Examkin

Virgülün Kullanımı

143 soru

Soru 121Soru →

Türkçede virgül (,), cümle içinde eş görevli sözcükleri ayırmaktan anlam karışıklığını önlemeye kadar geniş bir işlev yelpazesine sahiptir. Ancak bazı dil bilgisel yapılar ve ekler, virgülün kullanımını kısıtlar veya tamamen yasaklar. Bu kuralların ihlali, metnin profesyonel niteliğine zarar veren noktalama yanlışlarına yol açar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanımı bir noktalama yanlışlığına örnek teşkil eder?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İlgili kanun teklifi komisyonda görüşülüp kabul edildi mi, resmî sürecin tamamlanması için Cumhurbaşkanlığı makamına sunulur.

Cevap

Kanun teklifinin kabul edilmesinden sonra kullanılan virgül yanlıştır; çünkü '-mı/-mi' eki zarf-fiil görevindedir.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, '-mı / -mi' eki cümleye zaman veya koşul anlamı katarak zarf-fiil işleviyle ( -ınca / -ince anlamında) kullanıldığında, bu ekten hemen sonra virgül getirilmesi bir noktalama hatasıdır. 'Kabul edildi mi' ifadesi 'kabul edilince' anlamını karşıladığı için ardından virgül gelmemelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki '-mi' ekinin işlevini analiz etme
'-mi' ekinin soru sormaktan ziyade zaman/koşul anlamı katarak '-ınca/-ince' zarf-fiilinin görevini üstlendiği belirlenmiştir.
Zaman anlamı katan '-mi' ekinden sonra virgül konulmayacağı kuralını test etmek.
2
Diğer seçeneklerdeki virgül işlevlerini kontrol etme
Diğer seçeneklerde virgülün özne belirginleştirme, eş görevli sözcük ayırma ve anlam karışıklığını önleme gibi doğru görevlerde kullanıldığı görülmüştür.
Yanlış seçeneklerin doğruluğunu teyit ederek tek hatayı bulmak.

Anahtar Kavram

Zarf-fiil işlevli eklerden sonra virgül kullanımı yasağı

İpuçları

1
Cümledeki '-mi' ekine dikkat edin; acaba burada bir soru mu soruluyor yoksa zaman anlamı mı katılıyor?
2
Zarf-fiil görevindeki eklerin ve yapıların ardından, eğer art arda sıralanmıyorlarsa, virgül getirilmemesi gerektiğini hatırlayın.
3
TDK'ye göre, '-mı/-mi' eki '-ınca/-ince' anlamında kullanıldığında tıpkı diğer zarf-fiiller gibi virgül kullanımını engeller.

Daha Fazla Pratik

Zarf-fiil eklerinden sonra virgülün ne zaman konulabileceğini (art arda sıralanma durumu) içeren örnekleri inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Cümledeki virgülü kaldırıp yerine '-ınca/-ince' ekini getirin. Eğer anlam bozulmadan korunuyorsa, orada virgül kullanılması yanlıştır.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 122Soru →

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde noktalama işaretlerinin yerinde kullanımı, iletilmek istenen mesajın doğruluğu açısından büyük önem taşır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül (,) doğru kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Arşivdeki evrakları, dosyaları ve raporları titizlikle inceledi.

Cevap

Arşivdeki evrakları, dosyaları ve raporları titizlikle inceledi ifadesinde virgülün kullanımı doğrudur.
Doğru kabul edilen cümlede; 'evrakları', 'dosyaları' ve 'raporları' kelimeleri nesne görevindedir ve eş görevli bu sözcüklerin arasına virgül konması Türkçedeki standart yazım kuralıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki cümlelerin yapılarını ve virgülün hangi kelimelerden sonra geldiğini analiz etmek.
Bağlaçlar (ve, veya), şart eki (ise), zarf-fiil (bitirince) ve eş görevli sözcükler (evraklar, dosyalar) tespit edildi.
Virgülün kullanımının yasak olduğu durumları belirlemek için bu analiz gereklidir.
2
Türk Dil Kurumu'nun (TDK) virgülün kullanılmayacağı yerlere dair kurallarını hatırlamak.
Bağlaçlardan, şart eklerinden ve tekil zarf-fiillerden sonra virgül konmayacağı kuralı hatırlandı.
Yanlış seçenekleri elemenin en güvenilir yolu bu kuralları uygulamaktır.
3
Doğru seçeneği belirlemek.
Eş görevli sözcüklerin (evrakları, dosyaları) arasında kullanılan virgülün kurala uygun olduğu onaylandı.
Eş görevli sözcük öbeklerini ayırmak virgülün en temel görevlerinden biridir.

Anahtar Kavram

Virgülün Eş Görevli Sözcükleri Ayırma Görevi ve Kullanılmayacağı Yerler

İpuçları

1
Cümlelerdeki 've', 'veya' ve 'ise' gibi bağlayıcı unsurlara dikkat edin.
2
Zarf-fiil eki almış (-ince) kelimelerden sonra virgül gelip gelmeyeceğini hatırlayın.
3
Virgülün asıl görevlerinden biri eş görevli sözcükleri (kitap, kalem, defter gibi) ayırmaktır; bu kuralın hangi seçenekte uygulandığını bulun.

Daha Fazla Pratik

Sıralı cümleleri (geldi, gördü, yendi) ayırmak için kullanılan virgül örneklerini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Virgülün 'yasak' olduğu yerleri (bağlaçlar, tamlamalar, şart ekleri) eleyerek doğru sonuca daha hızlı ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 123Soru →

Türkçede virgülün (,) kullanım alanları oldukça geniştir; ancak bu işaretin kullanılması bazı durumlarda yazım ve noktalama kusuru olarak kabul edilir. Özellikle zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül kullanımı, Türk Dil Kurumu (TDK) tarafından belirli bir kurala bağlanmıştır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanımı TDK'nin belirlediği noktalama kurallarına aykırıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ekonomik verileri analiz edip, geleceğe yönelik risk öngörülerini içeren kapsamlı bir faaliyet raporu oluşturdu.

Cevap

Ekonomik verileri analiz eden kişinin rapor oluşturma sürecini anlatan seçenekte, virgülün tek bir zarf-fiilden sonra kullanılması kural ihlalidir.
Türk Dil Kurumu'nun 'Yazım Kuralları' ve 'Noktalama İşaretleri' kılavuzuna göre; metin içinde zarf-fiil eki (-ıp, -arak, -ınca, -madan vb.) almış kelimelerden sonra virgül konmaz. 'Analiz edip' ifadesinden sonra virgülün kullanılması bu kuralın açık bir ihlalidir çünkü cümlede bu zarf-fiili takip eden başka bir eş görevli zarf-fiil grubu bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki virgüllerin hangi kelimelerden sonra geldiğini ve bu kelimelerin türlerini saptayın.
Dört seçenekte virgül; eş görevli kelimeler, özne, sıralı cümle veya zarf-fiilden sonra gelmiştir.
Yanlış kullanımı bulmak için her bir virgülün görevini tanımlamak gerekir.
2
TDK'nin zarf-fiillerle ilgili özel kuralını hatırlayın.
Metin içinde tek zarf-fiilden sonra virgül gelmez; ancak birden fazla zarf-fiil sıralanıyorsa aralarına virgül konur.
KPSS'de en sık sorulan ve en çok karıştırılan 'istisnai' kurallardan biridir.
3
Hatalı olduğu düşünülen seçenekteki fiilimsileri inceleyin.
'Analiz edip' bir zarf-fiildir, ancak cümlede başka bir zarf-fiil yoktur ('içeren' sıfat-fiildir).
Virgülün doğru olması için 'edip' kelimesinden sonra bir başka zarf-fiil gelmeliydi.

Anahtar Kavram

Zarf-fiil Sonrası Virgül Kullanımı Kısıtlaması

İpuçları

1
Cümlelerdeki fiillere eklenen -ıp, -arak gibi eklere (zarf-fiil) odaklanın.
2
Bir cümlede tek bir zarf-fiil varsa, o kelimeden sonra virgül gelip gelmeyeceğini kontrol edin.
3
TDK'nin 'Metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmaz.' kuralını 'analiz edip' kelimesi üzerinde test edin.

Daha Fazla Pratik

Zarf-fiil kuralının istisnası olan 'ardışık kullanım' durumunu pekiştirmek için benzer yapıda doğru ve yanlış cümleler kurmayı deneyin.

Alternatif Yöntem

Cümleyi virgül olmadan okuyun. Eğer anlamda bir daralma veya bozulma olmuyorsa ve kelime bir zarf-fiilse, virgül muhtemelen gereksizdir. Ancak özne belirginleştirme veya eş görevli kelime listeleme gibi durumlar hariçtir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 124Soru →

Resmî raporlarda ve akademik çalışmalarda noktalama işaretlerinin doğru kullanımı, metnin ciddiyetini ve anlaşılırlığını sağlar. Virgül (,), birçok işlevi olan bir işaret olsa da Türkçede kesinlikle kullanılmaması gereken yerler kurallarla belirlenmiştir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmamıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gelecek hafta yapılacak olan uluslararası sempozyum, alanında uzman pek çok akademisyeni bir araya getirecektir.

Cevap

Uluslararası sempozyum ile ilgili olan cümlede virgülün kullanımı doğrudur.
Doğru seçenekte virgül, uzun bir cümlede yüklemden (getirecektir) oldukça uzak düşmüş olan özneyi (gelecek hafta yapılacak olan uluslararası sempozyum) belirgin hale getirmek amacıyla kullanılmıştır. Bu, virgülün temel görevlerinden biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki virgülün konumunu ve yüklemle ilişkisini belirleyin.
Virgülün 'sempozyum' kelimesinden sonra geldiği ve yüklemin 'getirecektir' olduğu görülmektedir.
Yüklemden uzak kalan özneyi vurgulamak için virgül kullanılır.
2
Diğer seçeneklerdeki virgül çevresindeki ekleri ve bağlaçları kontrol edin.
Şart eki (-sa), zarf-fiil (-ıp), bağlaç (veya) ve tamlama yapısı tespit edildi.
Türkçe yazım kurallarına göre bu yapılarla birlikte virgül kullanımı yasaktır.

Anahtar Kavram

Virgülün Kullanılmadığı Yerler ve Özne Belirtme Görevi

İpuçları

1
Cümlelerdeki bağlaçlara ve fiil eklerine (özellikle şart ve zarf-fiil ekleri) odaklanın.
2
Türkçe kurallarına göre 'veya' bağlacından hemen sonra virgül gelip gelemeyeceğini düşünün.
3
Şart eki (-sa/-se) ve tekil zarf-fiillerden (-ıp, -arak vb.) sonra virgül konulmadığını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Virgülün 'sıralı cümleleri ayırma' ve 'anlam karışıklığını önleme' görevleriyle ilgili soruları inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümlelerdeki virgülleri kaldırıp okuyun; anlamın bozulup bozulmadığını veya virgülün hangi kuralı (özne belirtme, eş görevli sözcük ayırma vb.) karşıladığını tek tek test edin.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 125Soru →

Bir kurumun yıllık faaliyet raporunda geçen "Bu rapor; veriler, analizler ve sonuçlar bölümlerinden oluşmaktadır." cümlesindeki virgüllerin (,) kullanım görevi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime ve kelime gruplarının arasına konur.

Cevap

Doğru cevap, virgülün birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime ve kelime gruplarının arasına konulmasıdır.
Cümledeki 'veriler' ve 'analizler' kelimeleri, raporun bölümlerini listeleyen ve birbiriyle aynı dil bilgisi görevini üstlenen sözcüklerdir. Türkçede bu şekilde art arda gelen eş görevli kelime gruplarının arasına virgül konur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki virgüllerin hangi kelimeler arasında olduğunu belirleyin.
Virgüller 'veriler', 'analizler' ve 'sonuçlar' kelimeleri arasında kullanılmıştır.
Noktalama işaretinin cümlede hangi öğeleri birbirine bağladığını veya ayırdığını anlamak için.
2
Bu kelimelerin cümledeki dil bilgisi görevini analiz edin.
Bu kelimeler, raporun hangi bölümlerden oluştuğunu gösteren, birbiriyle aynı türdeki (eş görevli) isimlerdir.
Kelime türlerinin ve görevlerinin benzerliği virgülün temel kurallarından birine işaret eder.
3
Tespit edilen görevi Türk Dil Kurumu (TDK) virgül kurallarıyla eşleştirin.
Benzer görevdeki kelimelerin sıralanması TDK'nin 1. maddesi olan 'eş görevli kelimeleri ayırma' kuralına uygundur.
Resmî dil bilgisi kurallarına göre doğru tanımı seçmek için.

Anahtar Kavram

Eş Görevli Unsurların Virgülle Ayrılması

İpuçları

1
Virgülün ayırdığı 'veriler' ve 'analizler' kelimelerinin cümlede nasıl bir liste oluşturduğuna dikkat edin.
2
Pazardan 'elma, armut ve muz aldım' cümlesindeki virgülün görevi ile bu cümledeki virgülün görevi aynıdır.
3
Cümlede birbiri ardına sıralanan benzer türdeki kelimelerin arasına hangi kural gereği virgül konulduğunu hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Farklı cümlelerde virgülün 'özne ayırma' ve 'sıralı cümle ayırma' görevlerini karşılaştıran alıştırmalar yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 126Soru →

Türkçede isim ve sıfat tamlamalarında tamlayan ile tamlanan arasına virgül (,) konmaz. Bu kuralın ihlali noktalama yanlışına yol açar. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül (,) yanlış kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Başarılı, bir yöneticinin en önemli özelliği kriz anlarında soğukkanlılığını korumasıdır.

Cevap

Başarılı bir yöneticinin niteliğinden bahseden seçenekte, sıfat ile isim arasına virgül konularak tamlama yapısı bozulmuştur.
Doğru cevap olan seçenekte 'başarılı' sözcüğü 'yönetici' isminin sıfatıdır. Dil bilgisi kuralları gereği, bir sıfat ile nitelediği isim (sıfat tamlaması) arasına virgül konulması noktalama yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki tamlama yapılarını tespit et.
İlk cümlede 'başarılı bir yönetici' ifadesinin bir sıfat tamlaması olduğu görülür.
Sıfat ve isimden oluşan yapıların bütünlüğünü kontrol etmek gerekir.
2
Tamlama öğeleri arasında noktalama işareti olup olmadığını kontrol et.
'Başarılı' sıfatından hemen sonra virgül kullanıldığı saptanmıştır.
Türkçe dil bilgisi kurallarına göre tamlayan ile tamlanan arasına virgül konamaz.
3
Diğer seçeneklerdeki virgül kullanımlarını işlevlerine göre değerlendir.
Diğer cümlelerde özne ayrımı, eş görevli sözcük sıralaması gibi doğru işlevler mevcuttur.
Hatalı olanın tek olduğundan emin olmak için tüm şıklar incelenmelidir.

Anahtar Kavram

Tamlamalarda Virgül Kullanımı

İpuçları

1
Cümledeki sözcüklerin birbiriyle olan tamlama ilişkilerine dikkat edin.
2
Bir sıfatın nitelediği isimle arasına herhangi bir işaret girip girmediğini kontrol edin.
3
'Başarılı' kelimesi hangi kelimeyi niteliyor ve aradaki işaret bu bağı koparıyor mu?

Daha Fazla Pratik

Virgülün zarf-fiil eklerinden sonraki kullanımıyla ilgili kuralları gözden geçirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümleden virgülü çıkararak okuyun; eğer anlam daha akıcı ve kurallara uygun hale geliyorsa o virgül muhtemelen hatalıdır.
Tahmini Süre:45s
Soru 127Soru →

Noktalama işaretleri, metnin anlamını netleştirmek ve okumayı kolaylaştırmak için belirli kurallar çerçevesinde kullanılır. Türkçede virgülün (,) kullanımıyla ilgili birçok kural bulunmasına rağmen bazı durumlarda virgül kullanımı kesinlikle yasaktır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Disiplin yönetmeliğine göre memur, savunmasını yazılı olarak sunmalı veya, sözlü ifade hakkını kullanmalıdır.

Cevap

Disiplin yönetmeliğine göre memur, savunmasını yazılı olarak sunmalı veya, sözlü ifade hakkını kullanmalıdır.
Doğru cevap olan seçenekte 'veya' bağlacından hemen sonra virgül kullanılmıştır. Türk Dil Kurumu yazım kurallarına göre; metin içinde 've, veya, yahut, ya ... ya' bağlaçlarından önce de sonra da virgül konmaz. Bu kullanım bir noktalama hatasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki bağlaçları tespit et.
Cümlede 'veya' bağlacı kullanılmıştır.
Bağlaçlar zaten kelime veya cümleleri birbirine bağladığı için noktalama işaretine gerek duymazlar.
2
TDK noktalama kurallarını bağlaçlar özelinde kontrol et.
TDK kurallarına göre 've, veya, yahut' bağlaçlarından önce ve sonra virgül konmaz.
Bağlaçlar ile virgülün aynı işlevi görmesi anlatım bozukluğuna veya yazım yanlışına yol açar.
3
Seçeneklerdeki diğer virgül kullanımlarını analiz et.
Özne vurgusu, sıralı cümle ve ara söz kullanımlarının kurallara uygun olduğu görülür.
Virgülün farklı görevlerinin doğru uygulanıp uygulanmadığını teyit etmek hata riskini azaltır.

Anahtar Kavram

Bağlaçlardan önce veya sonra virgül kullanılmaması kuralı.

İpuçları

1
Cümlelerdeki bağlaçların (ve, veya, ya da vb.) çevresindeki işaretlere odaklanın.
2
Hangi durumlarda virgülün asla kullanılamayacağını hatırlayın; özellikle zarf-fiiller ve bağlaçlar bu konuda kritiktir.
3
TDK'ye göre 'veya' bağlacı gibi unsurlar cümleleri zaten bağladığı için yanlarına ek bir noktalama işareti almazlar.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgül ile virgülün karıştırıldığı 'özne ayırma' durumlarını pekiştirmek için noktalı virgülün görevlerini inceleyin.

Alternatif Yöntem

Virgül hatası ararken 'Bağlaçlar', 'Şart eki (-se/-sa)', 'Tek zarf-fiil' ve 'Tamlamalar' gibi virgülün yasak olduğu dört ana bölgeyi hızlıca tarayarak sonuca gidebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 128Soru →

Türkçede virgülün (,) temel görevlerinden biri de bir kelimenin kendisinden sonra gelen kelimeyle veya kelime grubuyla yapı ve anlam bakımından bağlantısı olmadığını göstermek, böylece oluşabilecek anlam karışıklığını önlemektir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül (,) kaldırılırsa cümlenin anlamında bir değişiklik veya belirsizlik ortaya çıkar?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Müdür, yardımcısının hazırladığı stratejik plan raporunu titizlikle inceledi.

Cevap

Doğru cevap, virgülün kaldırılması durumunda 'Müdür yardımcısı' şeklinde bir unvan tamlaması oluşturarak anlamı değiştiren seçenektir.
Doğru seçenekte virgül, 'Müdür' kelimesinin cümlenin öznesi olduğunu kesinleştirir. Eğer virgül kaldırılırsa, 'Müdür yardımcısı' ifadesi birleşik bir unvan (belirtisiz isim tamlaması) haline gelir. Bu durumda raporu inceleyen kişi artık 'Müdür' değil, cümlede açıkça belirtilmeyen bir başka kişi (o) olur. Bu durum Türkçede tipik bir anlam belirsizliği örneğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki virgülün yerini ve sonrasındaki kelimeyle olan ilişkisini incelemek.
İlk seçenekte virgülün 'Müdür' kelimesinden hemen sonra geldiği görülür.
Virgülün kelimeleri birbirinden ayırma görevini analiz etmek gerekir.
2
Virgülün kaldırıldığını varsayarak cümleyi tekrar okumak.
Virgül kalktığında 'Müdür yardımcısı' ifadesi bir bütün olarak okunur.
Bu durumun yeni bir isim tamlaması veya unvan grubu oluşturup oluşturmadığını belirlemek için bu adım gereklidir.
3
Anlam değişikliğini ve özne-yüklem ilişkisini kontrol etmek.
Virgül varken işi yapan 'Müdür'dür; virgül yokken ise 'Müdür yardımcısı' bir tamlayana dönüşür ve işi yapan kişi (gizli özne) belirsizleşir.
Cümlenin yapısındaki köklü değişikliği tespit etmek doğru cevaba ulaşmamızı sağlar.

Anahtar Kavram

Anlam Karışıklığını Önleme

İpuçları

1
Cümledeki virgülü zihninizde kaldırın ve ilk iki kelimeyi beraber okumayı deneyin.
2
Birleştiğinde bir meslek unvanı veya kurum pozisyonu (müdür yardımcısı, memur adayı vb.) oluşturan ifadelere odaklanın.
3
'Müdür' ve 'Yardımcı' kelimeleri bir araya geldiğinde cümlenin öznesinin nasıl değiştiğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

İşaret zamirlerinden (O, Bu, Şu) sonra kullanılan virgülün benzer bir anlam karışıklığını nasıl önlediğini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümleyi virgüllü ve virgülsüz halleriyle iki farklı kişiye anlatıyormuş gibi düşünün; eğer her iki durumda da aynı kişiyi (özneyi) anlıyorsanız anlam değişmiyor demektir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 129Soru →

"Kurum bünyesinde yürütülen dijital dönüşüm çalışmaları, vatandaşların kamu hizmetlerine erişim hızını artırarak bürokrasiyi azaltmayı hedeflemektedir."

Bu cümledeki virgülün (,) kullanım işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uzun cümlelerde yüklemden uzak düşmüş olan özneyi belirtmek

Cevap

Uzun cümlelerde yüklemden uzak düşmüş olan özneyi belirtmek amacıyla kullanılmıştır.
Verilen cümlede 'Kurum bünyesinde yürütülen dijital dönüşüm çalışmaları' ifadesi cümlenin öznesidir. Cümle yapısı uzun olduğu ve özne ile yüklem arasına pek çok kelime girdiği için, okuyucunun özneyi daha rahat fark etmesi ve cümlenin yapısını anlaması için bu ifadeden sonra virgül tercih edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlenin yüklemini bulun.
"hedeflemektedir" kelimesi yüklemdir.
Yüklem, cümlenin yargı bildiren temel öğesidir.
2
Yükleme "kim" veya "ne" sorusunu sorarak özneyi tespit edin.
"Kurum bünyesinde yürütülen dijital dönüşüm çalışmaları" öznedir.
Özne, cümlede bildirilen işi yapan veya hakkında bilgi verilen unsurdur.
3
Virgülün konumunu ve çevresindeki kelimelerle ilişkisini inceleyin.
Virgülün özne olan gruptan hemen sonra, yüklemden ise oldukça uzak bir konumda kullanıldığı görülmektedir.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, uzun cümlelerde yüklemden uzak kalmış özneyi belirginleştirmek için virgül kullanılır.

Anahtar Kavram

Özne Vurgusu (Virgül)

İpuçları

1
Cümlenin öznesini ve yüklemini belirleyerek aralarındaki mesafeye bakın.
2
Virgülün hemen önündeki kelime grubunun (çalışmaları) cümledeki işi yapıp yapmadığını kontrol edin.
3
Cümlede 'hedefleyen kim/ne?' sorusuna verilen cevap, virgülün hemen önündeki bölümdür. Bu kullanım özneyi vurgulamak içindir.

Daha Fazla Pratik

Virgülün 'sıralı cümleleri ayırma' ve 'noktalı virgülün' kullanım alanları ile farklarını incelemek için sıralı cümle yapılarını içeren sorular çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 130Soru →

Türkçede virgülün (,) kullanımıyla ilgili birçok kural bulunmakta olup bu işaretin yanlış kullanımı hem anlam karışıklığına hem de noktalama hatasına yol açmaktadır.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurumun vizyonunu yansıtan bu kapsamlı raporun hazırlanması ve, paydaşlarla paylaşılması sürecinde emeği geçen herkese teşekkür ederim.

Cevap

Raporun hazırlanması ve paylaşılması sürecini anlatan seçenekte, 've' bağlacından sonra virgül kullanılması yanlıştır.
Doğru cevap olan seçenekte 've' bağlacından sonra virgül kullanılmıştır. Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım kurallarına göre metin içinde 've, veya, yahut, ya ... ya' gibi bağlaçlardan önce veya sonra kesinlikle virgül kullanılmaz. Bu kullanım bir noktalama hatasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki virgüllerin kullanım amaçlarını analiz edin.
Özne belirginleştirme, ara söz, anlam karışıklığını önleme ve bağlaç kullanımı gibi farklı görevler tespit edildi.
Hangi kuralın ihlal edildiğini bulmak için her bir kullanımın dayanağını anlamak gerekir.
2
Bağlaçlarla ilgili kuralı hatırlayın.
TDK kurallarına göre 've, veya, ya da' gibi bağlaçların önüne veya arkasına herhangi bir noktalama işareti gelmez.
Bağlaçlar zaten kelime veya kelime gruplarını birbirine bağlama görevini üstlendiği için ek bir işarete ihtiyaç duyulmaz.
3
Zarf-fiil kuralındaki istisnayı kontrol edin.
Sıralı zarf-fiiller arasında virgül kullanımı doğrudur, bu bir çeldiricidir.
Genellikle zarf-fiilden sonra virgül gelmez kuralı bilinir ancak art arda gelme durumundaki istisna üst düzey bir kuraldır.

Anahtar Kavram

Bağlaçlardan Önce ve Sonra Virgül Kullanımı

İpuçları

1
Cümledeki bağlaçlara (ve, veya, ama, fakat) ve bunların çevresindeki noktalama işaretlerine dikkat edin.
2
Bağlaçlar zaten bağlama görevi üstlendiği için onlarla birlikte virgül kullanımı genellikle gereksiz ve hatalıdır.
3
Özellikle 'hazırlanması ve, paydaşlarla...' kısmındaki kullanımda bağlacın hemen yanındaki işareti sorgulayın.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün özne vurgusunda kullanıldığı durumları inceleyerek virgül ile farkını pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Noktalama sorularında 'virgülün gelmeyeceği yerler' listesini (şart eki sonrası, bağlaçlar arası, tamlamalar arası, tek zarf-fiil sonrası) ezberlemek elemeyi kolaylaştırır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 131Soru →

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde noktalama işaretlerinin yerli yerinde kullanımı, iletilmek istenen mesajın netliği ve metnin ciddiyeti açısından belirleyicidir. Türk Dil Kurumunun (TDK) güncel kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanımı noktalama hatasına neden olmuştur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Proje dosyasını titizlikle hazırlayıp, ilgili kurula sunmak üzere bir üst yazı ile genel sekreterlik makamına teslim etti.

Cevap

Proje dosyasını titizlikle hazırlayıp, ilgili kurula sunmak üzere bir üst yazı ile genel sekreterlik makamına teslim etti cümlesinde virgül kullanımı yanlıştır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmaz. 'Proje dosyasını titizlikle hazırlayıp...' ifadesinde 'hazırlayıp' kelimesi '-ip' zarf-fiil ekini almıştır. Cümlede bu kelimeyi takip eden başka bir zarf-fiil (eş görevli bir dizi) bulunmadığı için virgülün kullanılması kural ihlalidir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki virgülün konumunu ve çevresindeki kelimelerin yapısal özelliklerini inceleyin.
Virgülün 'hazırlayıp' kelimesinden hemen sonra kullanıldığı görülmektedir.
Noktalama kuralının ihlal edilip edilmediğini anlamak için kelimenin türünü belirlemek gerekir.
2
'Hazırlayıp' kelimesinin aldığı eki ve dil bilgisel işlevini analiz edin.
Kelimenin '-ip' zarf-fiil ekini aldığı tespit edilmiştir.
TDK'nin zarf-fiillerle ilgili özel bir noktalama kısıtlaması bulunmaktadır.
3
Cümle içerisinde bu zarf-fiili takip eden ve onunla eş görevli olan başka bir zarf-fiil olup olmadığını kontrol edin.
Cümledeki 'sunmak' kelimesi bir isim-fiildir ve 'teslim etti' yüklemdir; başka bir zarf-fiil bulunmamaktadır.
Virgülün zarf-fiilden sonra kullanılabilmesi için o cümlede zarf-fiillerin bir seri oluşturması gerekir.
4
TDK Yazım Kılavuzu'ndaki ilgili kuralı uygulayın: 'Metin içinde zarf-fiil ekleriyle oluşturulmuş kelimelerden sonra virgül konmaz.'
Tek bir zarf-fiil kullanıldığı için virgülün kullanımı bir yazım/noktalama hatasıdır.
Kuralın istisnası olan 'ardışık kullanım' durumu bu cümlede gerçekleşmemiştir.

Anahtar Kavram

Zarf-fiil eklerinden sonra virgül kullanımı kuralı

İpuçları

1
Cümlelerdeki fiilimsi eklerine, özellikle de zarf-fiil eklerine (-ip, -erek, -ince...) odaklanın.
2
Zarf-fiillerden sonra virgül konulabilmesi için cümlede birden fazla zarf-fiilin art arda sıralanmış olması gerektiğini hatırlayın.
3
'hazırlayıp' kelimesinden sonra gelen ifadeyi inceleyin; eğer orada bir zarf-fiil daha yoksa bu virgül kural dışıdır.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde, şart ekinden (-se/-sa) ve 've, veya' gibi bağlaçlardan sonra da virgül gelmeyeceğini hatırlayarak karma noktalama testleri çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümledeki virgülü kaldırarak okuyun; eğer anlam bozulmuyorsa ve yapı bir zarf-fiil ile kurulmuşsa kuralı (tek zarf-fiil kuralı) tekrar teyit edin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 132Soru →

Türkçede virgül (,), bir sözcüğün kendisinden sonra gelen sözcük veya sözcük grubuyla yapı ve anlam bakımından bağlantısı olmadığını göstermek, başka bir deyişle anlam karışıklığını önlemek amacıyla kullanılır.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül bu işleviyle kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yabancı, mahkeme heyetinin kararını beklerken oldukça heyecanlıydı.

Cevap

Doğru cevap, virgülün 'Yabancı' sözcüğünden sonra gelerek 'Yabancı mahkeme heyeti' tamlamasının oluşmasını engellediği seçenektir.
Doğru seçenekte virgül, 'Yabancı' kelimesinin kendisinden sonra gelen 'mahkeme heyeti' tamlamasıyla birleşerek bir sıfat tamlaması kurmasını engellemiştir. Virgül olmasaydı mahkeme heyetinin niteliği (yabancı olması) vurgulanacakken, virgül sayesinde 'yabancı olan kişi'nin bir eylemi ifade edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki virgüllerin kullanım yerlerini tespit edin.
Her cümlede virgül farklı bir görevde yer almaktadır.
Soruda istenen özel işlevi (anlam karışıklığını önleme) ayırt etmek için genel kuralları elemek gerekir.
2
Seçeneklerdeki öznelerden sonra gelen virgülleri kaldırarak okuyun.
Bir cümlede virgül kalkınca özne olan kelime, yanındaki kelimenin sıfatı haline gelmektedir.
Anlam karışıklığı, bir ismin önündeki ismi niteleyip nitelemediğinin belirsiz olduğu durumlarda ortaya çıkar.
3
'Yabancı' sözcüğünden sonraki virgülü kaldırarak analizi tamamlayın.
'Yabancı mahkeme heyeti' ifadesi, mahkemenin yabancı bir ülkeye ait olduğu anlamına gelirken; virgül olduğunda mahkemedeki bir yabancı kişiden bahsedildiği anlaşılır.
Virgül burada yapısal bir bağlantıyı keserek anlamı korumuştur.

Anahtar Kavram

Virgülün Anlam Karışıklığını Önleme İşlevi

İpuçları

1
Cümledeki ilk kelime bir kişiyi mi belirtiyor yoksa bir sonraki kelimenin özelliği mi?
2
Cümlelerdeki virgülleri kaldırıp tekrar okuyun. Hangi cümlede 'kimin' yaptığı veya 'neyden' bahsedildiği tamamen değişiyor?
3
'Yabancı' kelimesi virgül olmasa 'mahkeme heyeti'nin bir sıfatı olur muydu? Bu durumu kontrol edin.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'Genç, doktora yardım etti' cümlesindeki yapısal durumu 'İhtiyar, polise seslendi' gibi örneklerle pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Söz konusu kelimenin yerine bir zamir (O) koyun. Eğer anlam 'O mahkeme heyeti' gibi işaret sıfatına dönüşüyorsa, orada anlam karışıklığı riski vardır ve virgül bu yüzden kullanılmıştır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 133Soru →

Kamu kurumları arasındaki resmî yazışmalarda ve raporlarda noktalama işaretlerinin kullanımı, metnin hukuksal geçerliliği ve anlam bütünlüğü açısından büyük önem taşır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurum bünyesinde yürütülen verimlilik çalışmaları kapsamında hazırlanan raporlar genel sekreterliğe sunulup, gerekli görülen alanlarda ivedilikle düzeltici faaliyetler başlatılacaktır.

Cevap

Kurum bünyesinde yürütülen verimlilik çalışmaları kapsamında hazırlanan raporlar genel sekreterliğe sunulup, gerekli görülen alanlarda ivedilikle düzeltici faaliyetler başlatılacaktır.
Verimlilik çalışmalarıyla ilgili cümlede geçen 'sunulup' kelimesi bir zarf-fiildir. Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre, metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmaz. Ancak zarf-fiil eki almış kelimeler art arda gelirse (eş görevli sözcük öbeği oluşturursa) aralarına virgül konabilir. Bu cümlede tek bir zarf-fiil bulunduğu için virgül kullanımı hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki fiilimsileri ve eklerini tespit etme.
'Sunulup' kelimesinin '-up' zarf-fiil ekini aldığı belirlenmiştir.
Virgülün zarf-fiillerden sonraki kullanım kuralını test etmek için ilk adımdır.
2
Zarf-fiilden sonra gelen kelimelerin yapısını inceleme.
Cümlede 'sunulup' kelimesinden sonra başka bir zarf-fiil gelmediği, doğrudan yeni bir yargıya geçildiği görülmüştür.
Eğer art arda gelen zarf-fiiller olsaydı virgül kullanımı doğru olurdu; ancak tekil kullanımda yanlıştır.
3
TDK noktalama kuralları ile karşılaştırma yapma.
'Metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmaz' kuralına aykırılık tespit edilmiştir.
Yanlış kullanımın teorik dayanağını doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Zarf-fiil eklerinden (-ıp, -arak, -ınca vb.) sonra, eğer bu kelimeler bir seri oluşturmuyorsa, virgül kullanılamaz.

İpuçları

1
Cümlelerdeki zarf-fiil (-arak, -ıp, -ınca vb.) eklerine dikkat edin.
2
Zarf-fiillerden sonra virgül konulup konulmayacağı, o zarf-fiilin cümlede tek başına mı yoksa eş görevli bir dizinin parçası mı olduğuna bağlıdır.
3
TDK'ye göre tek bir zarf-fiilden sonra virgül gelmez; ancak 'dinleyerek, analiz ederek' gibi sıralı kullanımlarda virgül zorunludur.

Daha Fazla Pratik

Şart eki olan '-sa/-se' ekinden sonra da virgül konulmayacağı kuralını hatırlayarak benzer karmaşık cümle yapılarını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümleyi sesli okuduğunuzda zarf-fiilin zaten bir bağlama görevi gördüğünü ve cümleyi kesintiye uğratmadığını fark edebilirsiniz; bu durumda virgülün fazlalık olduğu daha net anlaşılır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 134Soru →

Türkçede virgülün (,) kullanımıyla ilgili birçok kural bulunmakta olup bu işaretin gereksiz veya yanlış kullanımı anlatım kusurlarına ya da noktalama hatalarına yol açabilmektedir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül (,) yanlış kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hukuk Müşavirliği tarafından hazırlanan mütalaa; ilgili birimlere gönderilmiş, ve konuya ilişkin yasal sürecin başlatılması talimatı verilmiştir.

Cevap

Hukuk Müşavirliği tarafından hazırlanan mütalaa ile başlayan cümlede 've' bağlacından önce kullanılan virgül yanlıştır.
Hukuk Müşavirliği ile başlayan cümlede yer alan 've' bağlacından hemen önce virgül (,) kullanılmıştır. TDK kurallarına göre metin içerisinde bağlaçlardan önce veya sonra virgül kullanılması bir noktalama hatasıdır. Cümle yapısı karmaşık olsa dahi bağlaç bu işareti geçersiz kılar.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki noktalama işaretlerini ve bağlaçları tespit edin.
Cümlede 'mütalaa'dan sonra noktalı virgül, 'gönderilmiş'ten sonra virgül ve hemen ardından 've' bağlacı bulunmaktadır.
Bağlaçların ve noktalama işaretlerinin bir arada kullanımı kurallara tabidir.
2
Bağlaçlarla ilgili noktalama kurallarını hatırlayın.
Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre; 've, veya, yahut, ya ... ya' gibi bağlaçlardan önce ve sonra virgül konulmaz.
Bağlaçlar zaten cümledeki unsurları bağlama görevini üstlendiği için ek bir noktalama işaretine ihtiyaç duymazlar.
3
Cümledeki kullanımı kurala göre değerlendirin.
'gönderilmiş, ve' yapısındaki virgül, bağlaç kuralını ihlal etmektedir. Cümle sıralı bir yapıya sahip olsa da 've' bağlacı kullanıldığı için virgül gereksiz ve hatalıdır.
Noktalama hatasını tespit etmek için temel yasaklayıcı kuralları uygulamak gerekir.

Anahtar Kavram

Bağlaçlardan Önce ve Sonra Virgül Kullanımı

İpuçları

1
Cümlelerdeki bağlaçlara (ve, veya, ise vb.) odaklanın ve çevrelerindeki noktalama işaretlerini inceleyin.
2
Zarf-fiil eklerinden (-ip, -erek, -ince vb.) sonra virgül konulup konulmayacağı, cümlede kaç tane zarf-fiil olduğuna bağlıdır. 'Art arda gelme' kuralını hatırlayın.
3
TDK'nin en temel yasaklarından biri, bağlaçların (özellikle 've') olduğu yerde virgülün barınamamasıdır.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün özneyi ayırma görevi ile virgülün eş görevli sözcükleri ayırma görevinin bir arada kullanıldığı karmaşık cümle yapılarını içeren sorular çözmek konuyu pekiştirecektir.

Alternatif Yöntem

Noktalama sorularında 'virgülün konulmayacağı yerler' listesini (zarf-fiilden sonra, şart ekinden sonra, bağlaçlardan önce/sonra, tamlamalar arası) kontrol etmek en hızlı eleme yöntemidir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 135Soru →

"Dürüstlük, tarafsızlık ve saygınlık bir kamu görevlisinin sahip olması gereken en temel erdemlerdir." Bu cümlede virgüllerin (,) kullanım görevi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cümle içinde aynı görevde kullanılan sözcüklerin arasına konulmak

Cevap

Cümlede 'dürüstlük', 'tarafsızlık' ve 'saygınlık' kelimeleri birer isim olarak birbiri ardınca sıralanmıştır. Bu kelimeler aynı dil bilgisel göreve (eş görevli sözcükler) sahip oldukları için aralarına virgül konulmuştur.
Cümledeki 'dürüstlük', 'tarafsızlık' ve 'saygınlık' kelimeleri birer isimdir ve cümlenin özne grubunu oluşturan, birbirine benzer görevdeki sözcüklerdir. Bu tür eş görevli kelimelerin arasına virgül konulması temel bir noktalama kuralıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki virgüllerle ayrılan kelimeleri inceleyin.
Dürüstlük, tarafsızlık ve saygınlık kelimeleri tespit edildi.
Virgülün hangi kelime gruplarını ayırdığını belirlemek kuralı bulmamızı sağlar.
2
Bu kelimelerin cümlede hangi görevde kullanıldığını belirleyin.
Bu kelimelerin hepsi cümlede sıralanan 'erdemler'dir ve isim görevindedir.
Kelimelerin türü ve görevi virgülün kullanım amacını açıklar.
3
Tespit edilen görev ile noktalama kuralını eşleştirin.
Benzer görevli (eş görevli) sözcüklerin arasına virgül konulması kuralı uygulandığı görülür.
Türk Dil Kurumu'na göre birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelimelerin arasına virgül konur.

Anahtar Kavram

Eş Görevli Sözcüklerin Ayrılması

İpuçları

1
Cümlede virgülle ayrılan 'dürüstlük', 'tarafsızlık' ve 'saygınlık' kelimelerinin türlerine ve görevlerine odaklanın.
2
Bu kelimeler, cümlenin yüklemi olan 'erdemlerdir' sözcüğüyle aynı şekilde ilişkilidir. Yani hepsi birer erdem olarak sıralanmıştır.
3
Bir cümlede isimler, sıfatlar veya zarflar liste halindeyse, bu kelimelerin arasına 'eş görevli sözcükleri ayırma' kuralı gereği virgül konur.

Daha Fazla Pratik

Farklı görevlerdeki sözcüklerin (örneğin sıfatların) sıralandığı cümlelerde virgülün nasıl kullanıldığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 136Soru →

Belediye ekipleri parktaki ağaçları, bankları ve yürüyüş yollarını titizlikle temizledi.

Bu cümledeki virgüllerin (,) kullanım görevi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime gruplarını ayırmak

Cevap

Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime gruplarını ayırmak
Doğru yanıt olan eş görevli kelime gruplarını ayırma görevi, cümledeki 'ağaçları' ve 'bankları' sözcüklerinin her ikisinin de nesne olması ve benzer bir liste yapısı oluşturması nedeniyle seçilmiştir. Türkçede arka arkaya gelen benzer görevli birimler arasına virgül konulması temel bir kuraldır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki virgüllerin hangi kelimeler arasında kullanıldığını belirleyin.
Virgüller 'ağaçları', 'bankları' ve 'yürüyüş yollarını' kelimeleri arasına konulmuştur.
Noktalama işaretinin görevini anlamak için çevrelediği kelimelerin yapısal ilişkisini görmek gerekir.
2
Bu kelimelerin cümlede hangi görevde (öge) kullanıldığını analiz edin.
Tüm bu kelimeler 'Neyi temizledi?' sorusuna cevap veren 'belirtili nesne' görevindedir.
Aynı öge görevindeki kelimeler 'eş görevli' olarak adlandırılır.
3
Tespit edilen durumu TDK virgül kullanım kuralları ile eşleştirin.
TDK kuralına göre: 'Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime ve kelime gruplarının arasına konur.'
Dil bilgisi kuralları standart kullanım gerekçelerine dayanır.

Anahtar Kavram

Eş Görevli Sözcüklerin Ayrılması

İpuçları

1
Cümlede virgülün ayırdığı kelimelerin (ağaçları, bankları) cümlenin hangi ögesi olduğuna bakın.
2
Bu kelimeler birer 'nesne'dir. Aynı görevdeki sözcükler peş peşe geldiğinde virgül hangi kural gereği kullanılır?
3
Cümlede bir liste yapısı (eş görevli sözcükler) mevcuttur; virgül burada bu listeyi düzenlemektedir.

Daha Fazla Pratik

Virgülün 'özneyi vurgulama' görevi ile 'eş görevli sözcükleri ayırma' görevi arasındaki farkı pekiştirmek için öznenin virgülle ayrıldığı bir cümle yazmayı deneyin.
Tahmini Süre:45s
Soru 137Soru →

"Dosyaları düzenledi, raporunu tamamladı, üst makama sundu." cümlesindeki virgüllerin (,) kullanım görevi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için konur.

Cevap

Virgülün bu cümledeki görevi, sıralı cümleleri birbirinden ayırmaktır.
Verilen cümlede "düzenledi", "tamamladı" ve "sundu" kelimeleri birer yüklemdir. Bu yüklemlerin her biri bağımsız birer cümleyi temsil eder. Türkçede bu şekilde birbiri ardına gelen tam cümleleri bağlamak için virgül kullanılır; bu kurala 'sıralı cümlelerin ayrılması' denir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki yüklemleri tespit et.
"düzenledi", "tamamladı" ve "sundu" olmak üzere üç ayrı yüklem (yargı) bulunmaktadır.
Yüklem sayısı, o yapıda kaç tane cümle olduğunu belirler.
2
Virgüllerin bu yüklemlerle olan ilişkisini incele.
Virgüllerin her bir tam yargıdan sonra geldiği görülmektedir.
Virgülün konumu, hangi dil bilgisi kuralının uygulandığını anlamamızı sağlar.
3
TDK kuralları ile eşleştir.
Bağımsız cümlelerin virgülle ayrılması "sıralı cümle" kuralına karşılık gelir.
Türkçede birden fazla yargının birbirine virgülle bağlanması bu şekilde tanımlanır.

Anahtar Kavram

Sıralı Cümlelerde Virgül Kullanımı

İpuçları

1
Cümlede kaç tane iş/eylem (yüklem) bildirildiğine dikkat edin.
2
Virgülle ayrılan kısımlar kendi başlarına birer cümle oluşturabiliyor mu diye kontrol edin.
3
Eğer virgülle ayrılan her parça bir yüklem barındırıyorsa, bu 'sıralı cümle' kuralıdır.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir kural olan noktalı virgülün sıralı cümlelerde hangi durumlarda (cümlelerden birinde zaten virgül varsa) kullanıldığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 138Soru →

Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül (,) konmaz. Ancak metinde art arda gelen zarf-fiil eki almış kelimeler bulunuyorsa bu kelimelerden sonra virgül konur.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanımı bu kurala uygun ve doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Projeye dair tüm riskleri titizlikle hesaplayıp, gerekli önlemleri alarak üst makama kapsamlı bir sunum gerçekleştirdi.

Cevap

Doğru cevap, içerisinde 'hesaplayıp' ve 'alarak' olmak üzere iki adet zarf-fiilin art arda sıralandığı ve bu sebeple virgül kullanımının uygun olduğu seçenektir.
Doğru cevap olan cümlede 'hesaplayıp' ve 'alarak' zarf-fiilleri birbiri ardınca sıralanmıştır. TDK'nin belirttiği üzere, zarf-fiiller seri oluşturuyorsa aralarına virgül konulması zorunludur. Bu, kuralın tek ve en önemli istisnasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki zarf-fiil eki almış sözcükleri tespit edin.
İnceleme sonucunda 'hesaplayıp', 'imzalayıp', 'girince', 'artırarak' ve 'çıkarken' sözcüklerinin zarf-fiil olduğu görülür.
Kuralın uygulanabilirliğini kontrol etmek için öncelikle zarf-fiillerin yerini belirlemek gerekir.
2
Tespit edilen zarf-fiillerin cümlede tek başına mı yoksa bir dizi (seri) halinde mi kullanıldığını kontrol edin.
Doğru seçenekte iki zarf-fiil (hesaplayıp, alarak) bulunurken, diğer tüm seçeneklerde sadece birer tane bulunmaktadır.
TDK kuralı, virgül kullanımını sadece birden fazla zarf-fiilin art arda gelmesi durumunda onaylar.
3
Virgülün konumunu ve kural uygunluğunu teyit edin.
İki zarf-fiil arasına konulan virgül, eş görevli ögeleri ayırma işlevi gördüğü için doğrudur.
Tek başına kullanılan zarf-fiillerden sonra virgül konulması, Türkçedeki en yaygın noktalama hatalarından biridir.

Anahtar Kavram

Zarf-Fiillerden Sonra Virgül Kullanımı İstisnası

İpuçları

1
Cümlelerdeki '-ip', '-erek', '-ince' gibi zarf-fiil eklerini taşıyan kelimelere odaklanın.
2
Cümlede sadece bir tane mi yoksa birden fazla mı zarf-fiil olduğunu sayın.
3
TDK kuralına göre; tek zarf-fiilden sonra asla virgül gelmez, ancak iki veya daha fazla zarf-fiil arka arkaya gelmişse virgül kullanılabilir.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir kural olan 'şart ekinden (-sa/-se) sonra virgül konmaz' kuralını da inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümleden virgülü çıkararak okuyun; eğer anlamda bir daralma veya bozulma olmuyorsa ve sadece tek bir zarf-fiil varsa, o virgül büyük ihtimalle hatalıdır. Ancak 'X yapıp, Y ederek' yapısını görüyorsanız bu bir sıralamadır ve virgül doğrudur.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 139Soru →

Türkçede virgül (,) bazen bir sözcüğün kendisinden sonra gelen sözcükle anlam ve yapı bakımından bağlantısı olmadığını göstermek, yani anlam karışıklığını önlemek için kullanılır. Bu kullanımda virgülün kaldırılması, hem cümlenin öznesini değiştirir hem de bir sözcüğün türünün (adlaşmış sıfatlıktan sıfatlığa) değişmesine yol açar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün kaldırılması bahsedilen bu değişikliğe neden olur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hasta, hemşireye ilaçların yan etkilerini sordu.

Cevap

Hasta sözcüğünün özne olduğu ve hemşireye soru sorduğu cümlede virgülün kaldırılması, 'hasta hemşire' tamlamasını oluşturarak anlamı ve sözcük türünü değiştirir.
Doğru cevap olan cümlede virgül varken 'Hasta', bir kişiyi temsil eden adlaşmış bir sıfattır ve cümlenin öznesidir. Virgül kaldırıldığında ise 'Hasta' sözcüğü, yanındaki 'hemşire' ismini niteleyen bir sıfat durumuna düşer. Bu durumda cümlenin öznesi artık 'Hasta' değil, eylemi gerçekleştiren üçüncü bir kişi (O) olur. Bu hem anlamın hem de dil bilgisel yapının tamamen değiştiğini gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümleyi virgül varken analiz et.
'Hasta' sözcüğü adlaşmış sıfattır, cümlenin öznesidir ve 'hemşireye' soran kişidir.
Virgül, 'hasta' ve 'hemşire' arasındaki tamlama bağını keser.
2
Virgülü kaldırarak cümleyi tekrar oku.
'Hasta hemşire' bir sıfat tamlaması haline gelir.
İsimden önce gelen ve onu niteleyen bir sözcük sıfat görevini üstlenir.
3
Özne ve tür değişimini kontrol et.
Özne 'Hasta' iken 'O' (gizli özne) olur; 'Hasta' sözcüğü ise addan sıfata dönüşür.
Soruda istenen her iki şart da (özne değişimi ve tür değişimi) bu cümlede gerçekleşir.

Anahtar Kavram

Virgülün Anlam Karışıklığını Önleme Görevi

İpuçları

1
Cümledeki ilk sözcüğün bir ismi niteleyip niteleyemeyeceğine bakın.
2
Virgül kalktığında 'Nasıl hemşire?' sorusuna bir cevap alabiliyorsanız tür değişimi var demektir.
3
Adlaşmış sıfatların (hasta, genç, ihtiyar vb.) isimden önce gelip onu nitelediği durumlar anlam karışıklığı yaratır.

Daha Fazla Pratik

Adlaşmış sıfatların kullanımını ve virgülün bu tür sözcüklerle ilişkisini tekrar edin.

Alternatif Yöntem

Virgülün olduğu ve olmadığı durumları iki ayrı cümleye çevirerek özneleri karşılaştırın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 140Soru →

"Sayın Başkan, kurul toplantısına katılımınız bizleri onurlandıracaktır." cümlesinde virgülün (,) kullanım görevi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hitap için kullanılan kelimelerden sonra konulması

Cevap

Cümledeki kullanım, hitap sözlerinden sonra virgül konulması kuralına örnektir.
Verilen cümlede 'Sayın Başkan' ifadesi bir topluluk veya makama yönelik seslenme amacı taşımaktadır. Türkçede mektuplarda, resmi yazışmalarda veya konuşmalarda kullanılan bu tür hitap sözlerinden hemen sonra virgül (,) kullanımı temel bir yazım kuralıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlenin başındaki ifadeyi analiz et.
'Sayın Başkan' ifadesi bir kişiye seslenmek amacıyla kullanılmıştır.
Noktalama kurallarını belirlemek için ifadenin cümle içindeki işlevini anlamak gerekir.
2
Hitap kelimeleriyle ilgili Türk Dil Kurumu (TDK) kuralını hatırla.
Hitap için kullanılan kelimelerden sonra virgül konur.
Resmi yazışmalarda veya seslenmelerde karışıklığı önlemek ve hitabı belirginleştirmek temel kuraldır.
3
Seçeneklerdeki görev tanımlarıyla cümleyi karşılaştır.
Cümledeki seslenme işlevi ile 'hitap' kuralı tam olarak örtüşmektedir.
Diğer seçenekler eş görevli sözcükler veya ara sözler gibi farklı yapısal özellikleri temsil eder.

Anahtar Kavram

Hitap ifadelerinden sonra virgül kullanımı

İpuçları

1
Cümlenin en başındaki ifadenin birine seslenmek için mi yoksa bir işi anlatmak için mi kullanıldığına bak.
2
'Sayın' kelimesi genellikle mektup ve konuşma başlangıçlarında nasıl kullanılır?
3
Resmi bir yazıya başlarken muhatabınıza seslendiğinizde kullandığınız bu tür ifadeler 'hitap' olarak adlandırılır.

Daha Fazla Pratik

Mektuplarda kullanılan diğer noktalama işaretlerini ve hitap kurallarını tekrar edebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 7 / 8Sonraki