Examkin

Yazımı Karıştırılan Sözcükler

112 soru

Soru 101Soru →

Arkadaşları, doğum gününde ona büyük bir ...... hazırlayarak onu çok mutlu ettiler. Bu cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisinin getirilmesi yazım kuralları açısından doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: sürpriz

Cevap

Cümledeki boşluğa 'sürpriz' sözcüğü getirilmelidir.
Sözcüğün aslı 'sürpriz' şeklindedir. Fransızca kökenli olan bu kelime Türkçeye geçerken yapısındaki iki 'r' harfini de korumuştur. Günlük hayatta hızlı konuşma sırasında ilk 'r' sesi genellikle duyulmasa da imla kuralları gereği yazılması şarttır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki anlam akışına göre gerekli olan sözcüğü belirle.
Cümlede 'beklenmedik olay veya şaşırtı' anlamında bir kelimeye ihtiyaç duyulmaktadır.
Anlam bütünlüğünü sağlamak için doğru kavramın seçilmesi gerekir.
2
Belirlenen sözcüğün TDK (Türk Dil Kurumu) standartlarına göre doğru yazımını kontrol et.
Sözcüğün doğru yazımının 'sürpriz' olduğu tespit edilir.
Fransızca 'surprise' kökenli olan bu kelimede, her iki hecede de birer 'r' harfi bulunur.

Anahtar Kavram

Yazımı Karıştırılan Sözcükler

İpuçları

1
Bu kelime Fransızca kökenlidir ve söylerken bazen bir harfi yutarız.
2
Kelimenin ilk hecesi 'sür-' ile başlar.
3
Sözcüğün doğru yazımında toplamda iki adet 'r' harfi bulunmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde yazımı karıştırılan 'tıraş' (i harfi ile) ve 'her şey' (ayrı) kelimelerini de çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 102Soru →

Türkçede bazı kelimelerin yazımı, günlük konuşma dilindeki telaffuz farklılıkları veya köken bilgisi eksikliği nedeniyle sıkça karıştırılmaktadır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcüğün yazımı yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sonuçlar hepimiz için büyük bir süpriz oldu.

Cevap

Hazırlanan sonuçların bir 'süpriz' olduğunu belirten cümledeki kelime yanlıştır; doğrusu 'sürpriz' olmalıdır.
Sürpriz kelimesi dilimize Fransızca 'surprise' kelimesinden geçmiştir ve Türkçede ortada bulunan 'r' harfi ile (sürpriz) yazılması gerekir. Seçenekteki 'süpriz' yazımı bu kurala aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Altı çizili sözcükleri tek tek inceleyin.
'Her şey', 'yanlış', 'yalnız', 'süpriz' ve 'laboratuvar' sözcükleri tespit edildi.
Yazım yanlışı olan sözcüğü bulmak için her birinin TDK kurallarına uygunluğu denetlenmelidir.
2
'Sürpriz' sözcüğünün yazımını kontrol edin.
Sözcüğün 'süpriz' şeklinde yazıldığı görüldü.
Fransızca kökenli bu kelimede 'r' sesi korunmalıdır; eksik yazılması bir yazım hatasıdır.
3
Diğer seçeneklerdeki yaygın hata risklerini değerlendirin.
'Her şey' ayrıdır, 'yanlış' yanılmaktan gelir, 'yalnız' yalından gelir. Hepsi doğrudur.
Çeldiricilerde hata olmadığını teyit ederek kesin sonuca ulaşılır.

Anahtar Kavram

Yazımı karıştırılan yabancı kökenli ve türemiş sözcüklerin TDK imla kılavuzuna uygunluğu.

İpuçları

1
Cümlelerdeki kelimelerin köklerine odaklanmayı deneyin; örneğin 'yanlış' yanılmaktan mı gelir?
2
Yabancı kökenli bazı kelimelerde, konuşurken yuttuğumuz 'r' gibi harfler yazıda mutlaka bulunmalıdır.
3
Sürpriz kelimesinin doğru yazımında kaç tane 'r' harfi olduğuna dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

TDK Yazım Kılavuzu'ndaki 'Yazımı Karıştırılan Sözcükler' listesine göz atarak 'direkt', 'kolektif' ve 'inisiyatif' gibi kelimeleri inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 103Soru →

Günlük dildeki söyleyiş farklılıklarının yazıya yanlış aktarılması, özellikle resmî belgelerde ve akademik metinlerde ciddi bir yazım kusuru olarak kabul edilir. Türk Dil Kurumu (TDK) güncel yazım kılavuzuna göre kelimelerin doğru yazılışını bilmek, dilin korunması açısından büyük önem taşır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcüğün yazımı doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şirketteki yeni unvanı ile birlikte sorumlulukları da önemli ölçüde arttı.

Cevap

Şirketteki yeni unvanı ile birlikte sorumlulukları da önemli ölçüde arttı.
Türk Dil Kurumu'na göre 'unvan' sözcüğü 'u' harfiyle yazılır. Toplumda yaygın olan 'ünvan' kullanımı bir yazım yanlışıdır. Seçeneklerdeki diğer tüm sözcüklerin yazımı ise TDK kurallarına aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki altı çizili sözcükleri (hopörlör, unvan, makina, vejeteryan, klavuz) tespit edin.
Beş farklı sözcük belirlenmiştir.
Yazım yanlışı olan ve olmayan sözcükleri ayırt etmek için ilk adımdır.
2
Tespit edilen her bir sözcüğü Türk Dil Kurumu (TDK) Yazım Kılavuzu kuralları ile karşılaştırın.
'unvan' sözcüğünün doğru olduğu, diğerlerinin ise yanlış yazıldığı görülmüştür.
Doğru yazımı belirlemek için resmî kılavuza başvurulmalıdır.
3
Yanlış yazılan sözcüklerin doğru hallerini belirleyerek sağlamasını yapın.
Doğru yazımlar: hoparlör, makine, vejetaryen, kılavuz şeklindedir.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu anlamak, doğru cevabın kesinleşmesini sağlar.

Anahtar Kavram

Sözcüklerin TDK Güncel Yazım Kılavuzu'na göre doğru hecelenmesi ve harf kullanımı.

İpuçları

1
Cümlelerdeki kelimelerin söyleyişleri ile TDK'deki yazılışlarını karşılaştırın.
2
'Ünvan' mı yoksa 'Unvan' mı doğru? Kılavuzdaki 'ı' harfine dikkat edin.
3
Doğru olan kelime 'u' harfiyle başlar ve makine, hoparlör gibi kelimelerdeki ünlü hatalarına dikkat edilmelidir.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'mütevazı' ve 'inisiyatif' gibi yabancı kökenli olup sıkça yanlış yazılan kelimelere de göz atabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Sözcüklerin kökenini veya TDK sözlüğündeki ilk hecelerini kontrol ederek ezberlemek yerine kural olarak aklınızda tutabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 104Soru →

Türkçede bazı sözcüklerin yazımı, gerek kökenleri gerekse günlük dildeki hatalı telaffuzları nedeniyle sıklıkla karıştırılmaktadır. Özellikle benzer seslere sahip ancak farklı anlamlar taşıyan sözcüklerin kullanımı, yazım yanlışlarına zemin hazırlayabilmektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazımı karıştırılan sözcüklerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Köydeki o mütevazi ev, şehrin gürültüsünden kaçmak isteyenler için huzurlu bir sığınaktı.

Cevap

Köydeki evin özelliklerini belirten 'mütevazi' kelimesi, anlam ve yazım bakımından hatalıdır; doğrusu 'mütevazı' olmalıdır.
Doğru cevap, 'mütevazi' sözcüğünün yanlış kullanımına dayanmaktadır. Türkçede 'alçak gönüllü, gösterişsiz' anlamında kullanılan kelime 'mütevazı'dır. 'Mütevazi' ise geometri terimi olan 'paralel' anlamına gelir. Evin 'paralel' olması bağlam dışı olduğundan bu bir yazım ve kullanım hatasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki yazımı karıştırılmaya müsait olan anahtar kelimeleri tespit edin.
Anahtar kelimeler: orijinal, inisiyatif, mütevazi, entelektüel, sürpriz.
Yazım yanlışları genellikle bu tip yabancı kökenli veya telaffuzu zor kelimelerde yapılır.
2
Tespit edilen kelimelerin TDK güncel yazım kılavuzundaki karşılıklarını kontrol edin.
'Orijinal', 'inisiyatif', 'entelektüel' ve 'sürpriz' kelimelerinin yazımı doğrudur.
Bu kelimeler günlük dilde 'orjinal', 'insiyatif', 'entellektüel' ve 'süpriz' şeklinde yanlış kullanılabilmektedir.
3
'Mütevazi' ve 'mütevazı' kelimeleri arasındaki anlam farkını analiz edin.
'Mütevazi' (paralel) kelimesi yerine 'alçak gönüllü' anlamındaki 'mütevazı' kullanılmalıdır.
Anlamca karıştırılan bu iki kelimenin yanlış seçilmesi bir yazım ve kullanım hatasıdır.

Anahtar Kavram

Benzer seslere sahip ancak farklı anlamlar taşıyan (köken farkı veya ses farkı olan) sözcüklerin doğru kullanımı.

İpuçları

1
Cümlelerdeki yabancı kökenli ve telaffuzu zor kelimelere odaklanın.
2
Birbiriyle karıştırılan 'alçak gönüllü' ve 'paralel' kavramlarının yazım farkını düşünün.
3
'Mütevazı' kelimesinin son harfi, onun anlamını belirleyen kritik bir unsurdur.

Daha Fazla Pratik

Buna benzer şekilde 'unvan', 'doküman', 'vejetaryen' gibi kelimelerin güncel TDK yazımlarını çalışmak faydalı olacaktır.

Alternatif Yöntem

Sözcüklerin kökenini veya anlamdaşlarını (örneğin 'mütevazı' yerine 'alçak gönüllü') yerine koyarak cümlenin anlam bütünlüğünü kontrol edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 105Soru →

Resmî kurumlarda hazırlanan raporların ve stratejik planların dil bilgisi kurallarına uygunluğu, kurumsal imaj ve ifade netliği açısından büyük önem taşımaktadır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcüğün yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yoktur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurumun vizyonunu belirleyen entelektüel derinliğe sahip personel, projeye önemli katkılar sundu.

Cevap

Kurumun vizyonunu belirleyen entelektüel derinliğe sahip personel, projeye önemli katkılar sundu.
Doğru kabul edilen cümlede geçen 'entelektüel' sözcüğü, Fransızca kökenli olup Türkçede tek 'l' ile yazılması gereken bir kelimedir. Günlük hayattaki yanlış telaffuzun aksine TDK kuralları bu yazımı şart koşar.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki altı çizili sözcükleri (entelektüel, orjinal, hopörlör, antreman) belirle.
Dört farklı yabancı kökenli sözcük tespit edildi.
Yazımı karıştırılan sözcükler genellikle yabancı dillerden Türkçeye geçen kelimelerdir.
2
Belirlenen sözcükleri TDK Güncel Yazım Kılavuzu kurallarıyla karşılaştır.
'Entelektüel' kelimesinin tek 'l' ile doğru yazıldığı; diğerlerinde ise ses eksikliği veya değişimi olduğu saptandı.
Günlük dildeki yanlış telaffuzlar (entellektüel, antreman gibi) yazıya hata olarak yansıyabilmektedir.
3
Hatalı olan sözcüklerin doğru biçimlerini (orijinal, hoparlör, antrenman) teyit et.
Sadece bir seçeneğin kurallara tam uyum sağladığı kesinleşti.
Kesin sonuca ulaşmak için her sözcüğün standart imlası kontrol edilmelidir.

Anahtar Kavram

Yabancı Kökenli Sözcüklerin TDK Yazım Kurallarına Göre Yazımı

İpuçları

1
Cümlelerde geçen yabancı kökenli teknik veya akademik terimlerin hece yapısına odaklanın.
2
Özellikle 'i' ünlüsünün veya 'n' ünsüzünün eksik bırakılıp bırakılmadığını kontrol edin.
3
'Entelektüel' kelimesinin tek 'l' ile yazıldığını, 'orijinal' kelimesinde ise mutlaka bir 'i' harfi olduğunu hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Diğer sık karıştırılan 'müteahhit', 'inisiyatif' ve 'unvan' gibi sözcüklerin yazımını TDK sözlüğünden inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 106Soru →

Türkçede bazı sözcüklerin yazımı, gerek kökenleri gerekse günlük dildeki hatalı telaffuzların yazıya yansıması nedeniyle sıklıkla karıştırılabilmektedir. Özellikle resmî belgelerde ve akademik metinlerde bu sözcüklerin doğru kullanımı, anlatımın ciddiyeti açısından büyük önem taşır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İnşaat alanında biriken harfiyat atıklarının taşınması sırasında çevre güvenliğine azami dikkat gösterilmesi gerekmektedir.

Cevap

İnşaat alanında biriken 'harfiyat' atıklarının taşınması... cümlesinde yazım yanlışı yapılmıştır; sözcüğün doğrusu 'hafriyat' olmalıdır.
İnşaat ve kazı çalışmalarını ifade eden sözcüğün doğru yazımı 'hafriyat' şeklindedir. Cümledeki 'harfiyat' kullanımı, sözcüğün ses yapısındaki 'f' ve 'r' ünsüzlerinin yer değiştirmesi (metatez benzeri bir hata) veya 'harf' sözcüğüyle yanlış ilişkilendirilmesi sonucu ortaya çıkan bir yazı yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki yazımı karıştırılması muhtemel olan 'unvan', 'müracaat', 'harfiyat', 'kolektif' ve 'müstahak' sözcüklerini belirleyin.
Analiz edilecek anahtar kelimeler tespit edildi.
Soruda hedeflenen kavramsal zorluk bu sözcükler üzerinde yoğunlaşmaktadır.
2
Belirlenen sözcükleri TDK güncel yazım kılavuzu kurallarıyla karşılaştırın.
Unvan (doğru), müracaat (doğru), kolektif (doğru), müstahak (doğru) olarak belirlenirken; 'harfiyat' sözcüğünün yanlış olduğu görüldü.
Halk arasında 'harf' (yazı birimi) sözcüğüyle karıştırılarak 'harfiyat' denilen kelime, aslında 'kazı' anlamına gelen 'hafriyat'tır.

Anahtar Kavram

Yazımı Karıştırılan Sözcükler

İpuçları

1
Cümlelerde geçen yabancı kökenli ve teknik terimlere (unvan, müracaat, harfiyat gibi) odaklanın.
2
Özellikle 'kazı çalışmaları' anlamına gelen sözcüğün içindeki ünsüzlerin sırasına dikkat edin.
3
Günlük dilde 'ünvan' ve 'harfiyat' olarak söylenen bu sözcüklerin TDK'ye göre doğru yazımları sırasıyla 'unvan' ve 'hafriyat' şeklindedir.

Daha Fazla Pratik

Sıklıkla karıştırılan 'mütevazı' (alçak gönüllü) ve 'mütevazi' (paralel) sözcüklerinin anlam farklarını ve doğru kullanımlarını inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 107Soru →

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde kelimelerin doğru yazımı, anlatımın ciddiyeti ve anlaşılırlığı açısından büyük önem taşır. Günlük dildeki hatalı söyleyiş ve yazım alışkanlıkları, bazı sözcüklerin yazı diline de yanlış aktarılmasına neden olabilmektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazımı karıştırılan sözcüklerin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurumun vizyonunu yansıtan ve adayların profesyonel deneyimlerini içeren özgeçmiş dosyaları titizlikle incelendi.

Cevap

Deneyimlerin anlatıldığı ifadede geçen 'özgeçmiş' sözcüğünün birleşik yazılması yanlıştır; bu sözcük 'öz geçmiş' şeklinde ayrı yazılmalıdır.
Türk Dil Kurumu'na göre 'öz geçmiş' sözcüğü birleşik bir yapıya sahip olmasına rağmen ayrı yazılması gereken kelimeler grubundadır. Genellikle CV (curriculum vitae) karşılığı olarak kullanılan bu terim, 'öz' sözcüğüyle kurulan 'öz eleştiri', 'öz güven' ve 'öz saygı' gibi ifadelerle aynı kurala tabidir. Cümlede bu sözcüğün bitişik yazılmış olması bir yazım yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki yazımı hassas olan sözcükleri tespit et.
Tespit edilen sözcükler: özgeçmiş, inisiyatif, öz eleştiri, resmî, hukukun.
Yazım kuralları sorularında hata genellikle yabancı kökenli veya 'öz' gibi eklerle kurulan birleşik kelimelerde bulunur.
2
Tespit edilen sözcüklerin TDK Güncel Yazım Kılavuzu'ndaki durumlarını kontrol et.
'Öz geçmiş' sözcüğünün ayrı yazılması gerektiği, 'özveri' gibi bazı istisnalar hariç 'öz' ile kurulan kavramların ayrı yazıldığı görülür.
Türkçede 'öz' sözcüğü ile kurulan ve bir varlığın/kavramın adı olan tamlamalar yapıca birleşik olsa da kural gereği ayrı yazılır.
3
Diğer seçeneklerdeki potansiyel hata noktalarını ele.
'İnisiyatif' (doğru), 'Resmî' (doğru), 'Hukukun' (yumuşama olmaz, doğru) olduğu teyit edilir.
Çeldiricilerin doğru yazıldığından emin olunarak hata içeren tek seçenek belirlenir.

Anahtar Kavram

Öz ile Kurulan Birleşik Kelimelerin Yazımı ve Yabancı Kökenli Sözcüklerdeki İstisnalar

İpuçları

1
'Öz' ile başlayan kavramların (eleştiri, güven, geçmiş vb.) yazım kuralını hatırlayın.
2
'Hukuk' ve 'inisiyatif' gibi yabancı kökenli sözcüklerde ses olayları ve ünlü kullanımı sıklıkla şaşırtmaca olarak kullanılır.
3
TDK'ye göre 'öz geçmiş' sözcüğü, tıpkı 'öz eleştiri' gibi ayrı yazılır; ancak 'özveri' bitişik yazılan bir istisnadır.

Daha Fazla Pratik

İş birliği, yanı sıra, hafta içi gibi sıklıkla yanlış yazılan diğer ayrı kelime gruplarını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Sözcükleri gruplandırarak ezberlemek yerine kuralları uygulayın: Arapça 'k' ile biten tek heceli/bazı çok heceli kelimelerde yumuşama olmaz; 'öz' ile kurulan isim tamlaması yapısındaki kelimeler ayrı yazılır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 108Soru →

Bilimsel bir makalede yer alan aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Araştırmanın sonuçları, katılımcıların büyük bir kısmının ekonomik belirsizliklerden dolayı muzdarip olduğunu göstermektedir.

Cevap

Araştırmanın sonuçlarının katılımcıların ekonomik belirsizliklerden 'muzdarip' olduğunu belirten cümle yazım yanlışı içermektedir.
Doğru cevap olan cümlede geçen 'muzdarip' sözcüğü hatalıdır. Türk Dil Kurumu'na göre bu sözcüğün imlası 'mustarip' şeklinde olmalıdır. Kelime 'acı çeken, dertli' anlamına gelir ve kökeni itibarıyla 's' ünsüzünü muhafaza eder.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki yabancı kökenli ve imlası sıklıkla karıştırılan sözcükleri (mütemadiyen, muzdarip, vadedilen, kupür) tespit edin.
Dört temel sözcük inceleme altına alınmıştır.
Yazım yanlışları genellikle bu tip teknik veya yabancı kökenli kelimelerde yoğunlaşır.
2
Tespit edilen her bir sözcüğü TDK Güncel Yazım Kılavuzu kurallarına göre değerlendirin.
'Mütemadiyen', 'vadedilen' ve 'kupür' sözcüklerinin kılavuza tam uyumlu olduğu görülmüştür.
Doğru seçenekleri eleyerek hata içeren sözcüğe odaklanmak analitik bir yaklaşımdır.
3
Hata şüphesi uyandıran 'muzdarip' sözcüğünün kökenini ve Türkçedeki standart yazımını kontrol edin.
Sözcüğün 'iztırap' (mu-stari-p) yapısından geldiği ve 'z' yerine 's' ile yazılması gerektiği saptanmıştır.
Türkçede bazı Arapça kökenli kelimelerdeki 'z' ve 's' seslerinin kullanımı, telaffuzdaki kaymalar nedeniyle sıklıkla karıştırılmaktadır.

Anahtar Kavram

Yazımı Karıştırılan Yabancı Kökenli Sözcükler

İpuçları

1
Cümlelerdeki yabancı kökenli ve teknik terimlerin (mütemadiyen, muzdarip, vadedilen, kupür) yazımına odaklanın.
2
'Acı çeken, dertli' anlamına gelen sözcüğün 's' mi yoksa 'z' harfiyle mi yazıldığını hatırlamaya çalışın.
3
Türk Dil Kurumu'na göre 'iztırap' kökünden gelen bu sözcük 'mustarip' şeklinde yazılmalıdır; 'muzdarip' kullanımı hatalıdır.

Daha Fazla Pratik

TDK Yazım Kılavuzu'ndaki 'Yazımı Karıştırılan Sözcükler' listesinden 'inisiyatif', 'entelektüel' ve 'stajyer' gibi kelimeleri de inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Şüpheli kelimenin kökünü düşünmek (örneğin 'vadedilen' için 'vaat', 'mustarip' için 'iztırap') ek alırken gerçekleşen ses olaylarını anlamanıza yardımcı olabilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 109Soru →

Dilimize yabancı dillerden geçen bazı sözcükler, Türkçenin ses özelliklerine (ünlü uyumu, ünsüz yumuşaması vb.) tam olarak uyum sağlamayabilir. Bu durum, özellikle ünlüyle başlayan eklerin getirilmesi sırasında yazım yanlışlarına yol açabilmektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bakanlık tarafından istenen tüm evrağın asılları, ilgili birime elden teslim edildi.

Cevap

Bakanlık tarafından istenen tüm evrağın asılları ifadesinde yer alan 'evrağın' sözcüğünün yazımı yanlıştır; doğrusu 'evrakın' olmalıdır.
Bakanlık belgelerinden bahsedilen seçenekte geçen 'evrağın' sözcüğü yanlıştır. Türkçede bazı yabancı kökenli sözcükler (evrak, hukuk, emlak, merak vb.) ünlüyle başlayan ek aldıklarında sonlarındaki sert ünsüz yumuşamaz. Bu nedenle kelime 'evrakın' şeklinde yazılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki yabancı kökenli ve yazımı karıştırılabilecek sözcükleri (kolektif, aperitif, mahcup, akupunktur, evrağın) belirleyin.
Yazım denetimi yapılacak hedef kelimeler tespit edildi.
Hatanın hangi kelimede olabileceğine dair bir ön eleme yapmak gerekir.
2
Tespit edilen sözcüklerin TDK yazım kurallarına göre ek almış hallerini ve kök yazımlarını inceleyin.
Kolektif, aperitif, mahcup ve akupunktur sözcüklerinin yazım kurallarına uygun olduğu görüldü.
Her kelimenin kendine özgü yazım kuralları veya istisnaları mevcuttur.
3
'Evrak' sözcüğünün Arapça kökenli olduğunu ve Türkçede sonu 'k' ile bitmesine rağmen ünlüyle başlayan ek aldığında yumuşamaya (k -> ğ) uğramayan istisnai kelimelerden biri olduğunu hatırlayın.
Evrak -> evrakın (doğru), evrağın (yanlış) ayrımı yapıldı.
Yabancı kökenli kelimelerdeki ünsüz yumuşaması istisnası, KPSS gibi sınavlarda sıkça sorulan bir konudur.

Anahtar Kavram

Yabancı Kökenli Kelimelerde Ünsüz Yumuşaması İstisnaları

İpuçları

1
Cümlelerdeki yabancı kökenli kelimelerin ek almış hallerine ve ünsüz yumuşaması kurallarına dikkat edin.
2
Özellikle Arapçadan dilimize geçen ve sonu 'k' ile biten bazı kelimelerin yumuşama kuralına uymadığını hatırlayın.
3
'Hukuk' kelimesinde olduğu gibi 'evrak' kelimesinde de sondaki 'k' sesi ünlü gelince ğ'ye dönüşmez.

Daha Fazla Pratik

Yabancı kökenli kelimelerde yumuşama olmayan diğer örnekleri (hukuk, ahlak, evrak, emlak) listeleyerek çalışma kartları oluşturun.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 110Soru →

Türkçede bazı sözcüklerin yazımı, günlük dildeki yanlış telaffuzlar veya kökenlerine dair bilgi eksikliği nedeniyle yazıya da hatalı aktarılabilmektedir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcüğün yazımı doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sabah erkenden kalkıp tıraş olduktan sonra işe gitmek için evden ayrıldı.

Cevap

Sabah erkenden kalkıp tıraş olduktan sonra işe gitmek için evden ayrıldı.
Doğru seçenekte yer alan 'tıraş' sözcüğü, Türk Dil Kurumu (TDK) güncel yazım kurallarına göre arada 'ı' harfi barındıracak şekilde yazılır. Farsça kökenli olan bu kelime, halk ağzında 'traş' şeklinde telaffuz edilse de yazılı dilde 'ı' harfi zorunludur.

Adım Adım Çözüm

1
Altı çizili sözcüklerin kökenlerini ve TDK yazım kurallarını hatırla.
Dört farklı yaygın yazım hatası türü incelendi.
Kelime bazlı yazım kurallarını uygulamak için temel bilgi gereklidir.
2
'Şey' sözcüğünün yazım kuralını uygula.
'Herşey' yerine 'her şey' yazılması gerektiği tespit edildi.
'Şey' sözcüğü zamir kökenli olup her zaman ayrı yazılır.
3
Metatez (ses yer değiştirmesi) hatasını kontrol et.
'Yalnış' yazımının 'yanılmak' köküne uymadığı, doğrusunun 'yanlış' olduğu belirlendi.
Anlamsal kök analizi doğru yazımı bulmaya yardımcı olur.
4
Yabancı kökenli kelimelerdeki ünsüz ve ünlü dizilimini kontrol et.
'Süpriz' kelimesinde eksik 'r' harfi, 'tıraş' kelimesinde ise doğru 'ı' harfi kullanımı görüldü.
Bazı yabancı kelimeler Türkçeye geçerken araya ünlü harf alabilir veya ünsüz dizilimini korur.

Anahtar Kavram

Yazımı Sıklıkla Karıştırılan Sözcüklerin İmla Kuralları

İpuçları

1
'Şey' kelimesi hiçbir zaman küsmez, arkadaşlarıyla arasını hep açık tutar (her zaman ayrı yazılır).
2
Bir hataya düştüğümüzde 'yanılırız', o halde yapılan o hatanın adı 'yanlış' olur.
3
'Tıraş' kelimesi, tıpkı 'kılavuz' kelimesinde olduğu gibi araya 'ı' harfi alan istisnai yabancı kelimelerden biridir.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde yazımı karıştırılan 'mütevazı' (alçakgönüllü) ve 'mütevazi' (paralel) kelimelerinin anlam farklarını ve yazımlarını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kelimelerin köklerine odaklanma yöntemi: 'Yanlış' kelimesini gördüğünüzde 'yanılmak' eylemini, 'yalnız' kelimesini gördüğünüzde 'yalın' (tek) olma durumunu düşünerek harf sıralamasını teyit edebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 111Soru →

Belediye başkanlığı tarafından yayımlanan aylık faaliyet bülteninden alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde, yazımı karıştırılan sözcüklerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sağlıklı beslenme seminerinde uzmanlar, vejeteryan bireylerin protein ihtiyacını karşılayacak alternatifleri anlattı.

Cevap

Beslenme uzmanlarının önerilerinin anlatıldığı cümlede geçen 'vejeteryan' sözcüğünün yazımı yanlıştır; doğrusu 'vejetaryen' olmalıdır.
Beslenme alışkanlıklarıyla ilgili cümlede geçen 'vejeteryan' sözcüğü hatalıdır. Türk Dil Kurumu sözlüğüne göre bu sözcüğün doğru yazımı 'vejetaryen' şeklindedir. Kelimenin kökeni olan Fransızca 'végétarien' biçimine uygun olarak orta hecede 'a' ünlüsü kullanılır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki yazımı sıklıkla karıştırılan yabancı kökenli sözcükleri tespit edin.
Tespit edilen sözcükler: müteahhit, antrenman, vejeteryan, rögar.
Sorunun odak noktası olan 'yazımı karıştırılan sözcükler' kategorisindeki kelimeleri bulmak için ilk adımdır.
2
Tespit edilen her bir sözcüğü Türk Dil Kurumu (TDK) güncel yazım kılavuzu verileriyle karşılaştırın.
Müteahhit (doğru), Antrenman (doğru), Rögar (doğru), Vejeteryan (yanlış).
Sözcüklerin standart yazım biçimlerini hatırlayarak hatalı kullanımı belirlemek gerekir.
3
Hatalı yazılan sözcüğün doğru biçimini ve yazım kuralını analiz edin.
Fransızca kökenli olan sözcüğün orta hecesindeki ünlü 'e' değil, 'a' olmalıdır (vejetaryen).
Yanlışın nedenini anlamak, kalıcı öğrenme sağlar ve benzer kelimelerde hata yapmayı önler.

Anahtar Kavram

Yazımı Karıştırılan Yabancı Kökenli Sözcükler

İpuçları

1
Cümlelerdeki özellikle Fransızca ve Arapça kökenli profesyonel terimlere dikkat edin.
2
Beslenme uzmanının önerisindeki kelimenin orta hecesindeki ünlü harfi kontrol edin; günlük konuşma dilinde genellikle yanlış söylenir.
3
'Et yemeyen' anlamına gelen kelime 'vejeteryan' değil, 'vejetaryen' şeklinde yazılır.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'mütevazı' ve 'mütevazi' kelimeleri arasındaki anlam ve yazım farkını incelemeniz konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 112Soru →

Resmî yazışmalarda ve kurumsal belgelerde kelimelerin imla kurallarına uygun yazılması, hem anlatım netliği hem de profesyonel imaj açısından büyük önem taşır. Günlük dildeki hatalı telaffuzlar, bazı sözcüklerin yazıya da yanlış aktarılmasına neden olabilmektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde tüm sözcükler doğru yazılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Herhangi bir aksaklık yaşanmaması adına tüm önlemlerin zamanında alınması büyük önem taşır.

Cevap

Herhangi bir aksaklık yaşanmaması adına tüm önlemlerin zamanında alınması büyük önem taşır.
İçinde 'herhangi bir' ifadesi geçen cümlede tüm sözcükler yazım kurallarına uygundur. 'Herhangi' belgisiz sıfatı bitişik yazılırken, yanındaki 'bir' belgisiz sıfatı ayrı yazılır. Diğer kelimelerin yazımında da bir hata bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki belgisiz sözcükleri ve birleşik yapıları tespit et.
'Hiçbir', 'pek çok', 'herhangi bir' gibi ifadeler belirlendi.
Yazım yanlışları genellikle bu tür kalıplaşmış veya miktar bildiren ifadelerde yapılmaktadır.
2
TDK yazım kurallarına göre bu sözcüklerin doğruluğunu kontrol et.
'Hiçbir' bitişik, 'pek çok' ayrı, 'herhangi bir' ise 'herhangi' bitişik olacak şekilde ayrı yazılmalıdır.
Kelimelerin standart yazım kurallarına uygunluğunu teyit etmek için bu adım gereklidir.
3
Yabancı kökenli tekil kelimelerin (şoför, müsaade vb.) yazımını kontrol et.
'Şöför' yerine 'şoför', 'müsade' yerine 'müsaade' yazılması gerektiği saptandı.
Günlük dildeki hatalı telaffuzların yazıma yansıyıp yansımadığını belirlemek için kritiktir.

Anahtar Kavram

Yazımı Karıştırılan Belgisiz Sözcükler ve Yabancı Kökenli Kelimeler

İpuçları

1
Cümlelerde geçen belgisiz sıfatların (hiçbir, pek çok, herhangi bir) yazımına odaklanın.
2
'Herhangi' kelimesinin her zaman bitişik, 'bir' kelimesinin ise ondan ayrı yazıldığını hatırlayın.
3
'Pek çok' ve 'hiçbir' kelimelerinin yazım kuralları birbirinin zıttıdır; biri her zaman ayrı, diğeri her zaman bitişiktir.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'birçok', 'birkaç' (bitişik) ve 'her gün', 'her şey' (ayrı) kelimelerinin yazımını çalışarak konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kelimelerin yazımından emin olamadığınızda, TDK Güncel Yazım Kılavuzu'ndaki 'Sıkça Yapılan Yanlışlar' listesini gözden geçirmek pratik bir yöntemdir.
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 6 / 6