeni dönem uçuş seferleri önümüzdeki ay başlayacak.

TRT.'nin hazırladığı belgesel dizisi izleyicilerden tam not aldı.

Yapılan hassas ölçümlerde 10 mm.'lik bir sapma tespit edildi.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: THY'nin yeni dönem uçuş seferleri önümüzdeki ay başlayacak.

Cevap

THY'nin ifadesinin geçtiği seçenek doğrudur çünkü büyük harfli kısaltmalara getirilen ekler son harfin okunuşuna göre belirlenmiş ve kısaltmada nokta kullanılmamıştır.

Doğru olan seçenekte, Türk Hava Yolları'nın kısaltması olan THY, büyük harf kuralına uygun olarak noktasız yazılmış ve ek, son harfin (Y) okunuşuna göre (-nin) doğru bir şekilde getirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

Kısaltmaların türünü belirle

Cümlelerde büyük harfli kısaltmalar (TDK, THY, TRT) ve ölçü birimleri (kg, mm) bulunmaktadır.

Yazım kuralları kısaltmanın türüne göre değişiklik gösterir.

Büyük harfli kısaltmaların yazımını kontrol et

T.C. ve T. dışındaki büyük harfli kısaltmaların (TDK, THY, TRT) noktasız yazılması gerektiğini ve eklerin son harfin okunuşuna göre (TDK'ye, TRT'nin) gelmesi gerektiğini hatırla.

Büyük harfli kısaltmalarda temel kural son harfin ses değeridir.

Ölçü birimlerinin yazımını kontrol et

kg ve mm gibi ölçü birimlerinin noktasız yazılması ve eklerin kelimenin tam okunuşuna göre (kilogramlık, milimetrelik) gelmesi gerektiğini onayla.

Ölçü birimleri uluslararası standartlara göre noktasız yazılır.

Seçenekleri eleyerek doğruyu bul

THY'nin yazımının kurallara tam olarak uygun olduğu sonucuna varılır.

Diğer seçeneklerde nokta kullanımı veya ek hatası mevcuttur.

Anahtar Kavram

Kısaltmaların Yazımı ve Eklerin Getirilmesi

Soru 35Soru →

Laboratuvarın genişletilmesiyle m²ye düşen teknik donanım kapasitesinde belirgin bir artış sağlandı.

Türk Dil Kurumunun son toplantısında, TDK’nın sözlük veri tabanındaki tüm terimlerin gözden geçirilmesine karar verildi.

TÜBİTAK’ın desteklediği yenilikçi projeler, genç araştırmacıların bilimsel çalışmalarına önemli bir ivme kazandırıyor.

Yurt dışından sipariş edilen ham maddenin her bir kg’ı için uygulanan gümrük muafiyeti bugün itibarıyla sona erdi.

T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan yeni vergi düzenlemeleri, piyasalarda hareketliliğe yol açtı.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türk Dil Kurumunun son toplantısında, TDK’nın sözlük veri tabanındaki tüm terimlerin gözden geçirilmesine karar verildi.

Cevap

Türk Dil Kurumu kısaltması olan TDK ifadesine getirilen ekin, son harfin okunuşu olan 'Ke' sesine uyum sağlayarak 'TDK'nin' şeklinde yazılması gerekir.

Türkçede büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır. TDK kısaltmasının sonundaki 'K' harfi 'Ke' şeklinde okunduğu için getirilecek ekin 'nin' (TDK'nin) olması gerekir. 'TDK'nın' yazımı, harfin 'Ka' şeklinde yanlış okunmasından kaynaklanan bir hatadır.

Adım Adım Çözüm

Kısaltmanın türünü belirle.

TDK, büyük harflerle yapılan bir kurum kısaltmasıdır.

Büyük harfle yapılan kısaltmalarda ekin neye göre getirileceğini belirlemek için bu ayrım gereklidir.

Son harfin okunuşunu kontrol et.

K harfi Türkçede 'Ke' olarak telaffuz edilir.

Büyük harfli kısaltmalarda ek, son harfin okunuşuna göre getirilir.

Eki son harfin okunuşuna göre uyarla.

Te-De-Ke'nin şeklinde bir ek gelmelidir.

Ünlü uyumu kuralı gereği ince ünlüyle biten okunuşa ince ünlüyle başlayan ek gelmelidir.

Hatalı kullanımı tespit et.

TDK'nın kullanımı, harfin 'Ka' şeklinde hatalı telaffuz edilmesinden kaynaklanan bir yazı yanlışıdır.

Türkçede 'Ka' sesi yoktur, tüm ünsüzler 'e' ünlüsüyle (be, ce, ke...) okunur.

Anahtar Kavram

Kısaltmalara Getirilen Ekler

Soru 36Soru →

Havacılık sektöründeki teknik denetimler sonucunda T.H.Y.'nin uçuş emniyet prosedürlerinde herhangi bir aksamaya rastlanmadığı rapor edilmiştir.

Gıda güvenliği yönetmeliğine göre, ambalajlı ürünlerin net ağırlığı belirtilen miktardan 5 kg'den fazla sapma gösteremez.

Türk Dil Kurumu tarafından yürütülen bilimsel çalışmalar, TDK'nın resmi internet sitesi üzerinden kamuoyuyla düzenli olarak paylaşılmaktadır.

Karayolları Genel Müdürlüğü, yol yapım çalışmalarında kullanılacak dolgu malzemesinin 20 cm'den kalın olmaması gerektiğini belirtti.

Kültür ve sanat etkinliklerinin duyurulması amacıyla TRT'dan yapılan canlı yayınlar, geniş bir izleyici kitlesine ulaşmaktadır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Karayolları Genel Müdürlüğü, yol yapım çalışmalarında kullanılacak dolgu malzemesinin 20 cm'den kalın olmaması gerektiğini belirtti.

Cevap

Karayolları Genel Müdürlüğü'nün yol yapım çalışmalarıyla ilgili cümlesinde geçen 'cm'den' kısaltması ve eki kurallara uygun olarak yazılmıştır.

Küçük harflerle yapılan kısaltmalarda getirilen eklerde kelimenin okunuşu esas alınır. 'cm' (santimetre) kısaltması küçük harfle yapıldığı için, 'santimetreden' okunuşuna uygun olarak getirilen 'cm'den' eki doğrudur.

Adım Adım Çözüm

Büyük harfli kısaltmaların ek kuralını hatırla.

Büyük harfle yapılan kısaltmalarda ek, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre gelir (TDK'nin, TRT'den).

Büyük harfli kısaltmalarda kelimenin açılımı değil, harflerin okunuşu esastır.

Küçük harfli kısaltmaların (ölçü birimleri) ek kuralını kontrol et.

Küçük harfle yapılan kısaltmalarda ek, kelimenin tam okunuşuna göre gelir (kg'dan, cm'den).

Uluslararası ölçü birimlerinde kısaltma harfleri değil, temsil ettikleri kelime esas alınır.

Nokta kullanım kuralını uygula.

T.C. (Türkiye Cumhuriyeti) ve T. (Türkçe) dışındaki büyük harfli kısaltmalarda nokta kullanılmaz.

Yazım kılavuzundaki istisnalar dışında büyük harfli kısaltmalar noktasız yazılır.

Seçeneklerdeki kullanımları bu kurallarla karşılaştır.

A (nokta hatası), B (ek hatası), C (ek hatası) ve E (ek hatası) seçeneklerindeki yanlışlar tespit edilirken D seçeneğinin hatasız olduğu görülür.

Her bir kuralın doğru uygulanıp uygulanmadığı titizlikle kontrol edilmelidir.

Anahtar Kavram

Kısaltmalara getirilen eklerin belirlenmesinde büyük/küçük harf ayrımı ve nokta kullanımı.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 37Soru →

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen ekler; kısaltmanın büyük harfle yapılmasına, küçük harfle yapılmasına veya bir ölçü birimi olup olmamasına göre farklı kurallara tabidir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

T.C. Anayasası'nın ilgili maddesi uyarınca hazırlanan yeni yönetmelik, Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Şehir merkezinde yapılacak yeni kütüphanenin yaklaşık

1.500\text{ m}^2

lik bir alana inşa edilmesi planlanıyor.

Yapılan son pazar araştırmasına göre, tüketicilerin bir kısmının 50 kr.luk fiyat farklarını bile önemsediği saptandı.

Kamu personeli alımı süreciyle ilgili detaylı bilgiler için SGK'nın resmî internet sayfasındaki duyuruların takip edilmesi gerekmektedir.

UNESCO'ya sunulan raporun ardından bölgedeki tarihî yapıların korunması için uluslararası fon desteği sağlanacağı açıklandı.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kamu personeli alımı süreciyle ilgili detaylı bilgiler için SGK'nın resmî internet sayfasındaki duyuruların takip edilmesi gerekmektedir.

Cevap

Sosyal Güvenlik Kurumu'nun kısaltması olan SGK ifadesine getirilen ekin, son harfin okunuşuna göre 'SGK'nin' şeklinde yazılması gerektiğinden 'SGK'nın' kullanımı hatalıdır.

Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda getirilen ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna dayanır. Türkçede 'k' harfi 'ke' şeklinde telaffuz edildiği için SGK kısaltmasına gelecek ekin ince ünlü uyumuna uyarak '-nin' olması gerekir. 'SGK'nın' yazımı, hem harfin yanlış okunmasından (ka) hem de kısaltmanın açılımının (Sosyal Güvenlik Kurumu'nun) esas alınmasından kaynaklanan bir hatadır.

Adım Adım Çözüm

Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen ek kuralını hatırla.

Ekler, kısaltmanın açılımına göre değil, kısaltmayı oluşturan son harfin okunuşuna göre getirilir.

Büyük harfli kısaltmalarda temel kural budur.

Türkçedeki 'k' harfinin doğru okunuşunu belirle.

Türk alfabesinde 'k' harfi 'ka' değil, 'ke' olarak okunur.

Harf okunuşundaki yanlışlık (ka diye okuma), eklerin de yanlış getirilmesine neden olur.

SGK kısaltmasına uygun eki uygula.

Se-Ge-Ke + nin = SGK'nin.

Son harf 'e' sesiyle bittiği için ince ünlü uyumuna uygun ek seçilmelidir.

Diğer seçeneklerdeki özel durumları kontrol et.

T.C. (noktalı istisna), m²lik (üs işaretli/kesmesiz), kr.luk (noktalı/kesmesiz) ve UNESCO'ya (kelime gibi okuma) kullanımlarının hatasız olduğu teyit edilir.

Seçenekler arası eleme yaparak kesin sonuca ulaşılır.

Anahtar Kavram

Büyük Harflerle Yapılan Kısaltmalarda Ek Getirme Kuralları

Daha Fazla Pratik

Büyük harfli kısaltmalar ile ölçü birimi kısaltmaları arasındaki ek getirme farklarını (harf okunuşu vs. kelime açılımı) pekiştirmek için benzer karma örnekler çözülmelidir.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 38Soru →

Yeni projenin detayları için TDK'nın yayımladığı güncel sözlüğe bakmalısın.

Şirket çalışanları T.H.Y.'nin düzenlediği kampanya ile tatile gidecekler.

Pazardan aldığım 2 kg.'lık elmaların oldukça taze olduğunu fark ettim.

Hafta sonu TRT'deki belgeseli izlemek için televizyonun başına geçti.

Mühendislik projesinde 50 mm.'lik boruların kullanılması uygun görüldü.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hafta sonu TRT'deki belgeseli izlemek için televizyonun başına geçti.

Cevap

Televizyon kanalının isminin geçtiği ve 'TRT'deki' ifadesinin kullanıldığı cümle, kısaltmaların yazımı kurallarına tam olarak uygundur.

Doğru cümlede 'TRT' kısaltması büyük harflerle yapıldığı için nokta kullanılmamış ve ek, kısaltmanın son harfinin okunuşu olan 'Te-Re-Te' sesine uyumlu şekilde '-deki' olarak getirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

Kısaltmanın türünü ve büyük/küçük harf durumunu belirle.

TRT, TDK ve THY büyük harfli; kg ve mm ise küçük harfli ölçü birimi kısaltmalarıdır.

Kısaltma türüne göre uygulanacak ek ve noktalama kuralı değişiklik gösterir.

Büyük harfli kısaltmalarda son harfin okunuşunu ve nokta kuralını kontrol et.

TRT'deki (Te-Re-Te-deki) doğruyken, TDK'nın (Te-De-Ka-nın) yanlıştır (doğrusu TDK'nin). THY'de nokta kullanımı yanlıştır.

Büyük harfli kısaltmalarda ek son harfe göre gelir ve T.C. hariç nokta kullanılmaz.

Ölçü birimi kısaltmalarında nokta ve ek kuralını uygula.

kg ve mm kısaltmalarından sonra nokta getirilmesi yanlıştır.

Ölçü birimlerinde nokta kullanılmaz, ekler kelimenin tam okunuşuna (kilogramdan, milimetrelik) göre gelir.

Anahtar Kavram

Kısaltmaların Yazımı ve Eklerin Getirilişi

İpuçları

Büyük harfle yapılan kısaltmalarda ekin neye göre geldiğini hatırlayın: Açılıma mı yoksa harflerin okunuşuna mı?

Daha Fazla Pratik

T.C. ve T. istisnalarını içeren diğer kurum kısaltmalarıyla ilgili alıştırmalar yapabilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 39Soru →

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerle ilgili kurallar göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Yeni hazırlanan yönetmelik taslağı, incelenmek üzere TDK'nin ilgili kuruluna gönderildi.

Kurumun yurt dışı tanıtım faaliyetlerinde THY'nin sponsorluk desteği sağlaması kararlaştırıldı.

Yapılan son ölçümlerde, metal levhanın kalınlığının

5\text{ mm'den}

daha az olduğu saptandı.

Laboratuvar kayıtlarına göre, numunelerin her birinin

2\text{ kg'lik}

paketler hâlinde saklanması gerekiyor.

Resmî belgelerde T.C. kimlik numarasının belirtilmesi, işlemlerin hızı açısından büyük önem taşır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Laboratuvar kayıtlarına göre, numunelerin her birinin $2\text{ kg'lik}$ paketler hâlinde saklanması gerekiyor.

Cevap

Numunelerin ağırlığının belirtildiği cümlede yer alan 'kg' kısaltmasına getirilen ek hatalıdır; doğrusu 'kg'lık' olmalıdır.

Türkçede ölçü birimleri ve küçük harfle yapılan kısaltmalara ek getirilirken kısaltmanın değil, kelimenin tam okunuşu esas alınır. 'kg' kısaltmasının okunuşu 'kilogram' olduğu için getirilecek ek kalın ünlüyle uyumlu olmalı ve 'kg'lık' şeklinde yazılmalıdır. Cümlede geçen 'kg'lik' kullanımı, kısaltmanın 'ke-ge' şeklinde okunmasıyla oluşmuş bir yazım hatasıdır.

Adım Adım Çözüm

Kısaltma türlerini ve kurallarını belirleme

Büyük harfli kısaltmalarda son harfin okunuşu, küçük harfli kısaltmalarda ise kelimenin tam okunuşu esas alınır.

Yazım kuralları kısaltmanın yapılış biçimine göre farklılık gösterir.

Büyük harfli kısaltmaları (TDK, THY) inceleme

TDK'nin (te-de-ke-nin) ve THY'nin (te-he-ye-nin) kullanımları kurala uygundur.

Türkçede sessiz harfler 'e' sesiyle okunur, 'ka' sesiyle okuyup ek getirmek hatadır.

Küçük harfli kısaltmaları (mm, kg) inceleme

mm'den (milimetreden) doğruyken, kg'lik (ke-ge-lik) yanlıştır; doğrusu kg'lık (kilogramlık) olmalıdır.

Küçük harfli kısaltmalarda ve ölçü birimlerinde harfler değil, kelimenin kendisi okunarak ek getirilir.

İstisnai durumları kontrol etme

T.C. kısaltmasındaki nokta kullanımı kurala uygundur.

Türkiye Cumhuriyeti kısaltması, büyük harfli kısaltmalar arasında nokta barındıran iki istisnadan biridir.

Anahtar Kavram

Kısaltmalara Getirilen Eklerin Belirlenmesi

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 40Soru →

Türkçede kısaltmaların yazımı ve kısaltmalara getirilen eklerin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmamıştır?

Kamu kurumları tarafından hazırlanan resmî raporlarda, TDK'nın güncel yazım kılavuzunun esas alınması gerektiği bir genelgeyle bildirilmiştir.

Sivil havacılık güvenliği protokollerini görüşmek amacıyla T.H.Y. yönetim binasında kapsamlı bir kurul toplantısı düzenlendi.

Lojistik merkezine ulaşan hammadde paketlerinin her birinin

25\text{ kg'tan}

daha ağır olması, yükleme sürecini beklenenden fazla yavaşlattı.

TRT'nin yayımladığı belgesel serisi, Türk kültürünün tarihsel gelişimini başarılı bir şekilde geniş kitlelere aktarmaktadır.

Belediye meclisinin aldığı kararla, imara açılan yeni bölgenin genişliği

500\text{ m}^2\text{'ye}

düşürülerek kontrolsüz yapılaşma sınırlandırıldı.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: TRT'nin yayımladığı belgesel serisi, Türk kültürünün tarihsel gelişimini başarılı bir şekilde geniş kitlelere aktarmaktadır.

Cevap

TRT'nin yayımladığı belgesel serisiyle ilgili cümlede kısaltmanın yazımı ve eki doğrudur.

TRT'nin ifadesinde, kısaltma büyük harflerle yapılmış, araya nokta konulmamış ve ek son harfin okunuşuna (Te-Re-Te'nin) uygun olarak getirilmiştir. Bu kullanım TDK yazım kurallarına tamamen uygundur.

Adım Adım Çözüm

Büyük harfli kısaltmaları incele

TDK'nın, T.H.Y. ve TRT'nin ifadeleri tespit edildi.

Büyük harfli kısaltmalarda nokta kullanımı ve eklerin son harfe göre getirilmesi kuralı esastır.

Küçük harfli ve ölçü birimi kısaltmalarını incele

kg'tan ve m²'ye ifadeleri tespit edildi.

Bu tür kısaltmalarda kelimenin tam okunuşu ve üst işaretli kullanım kuralları geçerlidir.

Kural ihlallerini belirle

TDK'nın (ek hatası), T.H.Y. (nokta hatası), kg'tan (okunuş/ek hatası) ve m²'ye (kesme işareti hatası) yanlışları saptandı.

TDK'nin, THY, kg'dan ve m²ye şeklinde yazılmaları gerekirdi.

Anahtar Kavram

Kısaltmaların Türlerine Göre Yazım ve Ek Getirme Kuralları

Daha Fazla Pratik

Büyük harfli kısaltmalarda kurum adının uzun okunuşunu değil, sadece harflerin okunuşunu esas almayı unutmayın.

Tahmini Süre:1m 30s

ÖncekiSayfa 2 / 7Sonraki

Kısaltmaların Yazımı

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram