Examkin

Virgülün Kullanımı

143 soru

Soru 141Soru →

"Cumhuriyetimizin kurucusu, Gazi Mustafa Kemal Atatürk, her yıl büyük bir özlemle anılmaktadır." cümlesinde virgüllerin (,) kullanılma gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cümle içindeki ara sözleri veya ara cümleleri ayırmak

Cevap

Doğru cevap, virgülün cümle içindeki ara sözleri veya ara cümleleri ayırmak amacıyla kullanıldığını belirten ifadedir.
Cümlede yer alan 'Gazi Mustafa Kemal Atatürk' ifadesi, kendinden önce gelen 'Cumhuriyetimizin kurucusu' tamlamasını açıklayan bir ara sözdür. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, cümle içindeki ara sözlerin veya ara cümlelerin başında ve sonunda virgül kullanılır. Bu kullanımda iki virgül, açıklayıcı olan bu parçayı ana cümleden ayırma işlevi görür.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki virgüllerin konumunu incelemek
Virgüllerin 'Gazi Mustafa Kemal Atatürk' ifadesinin başında ve sonunda olduğu görülür.
İki virgülün aynı yapıyı çevrelemesi genellikle bir ara söz işaretidir.
2
Çevrelenen ifadenin görevini belirlemek
'Gazi Mustafa Kemal Atatürk' ifadesi, kendinden önceki 'Cumhuriyetimizin kurucusu' öznesinin açıklayıcısıdır.
Bir ögenin açıklayıcısı olan ve cümleden çıkarıldığında anlamı bozmayan bu tür yapılar 'ara söz' olarak adlandırılır.
3
TDK noktalama kuralları ile eşleştirmek
TDK kuralına göre ara sözlerin başına ve sonuna virgül (veya kısa çizgi) konur.
Kuralın doğrudan uygulaması tespit edilmiştir.

Anahtar Kavram

Ara Söz ve Ara Cümlelerin Virgülle Ayrılması

İpuçları

1
Cümlede iki virgül arasında kalan bölümü (Gazi Mustafa Kemal Atatürk) kapatıp cümleyi tekrar okuyun. Anlam bozuluyor mu?
2
İki virgül arasında kalan bölüm, kendinden önceki öge (Cumhuriyetimizin kurucusu) hakkında ek bir bilgi veya açıklama mı veriyor?
3
Cümleden çıkarıldığında anlamı bozmayan, açıklayıcı ifadelere 'ara söz' denir. Virgülün bu yapıları ayırma görevini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Aynı cümleyi sadece özneyi vurgulayacak şekilde (ara söz olmadan) tekrar kurarak virgülün görevindeki değişikliği inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Ara sözleri ayırmak için virgül yerine kısa çizgi ( - ) de kullanılabilir. Eğer cümleyi 'Cumhuriyetimizin kurucusu -Gazi Mustafa Kemal Atatürk- her yıl...' şeklinde de yazabiliyorsak, oradaki kullanım kesinlikle ara söz görevidir.
Tahmini Süre:45s
Soru 142Soru →

Ressam, sergideki tabloların her birini çocukluk anılarını düşünerek büyük bir titizlikle hazırlamıştı.

Bu cümlede virgülün (,) kullanım görevi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uzun cümlelerde yüklemden uzak düşmüş olan özneyi belirtmek

Cevap

Cümlede virgül, yüklemden uzak kalan 'Ressam' öznesini belirgin hale getirmek için kullanılmıştır.
Verilen cümlede 'hazırlamıştı' eylemini gerçekleştiren 'Ressam' sözcüğü öznedir. Türkçede uzun cümlelerde özne ile yüklem arasına birçok yan öge (zarf tümleci, nesne vb.) girebilir. Bu gibi durumlarda öznenin hangi sözcük olduğunu netleştirmek ve okumayı kolaylaştırmak için özneden sonra virgül kullanılır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlenin yüklemini bulun.
Yüklem: 'hazırlamıştı'.
Noktalama işaretinin görevini belirlemek için önce temel ögeleri saptamak gerekir.
2
Yükleme 'Kim?' sorusunu sorarak özneyi tespit edin.
Özne: 'Ressam'.
Virgülün özneden hemen sonra gelip gelmediğini kontrol etmek için özne bulunmalıdır.
3
Özne ile yüklem arasındaki mesafeyi ve virgülün konumunu analiz edin.
Özne cümlenin başında, yüklem ise sonunda yer almaktadır. Virgül ise tam olarak özneden sonra kullanılmıştır.
Bu yapı, TDK'nin 'Uzun cümlelerde yüklemden uzak düşmüş olan özneyi belirtmek için konur' kuralına tam olarak uymaktadır.

Anahtar Kavram

Özneyi Belirginleştirme

İpuçları

1
Cümledeki işi yapan kişiyi (özneyi) ve işi bildiren kelimeyi (yüklemi) bulun.
2
Virgül 'Ressam' kelimesinden hemen sonra gelmiş. 'Ressam' bu cümlede hangi ögedir?
3
Cümle oldukça uzun ve özne yüklemden çok uzakta kalmış. Virgül burada özneyi vurgulamak için kullanılmış olabilir mi?

Daha Fazla Pratik

Öznenin vurgulanması kuralını pekiştirmek için 'Öğretmen, sınıfa girer girmez öğrencilerin ödevlerini tek tek kontrol etmeye başladı.' cümlesindeki virgül kullanımını inceleyin.
Tahmini Süre:45s
Soru 143Soru →

Türkçede virgülün (,) kullanımının kural gereği yasak olduğu veya hatalı kabul edildiği belirli gramer yapıları bulunmaktadır. Özellikle bazı eklerin ve bağlaçların işlevleri, kendilerinden sonra noktalama işareti getirilmesini engeller.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanımı hatalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hazırlanan projeler eksiksiz bir şekilde tamamlandı mı, vakit kaybetmeden üst kurula sunulmalıdır.

Cevap

'Hazırlanan projeler...' ile başlayan cümledeki virgül kullanımı hatalıdır çünkü burada kullanılan 'mı' eki zaman anlamı katarak zarf-fiil işlevi görmüştür.
Doğru cevap olan cümlede, 'tamamlandı mı' ifadesindeki 'mı' eki soru sormak amacıyla değil, 'tamamlandığı zaman' anlamını vermek (zarf-fiil işlevi) amacıyla kullanılmıştır. Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım kurallarına göre, bu şekilde zarf-fiil anlamı taşıyan 'mı/mi' eklerinden sonra virgül kullanılması kesinlikle hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki 'mı' ekinin işlevini analiz etme
'tamamlandı mı' ifadesindeki 'mı' eki, 'tamamlandığı zaman / tamamlanınca' anlamı vermektedir.
Türkçede 'mı/mi' eki bazen soru sormak yerine zaman bildiren bir zarf-fiil gibi işlev görür.
2
İlgili TDK kuralını hatırlama
TDK kurallarına göre: 'Metin içinde -ınca / -ince anlamıyla zarf-fiil görevinde kullanılan mı / mi ekinden sonra virgül konmaz.'
Bu yapıdaki 'mı/mi' zaten bağlama ve zaman işlevi gördüğü için ek bir noktalama işaretine gerek duymaz.
3
Diğer seçeneklerdeki noktalı virgül ve virgül kullanımını değerlendirme
Özneden sonra eş görevli diziler geldiğinde noktalı virgül kullanılması ve ara sözlerin virgülle belirtilmesi kurallara uygundur.
Karmaşık cümle yapılarında anlam karışıklığını önlemek için virgül ve noktalı virgülün hiyerarşik kullanımı gereklidir.

Anahtar Kavram

Zarf-fiil işlevli 'mı/mi' ekinden sonra virgül yasağı

İpuçları

1
Cümledeki 'mı/mi' ekinin soru anlamı mı yoksa zaman anlamı mı taşıdığına dikkat edin.
2
Zarf-fiil eklerinden (-arak, -ınca, -ıp) sonra genellikle virgül konmaz. 'mı' eki de bazen bu eklerin yerini tutar.
3
TDK kurallarına göre '-ınca' anlamındaki 'mı' ekinden sonra virgül gelmesi kural hatasıdır; oysa özne hiyerarşisi için noktalı virgül kullanımı bir zorunluluktur.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra (metinde art arda gelmedikleri sürece) virgül konulmayacağı kuralını tekrar edebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
ÖncekiSayfa 8 / 8
Virgülün Kullanımı — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 8 | Examkin