Kısaltmaların Yazımı

124 soru

Soru 41Soru →

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerle ilgili kurallar; kısaltmanın büyük harf veya küçük harfle yapılmasına, bir ölçü birimini temsil edip etmemesine ve sonunda nokta veya üst işareti bulunup bulunmamasına göre değişkenlik göstermektedir.

Bu kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye meclisi tarafından onaylanan yeni imar planına göre, kentin batı yakasındaki 450 m2’lik450\text{ m}^2\text{'lik} parselin park alanı olarak tahsis edilmesine karar verildi.

Cevap

Metrekarelik ifadesinin kısaltılmış yazımı olan m2likm^2lik seçeneğinde kesme işareti kullanılması bir yazım yanlışıdır.
Türk Dil Kurumu'nun belirlediği kurallara göre, üzerinde üst (üs) işareti bulunan kısaltmalara ek getirilirken kesinlikle kesme işareti (′') kullanılmaz. Ek, üst işaretinin okunuşuna uygun olarak (örneğin: metrekarelik, santimetreküpe) doğrudan kısaltmanın sonuna eklenmelidir. İlgili cümlede 'm2’likm^2\text{'lik}' kullanımı bu kuralı ihlal ettiği için hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kısaltmanın yapısını ve türünü belirleme
m2m^2 kısaltması bir ölçü birimi olan metrekarenin üst işaretli (üslü) gösterimidir.
Üst işareti bulunan kısaltmalarda uygulanacak yazım kuralları standart kısaltmalardan farklıdır.
2
Üst işaretli kısaltmalara ek getirilme kuralını uygulama
m2m^2 kısaltmasına getirilecek olan '-lik' eki, kesme işareti olmadan doğrudan eklenmelidir.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre üst işareti bulunan kısaltmalarda kesme işareti kullanılmaz ve ek, üst işaretinin okunuşuna uygun olarak yazılır.
3
Cümledeki kullanımı kural ile karşılaştırma
Cümlede '450 m2’lik450\text{ m}^2\text{'lik}' şeklinde kesme işareti kullanıldığı tespit edilmiştir.
Kesme işaretinin kullanılması TDK yazım kurallarına aykırıdır; doğru yazım '450 m2lik450\text{ m}^2lik' olmalıdır.

Anahtar Kavram

Üst İşaretli Kısaltmaların Ek Alması
Soru 42Soru →

Kısaltmaların yazımı ve kısaltmalara getirilen eklerle ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dün akşam T.H.Y. uçağıyla İstanbul'dan Ankara'ya geldik.

Cevap

Türk Hava Yolları'nın kısaltması olan ifadenin 'T.H.Y.' şeklinde noktalı yazıldığı seçenek yanlıştır.
Türkçede büyük harflerle yapılan kısaltmalarda, T.C. ve T. istisnaları dışında harfler arasına nokta konulmaz. Türk Hava Yolları ifadesinin kısaltması olan 'THY' ifadesinin arasına nokta konulması (T.H.Y.) yazım yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Büyük harfle yapılan kısaltmaların (THY, TDK, TRT) yazım kuralını hatırla.
Gelenekleşmiş olan T.C. ve T. dışındaki büyük harfli kısaltmalarda nokta kullanılmaz.
Yazım kurallarına göre kurum ve kuruluş kısaltmalarında harfler arasına nokta konulması bir hatadır.
2
Seçeneklerdeki kısaltmaları ve eklerini kontrol et.
THY kısaltmasının arasına nokta konulduğu (T.H.Y.) görülmektedir.
Bu kullanım temel yazım kuralına aykırıdır.

Anahtar Kavram

Büyük harfle yapılan kısaltmalarda nokta kullanımı
Tahmini Süre:45s
Soru 43Soru →

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerle ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yoktur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sınav başvurularının TRT'den duyurulacağı açıklandı.

Cevap

Sınav başvurularının TRT'den duyurulacağını belirten cümlede kısaltma ve ek kullanımı doğrudur.
Kısaltmanın TRT'den şeklinde yazıldığı seçenekte, büyük harfle yapılan kısaltmalara getirilen ekin son harfin okunuşuna (Te-Re-Te) göre getirilmesi kuralına uyulmuştur. Ayrıca büyük harfli kısaltmalarda nokta kullanılmaması kuralı da doğru uygulanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kısaltmaların türünü belirle
Cümlelerde büyük harfli kısaltmalar (TDK, THY, TRT) ve ölçü birimi kısaltmaları (kg, cm) bulunmaktadır.
Kısaltma türüne göre uygulanacak yazım kuralı değişmektedir.
2
Büyük harfli kısaltmalarda ek ve nokta kuralını uygula
Büyük harfli kısaltmalarda ek son harfe göre gelir (TRT'den doğrudur, TDK'ya yanlıştır). Ayrıca harfler arasına nokta konulmaz (T.H.Y. yanlıştır).
TDK kuralları gereği büyük harfli kısaltmalarda esas alınan son harfin telaffuzudur.
3
Ölçü birimlerinde nokta kuralını kontrol et
kg ve cm gibi ölçü birimlerinin kısaltmalarında nokta kullanılmaz.
Uluslararası standartlar ve TDK kuralları ölçü birimlerinde nokta kullanımını yasaklar.

Anahtar Kavram

Kısaltmalarda Ek Getirme ve Noktalama Kuralları
Tahmini Süre:45s
Soru 44Soru →

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerin belirlenmesinde, kısaltmanın büyük veya küçük harflerle yapılmış olması farklı kuralların uygulanmasını gerektirir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkçe eğitiminde karşılaşılan sorunların çözümü için TDK'nın yayımladığı kılavuzlar temel alınmalıdır.

Cevap

Türk Dil Kurumu'nun kısaltması olan 'TDK' ifadesine getirilen ekin, son harfin okunuşu olan 'ke' sesine uygun olarak 'TDK'nin' şeklinde yazılması gerekir.
Türkçede büyük harflerle yapılan kısaltmalara ek getirilirken kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır. 'TDK' kısaltmasının son harfi olan 'K' harfi 'ke' şeklinde okunur. Bu sebeple getirilmesi gereken ek '-nin' olmalıdır. 'TDK'nın' kullanımı, harfin yanlış okunmasından (Ka) kaynaklanan bir yazım hatasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki kısaltmaları ve eklerini tespit et.
mm'lik, T.C., TDK'nın, kg'dan, THY'nin.
Yazım yanlışının hangi kelime grubunda olduğunu belirlemek için ilk adımdır.
2
Büyük harfli kısaltmaların ek kuralını (son harfe göre) uygula.
TDK (Te-De-Ke) + nin = TDK'nin olmalı; TDK'nın hatalıdır.
Büyük harfli kısaltmalarda açılımın değil, harf okunuşunun esas alındığını doğrulamak gerekir.
3
Küçük harfli ölçü birimlerinin ek kuralını (açılıma göre) kontrol et.
mm (milimetrelik) ve kg (kilogramdan) kullanımları doğrudur.
Küçük harfli kısaltmalarda kuralın büyük harflilerden farklı olduğunu teyit etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Kısaltmalara Getirilen Eklerin Kuralları

Daha Fazla Pratik

Büyük harfli kısaltmaların kelime gibi okunduğu durumlarda (TÜBİTAK, NATO gibi) ekin kelime okunuşuna göre geldiğini hatırlayarak benzer soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 45Soru →

Bir kamu kurumunun yayımladığı resmî faaliyet raporunda geçen aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerle ilgili bir yazım yanlışı yoktur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hazırlanan teknik raporlarda kullanılan tüm terimlerin TDK'ye uygunluğu bilim kurulu tarafından titizlikle onaylanmıştır.

Cevap

Hazırlanan teknik raporlarda kullanılan tüm terimlerin TDK'ye uygunluğu ifadesinin yer aldığı seçenek doğrudur.
Doğru olan seçenekte Türk Dil Kurumu'nun kısaltması olan 'TDK', büyük harf kuralına uygun olarak noktasız yazılmış ve ek, son harfin okunuşu olan 'KE' sesine göre 'TDK'ye' (TE-DE-KE-YE) şeklinde getirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Büyük harfli kısaltmaların (THY, TDK, TRT) yazım kuralını hatırla.
T.C. ve T. hariç nokta kullanılmaz; ekler son harfin okunuşuna göre getirilir.
Büyük harfli kısaltmalarda temel kural son harfin ses değeridir.
2
Küçük harfli ve ölçü birimi kısaltmalarının (kg, cm, mm) kuralını uygula.
Nokta kullanılmaz; ekler kelimenin tam okunuşuna (kilogram, santimetre) göre getirilir.
Ölçü birimleri uluslararası standartlara göre noktasız yazılır.
3
Seçeneklerdeki ek ve nokta uyumunu denetle.
TDK'ye (doğru), T.H.Y. (yanlış nokta), kg'den (yanlış ek), cm. (yanlış nokta), TRT'na (yanlış ek).
Kurallara uymayan kullanımlar yazım yanlışı oluşturur.

Anahtar Kavram

Kısaltmalarda Noktalama ve Ek Getirme Kuralları
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 46Soru →

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerle ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sözcüklerin güncel anlamlarını kontrol etmek için TDK'ya sık sık müracaat ederiz.

Cevap

Türk Dil Kurumunun kısaltması olan 'TDK' ifadesine getirilen ekin 'TDK'ya' değil, 'TDK'ye' şeklinde olması gerekir.
Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirilir. Türkçede 'K' harfinin okunuşu 'ke' olduğu için TDK kısaltmasına getirilecek ek 'TDK'ye' şeklinde olmalıdır. Bu cümlede 'TDK'ya' yazılarak hata yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Büyük harflerle yapılan kısaltmaların okunuşunu belirlemek.
TDK kısaltması 'Te-De-Ke' şeklinde okunur. Türkçede 'Ka' sesi yoktur, tüm ünsüzler 'e' sesiyle okunur.
Büyük harfli kısaltmalarda ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirilir.
2
Kısaltmaya uygun eki seçmek ve yazımını kontrol etmek.
'Ke' sesiyle biten kısaltmaya yönelme durumu eki getirilirken 'ye' (ince ünlü) tercih edilmelidir.
Dil bilgisinde ünlü uyumu kuralı gereği, ince ünlüyle biten okunuşlara ince ekler getirilir.
3
Küçük harfli ve ölçü birimi kısaltmalarını incelemek.
kg (kilogram) ve cm (santimetre) gibi kısaltmalarda eklerin kelimenin açılımına göre getirildiği doğrulanır.
Ölçü birimleri uluslararası standartta olsa da Türkçede okunuşlarına göre ek alırlar.

Anahtar Kavram

Kısaltmalara Getirilen Eklerin Kuralları
Tahmini Süre:45s
Soru 47Soru →

Kamu kurumları tarafından hazırlanan bilgilendirme broşürlerinde ve resmî yazışmalarda kısaltmaların kullanımı belirli kurallara bağlanmıştır. Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerle ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yoktur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yoğunluk nedeniyle THY'nin bazı yurt dışı seferlerinde gecikmeler yaşanabileceği duyuruldu.

Cevap

Yoğunluk nedeniyle THY'nin bazı yurt dışı seferlerinde gecikmeler yaşanabileceği duyuruldu.
Doğru seçenekte yer alan 'THY'nin' ifadesinde; büyük harfle yapılan kısaltmalara getirilen eklerin kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre belirlenmesi kuralı (Te-He-Ye'nin) doğru uygulanmıştır. Ayrıca büyük harfli kısaltmalarda nokta kullanılmaması kuralına da uyulmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Büyük harfli kısaltmaları (TBMM, TDK, THY, TRT) ve küçük harfli kısaltmaları (kg) tespit et.
Cümlelerdeki tüm kısaltmalar belirlendi.
Yazım kurallarını her bir kısaltma türü için ayrı ayrı değerlendirmek gerekir.
2
Büyük harfli kısaltmalarda nokta kullanımını denetle.
T.B.M.M. ve TRT. yazımlarının yanlış olduğu görüldü.
TDK kurallarına göre T.C. ve T. dışındaki büyük harfli kısaltmalarda nokta kullanılmaz.
3
Büyük harfli kısaltmalara gelen eklerin son harfin okunuşuna uygunluğunu kontrol et.
TDK'nın (Te-De-Ka-nın) yazımının yanlış, THY'nin (Te-He-Ye-nin) yazımının doğru olduğu belirlendi.
Büyük harfli kısaltmalarda kelimenin açılımı değil, harflerin okunuşu (özellikle son harf) esas alınır.
4
Küçük harfli kısaltmalarda (ölçü birimleri) ek kuralını uygula.
kg'den (ke-ge-den) yazımının yanlış olduğu saptandı.
Küçük harfli kısaltmalarda ek, kelimenin açılımına (kilogramdan) göre getirilir.

Anahtar Kavram

Kısaltmalarda Ek ve Nokta Kullanımı
Tahmini Süre:50s
Soru 48Soru →

Kısaltmaların yazımı ve kısaltmalara getirilen eklerle ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmamıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Öğrenciler, TRT'nin arşivinden derlenen görüntülerle hazırlanan belgeseli izleyerek Cumhuriyet dönemi hakkında bilgi sahibi oldular.

Cevap

TRT'nin ifadesinin geçtiği cümledeki kullanım doğrudur; çünkü büyük harfli kısaltmalarda ek, son harfin okunuşuna (Te-re-te'nin) göre getirilir.
Doğru olan cümlede yer alan kısaltma büyük harflerle yapılmıştır. Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda ek, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirilir. 'TRT' kısaltması 'Te-re-te' şeklinde okunduğu için getirilen '-nin' eki doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki kısaltmaları ve ekleri belirleyin.
TDK'nın, T.H.Y.'nin, g'den, mm. ve TRT'nin ifadeleri incelenmelidir.
Yazım kurallarına uygunluğu denetlemek için önce ilgili ögelerin tespit edilmesi gerekir.
2
Büyük harfli kısaltmaların (TDK, THY, TRT) ek ve nokta kurallarını kontrol edin.
TDK'nin olması gerektiği (K=ke), THY arasına nokta konmaması gerektiği ve TRT'nin kullanımının doğru olduğu saptandı.
Büyük harfli kısaltmalarda ek son harfe göre gelir ve T.C./T. hariç nokta kullanılmaz.
3
Küçük harfli ve ölçü birimi olan kısaltmaların (g, mm) kurallarını kontrol edin.
Gramdan (g'dan) olması gerektiği ve ölçü birimlerine (mm) nokta konmaması gerektiği saptandı.
Küçük harfli kısaltmalarda ek kelimenin okunuşuna göre gelir ve ölçü birimlerinde nokta bulunmaz.
4
Hata içermeyen tek seçeneği işaretleyin.
Sadece son seçenekteki TRT'nin kullanımı kurallara uygundur.
Analiz sonucunda diğer dört seçenekte farklı kurallara aykırılıklar tespit edilmiştir.

Anahtar Kavram

Kısaltmaların Yazımı ve Ek Getirilmesi Kuralları
Soru 49Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Güncel sözcüklerin yazımını kontrol etmek için TDK'ya başvurmalısınız.

Cevap

Güncel sözcüklerin yazımını kontrol etmek için TDK'ya başvurmalısınız.
Türkçede büyük harflerle yapılan kısaltmalarda ek getirilirken kısaltmanın açılımı değil, son harfinin okunuşu dikkate alınır. TDK kısaltması 'te-de-ke' şeklinde biter. Dolayısıyla yönelme durum eki 'ya' değil, ince ünlü olan 'ye' şeklinde gelmelidir (TDK'ye). 'TDK'ya' yazımı bir yazım yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kısaltmanın türünü ve okunuşunu belirle.
TDK büyük harflerle yapılan bir kısaltmadır ve 'te-de-ke' şeklinde okunur.
Büyük harfli kısaltmalarda ekler son harfin okunuşuna göre getirilir.
2
Kısaltmaya getirilen eki kontrol et.
Seçenekte 'ka' sesine uygun 'ya' eki getirilmiştir (TDK'ya).
Türkçede 'k' harfi 'ka' değil 'ke' şeklinde okunduğu için doğrusu 'TDK'ye' olmalıdır.

Anahtar Kavram

Büyük harfli kısaltmalarda ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirilir.
Soru 50Soru →

Kamu kurumları tarafından hazırlanan raporlarda ve resmî yazışmalarda kısaltmaların kullanımı büyük önem taşır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: T.H.Y.'nin iç hat seferlerinde kış saati uygulamasına geçileceği resmen duyuruldu.

Cevap

Türk Hava Yolları'nın kısaltması olan ifadenin 'T.H.Y.'nin' şeklinde noktalı olarak yazılması hatalıdır.
Türkçede büyük harflerle yapılan kısaltmalarda, kurum ve kuruluş adlarının kısaltmalarında harfler arasına nokta konulmaz. Sadece 'T.C.' (Türkiye Cumhuriyeti) ve 'T.' (Türkçe) kısaltmaları bu kuralın istisnasıdır. Bu nedenle 'T.H.Y.'nin' yazımı hatalıdır, doğrusu 'THY'nin' olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Büyük harfli kısaltmaların yazım kuralını hatırla.
T.C. ve T. dışındaki büyük harfli kısaltmalarda harfler arasına nokta konmaz.
Yazım kılavuzunda büyük harfli kısaltmaların noktasız yazılması genel kuraldır.
2
Kısaltmalara gelen eklerin kuralını kontrol et.
Büyük harflerde son harfin okunuşu (THY-nin), küçük harflerde kelimenin okunuşu (kg-dan) esastır.
Kısaltmaların türüne göre ek getirme kuralı değişmektedir.
3
Seçeneklerdeki ifadeleri bu kurallarla karşılaştır.
Havalimanı ve ulaşım bağlamında kullanılan kısaltmanın arasına nokta konulduğu görülür.
Bu durum yazım kuralı ihlalidir.

Anahtar Kavram

Kısaltmaların Yazımı ve Noktalama Kuralları
Tahmini Süre:50s
Soru 51Soru →

Kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerle ilgili kurallar göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yeni yayımlanan kılavuzda TDK'nın bazı sözcüklerin yazımında değişikliğe gittiği görülüyor.

Cevap

Türkçe harf sisteminde 'k' harfi 'ke' şeklinde telaffuz edildiği için TDK kısaltmasına getirilen ek 'TDK'nin' şeklinde olmalıdır; 'TDK'nın' kullanımı hatalıdır.
Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda ek, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirilir. 'K' harfi 'ke' şeklinde okunduğundan 'TDK'nin' yazımı doğrudur. Seçenekteki 'TDK'nın' ifadesi bu kuralı ihlal etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Kısaltmanın türünü belirle.
TDK büyük harflerle yapılan bir kısaltmadır.
Büyük harfle yapılan kısaltmalarda kural, eklerin son harfin okunuşuna göre getirilmesidir.
2
Son harfin okunuşunu kontrol et.
TDK: Te-De-Ke.
Türkçede 'ka' diye bir harf yoktur, tüm sessiz harfler 'e' ünlüsüyle okunur.
3
Eki son harfe göre getir.
Te-De-Ke + nin = TDK'nin.
Ünlü uyumu kuralı gereği 'e' ince ünlüsünden sonra ince ünlü içeren ek gelmelidir.

Anahtar Kavram

Büyük Harfli Kısaltmalarda Ek Getirme Kuralı

Daha Fazla Pratik

Kurum ve kuruluş adlarının kısaltmalarında 'K' harfiyle biten diğer örnekleri (SKK, YÖK vb.) inceleyerek kuralı pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 52Soru →

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde kısaltmaların kullanımıyla ilgili kurallar Türk Dil Kurumu tarafından belirlenmiştir. Bu kurallara göre büyük harflerle yapılan kısaltmalarda son harfin okunuşu, küçük harflerle yapılan ölçü birimi kısaltmalarında ise kelimenin tam okunuşu esas alınır. Ayrıca, gelenekleşmiş olan T.C. ve T. dışındaki büyük harfli kısaltmalarda nokta kullanılmaz.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımı veya kısaltmalara getirilen eklerin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmamıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kültürel mirasımızı tanıtan belgesel serisinin ilk bölümü bu akşam TRT'nin ana kanalında yayınlanacak.

Cevap

Kültürel mirasımızı tanıtan belgesel serisinin TRT'nin ana kanalında yayınlanacağını belirten cümle yazım bakımından tamamen doğrudur.
Doğru seçenekte yer alan 'TRT'nin' ifadesi, Türk Dil Kurumu'nun belirlediği her iki temel kurala da uygundur: Büyük harflerle yapıldığı için nokta içermemektedir ve ek, kısaltmanın son harfi olan 'T'nin (te) okunuşuna göre ince ünlülü olarak getirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Büyük harflerle yapılan kısaltmaların nokta kullanımını denetle.
T.C. ve T. dışındaki (THY gibi) büyük harfli kısaltmalarda nokta kullanılmayacağı tespit edildi.
TDK kurallarına göre büyük harfli kısaltmalarda noktalama istisna bir durumdur.
2
Büyük harfli kısaltmalara gelen eklerin son harfin okunuşuna uygunluğunu kontrol et.
TRT (te-re-te) sonuna gelen '-nin' ekinin doğru, TDK (te-de-ke) sonuna gelen '-ya' ekinin ise harf okunuşuna aykırı olduğu görüldü.
Türkçede harfler 'e' ünlüsüyle okunur ve ekler bu ses değerine göre belirlenir.
3
Ölçü birimi kısaltmalarının (kg, mm) yazım standartlarını incele.
Ölçü birimlerinde nokta kullanılmayacağı ve eklerin kelimenin tam okunuşuna (kilogramdan) göre geleceği anlaşıldı.
Ölçü birimleri uluslararası simge niteliği taşıdığından özel bir ek ve yazım kuralına tabidir.

Anahtar Kavram

Kısaltmaların Yazımı ve Eklerin Getirilmesi
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 53Soru →

Üniversite senatosu tarafından hazırlanan bir duyuru metninde yer alan aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımı veya bu kısaltmalara getirilen eklerle ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hazırlanan tezlerdeki kaynakça düzeninin doğruluğu için TDK’nın güncel yazım kılavuzuna uyulması zorunludur.

Cevap

Hazırlanan tezlerdeki kaynakça düzeninin doğruluğu için TDK’nın güncel yazım kılavuzuna uyulması zorunludur.
TDK kısaltması büyük harflerle yapılan bir kısaltmadır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre büyük harfli kısaltmalara getirilen ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre belirlenir. TDK kısaltmasının son harfi olan 'K', Türkçede 'ke' şeklinde okunduğu için getirilecek ek 'nin' olmalıdır. Dolayısıyla 'TDK’nın' yerine 'TDK’nin' yazılması gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Büyük harflerle yapılan kısaltmaları belirle.
Metinde T.C., THY ve TDK kısaltmaları bulunmaktadır.
Büyük harfli kısaltmaların ek alma ve noktalama kuralları farklıdır.
2
TDK kısaltmasına getirilen eki kontrol et.
TDK kısaltması 'Te-De-Ke' şeklinde okunur. Getirilen ek 'nın' değil, 'nin' olmalıdır.
Büyük harfli kısaltmalarda ekler kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirilir.
3
Diğer kısaltmaların (mg, mm, T.C., THY) kurallara uygunluğunu teyit et.
T.C. noktalı kullanımıyla, mg ve mm kelime açılımına göre aldıkları eklerle, THY ise son harfe göre aldığı ekle doğrudur.
Hatalı seçeneğin tek olduğunu doğrulamak için tüm seçenekler analiz edilmelidir.

Anahtar Kavram

Kısaltmalarda Ek Getirme ve Noktalama Kuralları
Tahmini Süre:50s
Soru 54Soru →

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerle ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmamıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Devlet memurları, T.C. kimlik numaralarıyla sisteme giriş yaparak başvurularını tamamladılar.

Cevap

Türkiye Cumhuriyeti'nin kısaltması olan 'T.C.' ifadesinin kullanıldığı seçenek doğrudur.
Gelenekleşmiş olan 'T.C.' (Türkiye Cumhuriyeti) ve 'T.' (Türkçe) kısaltmaları dışında, büyük harflerle yapılan kısaltmalarda nokta kullanılmaz. Bu cümlede 'T.C.' kısaltması kurallara uygun olarak noktalı şekilde kullanılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kısaltmaların büyük harf veya ölçü birimi olup olmadığı belirlenir.
Cümlelerde büyük harfli kısaltmalar (THY, TDK, T.C.) ve ölçü birimleri (mm, kg) bulunmaktadır.
Yazım kuralları kısaltmanın türüne göre değişiklik gösterir.
2
Büyük harfli kısaltmaların noktalama ve ek kuralları kontrol edilir.
THY noktasız yazılmalı, TDK'ye gelen ek 'ke' sesine göre (TDK'nin) olmalı, T.C. ise noktalı olarak doğru yazılmıştır.
Büyük harfli kısaltmalarda T.C. ve T. dışındakilerde nokta kullanılmaz ve ekler son harfe göre getirilir.
3
Ölçü birimleri ve küçük harfli kısaltmaların kuralları kontrol edilir.
Ölçü birimlerinde (mm) nokta kullanılmamalı, küçük harfli kısaltmalarda (kg) ek kelimenin açılımına (kilogramdan) göre gelmelidir.
Ölçü birimleri nokta almaz ve küçük harfli kısaltmalarda kelime okunuşu esastır.

Anahtar Kavram

Kısaltmaların Yazımı ve Eklerin Getirilişi

Daha Fazla Pratik

Büyük harfli kısaltmalarda sonu 'K' ile biten kurumlara (SGK, TDK, TÜBİTAK) getirilen eklere özellikle dikkat ediniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 55Soru →

Bir kargo şirketinin gönderi kabul şartlarını ve operasyonel süreçlerini içeren bilgilendirme panosundaki aşağıdaki maddelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmamıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gönderi formunda T.C. kimlik numarasının belirtilmesi yasal bir zorunluluktur.

Cevap

T.C. kimlik numarası ifadesinin geçtiği seçenek doğrudur çünkü Türkçede büyük harfli kısaltmalar arasında sadece T.C. ve T. kısaltmalarında nokta kullanılır.
Türkçede büyük harflerle yapılan kısaltmalarda kural olarak nokta kullanılmasa da 'T.C.' (Türkiye Cumhuriyeti) ve 'T.' (Türkçe) kısaltmaları istisnadır ve gelenekleşmiş olarak noktalı yazılır. Bu nedenle ilgili seçenekteki kullanım tamamen doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki kısaltmaları ve türlerini (büyük harf, küçük harf, ölçü birimi) tespit et.
Cümlelerde kg (ölçü), T.C. (özel üst kısaltma), T.H.Y. (kurum), mm. (ölçü) ve TDK (kurum) kısaltmaları saptandı.
Her kısaltma türünün yazım ve ek alma kuralı farklıdır.
2
Noktalama kurallarını kontrol et.
T.C. noktalı yazılır (doğru), T.H.Y. noktasız yazılmalıdır (hatalı), mm noktasız yazılmalıdır (hatalı).
Ölçü birimlerinde ve genel büyük harf kısaltmalarında nokta kullanılmaz.
3
Kısaltmalara getirilen eklerin uyumunu denetle.
kg'den değil kg'dan (kilogramdan) olmalı. TDK'ya değil TDK'ye (te-de-ke'ye) olmalı.
Küçük harfli kısaltmalarda kelimenin okunuşu, büyük harfli kısaltmalarda son harfin okunuşu esas alınır.

Anahtar Kavram

Kısaltmaların Yazımı ve Eklerin Getirilmesi
Tahmini Süre:50s
Soru 56Soru →

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmamıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Havalimanındaki No.lu peronda THY’nin uçağının kalkış saatini bekleyen yolcular oldukça heyecanlıydı.

Cevap

Havalimanındaki No.lu peronda THY’nin uçağının kalkış saatini bekleyen yolcular oldukça heyecanlıydı.
Doğru seçenekte 'No.' (numara) kısaltması, sonunda nokta bulunduğu için ekini kesme işareti almadan (No.lu) doğru bir şekilde almıştır. Ayrıca THY kısaltmasına getirilen ek, son harfin okunuşuna (te-he-ye-nin) tam uyum sağlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Büyük harfli kısaltmaların nokta kullanımını kontrol et.
T.R.T. ifadesindeki noktalar yanlıştır; TRT olmalıdır.
TDK kurallarına göre T.C. ve T. dışındaki büyük harfli kısaltmalarda nokta kullanılmaz.
2
Büyük harfli kısaltmalarda ek getirme kuralını hatırla.
TDK'nın değil, TDK'nin (te-de-ke-nin) olmalıdır.
Ekler son harfin okunuşuna göre getirilir ve K harfi her zaman 'ke' diye okunur.
3
Üst işaretli ve noktalı kısaltmalara gelen ekleri incele.
m2m^2’lik ve No.lu ifadelerini karşılaştır.
Üst işaretli kısaltmalarda kesme kullanılmaz (m2m^2 lik). Sonunda nokta olan kısaltmalarda da kesme kullanılmaz (No.lu).
4
Ölçü birimlerinin kısaltma standartlarını kontrol et.
kg. ifadesindeki nokta yanlıştır; kg olmalıdır.
Metre, kilogram, litre gibi uluslararası ölçü birimlerinin kısaltmalarında nokta bulunmaz.

Anahtar Kavram

Kısaltmaların Yazımı ve Ek Getirme Kuralları
Soru 57Soru →

Kamu kurumları tarafından hazırlanan resmî raporlarda ve akademik metinlerde kısaltmaların yazımı ile bu kısaltmalara getirilen eklerin kullanımı belirli kurallara bağlanmıştır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımı ve eklerin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmamıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türk dili üzerine yapılan bilimsel çalışmaların birçoğunda TDK'ye ait güncel sözlükler esas alınmaktadır.

Cevap

Türk dili üzerine yapılan bilimsel çalışmaların birçoğunda TDK'ye ait güncel sözlükler esas alınmaktadır.
Doğru olan seçenekte 'TDK'ye' kullanımı TDK'nin (Türk Dil Kurumu) güncel yazım kurallarına tamamen uygundur. Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda ek, kısaltmanın son harfinin okunuşuna (Te-De-Ke) göre getirilir ve 'k' harfi her zaman 'ke' sesiyle bittiği için getirilen yönelme durum eki de 'ye' şeklinde olur.

Adım Adım Çözüm

1
Büyük harfli kısaltmalarda nokta kullanımını kontrol et.
T.H.Y. ifadesindeki noktaların hatalı olduğu belirlendi.
Türkçede sadece T.C. (Türkiye Cumhuriyeti) ve T. (Türkçe) kısaltmalarında nokta kullanılır, diğer büyük harfli kısaltmalarda nokta kullanılmaz.
2
Ölçü birimleri ve üslü ifadelerin yazım kurallarını incele.
kg. ve m2m^2'lik kullanımlarının hatalı olduğu tespit edildi.
Ölçü birimlerine nokta konmaz ve üslü kısaltmalarda kesme işareti kullanılmaz.
3
Kısaltmalara getirilen eklerin okunuş uyumunu denetle.
TDK'ye kullanımının doğru, TRT'dan kullanımının hatalı olduğu görüldü.
Büyük harfli kısaltmalarda ek son harfe göre getirilir. 'k' harfi 'ke' diye okunduğu için TDK'ye doğrudur; TRT'den olması gerekirken TRT'dan yazılması yanlıştır.

Anahtar Kavram

Kısaltmaların Yazımı ve Eklerin Getirilmesi
Tahmini Süre:50s
Soru 58Soru →

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımı doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Maçın özeti bu akşam TRT'den yayımlanacak.

Cevap

Maçın özeti bu akşam TRT'den yayımlanacak.
Doğru olan cümlede büyük harfle yapılan kısaltma (TRT) noktasız yazılmış ve getirilen ek son harfin okunuşuna (Te-Re-Te-den) tam uyum sağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki kısaltmaları ve getirilen ekleri tespit et.
Tespit edilenler: T.H.Y., TDK'ya, kg.'lık, TRT'den, cm.'dir.
Yazım kurallarına uygunluğu denetlemek için odak noktalarını belirlemek gerekir.
2
Büyük harfle yapılan kısaltmalarda nokta kullanımını ve ek getirme kuralını kontrol et.
T.H.Y. (nokta yanlış), TDK'ya (ek yanlış), TRT'den (doğru).
Büyük harfli kısaltmalarda nokta kullanılmaz ve ek son harfin okunuşuna göre gelir.
3
Küçük harfle yapılan ölçü birimi kısaltmalarını kontrol et.
kg.'lık ve cm.'dir kullanımlarında nokta kullanıldığı için hatalıdır.
TDK kurallarına göre ölçü birimlerinde nokta kullanılmaz.

Anahtar Kavram

Kısaltmaların Yazımı ve Eklerin Getirilmesi
Soru 59Soru →

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerle ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmamıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yeni nesil işlemci mimarisinde kullanılan 15 mm'lik tasarım, cihazın ısınma sorununu büyük oranda çözdü.

Cevap

Yeni nesil işlemci mimarisinde kullanılan 15 mm'lik tasarımın anlatıldığı seçenek, kısaltmaların yazım kurallarına tamamen uygundur.
Doğru cevap olan cümlede, 'mm' kısaltması ölçü birimi olduğu için noktasız yazılmıştır ve getirilen ek kısaltmanın açılımı olan 'milimetre' kelimesine uygun şekilde (-lik) türetilmiştir. Bu durum TDK Yazım Kılavuzu'ndaki küçük harfli kısaltmalar kuralına tam olarak uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Kısaltmanın türünü ve noktalama kuralını belirle.
Büyük harfli kısaltmalarda (T.C. ve Türkçe hariç) nokta kullanılmaz. Ölçü birimi kısaltmalarında nokta kullanılmaz.
Noktalama hatalarını elemek için genel kuralı hatırlamak gerekir.
2
Ekin geliş kuralını kontrol et.
Büyük harfli kısaltmalarda son harfin okunuşu (TDK'den, TRT'den), küçük harfli kısaltmalarda kelimenin okunuşu (milimetrelik, kilogramdan) esas alınır.
Türkçede kısaltmalara ek getirilmesi kuralı kısaltmanın türüne göre değişir.
3
Seçeneklerdeki kullanımları doğrula.
Milimetre kısaltmasında nokta yoktur ve ek kelime okunuşuna (milimetrelik) göre getirilmiştir.
Doğru seçeneğin tüm kuralları sağladığından emin olunur.

Anahtar Kavram

Kısaltmaların Yazımı ve Ek Getirilmesi Kuralları
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 60Soru →

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerin kullanımıyla ilgili aşağıda verilen cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı bulunmamaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Piyasadaki 100 kr.un altındaki madenî paraların tedavülden kaldırılması hususunda TDK'ye danışılması uygun görüldü.

Cevap

Piyasadaki 100 kr.un altındaki madenî paraların tedavülden kaldırılması hususunda TDK'ye danışılması uygun görüldü.
Doğru seçenekte yer alan 'kr.un' ifadesi, kuruş kelimesinin küçük harfle yapılan kısaltmasıdır; bu tür kısaltmalarda nokta kullanılır ve ek kelimenin açılımına göre getirilir. 'TDK'ye' ifadesinde ise büyük harfle yapılan kısaltmalara getirilen ekin, kısaltmanın son harfinin okunuşuna uygun olması kuralı (te-de-ke-ye) hatasız uygulanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kısaltmaların türlerini ve noktalama kurallarını incelemek
'kr.' küçük harf kısaltmasıdır ve nokta ile yazılır; 'TDK' büyük harf kısaltmasıdır ve noktasız yazılır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre büyük harf kısaltmalarında (istisnalar hariç) nokta kullanılmaz, küçük harf kısaltmalarında ise nokta kullanılır.
2
Eklerin getiriliş kurallarını uygulamak
'kr.un' (kuruşun) kelime okunuşuna göre; 'TDK'ye' (te-de-ke-ye) ise son harfin okunuşuna göre ek almıştır.
Küçük harf kısaltmalarında kelimenin tam okunuşu, büyük harf kısaltmalarında ise son harfin okunuşu (ünsüzlerin 'e' sesiyle bitmesi kuralıyla) esas alınır.
3
Ölçü birimi ve üst işaretli kısaltma kurallarını kontrol etmek
Ölçü birimlerinde nokta kullanılmadığı (cm), üst işaretli kısaltmalarda ise kesme işareti kullanılmadığı (m²) teyit edildi.
Standart ölçü birimleri ve kare/küp gibi üst işaretli ifadeler özel yazım kurallarına tabidir.

Anahtar Kavram

Kısaltmaların Yazımı ve Eklerin Getirilmesi
ÖncekiSayfa 3 / 7Sonraki